533
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-17 روز
-530 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
هیچ دادهای
مشکلی وجود دارد؟ لطفاً صفحه را تازه کنید یا با مدیر پشتیبانی ما تماس بگیرید.
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
سپتامبر '26
سپتامبر '26
+2
در 0 کانالها
اوت '26
+9
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '26
+2
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '26
+2
در 1 کانالها
Get PRO
مه '26
+3
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '26
+2
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+14
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+15
در 2 کانالها
Get PRO
ژانویه '260
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '250
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '250
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '250
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '250
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '250
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '250
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئن '250
در 1 کانالها
Get PRO
مه '250
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '250
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '25
+7
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+12
در 4 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+24
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+27
در 7 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+47
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+44
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+43
در 2 کانالها
Get PRO
اوت '24
+63
در 3 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+39
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+58
در 18 کانالها
Get PRO
مه '24
+76
در 17 کانالها
Get PRO
آوریل '24
+78
در 14 کانالها
Get PRO
مارس '24
+83
در 15 کانالها
Get PRO
فوریه '24
+124
در 17 کانالها
Get PRO
ژانویه '24
+189
در 40 کانالها
Get PRO
دسامبر '23
+179
در 17 کانالها
Get PRO
نوامبر '23
+95
در 18 کانالها
Get PRO
اکتبر '23
+21
در 15 کانالها
Get PRO
سپتامبر '23
+15
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '23
+10
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '23
+17
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '23
+14
در 0 کانالها
Get PRO
مه '23
+21
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '23
+32
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '23
+21
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '23
+28
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '23
+46
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '22
+31
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '22
+25
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '22
+16
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '22
+24
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '22
+36
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '22
+33
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '22
+47
در 0 کانالها
Get PRO
مه '22
+69
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '22
+37
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '22
+52
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '22
+32
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '22
+132
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '21
+38
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '21
+13
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '21
+103
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '21
+84
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '21
+58
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '21
+289
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 06 سپتامبر | 0 | |||
| 05 سپتامبر | 0 | |||
| 04 سپتامبر | +1 | |||
| 03 سپتامبر | 0 | |||
| 02 سپتامبر | +1 | |||
| 01 سپتامبر | 0 |
پستهای کانال
⦅ بابەتە فیقهیەکان ⦆ ❪ ١٥ ❫
دەربارەی گێڕانەوەی نوێژ لە ماوەی حەیض دار :
ئایا ئەو ئافرەتانەی کە تووشی حەیض دەبن هەیە ماوەی حەوت ڕۆژ یان کەمتر و زیاتر پێویست دەکات لەو ماوەیەدا کە نابێ نوێژ بکەن دواتر نوێژەکانی ئەو ماوەیەی کە لە حەیض دا بوون بیگێڕنەوە ؟
وەڵام: نەخێر پێویست ناکات هیچ نوێژێك بگێڕنەوە کە لە ماوەی حەیض دا نەیان کردووە ، وە گێڕانەوەی دروست نیەو بیدعەیە .
عبدالرزاق لە مصنف ـەکەیدا بابێکی داناوە بەناوی :
﴿ (١٨) باب قضاء الحائض الصلاة ﴾
واتە: قەزاکردنەوەی نوێژ بۆ ئافرەتانی حەیض دار .
١٢٧٥- أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ: قُلْتُ لَهُ: أَتَقْضِي الْحَائِضُ الصَّلاَةَ؟ قَالَ: لاَ، ذَلِكَ بِدْعَةٌ.
ابْنُ جُرَيْجٍ دەگێڕێتەوە لە عَطَاءٍ ، دەڵێ: پێم وت: ئایا ئافرەتی حەیض دار نوێژەکانی قەزا دەکاتەوە ؟ ووتی: نەخێر ، ئەوە بیدعەیە .
١٢٧٦- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ: سُئِلَ أَتَقْضِي الْحَائِضُ الصَّلاَةَ؟ قَالَ: لاَ، ذَلِكَ بِدْعَةٌ.
پرسیار کرا لە عِكْرِمَةَ ، ئایا ئافرەتی حەیض دار نوێژەکانی قەزا دەکاتەوە ؟ ووتی: نەخێر ، ئەوە بیدعەیە .
١٢٧٧- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةِ قَالَتْ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ، فَقُلْتُ: مَا بَالُ الْحَائِضِ تَقْضِي الصَّوْمَ وَلاَ تَقْضِي الصَّلاَةَ؟ فَقَالَتْ: أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ؟ قُلْتُ: لَسْتُ بِحَرُورِيَّةٍ، وَلَكِنِّي أَسْأَلُ قَالَتْ: قَدْ كَانَ يُصِيبُنَا ذَلِكَ مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّوْمِ، وَلاَ نُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّلاَةِ.
مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةِ دەڵێ: پرسیم لە عَائِشَةَ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) ، پێم وت: ئەوە چیە ئافرەتی حەیض دار ڕۆژووەکانی قەزا دەکاتەوە و نوێژەکانی قەزا ناکاتەوە ؟ عَائِشَةَ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) فەرمووی: تۆ حەروریەیت ؟ وتم: حەروریە نیم ، بەڵام پرسیار دەکەم ، فەرمووی: کاتێك ئێمە تووشی حەیض دەبووین لەگەڵ پێغەمبەری️ اللّٰه(️ﷺ) فەرمانی پێ دەکردین بە قەزا کردنەوەی ڕۆژووەکەمان ، وە فەرمانی پێنەدەکردین بە قەزاکردنەوەی نوێژەکەمان .
١٢٧٩- عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَأْمُرِ امْرَأَةً مِنَّا أَنْ تَقْضِيَ الصَّلاَةَ.
عَائِشَةَ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) دەفەرموێت: ئێمە لای پێغەمبەری️ اللّٰه(️ﷺ) بووین فەرمانی نەدەکرد بە هیچ ئافرەتێك لە ئێمە کە نوێژەکانمان قەزا بکەینەوە .
١٢٨٠- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ: الْحَائِضُ تَقْضِي الصَّوْمَ، قُلْتُ: عَمَّنْ؟ قَالَ: هَذَا مَا اجْتَمَعَ النَّاسُ عَلَيْهِ وَلَيْسَ فِي كُلِّ شَيْءٍ نَجِدُ الإِسْنَادَ.
مَعْمَرٍ دەگێڕێتەوە لە الزُّهْرِيِّ کە ووتویەیەتی : ئافرەتی حەیض دار ڕۆژووەکەی قەزا دەکاتەوە ، مَعْمَرٍ دەڵێ ، وتم: کێ وای وتووە ؟ ووتی: ئەمە ئەو شتەیە کە خەڵك لەسەری ڕێککەوتوون ، له ههموو شتێكدا سهنهد نابینینهوه .
📚مصنف عبدالرزاق .
تێبینی: ئافرەت لە کاتی حەیض دا هیچ نوێژێك ناگێڕێتەوە هەتا پاك دەبێتەوە ، ئەوانەی دەڵێن دەیگێڕێتەوە حەروریەکانن کە بەشێکن لە خەواریج پێیان وایە ئافرەت ئەبێ هەموو نوێژەکانی بگێڕێتەوە کە لە کەتی حەیض دا نەیکردووە جا ئەمە بیدعەیەو دروست نیە ، بەڵام ئافرەتان دوای تەواو بوونی کاتی حەیض ڕۆژووەکانیان دەگێڕنەوە بە پێچەوانەی نوێژەوە ، و️اللّٰه اعلم .
#فقهـ ( ١٥ ).
| 2 | ٤٥١ - سئل أحمد أیصلی علی البدن وإن لم یکن علیه رأس؟ قال: نعم.
پسیار هاتەکرن ژ إمام أحمد ـی: ئەرێ نڤێژ لسەر لەشێ مری دهێتەکرن ئەگەر سەر پێڤە نەبیت؟ گوت: بەڵێ.
[📚مسائل الکوسج] | 72 |
| 3 | ئەڤان ڪەنالان لدەڤ خوو جوین بڪەن.
ئەم ڪەنالانە لە لای خۆتان جوین بیڪەن.
بارڪ اللە فیڪم.
https://t.me/reka_salafe_salih
https://t.me/abuismael_abdulla
https://t.me/ahl_athar1420h
https://t.me/MawsuatIbnAbialDunya
https://t.me/Sunan_atirmidh1
https://t.me/a1suna_abdula
https://t.me/al_Ibanah_as_sughra1
https://t.me/alsunn4h
https://t.me/sharh_alsunnah_1
https://t.me/babate_fuqhe
https://t.me/serd4choy
https://t.me/ahl_sunah_1
https://t.me/al_mutqdmen1
📚🌼. | 27 |
| 4 | sticker.webp | 124 |
| 5 | ڪیتاب شرح السنة للبربهاري ب ڪوردی بادینی.
جوین بن بارڪ اللە فیڪم.
https://t.me/sharh_alsunnah_1 | 64 |
| 6 | دەربارەی نڤێژا ئافرەتا حەیض ـدار.
ئەرێ ئەو ئافرەتێن تووشی حەیض ـێ دبن، هەنە ماوەیێ حەفت روژا یان کێمتر و زێدەتر پێتڤی دکەت، د وی ماوەی دا کو ناجێبیت نڤێژا بکەن، پاشێ ئەو نڤێژێن کو د ماوەیێ حەیض ـێ دا بوون بکەنەڤە؟
بەرسف: نەخێر پێتڤی ناکەت هیچ نڤێژەکێ بکەتەڤە ئەوێن کو د ماوەیێ حەیض ـێ دا نەکرینە، و قەزاکرنا وان دروست نینە و بیدعەیە.
عبدالرزاق د مصنف خوو دا بابەتەك دانایە بناڤێ: ﴿(١٨) باب قضاء الحائض الصلاة﴾
ئانکو: قەزاکرنا نڤێژێ بوو ئافرەتا حەیض ـدار.
١٢٧٥- أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ: قُلْتُ لَهُ: أَتَقْضِي الْحَائِضُ الصَّلاَةَ؟ قَالَ: لاَ، ذَلِكَ بِدْعَةٌ.
ابْنُ جُرَيْجٍ ڤەدگێریت ژ عَطَاءٍ، دبێژیت: من گوتێ: ئەرێ ئافرەتا حەیض ـدار دێ نڤێژێن خوو قەزاکەتە ڤە؟ گوت: نەخێر، ئەو بیدعەیە.
١٢٧٦- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ: سُئِلَ أَتَقْضِي الْحَائِضُ الصَّلاَةَ؟ قَالَ: لاَ، ذَلِكَ بِدْعَةٌ.
پسیار کر ژ عِکْرِمَةَ، ئەرێ ئافرەتا حەیض ـدار دێ نڤێژێن خوو قەزاکەتە ڤە؟ گوت: نەخێر، ئەو بیدعەیە.
١٢٧٧- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةِ قَالَتْ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ، فَقُلْتُ: مَا بَالُ الْحَائِضِ تَقْضِي الصَّوْمَ وَلاَ تَقْضِي الصَّلاَةَ؟ فَقَالَتْ: أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ؟ قُلْتُ: لَسْتُ بِحَرُورِيَّةٍ، وَلَكِنِّي أَسْأَلُ قَالَتْ: قَدْ كَانَ يُصِيبُنَا ذَلِكَ مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّوْمِ، وَلاَ نُؤْمَرُ بِقَضَاءِ الصَّلاَةِ.
مُعَاذَةَ الْعَدَوِيَّةِ دبێژیت: من پسیار ژ عَائِشَةَ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) کر من گوتێ: ئەڤە چییە ئافرەتا حەیض ـدار روژێن خوو قەزا دکەتەڤە و نڤێژێن خوو قەزا ناکەتەڤە؟ عَائِشَةَ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) گوت: تو حەروری؟ من گۆتێ: ئەز نە حەروری مە. (حەروری گرۆپەکێ مێژوویی یێ خوارجێن کەڤنن کو ل دەڤەرا (حەروراء) ل نێزیک کوفە دژیان). بەلێ پسیارێ دکەم، گوت: دەمێ ئەم تووشی حەیض ـێ دبوون دگەل پێغەمبەرێ اللّٰه (️ﷺ) فەرمان ب مە دکر ب قەزاکرنا رووژیێن مە، و فەرمان ل مە نەدکر ب قەزاکرنا نڤێژێن مە.
١٢٧٩- عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَأْمُرِ امْرَأَةً مِنَّا أَنْ تَقْضِيَ الصَّلاَةَ.
عَائِشَةَ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) دبێژیت: ئەم لدەڤ پێغەمبەرێ اللّٰه (️ﷺ) بووین فەرمان ل هیچ ئافرەتەکێ ژ مە نە دکر ب قەزاکرنا نڤێژێن مە.
١٢٨٠- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ: الْحَائِضُ تَقْضِي الصَّوْمَ، قُلْتُ: عَمَّنْ؟ قَالَ: هَذَا مَا اجْتَمَعَ النَّاسُ عَلَيْهِ وَلَيْسَ فِي كُلِّ شَيْءٍ نَجِدُ الإِسْنَادَ.
مَعْمَرٍ ڤەدگێریت ژ الزُّهْرِيِّ کو گوتییە: ئافرەتا حەیض ـدار دێ ڕوژیا خوو قەزاکەتە ڤە، مَعْمَرٍ دبێژیت: من گوت: کێ ئەڤ جەندە گوتییە؟ گوت: ئەڤە ئەو تشتەیە کو خەڵك لسەر رێکەڤتنە، د هەر تشتەکێ دا سەنەد نابینین.
[📚مصنف عبدالرزاق].
تێبینی: ئافرەت ل دەمێ حەیض ـێ دا هیچ نڤێژەکێ قەزا ناکەتەڤە هەتا کو پاك دبیتن، ئەوێن دبێژن دێ قەزاکەتەڤە حەرورینە کو بەشەكن ژ خەواریجان لدەڤ وان وەسایە دڤێت ئافرەت وان هەمی نڤێژان بکەت ئەوێن لدەمێ حەیض ـێ دا نەکرین، ڤێجا ئەڤە بیدعەیە و دروست نینە، بەلێ دڤێت ئافرەت دەمێ ژ حەیض ـێ خلاس دبن روژیان خوو قەزا بکەنە ڤە ب پێچەوانەی نڤێژان، واللە اعلم. | 96 |
| 7 | sticker.webp | 64 |
| 8 | حوکمێ کرین و فروشتنا زەکات و سەدەق ـێ.
خودانێ کتێبا منار السبیل في شرح الدلیل دبێژیت: وَيَحْرُمُ عَلَيْهِ شِرَاءُ زَكَاتِهِ وَصَدَقَتِهِ، وَلَوْ اشْتَرَاهَا مِنْ غَيْرِ مَنْ أَخَذَهَا؛ لِقَوْلِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعُمَرَ: (لَا تَشْتَرِهِ وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ) مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ.
قَالَ ابْنُ عَبْدِ الْبَرِّ: أَجْمَعُوا عَلَى أَنَّهُ لَا يَجُوزُ لِلْمُتَصَدِّقِ أَنْ يَشْتَرِيَ صَدَقَتَهُ. وَقَالَ جَمَاعَةٌ مِنْ الْأَصْحَابِ وَأَهْلُ الظَّاهِرِ: الْبَيْعُ بَاطِلٌ.
حەرامە لسەر کەسەکێ کو ئەو زەکات و سەدەقەیا دای ب پارە بکریتەڤە، تەنانەت ئەگەر ژ کەسەکێ دی ژی بکریت ژ بلی ئەو کەسێ لدەسپێکێ ژێ وەرگرتی، ژبەر فەرموودەیا پێغەمبەرێ اللە (ﷺ) ژبۆ عومەر ـی کو گوتیێ: (لَا تَشْتَرِهِ وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ) کو ئیمام بخاری و موسلم ڤەگێرایە.
ابن عبدالبر دبێژیت: زانا ئێك دەنگن لسەر وێ جەندێ کو دڕوست نینە بۆ کەسێ سەدەقەدار سەدەقەیا خوو بکریتەڤە. هەر وەسا کومەلەك ژ خودانێن مەزهەب (حەنبەلی) و زاهیر ـی گوتنە: کڕین و فروشتن باتڵ ـە.
ئاداب و سوننەتێن دابەشکرنا زەکاتێ
خودانێ کتێبا منار السبیل في شرح الدلیل دبێژیت: (ويسن إظهارها)؛ لتنتفي عنه التهمة، (وأن يفرقها ربها بنفسه)؛ ليتيقن وصولها إلى مستحقها. ويقول عند دفعها: (اللهم اجعلها مغنماً ولا تجعلها مغرماً) ويقول الآخذ: (آجرك الله فيما أعطيت، وبارك لك فيما أبقيت، وجعله لك طهوراً).
ئانکو: (باشترە زەکاتێ ئاشکەرا بکەت)؛ داکو گومانا لسەر مروڤی نەمینیت، (و باشترە خودانێ ب دەستێ خۆ لسەر یێن پێتڤی دابەش بکەت)؛ داکو پشتراست بیت کو یا گەهشتیە دەستن وان یێن پێتڤی.
هەروەسا دەمێ ددەت، بلا بێژیت:
«اللهم اجعلها مغنماً ولا تجعلها مغرماً»
(اللهم وێ بکەیە دەستکەفت و خێر و نەکەیە زیان و قەرەبوو)
و یێ وەردگریت، بلا بێژیت:
(آجرك الله فيما أعطيت، وبارك لك فيما أبقيت، وجعله لك طهوراً)
(اللە خێرێ بدەت ژوی تشتێ تە دای، و بەرەکەتێ بدەت ژوی تشتێ تە بۆ خوو هێلای، و بکەتە پاقژی بۆ مال و جانێ تە). | 168 |
| 9 | دەربارەی ئافرەتەك د زڤروکا هەیڤانە دایە و بەری روژ ئاڤا بونێ یان بەری دەرکەڤتنا فەجرا سپێدێ پاقژ دبیت، ئەرێ کیش نڤێژ لسەرە کو بکەتن؟
بەرسڤ ـێ: دێ ژلایێ زانایان وەرگرین إن شاء الله.
عبدالرزاق د مصنف ـا خودا بابەتەك دانایە بناڤێ ﴿(١٩) باب صلاة الحائض﴾
ئانکو: نڤێژا ئافرەتا حەیض ـدار.
١٢٨١- عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، وَمَعْمَرٍ، عَنِ ابْنِ طَاوُوسٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالاَ: إِذَا طَهُرَتِ الْحَائِضُ قَبْلَ اللَّيْلِ صَلَّتِ الْعَصْرَ وَالظُّهْرَ، وَإِذَا طَهُرَتْ قَبْلَ الْفَجْرِ صَلَّتْ بِالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ.
ابْنِ طَاوُوس ڤەدگێریت ژ بابێ خوو کو گوتییە: ئەگەر ئافرەتا حەیض ـدار پاقژ بوو بەری شەڤ بهێت دێ نڤێژا ئێڤاری و نیڤرو پێکڤە کەت. و ئەگەر پاقژ بوو بەری فەجرا سپێدێ دێ نڤێژا مەغرەب و عیشا پێکڤەکەت.
١٢٨٥- أَخْبَرَنَا، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ: حُدِّثْتُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَ: إِذَا طَهُرَتِ الْمَرْأَةُ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ صَلَّتْ صَلاَةَ النَّهَارِ كُلَّهَا، وَإِذَا طَهُرَتْ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ صَلَّتْ صَلاَةَ اللَّيْلِ كُلَّهَا.
عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دبێژیت: ئەگەر ئافرەتەك پاقژ بوو بەری روژ ئاڤا بونێ دێ هەمی نڤێژێن روژێ کەت. و ئەگەر پاقژ بوو بەری دەرکەڤتنا فەجرێ هەمی نڤێژێن شەڤ دێ کەت.
١٢٨٦- عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ قَالَ: إِذَا طَهُرَتْ فِي وَقْتِ الْعَصْرِ صَلَّتِ الْعَصْرَ وَلَمْ تُصَلِّ الظُّهْرَ.
حەسەن بەصري دبێژیت: ئەگەر پاقژ بوو ل دەمێ نڤێژا ئێڤاری دێ نڤێژا ئێڤاری کەت و نڤێژا نیڤرو ناکەت.
١٢٨٧- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: إِذَا طَهُرَتِ الْحَائِضُ فِي وَقْتِ صَلاَةٍ صَلَّتْ تِلْكَ الصَّلاَةَ، وَإِذَا لَمْ تَطْهُرْ فِي وَقْتِهَا لَمْ تُصَلِّ تِلْكَ الصَّلاَةَ.
قَتَادَةَ دبێژیت: ئەگەر ئافرەتا حەیض ـدار پاقژ بوو ل دەمێ نڤێژێ دا (ئانکو دەمێ نڤێژەکێ بیت و دەمێ وێ مابیت) ئەو ل وی دەمی دێ نڤێژێ کەت، و ئەگەر پاقژ نەبوو ل دەمێ وێدا ئەو وێ نڤێژێ ناکەت (مادەم دەمێ وێ ب سەر ڤە چویە).
١٢٨٨- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: إِذَا رَأَتِ الْمَرْأَةُ الطُّهْرَ فِي وَقْتِ صَلاَةٍ فَلَمْ تَغْتَسِلْ حَتَّى يَذْهَبَ وَقْتُهَا فَلْتُعِدْ تِلْكَ الصَّلاَةَ تَقْضِيهَا.
قَتَادَةَ دبێژیت: ئەگەر ئافرەتەکێ دیت کو پاقژ بویە ل دەمێ نڤێژێ دا و خوو نە شوشت و غوسل نەکر هەتا دەمێ نڤێژێ بسەرڤە دچیت، وی دەمی دێ نڤێژێ قەزا کەتەڤە پشتی هنگی.
وَقَالَهُ الثَّوْرِيُّ.
سفیان الثوري ژی هەمان تشت گوتیە.
١٢٨٩- عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ شُبْرُمَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ: إِذَا حَاضَتِ الْمَرْأَةُ فِي وَقْتِ صَلاَةٍ لَمْ تَكُنْ صَلَّتْ تِلْكَ الصَّلاَةَ قَضَتْهَا إِذَا طَهُرَتْ.
الشَّعْبِيِّ دبێژیت: ئەگەر ئافرەتەك توشی حەیض ـێ بوو لدەمێ نڤێژێ دا و نڤێژ نەکربوو ئەو دێ نڤێژێ قەزا کەتەڤە دەمێ پاقژ بوو.
١٢٩٠- أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ: سُئِلَ قَتَادَةُ، عَنِ امْرَأَةٍ نَامَتْ عَنِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ، فَاسْتَيْقَظَتْ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ: إِذَا طَهُرَتْ فَلْتَقْضِهَا.
مَعْمَرٌ دبێژیت: پسیار هاتەکرن ژ قَتَادَةَ ـی دەربارەی ئافرەتەك کو دنڤیت لدەمێ نڤێژا عەیشا دا، دەمێ هشیار دبیت دبینیت تووشی حەیض ـێ بویە، قَتَادَةَ ـی گوت: دەمێ پاقژ بوو دێ قەزا کەتەڤە.
[📚مصنف عبدالرزاق].
ئیمام ـێ ئەهلێ سوننە أحمد بن حنبل لسەر وێ جەندێ یە کو بەری روژ ئاڤا بوونێ پاقژ بوو نڤێژا نیڤرو و ئێڤاری بکەت، ئەگەر بەری فەجرێ پاقژ بوو نڤێژا مەغرەب و عەیشا بکەت.
قال ابن هانئ: سألت أبا عبد️اللّٰه عن المرأة الحائض، تطهر قبل غروب الشمس؟
قال: تصلي الظهر والعصر.
قلت: فإن طهرت قبل طلوع الفجر؟
قال: تصلي المغرب والعشاء.
ابن هانئ دبێژیت: من پسیار ژ بابێ عبداللە ـی (ئیمام أحمد) کر، دەربارەی ئافرەتا حەیض ـدار، کو پاقژ بویە بەری روژ ئاڤابون ـێ؟
گوت: دێ نڤێژا نیڤرو و ئێڤاری پێکڤەکەت.
من گوت: ئەرێ ئەگەر پاقژ بوو بەری دەرکەڤتنا فەجر ـێ؟
گوت: دێ نڤێژا مەغرەب و عەیشا پێکڤەکەت.
[📚مسائل ابن هانئ ١٥١].
تێبینی: بوو ئافرەتا لسەر وێ جەندێ هەرن یاکو ئیمام أحمد لسەر دگەل هندەك ژ صەحابیان و تابعیان ئەو جەندە بوو هەوە باشترە إن شاء اللە. | 117 |
| 10 | دەربارەی ئافرەتەك د زڤروکا هەیڤانە دایە و بەری روژ ئاڤا بونێ یان بەری دەرکەڤتنا فەجرا سپێدێ پاقژ دبیت، ئەرێ کیش نڤێژ لسەرە کو بکەتن؟
بەرسڤ ـێ: دێ ژلایێ زانایان وەرگرین إن شاء الله.
عبدالرزاق د مصنف ـا خودا بابەتەك دانایە بناڤێ ﴿(١٩) باب صلاة الحائض﴾
ئانکو: نڤێژا ئافرەتا حەیض ـدار.
١٢٨١- عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، وَمَعْمَرٍ، عَنِ ابْنِ طَاوُوسٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالاَ: إِذَا طَهُرَتِ الْحَائِضُ قَبْلَ اللَّيْلِ صَلَّتِ الْعَصْرَ وَالظُّهْرَ، وَإِذَا طَهُرَتْ قَبْلَ الْفَجْرِ صَلَّتْ بِالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ.
ابْنِ طَاوُوس ڤەدگێریت ژ بابێ خوو کو گوتییە: ئەگەر ئافرەتا حەیض ـدار پاقژ بوو بەری شەڤ بهێت دێ نڤێژا ئێڤاری و نیڤرو پێکڤە کەت. و ئەگەر پاقژ بوو بەری فەجرا سپێدێ دێ نڤێژا مەغرەب و عیشا پێکڤەکەت.
١٢٨٥- أَخْبَرَنَا، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ: حُدِّثْتُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَ: إِذَا طَهُرَتِ الْمَرْأَةُ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ صَلَّتْ صَلاَةَ النَّهَارِ كُلَّهَا، وَإِذَا طَهُرَتْ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ صَلَّتْ صَلاَةَ اللَّيْلِ كُلَّهَا.
عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دبێژیت: ئەگەر ئافرەتەك پاقژ بوو بەری روژ ئاڤا بونێ دێ هەمی نڤێژێن روژێ کەت. و ئەگەر پاقژ بوو بەری دەرکەڤتنا فەجرێ هەمی نڤێژێن شەڤ دێ کەت.
١٢٨٦- عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ قَالَ: إِذَا طَهُرَتْ فِي وَقْتِ الْعَصْرِ صَلَّتِ الْعَصْرَ وَلَمْ تُصَلِّ الظُّهْرَ.
حەسەن بەصري دبێژیت: ئەگەر پاقژ بوو ل دەمێ نڤێژا ئێڤاری دێ نڤێژا ئێڤاری کەت و نڤێژا نیڤرو ناکەت.
١٢٨٧- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: إِذَا طَهُرَتِ الْحَائِضُ فِي وَقْتِ صَلاَةٍ صَلَّتْ تِلْكَ الصَّلاَةَ، وَإِذَا لَمْ تَطْهُرْ فِي وَقْتِهَا لَمْ تُصَلِّ تِلْكَ الصَّلاَةَ.
قَتَادَةَ دبێژیت: ئەگەر ئافرەتا حەیض ـدار پاقژ بوو ل دەمێ نڤێژێ دا (ئانکو دەمێ نڤێژەکێ بیت و دەمێ وێ مابیت) ئەو ل وی دەمی دێ نڤێژێ کەت، و ئەگەر پاقژ نەبوو ل دەمێ وێدا ئەو وێ نڤێژێ ناکەت (مادەم دەمێ وێ ب سەر ڤە چویە).
١٢٨٨- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: إِذَا رَأَتِ الْمَرْأَةُ الطُّهْرَ فِي وَقْتِ صَلاَةٍ فَلَمْ تَغْتَسِلْ حَتَّى يَذْهَبَ وَقْتُهَا فَلْتُعِدْ تِلْكَ الصَّلاَةَ تَقْضِيهَا.
قَتَادَةَ دبێژیت: ئەگەر ئافرەتەکێ دیت کو پاقژ بویە ل دەمێ نڤێژێ دا و خوو نە شوشت و غوسل نەکر هەتا دەمێ نڤێژێ بسەرڤە دچیت، وی دەمی دێ نڤێژێ قەزا کەتەڤە پشتی هنگی.
وَقَالَهُ الثَّوْرِيُّ.
سفیان الثوري ژی هەمان تشت گوتیە.
١٢٨٩- عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ شُبْرُمَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ: إِذَا حَاضَتِ الْمَرْأَةُ فِي وَقْتِ صَلاَةٍ لَمْ تَكُنْ صَلَّتْ تِلْكَ الصَّلاَةَ قَضَتْهَا إِذَا طَهُرَتْ.
الشَّعْبِيِّ دبێژیت: ئەگەر ئافرەتەك توشی حەیض ـێ بوو لدەمێ نڤێژێ دا و نڤێژ نەکربوو ئەو دێ نڤێژێ قەزا کەتەڤە دەمێ پاقژ بوو.
١٢٩٠- أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ: سُئِلَ قَتَادَةُ، عَنِ امْرَأَةٍ نَامَتْ عَنِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ، فَاسْتَيْقَظَتْ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ: إِذَا طَهُرَتْ فَلْتَقْضِهَا.
مَعْمَرٌ دبێژیت: پسیار هاتەکرن ژ قَتَادَةَ ـی دەربارەی ئافرەتەك کو دنڤیت لدەمێ نڤێژا عەیشا دا، دەمێ هشیار دبیت دبینیت تووشی حەیض ـێ بویە، قَتَادَةَ ـی گوت: دەمێ پاقژ بوو دێ قەزا کەتەڤە.
[📚مصنف عبدالرزاق].
ئیمام ـێ ئەهلێ سوننە أحمد بن حنبل لسەر وێ جەندێ یە کو بەری روژ ئاڤا بوونێ پاقژ بوو نڤێژا نیڤرو و ئێڤاری بکەت، ئەگەر بەری فەجرێ پاقژ بوو نڤێژا مەغرەب و عەیشا بکەت.
قال ابن هانئ: سألت أبا عبد️اللّٰه عن المرأة الحائض، تطهر قبل غروب الشمس؟
قال: تصلي الظهر والعصر.
قلت: فإن طهرت قبل طلوع الفجر؟
قال: تصلي المغرب والعشاء.
ابن هانئ دبێژیت: من پسیار ژ بابێ عبداللە ـی (ئیمام أحمد) کر، دەربارەی ئافرەتا حەیض ـدار، کو پاقژ بویە بەری روژ ئاڤابون ـێ؟
گوت: دێ نڤێژا نیڤرو و ئێڤاری پێکڤەکەت.
من گوت: ئەرێ ئەگەر پاقژ بوو بەری دەرکەڤتنا فەجر ـێ؟
گوت: دێ نڤێژا مەغرەب و عەیشا پێکڤەکەت.
[📚مسائل ابن هانئ ١٥١].
تێبینی: بوو ئافرەتا لسەر وێ جەندێ هەرن یاکو ئیمام أحمد لسەر دگەل هندەك ژ صەحابیان و تابعیان ئەو جەندە بوو هەوە باشترە إن شاء اللە. | 1 |
| 11 | دەربارەی بڵغەم داعیران بۆ کەسێ برۆژی:
ئەرێ بڵغەم داعیران رۆژیێ دشکێنیت؟
زانایان جێوازی لسەرە ڤێ مەسەلێ هەیە، کو باوەریا هندەكا وەسایە رۆژی دشکێت ئەگەر ب عەمدەن بوو و دشیاندا بوو دەربئێخیت بەلێ داعیرا ئەو روژی دشکێت، ئەگەر ژی دشیاندا نەبوو دەربئێخیت ئەو روژی ناشکێت، و هندەکێن دی دبێژن هیچ تێدا نینە و رۆژی ناشکێت.
قال ابن قدامة: فصل: وإن ابْتَلَعَ النُّخَامَةَ ففيها رِوايَتَانِ، إحْدَاهُما، يُفْطِرُ. قال حَنْبَلٌ: سمعتُ أبا عبدِ اللهِ يَقُولُ: إذا تَنَخَّمَ، ثم ازْدَرَدَهُ، فقد أفْطَرَ. لأنَّ النُّخَامَةَ من الرَّأْسِ تَنْزِلُ، والرِّيقَ من الفَمِ. ولو تَنَخَّعَ من جَوْفِه، ثم ازْدَرَدَهُ، أفْطَرَ. وهذا مذهبُ الشَّافِعِيِّ؛ لأنَّه أمْكَنَ التَّحَرُّزُ منها، أشْبَهَ الدَّمَ، ولأنَّها من غيرِ الفَمِ، أشْبَهَ القَىْءَ. والرِّوَايَةُ الثانيةُ، لا يُفْطِرُ. قال، في رِوَايَةِ المَرُّوذِىِّ: ليس عليك قَضَاءٌ إذا ابْتَلَعْتَ النُّخَامَةَ وأنْتَ صَائِمٌ. لأنَّه مُعْتَادٌ في الفَمِ، غيرُ وَاصِلٍ من خَارِجٍ، أشْبَهَ الرِّيقَ.
ابن قدامة دبێژیت: ژ ئیمام أحمد ـی دوو ریوایەت هەنە لسەر بڵغەم ـێ.
ئێك رۆژیێ دشکێنیت، چونکی بڵغەم ژ مێشکی دهێتن ب دەربازبوونا تڤنێ، ب پێچەوانەی تف ـێ کو دناڤ دەڤی دایە، و ئەگەر هاتوو دناڤ حەفکێ (گەویێ) ـدا هات، پاشێ داعیرا ئەو دیسان رۆژی دشکێت. و ئەڤە مەزهەبێ شافعی ـیە ژی چونکی دشێی خوو ژێ بپارێزی وەکی خوینێ یە.
ریوایەتا دووێ ئەوە روژی پێ ناشکێت، هیچ قەزاکرنەك نینە ئەگەر بڵغەم داعیرا، جونکی تشتەکە پەیوەندیدارە ب دەڤی ڤە ل خارجیا دەڤی دا نینە وەکی تف ـێ یە.
[📚المغني لإبن قدامة].
قَالَ ابْنُ حَبِيبٍ: مَنْ تَنَخَّمَ ثُمَّ ابْتَلَعَ نُخَامَتَهُ مِنْ بَيْنِ لَهَوَاتِهِ أَوْ مِنْ بَعْدِ فُصُولِهَا إلَى طَرَفِ لِسَانِهِ فَلَا شَيْءَ عَلَيْهِ وَقَدْ أَسَاءَ، لِأَنَّ النُّخَامَةَ لَيْسَتْ بِطَعَامٍ وَلَا شَرَابٍ وَمَخْرَجُهَا مِنْ الرَّأْسِ.
ابن حبیب دبێژیت: هەر کەسێ بڵغەم ـێ دەربئێخیت پاشێ بلغەما خوو داعیریتەڤە چ ژ ناڤ حەفك (گەویا) وی یان پشتی ژێڤەبوونا وێ بۆ سەرێ زمانێ وی، چ تشتەك لسەر نینە، بەلێ کارەکێ خراب ـیێ کری، چونکی بڵغەم نە خارنە و نە ڤەخارنە، تشتەکە دەردکەڤیت ب رێکا سەری.
[📚التاج والإكليل لمختصر خليل ٣٤٨/٣].
رَوَى أَصْبَغُ عَنْ ابْنِ الْقَاسِمِ عَنْ النُّخَامَةِ أَنَّهُ لَا شَيْءَ عَلَيْهِ فِي ابْتِلَاعِهِ إيَّاهَا عَامِدًا.
أصْبَغُ ریوایەتکریە ژ ابن القاسم دەربارەی بڵغەم ـێ کو گوتییە: هیچ تشتەك لسەر نینە لدەمێ داعیران ـێ ئەگەر ب عەمدەن ژی بیت.
[📚التاج والإكليل لمختصر خليل ٣٤٨/٣].
ووافق ابن القاسم فيما روى عنه أصبغ في بعض روايات العتبية في النخامة أنه لا شيء عليه في ابتلاعه إياها عامدا. وقال ابن نافع: عليه القضاء وهو يفطره.
و ابن القاسم مواقفە ژ وێ یا أصبغ ریوایەتکری ل هندەك ریوایەتێن العتبیة ل دەربارەی بڵغەم ـێ کو گوتییە هیچ تشتەك لسەر نینە لدەمێ داعیران ـێ ئەگەر ب عەمدەن ژی بیت، و ابن نافع خواندەڤانێ ئیمام مالك ـە دبێژیت: لسەرە روژیا خوو قەزابکەتە ڤە و رۆژیا وی شکەستیە(ئەگەر بڵغەم ـێ ب داعیریتن)
[📚البيان والتحصيل ٣٤٨/٢].
تێبینی: بابەتێ بڵغەم داعیران ـێ جهـێ خیلاف ـێیە ژلایێ زانایان د مەزهەبێ ئیمام أحمد ـی دا دوو ریوایەت هەنە ئێك ژوان کو رۆژی پێ دشکێت و ئەوا دیتر ئەوە کو رۆژی ناشکێت، و ژلایێ ئیمام شافعی ژی رۆژی دشکێت ئەگەر بڵغەم ـێ بداعیرن، و ژلایێ مەزهەبێ ئیمام مالك ـڤە دوو رەئی هەنە ابن نافع کو خواندەڤانێ ئیمام مالکە دبێژیت: روژی پێ دشکێت و دڤێت قەزابکەتە ڤە، و ابن حبیب و ابن القاسم دبێژن ناشکێت و هیچ لسەر نینە بەلێ خرابە ب داعیرن و تشتەکێ باش ژی نینە، ڤێجا داکو دڤێ خیلافێ بگەهی یان دڤێت ب مەزهەبەکێ ڤەیێ گرێدای بی یان دڤێت خوو بپارێزی ژ بڵغەم داعیران ـێ چونکی ژلایێ ئیمام شافعی ڤە رۆژی دشکێت و ژلایێ ئیمام أحمد ژی روژی دشکێت ئەگەر دەربئێخیە دناڤ دەڤێ خوو دا و ب داعیری. بەلێ ئەگەر نەشیای دەربئێخی و بداعیری روژیا تە ناشکێت، ژلایێ مالکیان ژی دوو راوی یێن نێزکترین کەس ژ ئیمام مالك خواندەڤانێ وی کو دبێژیت روژی دشکێت، کەواتە ل هەر سێ مەزهەبا دا گوتن لسەر شکاندنا رۆژیێ هەیە ب بڵغەم ـێ، ڤێجا داکو خوو ژێ بپارێزی و نە داعیری باشترە و رۆژیا تەژی بسلامەتترە، خوو بپارێزە ژ بڵغەم ـێ و نە داعیرە و تف بکە وەك کا جاوا هەمی جاران تە تف دکر، ئەوێن دبێژن بەلگەیێ وەسا لسەر نینە و رۆژی ناشکێت ، ئاخڤتنا وان یا علم ـی نینە، چونکی ژلایێ زانایان ئاخڤتن لسەر کریە، نابیت بێژی بەلگە لسە نینە و ناشکێت هەر هوسا ب ساناهی، دڤێت گوتنێن زانایان بەرچاڤ بکەی بزانی چ گوتنە، بکورتی بڵغەم ـێ نەداعیرن و تف بکەن دا رۆژیا هەوە بسلامەت بیت و خوو ژی دویر بگری ژ خیلافێ واللە اعلم. | 101 |
| 12 | ئەم ڪەناڵانە زیاد بڪەن بە شێوازاری بادینی،
بارك اللە فينا وفیڪم✍️.
a1suna_abdula
السنة لعبد الله📚
✨
Sunan_atirmidh1
سُنَن التَّرْمِذِي📚
✨
al_Ibanah_as_sughra1
الْإِبَانة الصُّغْرَی لِابْنِ بَطَّةَ الْعُكْبَرِيّ📚
✨
ahl_sunah_1
دلـشـاد الأَثَـرِيّ.📜
✨
serd4choy
ئیمامێن کافر و سەرداچووي📜
✨
babate_fuqhe
بابەت فیقهـی.📜
✨
alsunn4h
وَالسَّـابِقُـونَ الأَوَّلـون.📜 | 31 |
| 13 | ابن هانئ دبێژیت: من گوتە ئیمام أحمد ـی: کەسێ برۆژی حیجامێ دکەت؟
گوت: حیجامێ ناکەتن.
من گوتێ: ئەگەر حیجامە کر؟
گوت: لسەر ویە کو روژیا خوو قەزابکەتە ڤە ل جهـێ وێ.
من گوتێ: کەفارەت لسەرە دگەل قەزاکرنێ؟
گوت: وەسا نابینم کەفارەت لسەر بیت.
[📚مسائل ابن هانئ ٦٤٧].
قال ابن هانئ : سألتە عن الرجل یحتجم علی ساقە أو علی یدە أو شيء منە في رمضان ؟
قال : قد أفطر إذا کان فیە ذکر الحجامة.
ابن هانئ دبێژیت: من پسیار ژ ئیمام أحمد ـی کر دەربارەی زەلامەکێ کو حیجامێ دکەت لسەر قاچ یان لسەر دەست یان تشتەکێ دی ژوان د رەمەزانێ دا؟
گوت: روژی دشکێتن ئەگەر هاتوو تێدا بەحسێ حیجامێ کر.
[📚مسائل ابن هانئ ٦٤٨].
قال عبد الرحمن بن قدامة المقدسي:
الحجامة يفطر بعها الحاجم والمحجوم وبه قال إسحاق وابن المنذر ومحمد بن إسحاق وابن خريمة وعطاء وعبد الرحمن بن مهدي وكان مسروق والحسن وابن سيرين لا يرون للصائم أن يحتجم وكان جماعة من الصحابة يحتجمون ليلا في الصوم منهم ابن عمر وابن عباس وأبو موسى وأنس بن مالك ورخص فيها أبو سعيد الخدري وابن مسعود وأم سلمة والحسين بن علي وعروة وسعيد بن جبير وقال مالك والثوري وأبو حنيفة والشافعي يجوز للصائم أن يحتجم ولا يفطر لما روي البخاري عن ابن عباس أن النبي صلى الله عليه وسلم احتجم وهو صائم ولأنه دم خارج من البدن أشبه الفصد ولنا قول النبي صلى الله عليه وسلم " أفطر الحاجم والمحجوم " رواه عن النبي صلى الله عليه وسلم أحد عشر نفسا قال أحمد حديث شداد بن أوس من أصح حديث يروى في هذا الباب واسناد حديث رافع اسناد جيد وقال حديث ثوبان وشداد صحيحان وقال علي بن المديني أصح شئ في هذا الباب حديث شداد وثوبان.
عبدالرحمن بن قدامة المقدسي دبێژیت: حیجامە کرن روژیا وی کەسی دشکێنیت ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن، و ئەڤە ئاخڤتنا إسحاق و ابن المنذر و ابن خزیمة و عطاء و عبدالرحمن بن مهدي و مسروق و الحسن و ابن سیرین ـه لدەڤ دروست نەبویە کەسەکێ برۆژی حیجامێ بکەت، و کومەلەك ژ صحابیان ب شەڤێ حیجامە کریە، ل دەمێ برۆژی بوونێ دا، ژوان ابن عمر و ابن عباس و أبو موسی و أنس ـێ كوڕێ مالك️ اللە ژ وان رازیبیت، و هندەكا روخسەت دایە کو ب روژێ بکەن ژوان أبو سعید الخدري و ابن مسعود و ئوم سهلهمه و الحسین ـێ كوڕێ علي و عروة و سعید ـێ كوڕێ جوبهیر و مالك و سفیان الثوري و أبو حنیفة و الشافعي دبێژن دروستە ژبوو کەسەکێ ب روژی حیجامێ بکەن رۆژیا وی ناشکێتن، ژبەر وێ ئیمام البخاري ریوایەت کریە ژ ابن عباس️ ـی اللە ژێ رازیبیت، ژ پێغەمبەری (ﷺ) کو حیجامە کریە و یێ برۆژی ژی بوو ژبەر کو ئەو خوینا دەردکەڤیت ژ لەشی وەکی خوین ژێهاتنا دەمارەکێ یە و گوتنا پێغەمبەرێ مە (ﷺ) هەیە کو دبێژیت: ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن رۆژیا وان دشکێتن، یازدە کەسان ژ پێغەمبەری (ﷺ) ریوایەت کریە.
آحمد دبێژیت: فەرمودەیا شداد ـێ کورێ أوس ژ صحیح ترین فەرموودەیانە دڤی بواریدا ریوایەت دکەت و سەنەدەکا مەرفوعە و سەنەدەکا باش هەیە و گوتیە: فەرموودەیا ثوبان و شداد صحیحـن و علي کورێ المدینی دبێژیت: صحیح ترین فەرموودە د ڤی بواریدا فەرموودەیا شداد و ثوبان ـە.
[📚الشرح الكبير - لشمس الدين ابن قدامة جـ ٣ - صـ ٤٠].
گوتن بوێ کو حیجامە روژیێ دشکێنیت مەزهەبێ زوربەیا فوقەهاـیێن فەرموودا نە، وەك أحمد بن حنبل و إسحاق بن راهویە و ابن خزیمة و ابن المنذ و غەیری وان ژی. و ئەهلێ فەرموودا فوقەها تێدانە کارپێکرینە، کو تایبەترین خەلك بوون ل شوێنکەڤتیێن ﷴ(ﷺ).
تێبینی: بابەتێ حیجامەکرنێ د هەیڤا رەمەزانێدا بابەتەکە وەکی دبینی جهێ جێوازیا زانایانە، ڤێجا هەر کەسێ حیجامە کر لسەر رەئیا ئەوێن دبێژن دروستە إن شاء اللە هیچ کێشەیەك نینە بوو وی و گونەهـ کارژی نابیتن، و ئەگەر کەسەکێ ژی نەکر لسەر رەئیا ئەوێن دبێژین رۆژی پێ دشکێتن ئەو هیچ لسەر نینە و دروستە بوو وی کارەکێ باشە ژی و خوو دپارێزیت ژ لاوازبونێ ژ ئەگەرێ حیجامێ و رۆژیا وی ژی دێ یا پاراستی بیتن، ڤێجا ژبوو وی یێ توشی ڤێ خیلافێ نەبیت ئەگەر ڤیا حیجامێ بکەت بلا د شەڤێ دا بکەتن باشتە ژی بوو هەم دێ دوویر بی ژ خیلاف و جێوازیێ هەم تووشی لاوازیا لەشی ژی نابی ب ئەگەرێ وێ، کو هندەك صحابیان و زانایان لدەڤ خراب بوو ژبەر لاوازی بوونا کەسەکێ ژبو شیانا رۆژیا وی، ڤێجا هندی بشێی حیجامێ نەکە دڤێ هەیڤێ دا، ئەگەر تە کر ژی بلا ب شەڤێ بیتن باشتر و چێترە بووتە، واللە اعلم. | 75 |
| 14 | ٧٥٢٩- عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ سُلَيْمَانَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ عَنِ الرَّجُلِ يَحْتَجِمُ وَهُوَ صَائِمٌ؟ قَالَ: أَرَأَيْتَ إِنْ غُشِيَ عَلَيْهِ.
عَاصِمِ بْنِ سُلَيْمَانَ دبێژیت: من پسیار ژ أبو هریرة (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) کر دەربارەی حیجامێ ژبو کەسەکێ برۆژی؟ گوت: ئەرێ ئەگەر هیش ژوو نەما. (لدەڤ ابو هریرە ـی وەسا بوو کو حیجامە مروڤی لاواز دکەتن)
٧٥٤٥- عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ: إِنِ احْتَجَمَ نَاسِيًا، أَوْ جَاهِلاً، فَلَيْسَ عَلَيْهِ قَضَاءٌ
عطاء دبێژیت: ئەگەر کەسەکێ حیجامە کر و ژبیرێ چوو کو یێ برۆژیە، یان جاهل بوو، قەزاکرن لسەر نینە، (بەلێ لدەڤ عطاء ئەگەر ژبەر جاهل ـی و ژبیرکرنێ نەبیت ئەو دڤێت قەزا بکەتە ڤە، وەك ریوایەتەك ژێ هاتیە دبێژیت دێ قەزا کەتەڤە و دێ کەفارەتێ ژی دەتن)
[📚مصنف عبدالرزاق].
دناڤ مەزهەبان ژی دا جێوازی لسەر جمهورێ مەزهەبی شافعی و مالکی لسەر وێ جەندێ یە کو جائیزە و روژی پێ ناشکێت،
قَالَ مَالِكٌ : لَا تُكْرَهُ الْحِجَامَةُ لِلصَّائِمِ إِلَّا خَشْيَةً مِنْ أَنْ يَضْعُفَ، وَلَوْلَا ذَلِكَ لَمْ تُكْرَهْ، وَلَوْ أَنَّ رَجُلًا احْتَجَمَ فِي رَمَضَانَ، ثُمَّ سَلِمَ مِنْ أَنْ يُفْطِرَ لَمْ أَرَ عَلَيْهِ شَيْئًا، وَلَمْ آمُرْهُ بِالْقَضَاءِ لِذَلِكَ الْيَوْمِ الَّذِي احْتَجَمَ فِيهِ ؛ لِأَنَّ الْحِجَامَةَ إِنَّمَا تُكْرَهُ لِلصَّائِمِ لِمَوْضِعِ التَّغْرِيرِ بِالصِّيَامِ ؛ فَمَنِ احْتَجَمَ، وَسَلِمَ مِنْ أَنْ يُفْطِرَ حَتَّى يُمْسِيَ، فَلَا أَرَى عَلَيْهِ شَيْئًا، وَلَيْسَ عَلَيْهِ قَضَاءُ ذَلِكَ الْيَوْمِ.
ئیمام مَالِكٌ دبێژیت: حیجامێ کەراهەت نینە بو کەسەکێ برۆژی ئیللا ژبەر لاوازیێ نەبیت، و ئەگەر پێ لاواز نەبیت ئەو کەراهەت نینە، ئەگەر کەسەکێ حیجامە کر د رەمەزانێ دا پاشێ ب سلامەت بوو ژوێ کو روژیا خوو بشکێنیت لدەڤ من هیچ لسەر نینە، و ئەز فەرمانێ ناکەم ب قەزاکرنا وێ روژیا حیجامە تێدا هاتیە بکارئینان، چونکی حیجامێ کەراهەت هەیە ژبۆ کەسەکێ کو بکەڤیتە روژی شکاندنێ دا ژ ئەگەرێ وێ، ڤێجا کەسێ حیجامە کر و سلامەت بوو ژوێ توشی روژی شکاندنێ بیت هەتا ئێڤاری ئەو ئەز نابینم هیچ تشتەك لسەر بیت، و قەزاکرنا روژیێ ژی لسەر نینە.
[📚موطأ لإمام مالك ٨٢١].
قال الشافعي فقال بعض أصحابنا: لا بأس أن يحتجم الصائم ولا يفطره ذلك.
ئیمام الشافعي دبێژیت: هندەك ژ هەڤالێن مە دبێژن: هیچ تێدا نینە کو حیجامە بهێتە بکارئینان بۆ کەسەکێ برۆژی، و رۆژی ژی ناشکێتن ژبەر ڤێ.
[📚كتاب الأم للإمام الشافعي جـ ٢- صـ ١٠٦ ].
بەلێ لدەسپێکێ من ئاماژە پێدایە د مەزهەبێ ئیمام احمد و حنابیلە دا لسەر وێ جەندێ نە کو حیجامەکرنێ رۆژی پێ دشکێتن، و دڤێت قەزا بکەنە ڤە، نەصا ئیمامی ژ مەزهەبی هاتییە:
قال ابن هانئ: سألت أبا عبد️اللّٰه عن رجل احتجم شهر رمضان ؟
قال: یصوم یوماََ مکانە.
ابن هانئ دبێژیت: من پسیار ژ بابێ عبد️اللّٰه (ئیمام أحمد) کر دەربارەی زەلامەکێ کو حیجامێ دکەت د هەیڤا رەمەزانێ دا؟
گوت: دێ رۆژیە کا دی گریتە ڤە ل جهێ وێ روژیا حیجامە تێداکری.
[📚مسائل ابن هانئ ٦٤٣].
قال ابن هانئ : سمعتە یقول في حدیث النبي️ ﷺ : ( أفطر الحاجم والمحجوم) : یقولون: إنما کانا یغتابان.
قال أبو عبد️اللّٰه : الغیبة أیضاََ أشد ، للصائم تفطر ، احذر أن تفطر الغیبة.
ابن هانئ دبێژیت: من گوهـ لێ بوویە لدەربارەی فەرمودەیا پێغەمبە (ﷺ): (ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن رۆژیا وان دشکێتن) دبێژن: ئەڤە مەبەست ژێ ئەوە کو غەیبەتێ بکەن.
بابێ عبدللە ـی گۆت: غەیبەت ژی گەلەك ب زەحمەتترە، بۆ رۆژیگری روژیا وی پێ دشکێنیت، ئاگەهداربە کو رۆژیا تە بشکێتن ژئەگەرێ غەیبەتێ.
[📚مسائل ابن هانئ | ٦٤٤].
قال ابن هانئ : وسئل عن الذي یحتجم في رمضان ؟
قال : لا یعجبني ، یقضي یوماََ مکانە.
ابن هانئ دبێژیت: و من پسیار ژ ئیمام أحمد کر دەربارەی ئەوێ حیجامێ دکەت د رەمەزانێ دا؟
گوت: من حەز لێ نینە، روژیێ دێ قەزاکەتە ڤە ل جهێ وێ.
[📚مسائل ابن هانئ ٦٤٥] .
قال ابن هانئ : قیل لە: فأي حدیث أقوی عندك في الحجامة؟
قال : حدیث ثوبان.
ابن هانئ دبێژیت: من گوتە ئیمام أحمد ـی کیش فەرمودە لدەڤ تە بهێزترینە لدەربارەی حیجامێ؟
گوت: فەرموودەیا ثوبان.
تێبینی فەرموودەیا ثوبان ئەڤە یە (أفطر الحاجم والمحجوم).
[📚مسائل ابن هانئ ٦٤٦].
قال ابن هانئ : قیل لە : یحتجم الصائم؟
قال : لا یحتجم.
قیل : فإن احتجم؟
قال : علیە قضاء یوم مکانە.
فقیل لە : علیە کفارة مع القضاء ؟
قال : لا أری علیە الکفارة. | 47 |
| 15 | عَبْدِ الأَعْلَى دبێژیت: من أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيَّ دیت حیجامە دکر و یێ برۆژی ژی بوو ل دەمێ روژئاڤا بوونێ دا، دەمێ حیجامە دکر نێزیکی روژی شکاندنێ بوو، من گوتێ: ئەی بابێ عبدالرحمن، لدەڤ مە حیجامە مەکروهـە ژبو کەسەکێ برۆژی، گوت: بەلکو مەکروهـە ژبوو ترسێن وێ دا کو تووشی لاوازیێ بیت.
٩٤٢٠- حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم قَالُوا: إنَّمَا نَهَى رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم عَنِ الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ، وَالْوِصَالِ فِي الصِّيَامِ إبْقَاءً عَلَى أَصْحَابِهِ.
عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى ڤەدگێریت ژ صحابیێن مُحَمَّد (ﷺ) کو گوتینە: پێغەمبەرێ اللە (ﷺ) نەهی کریە ژ حیجامە کرنێ ژبو کەسەکێ کو برۆژی بیت، ژوان یێن لسەرئێک ب روژی دبن ژبەر کو دا بمینن وەك خوو و لاواز نەبن.
٩٤٢١- حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ بُزَيْعٍ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍ عَنِ الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ؟ فَقَالَ: إنَّمَا يُكْرَهُ ذَلِكَ لِلضَّعْفِ.
بُزَيْعٍ دبێژیت: من پسیار ژ أَبَا وَائِلٍ کر دەربارەی حیجامەکرنێ ژبو کەسەکێ برۆژی؟ گۆت: لدەڤ مە خرابە بکاربئینن ژبەر لاوازیا وی کەسی.
٩٤٢٢- حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ الأَحْوَصِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ؛ أَنَّ مُعَاذًا احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ.
جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ ڤەدگێریت کو موعاذ (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) حیجامە دکر و یێ برۆژی ژی بوو.
٩٤٢٣- حَدَّثَنَا إسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، وَسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالاَ: لاَ بَأْسَ بِالْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ مَا لَمْ يَخَفْ ضَعْفًا.
عَطَاءٍ، و سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ دبێژیت: حیجامە کرنێ هیچ تێدا نینە ژبۆ کەسەکێ کو ترسا لاوازیبونێ نەبیت.
٩٤٢٥- حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ عِكْرِمَةَ عَنِ الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ؟ فَقَالَ: لاَ بَأْسَ بِهَا، إنَّمَا هِيَ مِثْلُ كَذَا وَكَذَا يَخْرُجُ مِنْكَ، ذَكَرَ الْحَاجَةَ.
أَيُّوبَ دبێژیت: زەلامەکێ پسیارکر ژ عِكْرِمَةَ دەربارەی حیجامێ ژبۆ کەسەکێ برۆژی؟ گوت: هیچ تێدا نینە، بەلکو ئەڤە وەکی وێ یە کو ژتە دەربکەڤیت، بەحسێ حیجامە کرنێ.
٩٤٢٦- حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ مُوسَى، وَأَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ؛ أَنَّهُ كَانَ يَحْتَجِمُ وَهُوَ صَائِمٌ.
هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ڤەدگێریت ژ بابێ (عوروە ـی) کو حیجامە دکر و یێ برۆژی ژی بوو.
٩٤٢٧- حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ: أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ فُرَاتٍ، عَنْ مَوْلًى لأُمِّ سَلَمَةَ؛ أَنَّهُ رَأَى أُمَّ سَلَمَةَ تَحْتَجِمُ وَهِيَ صَائِمَةٌ.
مَوْلًى لأُمِّ سَلَمَةَ ڤەدگێریت کو أُمَّ سَلَمَةَ (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) دیتیە حیجامه کریە و برۆژی ژی بوویە.
٩٤٢٨- حَدَّثَنَا ابْنُ إدْرِيسَ، عَنْ يَزِيدَ، وَعُبَيْدِ اللهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ؛ أَنَّهُ كَانَ يَحْتَجِمُ وَهُوَ صَائِمٌ، ثُمَّ تَرَكَ ذَلِكَ، فَلاَ أَدْرِي لأَيِّ شَيْءٍ تَرَكَهُ؟ كَرِهَهُ، أَوْ لِلضَّعْفِ.
نَافِعٍ ڤەدگێریت ژ ابْنِ عُمَر(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُما) کو حیجامە کریە و برۆژی ژی بوویە پاشێ دەست ژێ بەردایە، نزانم ژ بەر چ تشتی دەست ژێ بەردایە؟ لدەڤ خراب بوو، یان ژبەر لاوازی بوونێ.
٩٤٢٩- حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ عَبْدِ الْوَارِث، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: مَرَّ بِنَا أَبُو طيبةَ، فَقَالَ: حجَمْت النَّبِيَّ صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم وَهُوَ صَائِمٌ.
ئەنەس(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دبێژیت: أبو طیبة برەخ مە ڤە دا چوو، گوت: پێغەمبەری (ﷺ) حیجامە دکر و یێ بروژی ژی بوو.
٩٤٣٠- حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ؛ إنَّمَا كُرِهَ الْحِجَامَةُ لِلصَّائِمِ مَخَافَةَ الضَّعْفِ.
أَبِي جَعْفَرٍ دبێژیت: حیجامەکرنێ کەراهەت هەیە ژبو کەسێ برۆژی ژ ترسێن لاوازی بوونێ دا.
[📚مصنف ابن أبي شیبة].
ئەوا من دانای هەر دوو بوچوون بوون کو ابن أبي شیبة ئیناین، هندەك ئەثارێن دی ژ سەلەفان کو عبدالرزاق نقڵ کرییە:
٧٥٢٨- عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: مَا كَانُوا يَكْرَهُونَ الْحِجَامَةَ لِلصَّائِمِ إِلاَّ مِنْ أَجْلِ الضَّعْفِ.
إبراهیم النخعي دبێژیت: حیجامە لدەڤ صحابیان مەکروهـ نەبوو ژبۆ کەسەکێ برۆژی ئیللا ژبەر لاوازیبونا وی کەسی نەبیتن. | 32 |
| 16 | بابەتەکێ دی کو رێکە پێدایە و لدەڤ جائیز بوو کو حیجامێ بکارئینن ل دەمێ ب رۆژیبونێدا:
﴿(٥٢) من رخص للصائم ان يحتجم﴾
ئانکو: ئەوێن رێك پێدای بۆ کەسێ ب رۆژی کو حیجامێ بکەن.
٩٤٠٥- حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ؛ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ.
ابْنِ عَبَّاسٍ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُما) ڤەدگێریتن کو پێغەمبەری (ﷺ) حیجامە دکر و یێ ب روژی ژی بوو.
٩٤٠٨- حَدَّثَنَا إسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عْن عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ رَفَعُهُ، قَالَ: ثَلاَثٌ لاَ يُفْطرن الصَّائِمَ؛ الْحِجَامَةُ، وَالْقَيْءُ، وَالاِحْتِلاَمُ.
عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ دبێژیت: سێ تشت روژیا روژیگری ناشکێنیت حیجامە، ڤەرێش ـیان بێ حەزا خوو، و تووش بوون ب جەنابەتی. (توش بون ب جەنابەتی ب وێ جەندێ نابیت کو اجماع بکەین، یان استمناء بکەین نەخێر، ب جورەکێ بیت کو حەزا تە لسەر نەبیت ئانکو لدەمەکێ بێ ئاگەهـ دا تووش بیێ وەکی دەمێ خەوێ دا)
٩٤٠٩- حَدَّثَنَا ابْنُ إدْرِيسَ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ: سُئِلَ ابْنُ مَسْعُودٍ عَنِ الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ؟ فَقَالَ:
لاَ بَأْسَ بِهَا.
مُسْلِمِ بْنِ سَعِيدٍ دبێژیت: پسیار هاتەکرن ژ ابْنُ مَسْعُودٍ ـی (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دەربارەی حیجامێ بوو کەسەکێ ب رۆژی؟ گوت: هیچ تێدا نینە.(ئانکو: کێشە نینە).
٩٤١٠- حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ: سُئِلَ أَنَسٌ عَنِ الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ؟ فَقَالَ: مَا كُنَّا نَحْسِبُ يُكْرَهُ مِنْ ذَلِكَ إِلاَّ جُهْدُهُ.
حُمَيْدٍ دبێژیت پسیارهاتەکرن ژ ئەنەس ـی(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دەربارەی حیجامێ بۆ کەسەکێ ب رۆژی؟ گوت: لدەڤ مە ژبەر هندێ خراب نەبویە کو دروست نەبیت بتنێ بۆ وێ جەندێ کو مە توشی هیلاك و ماندی بوونێ دکەت.
٩٤١١- حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ؛ فِي الْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ، قَالَ: الْفِطْرُ مِمَّا دَخَلَ، وَلَيْسَ مِمَّا يَخْرُجُ.
ابْنِ عَبَّاسٍ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُما) ل دەربارەی حیجامێ ژبۆ کەسەکێ ب رۆژی، دبێژیت: رۆژی شکاندن بوێ یە کو داخلی جەستەی بیت، و ب وێ نینە کو ژ جەستەی بهێتە دەرێ.
٩٤١٢- حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ:
كَانَ يَحْتَجِمُ وَهُوَ صَائِمٌ، ثُمَّ تَرَكَهَا بَعْدُ، فَكَانَ يَحْتَجِمُ لَيْلاً.
نافع ڤەدگێریت ژ ابْنَ عُمَرَ ـی (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُما) دبێژیت: حیجامە دکر و یێ بروژی ژی بوو، پاشێ دەست ژێ بەردا و حیجامە ب شەڤێ دکر.
٩٤١٤- حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ: لاَ بَأْسَ بِالْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ.
أَبِي سَعِيدٍ (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دبێژیت: حیجامەکرن بو کەسێ ب رۆژی هیچ تێدانینە.
٩٤١٥- حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ؛ أَنَّهُ كَرِهَ الْحِجَامَةَ لِلصَّائِمِ مِنْ أَجْلِ الضَّعْفِ.
أَبِي الْمُتَوَكِّلِ ڤەدگێریت ژ أَبِي سَعِيدٍ (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) کو لدەڤ وی خراب بوو حیجامە بهێتە بکارئینان بۆ کەسەکێ ب روژی ژبەر لاوازیبونێ.
٩٤١٦- حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ اللهِ الْجَرْمِيِّ، عَنْ دِينَارٍ، قَالَ: حَجَمْت زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ وَهُوَ صَائِمٌ.
دِينَارٍ دبێژیت: من حیجامە ژبۆ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دکر و ئەو یێ ب رۆژی ژی بوو.
٩٤١٧- حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ:
احْتَجَمَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ وَهُوَ صَائِمٌ.
الشَّعْبِيِّ دبێژیت: الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُما) حیجامە دکر و یێ ب رۆژی ژی بوو.
٩٤١٨- حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ إدْرِيسَ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، وَطَاوُوسٍ؛ أَنَّهُمَا لَمْ يَكُونَا يَرَيَانِ بِالْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ بَأْسًا.
مُجَاهِدٍ، و طَاوُوسٍ، وەسا نە دزانی کو حیجامەکرن ژبو کەسەکێ ب رۆژی هیچ تێدا تێدا نەبیت.
٩٤١٩- حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِِ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ: رَأَيْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيَّ احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ عِنْدَ غُرُوبِ الشَّمْسِ، نَحْوًا مِمَّا يُوَافِقُ شَرْطُهُ فِطْرَهُ، فَقُلْتُ لَهُ: يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ؛ إنَّمَا تُكْرَهُ الْحِجَامَةُ لِلصَّائِمِ، قَالَ: إنَّمَا تُكْرَهُ لَهُ مَخَافَةَ الضَّعْفِ. | 50 |
| 17 | حیجامە (احتجام) کرن ل دەمێ ب رۆژی بوونێدا.
ئەرێ درستە حیجامێ بکەن و ب رۆژی بن؟
ئەهلێ علم ـی جێوازی هەیە دڤی بواریدا لدەڤ هندەکان خراب بوو ل دەمێ ب رۆژی بوونێ دا حیجامێ بکاربئین، و هندەکا ب خراب نەزانییە، و لدەڤ هندەکا ژی ئەوێ حیجامێ بکەت و یێ بروژی بیت ئەو روژیا وی شکەست و دڤێت پاشێ روژیا خوو قەزابکەتە ڤە ئەڤە مەزهەبێ ئیمام أحمد و حەنابیلەیە. پاش دێ بەحس ژێ کەین إن شاء الله.
ابن أبي شیبة د منصف ـا خوودا دەربارەی ڤی بواری دوو بابەت داناینە، رەئیا وان ئینایە ئەوێن کو ب خراب نەزانیە حیجامێ بکەن، و رەئیا وان ژی ئینایە کو لدەڤ خراب بوویە حیجامێ بکاربئینن،
ان شاء اللە دێ ئاماژەی ب هەر دوو بابەتان دەین.
﴿(٥١) من كره ان يحتجم الصائم﴾
ئانکو: ئەوێن لدەڤ خراب بوو کو کەسێ ب روژی حیجامێ بکەت.
٩٣٨٩- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، قَالَ:
شَهِدَ عِنْدِي نَفَرٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ، مِنْهُمَ الْحَسَنُ بْنُ أَبِي الْحَسَنِ الْبَصْرِيُّ، عَنْ مَعْقِلِ بْنِ سِنَان الأَشْجَعِيِّ، قَالَ: مَرَّ عَلَيَّ رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم وَأَنَا أَحْتَجِمُ فِي ثَمَانِ عَشْرَةَ مِنْ رَمَضَانَ، فَقَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
مَعْقِلِ بْنِ سِنَان الأَشْجَعِيِّ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دبێژیت: پێغەمبەرێ اللە (ﷺ) ب رەخ من ڤە چوو و من حیجامە دکر ل هەژدەیێ رەمەزانێ بوو، گوت: ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکر رۆژیا وان دشکێتن.
٩٣٩٢- حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَمَّنْ حَدَّثَهُ، عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ، قَالَ: أَتَى رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم عَلَى رَجُلٍ يَحْتَجِمُ بِالْبَقِيعِ، وَهُوَ آخِذٌ بِيَدَيَّ لِثَمَانِ عَشْرَةَ خَلَتْ مِنْ رَمَضَانَ، فَقَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دبێژیت: پێغەمبەرێ اللە (ﷺ) هات لسەر زەلامەکێ دا کو حیجامە دکر ل بەقیع، و وی دەستێ من گرتبوو هەژدە روژ ژ رەمەزانێ دەرباز ببون، گوت: ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن رۆژیا وان دشکێتن.
٩٣٩٣- حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ مَكْحُولٍ، قَالَ:
أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنَ الْحَيِّ مُصَدَّقٌ، عَنْ ثَوْبَانَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى الله عَلَيه وسَلَّم، قَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
ژ ثَوْبَانَ(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) ڤەدگێرن، کو پێغەمبەرێ اللە (ﷺ) گوتییە: ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن رۆژیا وان دشکێتن.
٩٣٩٧- حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ مَطَرٍ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ: قَالَ عَلِيٌّ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
عَلِيٌّ بن أبي طالب(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) دبێژیت: ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن رۆژیا وان دشکێتن.
٩٣٩٨- حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ:
يُكْرَهُ لِلْحَاجِمِ وَالْمَحْجُومِ.
مُحَمَّدٍ دبێژیت: کەراهەت هەیە ژبۆ ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامه بوو دهێتەکرن.
٩٣٩٩- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ بَكْرٍ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي مُوسَى وَهُوَ أَمِيرُ الْبَصْرَةِ مُمْسِيًا، فَوَجَدْتُهُ يَأْكُلُ تَمْرًا وَكَامَخًا، وَقَدِ احْتَجَمَ، فَقُلْتُ لَهُ: أَلاَ تَحْتَجِمُ بِنَهَارٍ؟ فَقَالَ: أَتَأْمُرُنِي أَنْ أُهْرِيقَ دَمِي وَأَنَا صَائِمٌ.
أَبِي الْعَالِيَةِ دبێژیت: ئەز چوو مە لدەڤ أَبِي مُوسَى(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) ئەمیر بوو ل بەصرا ئێڤاری بوو، من دیت خورمێ و کامخ دخوت(کامخ جورەکێ ترشاتیە واللە اعلم)، و حیجامە ژی کربوو، من گوتێ: ئەرێ بوو حیجامێ ب روژ ناکەی؟
گوت: ئەمر لمن دکەی کو خوینا خوو بەردەم و لدەمەکێ دا ئەز ب روژی بم؟
٩٤٠٠- حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ، قَالَ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ دبێژیت: ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن رۆژیا وان دشکێتن.
٩٤٠١- حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ: لاَ يَحْتَجِمُ الصَّائِمُ.
مَسْرُوقٍ دبێژیت: کەسێ ب رۆژی حیجامێ ناکەت.
٩٤٠٢- حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ.
دایکا مە عائیشە(رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) دبێژیت: ئەوێ حیجامێ دکەت و ئەوێ حیجامە بوو دهێتەکرن رۆژیا وان دشکێتن.
[📚مصنف ابن أبي شیبة]. | 64 |
| 18 | ئنیەت ئینان ب ئەزمانی یە یان دلی؟
قەولێن ابن تیمیە... من داناینە بوو رونکرنا ڤێ مەسەلێ نەك ئەوە کو ئیمام بیت لدەف من . . .
قال ابن تيميَّة: نيَّة الطَّهارة- من وضوء أو غُسل أو تيمُّم- والصَّلاةِ والصِّيام، والحجِّ والزَّكاة، والكفَّارات، وغيرِ ذلك من العباداتِ؛ لا تفتقر إلى نُطقِ اللِّسانِ، باتِّفاق أئمَّة الإسلام، بل النيَّة محلُّها القلبُ دون اللِّسان باتِّفاقِهم.
ابن تیمیە دبێژیت: ئنیەتا پاك ل نڤێژ یان غوسل یان تەیەموم ، و نڤێژ ، رووژی ، و حەج و زەکات ، و کەفەراتان ، و غەیری ڤان ژی ژ عیبادەتان ، پێتڤی ناکەت ب ئەزمانی دەربری، ب ئێك دەنگیا ئیمامێن ئیسلامێ، بەلکو جهێ ئنیەت ئینانێ دلە نەك ئەزمان ب ئێك دەنگیا زانایێن سەلەفا.
[📚مجموع الفتاوى ٢٣٠/٢٢].
قال ابن تيمية: ومَن خطر بقلبه أنه صائم غداً: فقد نوى.
ابن تیمیە دبێژیت: هەر کەسێ د دلی دا بیت کو سوبەهی ب رووژی بیت: ئەو ئنیەت ئینایە.
[📚الفتاوى الكبرى | ٤٥٩/٤].
ئەگەر بێژی (إِنْ شَاءَ اللّه) سوبەهی دێ ب رووژی بم بەلێ نەیێ پشتراست بی و تە گومان هەبیت ژوێ کو دێ ب رووژی بی یان نە، ئەو ئنیەتا تە یا بەتالە و دورست نینە.
قال الحجَّاوي: ومن قال أنا صائم غدًا إن شاء الله: فإن قصَدَ بالمشيئةِ الشَّكَّ والتردُّدَ في العَزمِ والقصد، فسَدَتْ نيَّتُه وإلَّا لم تفسُدْ؛ إذ قَصْدُه أنَّ فِعلَه للصَّومِ بمشيئةِ اللهِ وتَوفيقِه وتيسيرِه.
الحجاوی دبێژیت: هەر کەیێ بێژیت ئەز دێ سپێدێ یێ ب روژی بم ئەگەر اللە حەز بکەتن (إِنْ شَاءَ اللّه): ئەگەر مەبەستا وی ژ حەز کرنا اللە گومان و دوو دل بوو ژوێ ئنیەت و حەزکرنا رووژیێ کو هەبیت، ئەو ئنیەتا وی بەتال و دروست نینە، و ئیللا ئنیەتا وی بەتال و نەدروست نابیت، ئەگەر مەبەستا وی ژ گوتنا (إِنْ شَاءَ اللّه) ئەو بیت کو ب رووژی بیت ب حەز کرنا اللە و هاریکاری و ئاسانکاریا اللە کو یارمەتیا وی بددەت.
[📚الإقناع للحجاوي | ٣٠٩/١].
تێبینی: بلا هەمی شەڤان هەوە ئنیەتا رووژیێ هەبیت بۆ سوبەهی، و لدیڤ رەئیا جمهورێ زانایان هەرن و خوو داخلی خیلاف و جێوازیا نەکەن، بلا هەمی شەڤان د دلێ هەوە دا ئنیەتا رووژیێ هەبیت، ئەڤە باشتر و چێترە بوو هەوە، واللە اعلم. | 87 |
| 19 | ئیمام الترمذي پشتی ئینانا ڤێ فەرموودەیێ دبێژیت: فەرموودەیا حەفصە ـیێ نانیاسین مەرفوع بیت(ئانکو: ئەڤ ئاخڤتنە یا پێغەمبەری (ﷺ) بیت) بتنێ بڤی رووی نەبیت، و بهەمان تشت کو ریوایەتکریە ژ نافع ژ ابن عمر و ئەویا راستە. و بهەمان شێوە ئەڤ فەرموودەیە ریوایەتکریە ژ زوهری ب (مەوقوف) ـی، و ئەم هیچ کەسەکێ نزانین کو بلندکربیت بۆ پێغەمبەری (ﷺ) بتنێ یحیی بن أیوب نەبیت، بەلێ رامانا ڤێ لدەڤ ئەهلێ علم ـی ئەوە کو: بو هەر کەسێ ئنیەت و حەز ب رووژی بونێ نەبیت بەری دەرکەڤتنا فەجر ـێ ل هەیڤا رەمەزانێ دا رووژی لسەر وی نینە، یان د قەزاکرنا رووژیێن رەمەزانێ دا، یان د رووژیێن نەزەرێ دا، ئەگەر ئنیەت نە ئینا د شەڤێ دا رووژیا وی دروست نینە، بەلێ د رووژیێن سوننت دا دروستە کو ئنیەتێ بئینی پشتی کو روژ ژی بیتن، و ئەڤە ژی گوتنا شافعی و أحمد و إسحاقە.
[📚سنن الترمذي ٧٣٠].
ئەوا ئیمام الترمذي ئینای ب دروستی نەگەهشتیە پێغەمبەری (ﷺ) ئانکو ئەو ئاخڤتنا دایکامە حەفصە ـیێ یە نەك پێغەمبەری (ﷺ)، هەر وەك جاوا ژ ابن عمر هاتییە ب هەمان شێوە و ابن أبي شیبة ژی هەمان تشت ژ دایکا مە حەفصە ـیێ نەقل کریە:
حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ حَفْصَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ: لاَ صِيَامَ لِمَنْ لَمْ يُجْمِعَ الصِّيَامَ قَبْلَ الْفَجْرِ.
دایکا مە حەفصە (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْها) دبێژیت: هەر کەسێ حەزنەکەت ئنیەتێ بیتن بۆ رووژی بوونێ بەری دەرکەڤتنا فەجر ـێ رووژی بوو وی نینە.
[📚مصنف ابن أبي شیبة ٩٢٠٥].
کەواتە رووژی بێ ئنیەت ئینان دروست نینە و جمهورێ زانایان لسەر وێ چەندێ یە کو دڤێت هەمی شەڤان ئنیەتا رووژیێ بئینن.
قال ابن هانئ: قلت لأبي عبد️اللّٰه: أينوي الرجل في كل ليلة من شهر رمضان صوما؟ قال: نعم ينوي.
ابن هانئ دبێژیت: من گوتە بابێ عبداللە ـی (ئیمام احمد) ئەرێ زەلام دێ ئنیەتێ ئینت ل هەمی شەڤێن هەیڤا رەمەزانێ بۆ رووژیێ؟
ئیمام احمد گوت: بەلێ دێ ئنیەتێ ئینیت.
[📚مسائل ابن هانئ ٦٢٠].
(قَالَ الشَّافِعِيُّ): وَلَا يَجُوزُ لِأَحَدٍ صِيَامُ فَرْضٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ وَلَا نَذْرٍ وَلَا كَفَّارَةٍ إلَّا أَنْ يَنْوِيَ الصِّيَامَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَأَمَّا فِي التَّطَوُّعِ فَلَا بَأْسَ إنْ أَصْبَحَ وَلَمْ يَطْعَمْ شَيْئًا أَنْ يَنْوِيَ الصَّوْمَ قَبْلَ الزَّوَالِ.
ئیمام شافعی دبێژیت: دروست نینە بۆ هیچ کەسەکێ کو رووژیێن فەرز د هەیڤا رەمەزانێ دا و رووژیێن نەزەر ـێ و رووژیێن کەفارەت بتنێ بوێ نەبیتن کو ئنیەتا رووژیێ ئینابیت بەری دەرکەڤتنا فەجر ـێ، بەلێ د رووژیێن سوننەت ـێ دا کێشە تێدا نینە ئەگەر ب رووژیی بوی و هیچ تشتەك نە خواربیت کو ئنیەتا رووژیێ بینی بەری روژ ل ناڤەراستا ئەسمانی دا بچیتن.
[📚مختصر المزني].
بەلێ ئیمام مالك و مالکی مەزهەب رەئیا وان جێوازە لدەڤ وان وەسایە کو لدەستپێکا هەیڤا رەمەزانێ ئێك ئنیەت بئینن بوو هەیڤێ هەمیێ دروستە ب مەرجەکێ کو چ دابرینا تێدا نەکەت و هەیڤێ هەمیێ ب روژی بیت.
وقال مالك من بيت الصيام أول ليلة من رمضان أجزأه ذلك عن سائر الشهرو ، قال مالك من كان شأنه صيام يوم من الأيام لا يدعه فإنه لا يحتاج إلى التبييت لما قد أجمع عليه من ذلك قال ومن قال لله علي أن أصوم شهرا متتابعا فصام أول يوم بنية ذلك أجزأه ذلك عن باقي أيام الشهر.
ئیمام مالك دبێژیت: و هەر کەسێ ئنیەتا رووژیێ بئینیت ل شەڤا ئێکێ یا رەمەزانێ دا ئەو بەسی وی یە بو هەیڤێ هەمیێ، و مالك دبێژیت هەر کەس عەدەتێ وی وەسا بیت کو ب رووژی بیت روژەك ژ روژان و دەست ژێ بەرنەدان ئەو پێتڤی ب ئنیەتێ نینە ژبەر وێ ئنیەتا لدەسپێکێ ئینای، و هەر کەسێ بێژیت لسەر منە رووژیێ بگرم بو اللە تعالی، و هەیڤێ هەمیێ لدیڤ ئێك ب رووژی بیت ژ ئێکەم روژ ب ئنیەتا وێ ئاخڤتنێ ئەو ئنیەت ئینان بەسە بو هەیڤێ هەمیێ.
[📚الاستذكار لابن عبدالبر].
قال المالكية: تجزئ نية واحدة لرمضان في أوله، فيجوز صوم جميع الشهر بنية واحدة.
مالکی دبێژن: درستە لدەسپێکێ ئێك ئنیەت ب ئینی بۆ رەمەزانێ، و روژیێن هەیڤێ هەمیێ ب ئێك ئنیەت ژی دروستە.
[📚الفقه الإسلامي وأدلته للزحيلي ٥٧/٣ | وبداية المجتهد لابن رشد ٢٨٢/١].
بەلگە ژی ئەوە کو هەیڤ ناڤێ ئێك دەمە و رووژی لدەسپێکێ هەتا دوماهیكێ ئێك عیبادەتە وەکی نڤێژ و رووژی، لەورا دروستە ب ئێك ئنیەت بۆ هەیڤێ هەمی ـێ.
بەلێ د بەرامبەر دا جمهورێ زانایێن حەنابیلە و شافعیان و غەیری وان ژی لدەڤ وەسا یە رووژی هەر رووژیە و عیبادەتەکێ سنوردارە و سەربخویە، نەگرێدایە ب رووژیا لدیڤ دا ئەگەر رووژیەك بەتال بیت ئەو حەق لسەر روژیێن دیتر دا نینە رووژیێن دیتر بەتال نابن، لەورا پێتڤیە بۆ هەر روژەکێ تە ئینیەت هەبیت کو ب رووژی بی. | 66 |
| 20 | دەربارەی ئنیەت ئینانا رووژیێ:
ئەرێ ئنیەت ئینان واجبە یان سوننەتە؟
کەنگی دڤێت ئنیەتێ بئینین بۆ رووژیێن هەیڤا رەمەزان ـێ؟
ئەرێ ئێك ئنیەت ل دەسپێکا هەیڤا رەمەزان ـێ دروستە بۆ هەیڤێ هەمیێ؟ یان دڤێت بۆ هەر روژەکێ ئنیەتێ بئینین؟
ئەرێ ئنیەت ئینان ب ئەزمانی یە یان ب دل ـی؟
بەرسڤا هەمیێ دێ دەین إِنْ شَاءَ اللّە.
هەر کار وکریارەكێ پێتڤی ب ئنیەتێ هەیە و بێ ئنیەت ئینان نابیت و دروست نینە رووژی ژی ئێکە ژ وان کار وکریاران، ئنیەت ئینان بێی خیلاف دناڤبەرا زانایان دا واجبە و رووژی ژی بێی ئنیەت دروست نینە چ رووژیا فەرز بیت یان سوننەت جێوازی نینە:
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ ، قَالَ : حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، قَالَ : حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ ، أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا، أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ.
عومەر ـێ کورێ خەطاب ـی (رَضِيَ اللّٰهُ عَنْەُ) لسەر مینبەرێ دگوت: من گوهـ ل پێغەمبەرێ اللە بوو (ﷺ) دگوت: بێگومان قەبیل بوونا کریاران ب ئنیەتێ یە. و هەمی کەس لدیڤ ئنیەتا وی دێ پاداشتی وەرگرن. ڤێجا هەر کەسێ کۆچکرنا وی بۆ دەستکەفتەکا دونیایێ بیت، یان بۆ مارەکرنا ئافرەتەکێ بیت، ئەڤە کۆچکرنا وی بۆ وێ چەندێ یە یا کۆچا بۆ کری.
[📚صحیح البخاري ١ | ومسلم ١٩٠٧].
قال ابنُ قدامة: وجملَتُه أنَّه لا يصِحُّ صَومٌ إلا بنيَّةٍ؛ إجماعًا- فرضًا كان أو تطوُّعًا.
ابن قدامة دبێژیت: رووژیگرتن دروست نینە بتنێ ب ئنیەتێ نەبیت، ب اجماع زانایان رووژیا فەرز بیت یان یا سوننەت.
[📚المغني لابن قدامة ١٠٩/٣].
کەنگی دڤێت ئنیەتێ ب ئینین؟
واجبە شەڤێ ئنیەتێ بئینین کو سبەهی ب رووژی بین بەری دەرکەڤتنا فەجر ـێ.
قال ابنُ عبد البر: ولا يجوز صومُ شهر رمضان إلا بأن يُبَيَّت له الصَّومُ ما بين غروب الشَّمس إلى طلوعِ الفَجرِ بنيَّةٍ.
ابن عبدالبر دبێژیت: دروست نینە رووژیێن هەیڤا رەمەزانێ بتنێ ب وێ نەبیت کو تە مەبەست پێ هەبیت ب رووژی بی دناڤبەرا روژ ئاڤا بوونێ هەتا دەرکەڤتنا فەجر ـێ دڤی ماوایە دا تە ئنیەت هەبیت.
[📚الكافي ٣٣٥/١].
ئەرێ ئێك ئنیەت لدەستپێکا هەیڤا رەمەزانێ دروستە بۆ هەیڤێ هەمیێ، یان دڤێت بۆ هەر روژەکێ ئنیەتێ بئینن؟
جمهورێ زانایان لسەر وێ جەندێ یە کو دڤێت هەمی شەڤان ئنیەتێ بئینی کو سوبەهی ب رووژی بی، ئەڤە ژی مەزهەبێ ئیمام أحمد
وحەنابیلەیانە و ئیمام شافعی و شافعیانە، و اسحاق بن راهویە و داود و ابن المنذر و جمهورێ زانایان لسەر ئەڤێ جەندێ نە کو دڤێت ئەم هەمی شەڤان ئنیەت بئینین کو سپێدێ ب رووژی بین.
بەلگە ژ فەرموودەیێ:
ئیمام الترمذي د سنن ـەیا خودا بابەتەك دانایە بناڤێ:
(لَا صِيَامَ لِمَنْ لَمْ يَعْزِمْ مِنَ اللَّيْلِ)
ئانکو: هەر کەسێ د شەڤێ دا ئنیەتێ نەئینت کو یێ ب رووژی بیت ئەو رووژی بوو وی نینە.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ ، قَالَ : أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ ، قَالَ : أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ حَفْصَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " مَنْ لَمْ يُجْمِعِ الصِّيَامَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَلَا صِيَامَ لَهُ ". حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ. وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَوْلُهُ وَهُوَ أَصَحُّ، وَهَكَذَا أَيْضًا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ مَوْقُوفًا. وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلَّا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ : لَا صِيَامَ لِمَنْ لَمْ يُجْمِعِ الصِّيَامَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فِي رَمَضَانَ، أَوْ فِي قَضَاءِ رَمَضَانَ، أَوْ فِي صِيَامِ نَذْرٍ إِذَا لَمْ يَنْوِهِ مِنَ اللَّيْلِ لَمْ يُجْزِهِ. وَأَمَّا صِيَامُ التَّطَوُّعِ فَمُبَاحٌ لَهُ أَنْ يَنْوِيَهُ بَعْدَمَا أَصْبَحَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ، وَأَحْمَدَ، وَإِسْحَاقَ.
حەفصە ـیا خێزانا پێغەمبەری (ﷺ) ڤەدگێریت ژ پێغەمبەری (ﷺ) کو گوتییە: هەر کەسێ ئنیەتێ نەئینت بۆ رووژی بوونێ بەری دەرکەڤتنا فەجر ـێ ئەو رووژی لسەر وی نینە. | 68 |
