ادبیات سئونلر

«میرزاعلی معجز شبستری» نین آخیر چرشنبه دوعاسی الهی، سنی آند وئریروخ صدری‌نین صداقتینه، کره یاغی‌نین کرامتینه، جمیع علی شیعه‌سین آخیرچرشنبه گئجه‌سی حالوانین قبرینه زوّار ائله! الهی، سنی آند وئریروخ پلووون زۆلفی-پریشانینا، سن بیزیم الیمیزی خوروشون دامنیندن کم و کوتاه ائله‌مه. یا غفّار، خودایا--خوداوندا، سنی آند وئریروخ پۆسته‌نین دهانی-تنگینه، خورمانین رنگینه، بیز اهلی-شبوستری مۆبارک یئددی لؤوونون شفاعتیندن محروم و بی‌نصیب ائله‌مه. الهی، سنی آند وئریروخ آبدوق ایله قندابین پیلوو دؤوره‌سی‌نین اطرافیندا چکدیگی زحمته، او گئجه بیزیم عؤورته بیر هوش و باش کرامت ائله، یاغ-دۆیونو خراب ائدیب، اووقاتیمی تلخ ائتمه‌سین، اوشاغی آغلایا-آغلایا قویوب، قونشویا چوبوق چکمه‌یه گئتمه‌سین. ائی آخیرچرشنبه گئجه‌سی یاتیب، سحر تئزدن قوشلار زیارتینه گئدن خانیملار، "آمین" دئیین! ائی چئهیل-یاسین سویو کیمی گندوو سویونو ایستئعمال ائدیب، مرامینه نایل اولانلار، اوجادان "آمین" دئیین. خودایا-پروردیگارا، سنی آند وئریروخ کۆچه‌لریمیزین زؽغینا، حاماملاریمیزین کثافتینه، جاوانلاریمیزین بؽغینا، سن بو یالانچی مۆسلمانلارین ایمانی‌نی کامیل ائله. ائی اون تۆمنه یۆز تۆمن مۆعامیله آلانلار، ائی ائوینی، باغی‌نی گیروو قویانلار، "آمین" دئیین! الهی، سنی آند وئریروخ دؤولتلیلریمیزین توخلوغونا و فۆقرالاریمیزین چوخلوغونا، خیروو سویونون یوخلوغونا، یا بیزی اؤلدور، طلب‌کارین یاخاسین قورتار، یا طلب‌کاری اؤلدور، بیزیم یاخامیز خیلاص اولسون. ائی آرپا چؤره‌یی‌نی بیری بیری‌نین الیندن قاپانلار، ائی سویوق یارما آشینا حسرت قالانلار، "آمین" دئیین! الهی! سنی آند وئریروخ تۆمنی اون شاهی‌یا حؤجّت یازان مولّالارین قلم-داواتینا، ایستامبولچولارین باراتینا، تیفلیسچیلرین ماناتینا، بو نذیر صاحیبی‌نین امواتینا، آخیرتده "نئینیم!" گۆنو گؤرستمه. ائی بیر کاغیذ لیره وئریب، بیر جۆت جوراب آلیب آیاغینا سوخانلار، یاتمیسیز، یا بنگ آتمیسیز؟ اوجادان "آمین" دئیین! ائی نذیر صاحیبی، الله گؤروم سنین پوللاری‌نی فالچی‌یا، ایلانچی‌یا قیسمت ائله‌مه‌سین. ائی باجیلار، الله فالچیلاری سیزه و سیزی فالچیلارا چوخ گؤرمه‌سین! اوجادان "آمین" دئیین! جناب حاجی، الله نذرووو قبول ائله‌سین. سنین کی، الیندن سو سووارماق و جنازه‌یه یاپیشماق و خئیره-شره ایشله‌مک گلمز، بس الله یانیندا ایلشن کاسیبین عؤمرونه برکت عطا ائله‌سین، سنه ده بیر اؤلوم وئرسین، تا بئش-اون کاسیب فؤوتوندن خئییر گؤرسون. ائی دؤولتلیلرین خئیراتیندا آشاغی باشدا ایلشیب، دویون-قارین پیلوو یئینلر، اوجادان "آمین" دئیین! ائی مولّا قورخوسوندان ساققال قویوب، باش قؽرخدیرانلار، "آمین" دئیین!" ائی ایستامبولچو قارداش، نه یاپدین گلدین وطنه، اؤلدون اتنه، اگر ننن جاریدی، سنین عؤمرون یاریدی. ائی جمیع علی شیعه‌سی‌نی موردار و اؤزونو پاک بیلن جاری، اؤلدورسون سنی تاری! "آمین" دئیین! خودایا-خوداوندا، باری پروردیگارا، بیر سؤز دئیه‌جگم، آجیغین گلمه‌سین، اولا کی، یادیندان چؽخا، سن بو نذیر صاحیبی‌نین قدیم اؤلنلرینه و جدید اؤلنلرینه رحمت ائله. علی‌الخوصوص ایکی یۆز دوخسان دوققوز ایل بوندان قاباخ، آخشاما اۆچ ساعت قالاندا، قایناناسی تۆکزبان خالا کی، باش تیره‌یی-خاکه چکیب، اونا رحمت ائله و اوندان یاخشی مۆتوجّیه اول. جان سنین، جان تۆکزبان خالانین. "آمین" دئین، لال اولمایاسان! الهی، سنی آند وئریروخ بو نذیر صاحیبی‌نین بوردوغو گۆله‌لره و چؽخارتدیغی لۆله‌لره، اوّلا جمیع باغ صاحیبلری‌نی بونون شرّیندن مۆحافیظت ائله و ثانیاً حلال کسبینه برکت عطا ائله. ائیباغینا هر هفته قاپی آلانلار، ائی آلتی آی زحمت چکیب، حاصیلده الی بند اولمایانلار، "آمین" دئیین! آمین یئددی پئیغمبرین آدیدیر! اوجادان آمین دئیین. الهی، سنی آند وئریروخ گیردکانین گیرده‌لیگینه، فؽندیغین خؽردالیغینا، سیس‌بگین قبریستانلیغینا زیبیل تؤکنلرین باشی‌نی قویوب آیاغینا داش وورما. ائی ایده‌نی یئییب، چرده‌یی‌نی حصیر آلتینا سوخانلار، ائی بورنونو اتگی ایلن سیلنلر، ائی پؽرپیسلی دونبالانلار، مباده الله‌ین بئیتینده سیزدن بیر حادثیه بیروزه گله هر ایکی دۆنیادا روسیاه اولارسیز. قالخین، اوجادان "آمین" دئیین. به، به، طاغدان دا بیر نذیر وئردیلر! ائی باجی، بیلمیرم مۆسلمانسان، یا کافیرسن؟ بوینووا قؽزیل تاخیرسان، نامحرمه باخیرسان! الهی، آند وئریروخ اوجو بونوغون قدّینه، وتّضالینین مدّینه، بو عؤورتین جدّینه، جنّاتی-عدنده یئر کرامت ائله. اوجادان "آمین" دئینلرله برابر. الهی سنی آند وئریروخ ریانین مۆباحلیغینا، قوماربازلارین ساغلیغینا، فیرعونون الله‌لیغینا، کربلایی حسین‌قولونون جرّاحلیغینا، بو نذیر صاحیبی‌نی عصرین عزرائیل حکیملرینه و ایداره‌لرینه مؤحتاج ائله‌مه. ائی اوجادان "آمین" دئین، سنی گؤروم، وایقانلی زۆلف‌علی‌‌نین سۆتونه راست گله‌سن!....

لیلا کهن 🔶چهارشنبه های آخر سال در آذربایجان (بایرام آیی و آخیر چرشنبه لر) 🔸در آذربایجان، اسفندماه را «بایرام آیی» یا «ماه بهار» می‌نامند. جشن‌های نوروز در آذربایجان تقریبا از یک ماه مانده به نوروز آغاز می‌شود. چهارشنبه‌های اسفند در این منطقه، هر کدام نامی دارند و هریک منتسب به یکی از عناصر چهارگانه تشکیل دهنده زمین یعنی آب، باد، خاک و هواست. 🔸چهارشنبه های آخر سال در منطقه قفقاز و آذربایجان به اینگونه نیز از باور مردم عنوان میشوند که، در اول آتش افروخته می شود و باد آن را به قله کوه ها برده برف ها را آب میکند و این آب به دامنه کوه ها و مراتع جاری شده خاک را جانی دوباره می دهد و از این خاک رویش سبز زندگی آغاز می شود. 💧اولین چهارشنبه‌ی اسفندماه «سو چرشنبه‌سی» یا «چهارشنبه‌ی آب» نامیده می‌شود و چون این باور وجود دارد که آب دوای دردهاست، در چهارشنبه‌ی اول اسفندماه، به کسی که ترسیده باشد، سه‌بار از طرف راست و سه بار از طرف چپ آب می‌پاشند تا ترسش از بین رود. 🔥دومین چهارشنبه‌ی اسفندماه در منطقه‌ی آذربایجان «اود چرشنبه‌سی» یا «چهارشنبه‌ی آتش» نام دارد. آتش یا آذر پیش از اسلام، عنصری مقدس بوده و در عقاید زرتشتیان مظهر فروغ ایزدی و پسر اهورامزدا به‌شمار می‌آید. 🔥همانطور که از نام آذربایجان نیز مشخص است؛ آتش در آذربایجان اهمیت بسیاری دارد، و همچنین آذربایجان به سرزمین آتش ها معروف است. یکی دیگر از نشانه‌های تقدس آتش، وجود بزرگترین و مهمترین آتشکده های ایران و منطقه در آذربایجان است که همچنان نیز برخی از آنها برپا و یا آثارشان باقی است از جمله آتشکده‌ی آذرگشنسب در آذربایجان که از دوره‌ی باستان باقی مانده است. 🔥آتش در ادبیات شفاهی مردم آذربایجان نیز مقدس شمرده می‌شود و آن را در بسیاری از اصطلاح‌ها و ضرب‌المثل‌ها می‌توان دید، مثلا آن‌ها معتقدند کسی که اجاق را خراب کند، خاندانش فنا می‌شود (اوجاق داغیدانین اوجاقی داغیلار) یا کسی که به آتش پناه می‌برد اجاقش کور نمی‌شود و نسلش باقی می‌ماند (اودا پناه آپارانین اوجاقی سؤنمز) یا در چهارشنبه‌سوری نباید اجاق را خالی از آتش کرد و باید آتش را روشن کرد (اود چرشنبه سینده اوجاغی بوش قویمازلار). 🌪سومین چهارشنبه «چهارشنبه‌ی باد» نامیده می‌شود. اهالی آذربایجان معتقدند که در این هفته، باد با آمدن خود به زمین و طبیعت، به همه نوید بیداری می‌دهد و باد (یئل) در یک مدت کوتاه، زمین را پشت سر می‌گذارد و زمین را به بیداری فرا می‌خواند. بنا بر اعتقاد آن‌ها، باد (یئل) یکی از خدایان قدرتمند است و اعتقاد به قدرت و تقدس باد نیز در ادبیات شفاهی مردم آذربایجان وجود دارد، مثلا آن‌ها معتقدند «باد برده» برنمی‌گردد (یئل آپاردیغینی قایتارماز) یا روز چهارشنبه‌سوری حاجات خود را به باد بسپار، باد حاجتت را برآورده می‌کند (چرشنبه گئجه‌سی، نیت ائله و یئل بابانی چاغیر، او سنون حاجتوی آپارب و برآورد الیجاخ). 🌍آخرین چهارشنبه‌ی سال «چهارشنبه‌ی خاک» (توپراق چارشنبه‌سی یا یئر چرشنبه‌سی) نامیده شده‌ است. این نامگذاری به این دلیل است که در آخرین چهارشنبه‌ی سال، زمستان روبه پایان است و هوا روبه گرما می‌رود، زمین کم‌کم آماده‌ی رویش می‌شود و خاک، آمدن بهار را با رویش گل‌های زیبا نوید می‌دهد. 🌸از گذشته تا کنون، نیاکان ما، بیداری زمین را با آیین‌های گوناگون و نغمه‌سرایی جشن می‌گرفتند و پایان روزهای سخت زمستانی را به یکدیگر تبریک می‌گفتند. در گذشته، این اعتقاد وجود داشت که در آخرین چهارشنبه‌ی سال، چهار الهه‌ی خاک، آب، آتش و باد دست در دست هم دهند و این روز را جشن بگیرند و شعر می‌خواندند: آب آمد، آتش آمد، باد آمد / عمر تازه، روییدنی و سال تازه اومد (سو گلدی‌ها، اود گلدی‌ها، یئل گلدی / تزه عومور، تزه تاخیل، ایل گلدی). 🔸 این چهار الهه، دنیای روشنایی‌ها را برای مردم به ارمغان می‌آورند و مردم نیز به جشن و پایکوبی در طبیعت می‌پردازند. تا چند سال پیش، در بسیاری از مناطق آذربایجان، در هریک از چهارشنبه‌های یادشده، مراسم خاصی برگزار می‌شد و در هریک از این هفته‌ها، زمان غروب سه‌شنبه، آتش‌افروزی می‌شد، ولی امروز فقط در چهارشنبه‌ی آخر سال مراسم آتش روشن کردن اجرا می‌شود. 🔸در بعضی مراسم چهارشنبه آتش، علائم زرتشتی خود را نشان می دهد. افروختن آتش و پریدن از روی آن و روشن کردن شمع از جمله آئین های زرتشتی است که به ما رسیده است. بدین سبب زرتشتیان تصور می کنند که این جشن تنها از آنِ آنان است. اما فراموش نکنیم که زرتشت برخواسته از آذربایجان است و آذربایجان سرزمین آتش... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زهره ایله طاهیر میرزه نین ناغیلی ادبیات سئونلر کانالیندا 1402/12/20 یئدینجی بؤلوم(سون) حاضیرلاییب سسلندیرن:«نیره اردلانی» https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زهره ایله طاهیر میرزه نین ناغیلی ادبیات سئونلر کانالیندا 1402/12/20 یئدینجی بؤلوم(سون بؤلوم) حاضیرلاییب سسلندیرن:«نیره اردلانی» https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یکی از نخبگان و ژرف اندیشان تبریز- که نام نامی اش برای فرهنگ دوستان و کتاب خوانان آشناست- نیکمرد خیّر مرحوم حاج حسین آقا نخجوانی تبریزی است، شخصی که بیشتر عمر گرانمایه خویش را صرف مطالعه، تحقیق و کاوش در آثار بزرگان و جمع آوری نسخ خطی، اسناد، فرامین تاریخی، مسکوکات، عکس های تاریخی و... کرد. زنده یاد حاج حسین نخجوانی از زمره شخصیت هایی بود که نظیر آن کمتر دیده می شود. آن مرحوم چون بازرگان زاده و خود شخصاً بازرگان بود، در کنار بازرگانی، علم و ادب را مایه ارتزاق قرار نداد و بدان سبب به نائلیت های چشمگیری دست یافت. حاج حسین آقا نخجوانی طی مسافرتهایی که جهت تجارت یا سیروسفر به ممالک خارجه داشت- در جنب امور شخصی- اقدام به ابتیاع کتب دستنویس و قدیمی می کرد، به طوری که به مرور زمان این همه به گنجینه ای کم نظیر و بی نظیر مبدل گشت و توانست آبرویی برای تبریز رقم زند. 👤@goroobonline ■ در پرونده اختصاصی حاج حسین آقا نخجوانی، این مطالب را خواهید خواند: - از فروکاهیدن اندیشه ها تا دگرگونی پیکره ها، تورقی در رویکرد تجاری-فرهنگی حاج حسین نخجوانی/ علی حامد ایمان - نیکمرد خیّر و نسخه شناس متبحّر/ رضا همراز - خاطراتی از پدربزرگم حاج حسین آقا نخجوانی/ فرخ نخجوانی - نخجوانی، حسین/ دکتر صمد اسماعیل زاده - برادران نخجوانی حق بزرگی بر حیات فرهنگی آذربایجان دارند/ نشستی اختصاصی درخصوص واکاوی و معرفی خدمات فرهنگی و تجاری حاج حسین نخجوانی با حضور: سیروس نخجوانی (نوه حاج محمد و حاج حسین نخجوانی)- فرخ نخجوانی، و فریدون نخجوانی (تنها نوادگان ذکور حاج حسین نخجوانی)- محمود رنجبر فخری (مدیر کل اسبق اداره ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، و مدیر کل سابق سازمان اسناد ملی شمالغرب کشور)- لیلا اصغری (رئیس کتابخانه مرکزی تبریز)- حسن اسودی (کارشناس سابق سازمان اسناد ملی شمالغرب کشور)- بهمن یزدانی (از منتسبان به خانواده نخجوانی ها). - گپ کوتاهی با دکتر محمود نوالی در مورد حاج حسین آقا نخجوانی - نسخه ای ناشناخته از دیوان حکیم لعلی از کتابخانه اهدائی حاج حسین نخجوانی/ علی فخر - اندیشه های حاج حسین آقا نخجوانی در توسعه فرهنگی شهر تبریز/ دکتر رضا طهوری - حسین نخجوانی تبریزی و آثار قلمی او/ محمد گلبن - کتابخانه ملی تبریز و برادران نخجوانی/ دکتر محمد فرجپور - نامه هایی از حاج حسین آقا نخجوانی/ محمد امین سلطان القرایی ■ پرونده-2: مقالاتی از حاج حسین آقا نخجوانی - محمد نخجوانی و شرح بعضی از کتب خطی و آثار وی - تاریخچه انتشار روزنامه ها و مجلات در آذربایجان و تبریز از صد سال پیش تاکنون - حقیقی نخجوانی - خواجه محمد عصار تبریزی - صائب تبریزی و کیفیت پیدایش قبر او - صد پند لقمان حكيم - منتخب التواريخ و لب التواريخ - منتخب التواريخ مظفرى و لب التواريخ سیفی قزوینی - کتاب انبیانامه و مؤلف آن - تهذيت نامة بيت المقدس از خوارزمشاه به ملك صلاح الدين نور الله مضجعهما - تاریخ طهماسب قلی خان پادشاه ایران - صفی الدین اورموی، بزرگترین موسیقی دان قرن هفتم - فتح نامه سلطان الب ارسلان - قشو نکشی نادر شاه به هند - گوشه ای از قشونکشی نادر شاه به آذربایجان - مواد التواريخ - محمد بيك فرصت - آثار نثری از نتایج افکار صائب تبریزی - نفوذ زبان و ادبیات فارسی در ترکیه دوره آل عثمان - خواجه همام الدین تبریزی - باغ وحش طهران در زمان مظفر الدین شاه قاجار - نامه ای از حاج حسین نخجوانی - سیاه قلم هایی از حاج حسین آقا نخجوانی/ از آرشیو اختصاصی فرخ نخجوانی ■ دیدگاه - ملك‌الشّعرای بهار، محافظه کار بی مسلک/ علی بابا زاده اورموی ■ تاریخ شفاهی - میرزا حسین کریمی مراغه‌ای/ گفتگوی حسن علیزاد پروین با شخصیت های فرهیخته آذربایجان ■ نگارگری تاریخ - ناشناخته های دارالسلطنه تبریز، بخش دوم/ دکتر رضا طهوری ■ تاریخ - اوضاع اجتماعی تبريز در دوره قاجار از ديدگاه سفرنامه‌های اروپائيان/ دکتر جواد ابوالحسني - وصیت نامه منتشر نشده شاهزاده وجیه اله میرزا سپهسالار/ رضا بالابیک نژاد - نام مصدق همیشه در تاریخ ایران ماندگار خواهد شد/ ناصر شفیعی - تاریخچه و وجه تسمیه کشکسرای (کوشک‌سارای)/ دکتر محمدحسن پدرام ■ ادبیات کلاسیک - شیخ احمد گلشهری، اندیشمند و حکیم بزرگ آذربایجانی/ دکتر محمدرضا کریمی - سبک آذربایجانی حلقه مغفوله سبک شناسی شعر فارسی/ دکتر محمّد بهرامی اصل - صِحاح الفرس و اونون آذربایجان تورکجه سینده اهمییتی/ دوقتور فیروز رفاهی علمداری - شاعران دو زبانه/ قدرت جدیری - دکتر پاشا کریموف وفاتی حقّینده تاریخ مادّه سی/ محمّدامین سلطان القرّائی - ترجمه ادبیّاتینین گلوبال لاشما دا موقعی و رولو/ محمّدامین سلطان القرّائی ■ کتابگردی ■ نکته ها قایناق:«غروب درگیسی» https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سحر_خیاوی گون آیدین، یاشام☀️ بو گون ده اویاندیم شوکورلر اولسون یاشام فیلیمینده رولوم وار یئنه بوتون کائیناتا "گون آیدین" دئدیم منی رژیسسوروم بیه‌نیر هله هر سحر باشلاییر یئنی باشلانیش دونیا گردیشینده، دونیا ایشینده هامینی‌نین رولو وار بؤیوک فیلیمده هرکس اؤز ایشینده، اؤزل پئشینده یاشام گؤزلریمده عادیلشمه‌ییب هله شاشیریرام گونَش تاجیندان اوفاجیق بیر قوشلا هَوَسله‌نیرم فیکیره دالیرام یال- یاماجیندان گئجه، نه واختادک قالیرام اویاق خَیالدا قویورام "آی" اوسته آیاق سئیر ائدیب دویونجا گئنیش سَمانی اولورام قویروقلو اولدوزا قوناق گاه حیات یولداشی، گاه آنا رولو چئشیدلی رول‌لارلا باریشمالی‌یام یارادان یاشاما بیه‌نیبدی سه گور آخان آخینا قاریشمالی‌یام هله اوندان ساوای، یازیچییام دا رولومون متنی‌نی یازام من گَرَک نئینه‌مک کلمه‌لر سئودالیسی‌یام بو یولدان ذرره‌جه چیخماسا چؤره‌ک یازیم دونیامیزا، اولسا یاراشیق ائدرسه بیرآزجا یوللاری ایشیق گتیرسه موشتولوق، اولسا باریشیق دئمک کی رولومو دوز اوینامیشام یاشاسین آکتیور، یاشاسین یاشام. *رژیسسور: کارگردان **آکتیور: هنرپیشه

سئویملی صنعتکارلار« ملکه خانیم انعامی» و«سئویل خانیم هلال» ادبیات سئونلر گوزگوسونده موضوع: کلاسیک و باله رقص لری زمان: سه شنبه1402/12/22 ساعات: 10 آپاریجی: کریم قربانزاده https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سئویملی صنعتکارلار« ملکه خانیم انعامی» و«سئویل خانیم هلال» ادبیات سئونلر گوزگوسونده موضوع: کلاسیک و باله رقص لری زمان: سه شنبه1402/12/22 ساعات: 10 آپاریجی: کریم قربانزاده https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زهره ایله طاهیر میرزه نین ناغیلی ادبیات سئونلر کانالیندا 1402/12/20 بئشینجی بؤلوم حاضیرلاییب سسلندیرن:«نیره اردلانی» https://t.me/Adabiyyatsevanlar