ادبیات سئونلر
رفتن به کانال در Telegram
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
نمایش بیشتر3 087
مشترکین
-224 ساعت
-27 روز
-2130 روز
آرشیو پست ها
3 088
اوشاق ادبیاتی
اوشاقلاریله جدی ،منطقی، مهریبان اولماق لازیمدیر...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 088
اوشاق ادبیاتی
خبر
«آخماق تولکو» موسیقیلی تئاترینین آچیلیش مراسیمی کئچیریلدی
ایشیق
الیمیزه چاتان خبر اساسیندا، تیر آیینین دؤردونجو گونو پارسآبادشهرینده محمد پاشاپور و واحد فیروزینین سناریستلییی و رئژیسورلوغو ایله صحنهیه حاضیرلانان «آخماق تولکو» موسیقیلی تئاترین آچیلیش مراسیمی کئچیریلمیشدی. پارسآباد انقلاب سینماسیندا کئچیریلن بو مراسیمده تانینمیش تنقیدچی و ادبیاتشوناس همت شهبازی «تئاترین اؤنمی و اوشاق تئاتری ژانری» حاقیندا دانیشیب و صحنهنی آچیق اعلان ائتمیشدیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 088
اوشاق ادبیاتی
دلیباش دو٘مرول۲
یازار: صمد بهرنگی
چئویرن: منیژه جمنژاد
آی پیسلیک دلی، اؤزونو بَیهنیب قیرمیزی قانادلی عزراییلی گؤرورسم، اونو اولدوروب، خالقین جانینی
قورتاراجاغام دئدیین یادیندادیر؟ دو٘مرول دئدی: گئنهده دئییرم، عزراییل چنگیمه کئچیرسه قانادلارین قوپاریب، بئینینی داغیداجاغام. عزراییل دئدی: آی اؤزباشینا دلی، ایندی جانینی آلماغا گلمیشم!...جان وئریرسن یا منیمله داوا-دالاش ائدیرسن؟ دلیباش دومرول بونو ائشیدینجه سیچراییب باغیردی: آهای، قیرمیزی قاناد عزراییل سن سن؟ عزراییل دئدی: ائله دی، منم. دو٘مرول دئدی: بدبخت به قانادلارین
هانی؟ عزراییل دئدی: منیم مین شکلیم وار. دو٘مرول دئدی: بیر بئله ایگیدلرین، گلینلرین جانینی سن آلیرسان نامرد؟ عزراییل دئدی: دوز دئدین. ایندیده سیرا سنده دیر. دو٘مرول باغیردی: پیسلیک، سنی گؤیلرده آختاریردیم، یئرده تاپمیشام. ایندی سنه نئجه جان
آلماغی گؤسترهرم. دومرول بونو دئییب قاپیچیلارا، قوروقچولارا بویوردو:
قاپیچیلار، قوروقچولار، قاپیلاری باغلایین، بو پیسلییین قاچماسینی قویمایین! سونرا قیلینجی چکیب، قووزاییب، عزراییله ساری یومولدو. عزراییل گؤیرچین اولوب، داراشلیق بیر یاریقدان چیخیب یوخ اولدو. دومرول الینی الینه چالیب، قاه قاه گولوب پهلوانلارینا دئدی: عزراییل قیلینجیمین ووروشوندان قورخوب قاچماسینیگؤردونوز؟! کیریخدیغیندان آچیق قاپینی بوراخیب سیچان دلییینه تپیلدی. آما من اوندان ال چکمهیهجم. دورون ایگیدلریم!:.. اونو قوواجاغیق، آند ایچیرم اونو قارتالیما اوولاتماسام راحات بوراخمارام. قیرخ بیر پهلوان دوروب آتا مینیب یوللاندیلار. دلیباش دومرول قارتالین باشینی قولوندا توتوب، عزراییلین دالینجا آت قووردو. گؤردویو گویرچینی اوولادی. آما عزراییلی تاپمادی. قاییت باش تک قالدی. عزراییلی تاپماق اوچون آزاق یولدان گلیردی. بیر چوخورا یئتیشدی. بیردن عزراییل دومرول آتینین گؤزونه گؤروندو. آت چاپیرکن بیردن هورکدو، دومرولو قالخیزیب چوخورون دیبینه سالدی. دومرولون قاراساچلی باشی اَییلیب، اَیری قالدی. عزراییل تئز ائنیب آیاغینی دومرولون آغ کوکسونه قویوب، اوتوروب دئدی: آی دلیباش
دومرول، ایندی نه دئییرسن؟ جانینی آلیرام، نیه به نریلده میسن؟ نیه پهلوانلیق ائلهمیرسن؟ دومرول خیریلدارکن دئدی: آی عزراییل سنی بئله نامرد بیلمزدیم. یول کسنلیکله جان آلیب، دال-دان خنجر ووردوغونو بیلمزدیم....آهای... عزراییل دئدی:
یئرسیز دانیشما. دوزعمللی سؤزون وار دئ. سون نفسلرینی چکیرسن. دو٘مرول، باشاریلی پهلوان، ایگید ارن، مین شکیله چیخان نامرد، یولکسنلیکله جان آلان، دالدان خنجر ووران بیر وارلیغین اسیری اولموشدور. دومرول او قازاق پهلوان ایندی پیس حالدایدی، کؤکسونده اورهیی چیرپینیردی، اولمک ایستهمیردی. اؤلوم یوخ، یاشام اولماسینی، حیات شادلیق دولو اولماسینی، شادلیق هامیا اولماسینی، او شادلیغی هامیا گتیرمهسینی ایستیردی. بوندان اونجه اؤز ائلی اوچون جاندان کئچیب، شادلیغی، خوشبختلییی اؤلکهسینه گتیردییی کیمی. سونوندا دئدی: عزراییل بیر آن آمان وئر. نه دئدییمی ائشیت: بیزیم گؤزل یوردوموزدا، هوندور قوجامان داغلار وار، قارلی زیروهلرینین اوجالیغیندان منیم کیمی پهلوانین دا اوخو اونون باشینا یئتیشه بیلمز. بو داغلارین اتهیینده بول آغاجلی باغلاریمیز وار. بو باغلاردا بولان سولان مؤو آغاجی وار. بو مؤولر قارا اوزوملر گتیررلر، نه شیرین نه یومشاق،
نه تر تمیز. او٘زوملری سیخیب، سویونو کوپلره دولدوروب شراب اولمالارینی گوزلریک، سونرا او شرابدان ایچیب سرخوش اولوب، اوزومودن چیخیب، قورخماز اولاریق، نعره تپهریک، مئشه ده آسلان قورخوسوندان تیترهییب، توکلری بیز-بیز دورار. منده او شرابدان ایچیب، اؤزومو ایتیردیم، نه دئدییمی بیلمهدیم، آللاه خوشلانمادی. یوخسا پهلوانلیقدان بئزمهییب، حیاتدان دویمامیشام، اؤلمک ایستهمیرم. گئنه یاشاماق، ارن اولماق، یاخشیلیق ائلمک ایستیرم. آهای عزراییل، یاردیم!..
جانیمی آلما!...منی اوز حالیما بوراخ گئت پیسلرین، پیسلیک ائدنلرین، اؤز خوشبختلیکلرین باشقالارین یازیقلیغیندا آختارانلاری، باشقالارین آجلیغیندا اؤزلرینه چورک تاپانلارین جانینی آل. گئت!...عزراییل دئدی: یاوا سؤزلر دانیشیرسان پیسلیک!... سنین یالوارمان، خواهشینده کفر قوخور. بیرده منه یالوارما. من اؤزوم ده افیل بیر بندهیم، الیمدن بیر ایش گلمز. من یالنیز آللاهین بویروغونو یئرینه گتیرهرم. دومرول دئدی: اوندا بیزیم جانیمیزی آلله آلار؟ عزراییل دئدی: ائله دیر، منه باغلی دئییل. دومرول دئدی: اوندا سن نه ناگهان بلاسان، اؤزونو قاتیرسان؟ گؤزومون اؤنوندن گئت، ایشیمی اؤزوم گؤروم. عزراییل دومرولون کوکسوندن قالخدی. آما گئنه ده آیاغینی اونون کؤکسونه سیخیردی. پهلوان دومرولون نفسی سیخیلیردی.
آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 088
Repost from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا،
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 088
شاهین_مرادی
دیوان لغاتالتورک کتابیندا ایکی مثلین آچیقلاماسی
بیرینجی مثل:
بَلِق سُقدا کُوزی تَشتن.
معناسی بودور: بالیق سودا اولسا دا، گؤزو دیشاریدادیر. یعنی قورولوقدادیر.
بو سؤز، بیر شئیی بیلیب اؤزونو بیلمزلییه ووران آدام حاققیندا دئییلیر.
«بالیق» سؤزو قدیم تورکجهمیزده «شهر، کَند، منطقه، بؤلگه و...» معنالاریندادا گلیب.شیخ محمود کاشغری، بالیق ایضاحیندا اسلام تعصّبون گؤزه آلاراق یازیر:
اسلامیّتدن اوّل جاهلیّه دؤرونده تورک دیلینده شهر، قالا (قلعه) و سیغیناجاق دئمکدیر.
اویغورجادا بئلهدیر. اویغورلارین اَن بؤیوک شهرلریندن بیرینه «بیش بَلیق» دئییلیر. بو اونلارین اَن ایری (بؤیوک) شهریدیر. معناسی «بئش شهر» دئمکدیر. دیگر بیر شهرلرینه ایسه «یَنکی بَلِق» دئییلیر کی معناسی «یئنی شهر» دئمکدیر. جلالالدین مولانا، شعرلریندن بیرینده بالیق سؤزون عیناً فارسجایا ترجمه ائدیب.
نفس اوّل راند بر نفس دوم/ ماهی از سر گنده گردد نی ز دُم!
اوستاد اوموداوغلو بو سؤزو بئله ایضاح ائدیر:
بالیق باشیندان اییلهنر:
بالیق باشیندان پورسار (ترکمن)، بالیق باشیندان چیریر، جامیش آیاغیندان./ بالیق باشیندان قوخار/ بالیق باشیندان قوخویار، قامیش دیبیندن.
از امثال قدیم ترکی است که به زبان فارسی داخل شده است. اول بار در مثنوی مولانا، جلالالدین محمد بلخی (ترکِ پارسیگوی) به کار برده است. اغلب شارحان مثنوی مفهوم مثل مذکور را در شعر مولوی متوجه نشدهاند و خطا کردهاند. بیت: نفس اوّل راند بر نفس دوّم/ ماهی از سر گنده گردد نی زدُم. مضمون مصرع دوم شعر، ترجمهٔ فارسی مثل ترکی است. ماهی از سر میگندد اما نی از ریشه میگندد. بالیق در ترکی به معنی شهر نیز آمده است. اما وقتی میگویند: «بالیق باشیندان اییلهنر» : علاوه بر معنی نخست، معنی دومی (ایهام) هم منظور است و آن اینکه «فساد و تباهی شهر (مملکت) به سبب فاسد بودن سران و حکّام شهر است. (حسن اوموداوغلو).
ایکینجی مثل:
قشُق (قاشق) سؤزونون ایضاحیندا بئله مثل گلیب؛
قرُق قشُق اغزقا یَرَماس
قرُغ سوُز قُلاقا یَقِشماس.
معناسی بئلهدیر:
قورو قاشیق، آغیزا یاراماز،
قورو سؤز، قولاغا یاراشماز.
بو سؤز بیریندن آسیلی ایشی اولانین اونا بیر فایدا وئرمهسی اوچون سؤیلهنیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 088
توتماق ایسته رم
کریم مشروطه چی "سونمز "
اونداکی هر نه یی آتماق ایسته رم
تک آنا وطنی، توتماق ایسته رم
تورپاغیم یوردومون امانتی دیر
حاق کیمی حاقدارا، چاتماق ایسته رم
آخارام ایشیقسیز بیر اولدوز کیمی
چیخدیغیم اوفق ده، باتماق ایسته رم
" من سنین قوینوندا، گوزومو آچدیم
سنین قوینوندا دا، یاتماق ایسته رم "
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 088
میرزا علی مجعز_شبسترى
منه لوطف ائيله , ائى ساقى , گتیر او جام سرشاری
کی , تا رفع ائيله ييم نشتوو قارين بو رنج خوممارى
نه پوسته م وار , نه بادامیم , نه تخم شور , نه نئى تاقيم
مزه اولسون من بي چیزه یارین لعل شهواری
دئ گلسین مجلیسه موطرب , الینده ساز و میزرابی
چالیب تار و دفی , شاد ائيله سين من عاشق زاری!
نه كيسه مده زريم واردير, نه انباريم دا بير حببه
اليم بوشدور , اوزوم قاره , دويونجا مئی ايچیم باری
نه مللاکم , نه توججارم , نه خان مردم آزارم
متاعیم شعردیر آنجاق, اونوندا یوخ خریداری
دیلیم تورکی , سؤزوم ساده , اؤزوم صبهايه ديلداده
منيم تك شاعيرين , البت , اولار كاساد بازارى
دونن شعر ايله بير نامه آپاردیم شاه ایرانه
دئدى :" توركى نميدانم , مرا تو بئچچه پئنداری؟"
اؤزو تورك اوغلو تورك , امما دئيير توركى جهالتدير
خدايا , مزمهيل قيل تختيدن بو آل قاجاری!
اوميدين كسمه ,"مؤجوز" ياز آنان تعليم ائدن ديلده!
گزر بیر ارمغان تك دفترين چینی و تاتاری.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 088
قان ایچنلر
یازان: خیرالدین قوجا
کؤچورن: احد فرهمندی
آی قارداشلار، آی باجیلار، واللاه- بیللاه، داها طاقتیم قالماییب. اؤزومو دؤیمکدن یورولموشام. شاپ - او اوزومه، شاپ - بو اوزومه، شاپ پاشاپ قول-قیچیما، بوینومون آردینا وور کی، ووراسان، بو جیلیزلاردان جانیمی قورتارا بیلمیرم کی، بیلمیرم!
شیرین یوخودا یاتدیغیم یئرده قولاغیما سس گلیر: شاپپ... دیک آتیلیرام. گؤرورم، ائودهکیلر ده اؤزلرینی دؤیورلر. بیر بالاجا مورگولهییرم، یئنه شاپپ! هؤولناک گؤزومو آچیرام، دیوارلار قان ایچینده... اؤزومه ده، ائودکیلره ده یازیغیم گلیر. دیوارلارداکی قان بیزیمکیدیر آخی... بو ظالملارلا اصل «محاربه» آپاریریق، هئچ وئجلرینه ده دئییل. قورخو نهدیر بیلمیرلر. دوز آدامین گؤزونه گیریرلر.
بیر ده گؤرورسن «ویزز» ائلهییب گیردیلر قولاغینا، «ویزز» ائلهییب گیردیلر آغزینین ایچینه. دیشلهدیلر، قورتاردی، یاندیریب-تؤکورلر. قالیرسان قاشینا-قاشینا. بدن اولور قیپ قیرمیزی. ائودهکیلر سوروشورلار: «سنی کیم جیرماقلاییب؟» ایندی گل، اونلاری باشا سال کی، «کیم» یوخ، «نه» دئسینلر.
یاتماغا قویمورلار بو قان ایچنلر. یای گلدی، قورتاردی، یوخوسوزلوقدان بیر دری قالیرسان، بیر سوموک. گؤزلر ده کی، آخیر. دوست-تانیش اوزومو دانلاییر: «آز ایچ ده بو زهریماری». ایندی گل، اونلاری ایناندیر کی، عؤمرومده دیلیمه دَیمهییب. او دقیقه ده جاوابینی آلیرام کی، «اوندا ائله یاخشی ائلهییب سنی دیشلهییرلر».
ائله بیل، جانیمیزا دوشمن کسیلیبلر. ائو قاپیسینی آچماغینا پئشمان اولورسان، یوزو بیردن هجوم چکیر ایچری. پنجرهیه ووردوغوموز تورون گؤزگؤرونمز دئشیکلریندن ده کئچیرلر. هله بو هاراسیدیر؟ آغزینی آچیرسان، گولـله کیمی گلیب کئچیرلر بوغازینا. او گون بیری گیردی بورنوما، نئجه دیشلهدیسه، آغریسی دوز بئینیمه چیخدی.
اینانیرسینیز، آدام وار آغجاقاناد اونا یاخین دورمور. نییه؟ چونکی بوتون بدنی زهردیر. دیلیندن ده زهر تؤکولور ظالم بالاسینین! نهاینکی آغجاقاناد، ایلان اونو وورسا، اؤزو زهرلهنیب اؤلر. اما آغجاقانادلارین قیی ووردوغو فصیلده خوشبختدیرلر، بئله آداملار. «شاپ پاشاپ» نهدیر بیلمیرلر، دیو کیمی یاتیرلار. آدامین پاخیللیغی توتور...
ایندی دوستلار، تانیشلار دئییرلر کی، سن کیمدن اسکیکسن، گئت بیر جمعیت یارات، آدینی دا قوی «قان ایچنلرله مبارزه جمعیتی». دوغرو دئییرلر، کیمدن اسگییم، مطلق ائله بیر جمعیت یاراداجاغام...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اکنون در دسترس! پژوهش تلگرام ۲۰۲۵ — مهمترین بینشهای سال 
