ادبیات سئونلر

رسول اسمعلیان ده‌ده قورقود کتابیندان " دیرسه خان اوغلو بوغاج خان " داستانینا پیسخولوژی باخیش. ایپیک(حماسی) متن‌لر شفاهی ادبیات یانیندا اوزون زمانلاردان انسان‌لارین ذهنسال و کلئکتیو روح یاپیاری‌نین تمثیل ائتدییی بیر پلتفرم ساییلیر. اوغوز تورک کولتورونون شاه اثرلریندن بیری ساییلان "ده‌ده قورقود"؛ سمبل‌لار و پیسخولوژیک اولگولار سیستمی‌نی داشییاراق حکایه سویه‌لرینی آشان بیر اوخونوشو گرکتیریر. کارکترلرین بیرئیسل(فردی) داورانیشلاریندان، آتاخاقانلیق مدنیتی‌نین ده‌یه‌ر سیستمیندن کیملیک گلیشمه‌سینه روایت قورولوشو و پیسخولوژی دینامیک‌لر: بوغاج خان: دؤنوشوک قهرمانی‌نین تجلی‌سی، او تحلیلی پیسخولوژی باخیمیندان " اؤزونه چئوریلمه‌یی" سمبول‌لاشدیریر؛ گؤزله‌نیلمز دوغوش، ائرکن پارلاماق، آتاسی طرفیندن طرد ائدیلمه‌سی و سونوندا دؤنوشو اونو یونگ‌ون قهرمان آرکیتایپی دورومونا یئرله‌شدیریر. عینی حالدا آتانی جانلاندیراراق عنعنه ایله ده‌ییشیکلیک(تحول) آراسیندا ایلیشگی‌نی ممکن ائدن "مدنی قهرمانی" تمثیل ائدیر دیرسه خان: اوتوریته‌(اقتدار)نین کؤلگه‌سی و کئچمیش نسل‌ین کیملیک بحرانی دیرسه خان؛ تثبیت اولونموش آتا خاقانلیق اوتوریته‌نین سمبلی و ئچمیش دوزه‌نین(نظم) تمسیلچیسی‌دیر اوغلونون گلیشمه‌سیندن دویدوغو قورخو، دؤنوشومله ضدیت ائدن بیر کؤلگه‌نین یانسیماسی(بازتاب) دیر. اونون اوغلونو اؤلدورمک قراری پیسخولوژیک دوزئی‌ده، انسان روحوندا یئنی‌لیکچی بیر ائلمانی باسدیرماسی دیر. بو ایش پیسخولوژیا و مدنیتین محافظه کار گوج‌لری طرفیندن بوراخیلیر یا نظره آلینمیر. کلئکتیو کؤلگه: بوردا "قیرخ ساواشچی" کلئکتیو کؤلگه‌نین سمبل‌‌دیر. دییشیکلییه، یئنی نسلین یارانماسینا مقاومت گؤسترن و وجدانین عکسینه اولان دییشیکلییه اسکی قورخولارین تجلی‌سی‌دیر و چوخ یئرلرده تفرقه و سو قصد شکیلده اؤزونو گؤستریر. بو کارکتر عین حالدا "دوغال قانون"ون داشییجیسی و یا کولتورون داخل ائلدیلمیش معنوی ائلئمانی کیمی شرح ائتمک اولار. نسیل‌لر آراسی شدتین تکرارلانماسی‌نین قارشیسی‌نی آلان بیر ائلمان. متنده پیسخولوژی و کولتورل آنلاییشلار: ۱. کؤلگه و پروژئکسین(فرافکنی) سوره‌جی: دیرسه‌خان بوتون انقلابی قوه‌لری و اوغلونون گنجلیک انرژی‌سینی اؤزو اوچون بیر تهلوکه کیمی گؤرور. بو تئپکی کؤلگه پروژئکسیاسی‌نین علامتی‌دیر کی بوردا انسان اؤزونون رد ائدیلمیش طرفلرینی باشقاسیندا گؤرور. یونگ‌ون باخیشیندا بئلنچی بیر پروژئکسیا چو زامان توپلومسال روحدا نسیل‌لر آراسی گرگینلیک لرین و کیملیک بحرانی‌نین قایناغی‌دیر. 2. فردله‌شمیش و پیسخولوژی یئتنکلیک: بوغاج خان‌ین رد ایلمه‌دن قورتاریجی(ناجی)نین دؤنوشونه گئدن یولو، فردی‌له‌شمه مرحله‌لرینه اویغوندور. بیر انسانین بحرانلاری آشاراق و تجربه‌نی منیمسه‌مک‌له اؤزونو درک ائتمه‌(خودآگاهی)یه چاتدیغی بی یول سونوندا بوغاج آتانی خلاص ائتمک‌له یاناشی، عنعنه ایله یئنلیک آراسینداکی قیریلمیش ایلیشگی‌نی ده بیرله‌شدیریر ۳. اریکسونون پیسخوسوسیال بحران نظریه‌سی: اریکسونون نظریه‌سینده یئنی‌یئتمه‌لیک و گنج‌لیک مرحله‌سی شخصیتین فورمالاشماسی و آتا-آنانین صلاحیت‌لری‌له قارشی دورما مرحله‌سی‌دیر. بوغاج خان‌دا بیز بو بحرانا تام شاهد اولوروق آنجاق فرق یارادان قهرمانین ائمپاتیک(همدل) و باغیشلاما قابلیتله قاییتماسی‌دیر. 4. کولتورل - سمبلیک آنالیز: میفولوژی و کولتورل باخیمدان بو داستان‌دا اساس آنلاییش‌لار وار؛ صداقت سیناغی، گوجون اوتوریته‌سی، طرد اولماق و یئنی‌دن تانینماق، نظمین تکرار ایتهسالی قبیله و آتاخاقان مدنیت‌لرده بوغاج خان کیمی داستانلار مشروعیت و گوج روایت‌لرین یئنی‌دن یارادیلماسیندا اساس رول اویناییرلار. بوغاج خان‌ داستانی ساده‌جه بیر ایگیدلیک-ایپیک بیر ناغیل دییل، داها دوغروسو انسانین روحونون سمبلیک بیر طبقه‌سینی، نسل دییشیملرینی و کولتورل دؤنوشوم‌لری تمثیل ائدیر. بو داستانین پیسخولوژیک باخیمدان اوخونماسی فردی و کولئکتیو پیسخولوژی‌نین سختارلارینی داها درینله‌مه‌سینه آنلاماغا امکان یارادیر. بو سیرادا یئرله‌شن متن‌لر میفولوژیک و سمبولیک اشتراک‌لارینی نظره آلاراق کولتورل تراپی و کولتولر آراسی پیسخوآنالیز(روان کاوی)ده اؤنملی بیر رول داشییا بیلر. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر «گونئی آذربایجان ائل شاعرلری» آنتولوگیاسی آذربایجان جمهوریسینده نشر اولدو قنداب علی‌یئوا آذربایجان ملی علملر آکادئمیاسی، نظامی گنجوی آدینا ادبیات اینستیتوتونون علمی شوراسی‌نین ۱۵ یانوار ۲۰۲۴-جو ایل تاریخلی ۱ سایلی اجلاسی‌نین قراری اساسیندا «۱۹-۲۰نجی عصر گونئی آذربایجان ائل شاعرلری» آنتولوگیاسی ۴۹۶ صحیفه‌ده نشر ائدیلدی. کیتاب فیلولوگیا اوزره فلسفه دوکتورو، دوسئنت «قنداب حاقوئردی علی‌یئوا» طرفیندن ترتیب ائدیلیب، نشره حاضیرلانیب و «ائل شاعری مفهومو» عنوانلی ۱۶ صحیفه‌لیک بیر مقدمه و ۱۰۰ نفردن آرتیق ائل شاعرلرینین حیات و یارادیجیلیقلاریندان نمونه‌لرله برابر ایشیق اوزو گؤروبدور. کیتابین تانیتدیرماسیندا یازیلیبدیر: «کیتابدا ۱۹-۲۰نجی عصر گونئی آذربایجان ائل شاعرلری‌نین شعر نمونه‌لری، اونلارین حیات و یارادیجیلیقلارینا دایر معلوماتلا بیرلیکده سیستئملی شکیلده ایلک دفعه اولاراق گئنیش اوخوجو کوتله‌سینه تقدیم اولونور. مقصد گونئی آذربایجان ادبی و فولکلور محیطینده خصوصی اهمیت کسب ائدن ائل شاعرلرینی تانیتماق و اونلارین ائل صنعتی‌نین، خالقین فولکلورونون، ادبیاتی‌نین و مدنیتی‌نین انکشافیندا مستثنی رولونو اوحوجولارا چاتدیرماق، بوتؤو آذربایجان زنگین خالق ادبیاتی‌نین عمومی منظره‌سینی جانلاندیرماقدیر.» کیتابی «ایشیق» سایتی‌نین «کیتابخانا» بؤلوموندن ائندیرمک مومکوندور. قایناق https://ishiq.net/kitab/35106/35106 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آتا بابا لار بتر دئییب لر اوتانماسان اویناماغا نه وار!!! آی داش هارداسان؟ ندن دوشمورسن بئله آموزش پرورشین باشینا؟ او اوشاقلار یمیزدان کی هامیسینی بئکار،بئفر ،بئسواد... ائله دینیز، بودا  معلیم لرین رفاهیاتی ، ایش گور هارا یئتیشییب ،نوشابه نی معلیمه قسط ایله سا تیرسینیز... فرهنگیان عزیز اعتبارشماجهت خریددر٢قسط بدون بهره ازجانبوشارژشد تا٢٥%لبنیات تا٤٠%منجمدی تا٣٥%نوشیدنی تا٢٠%شوینده تا١٧خرداد آتا بابا لار بتر دئییب لر اوتانماسان اویناماغا نه وار!!! https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مثل 11: اؤزگه اؤزگه نین نمازیم اوس.. اوس....قیلار 💥کاربرد مثل: این مثل زمانی به کار می رود که شخصی کارش را به شخص بی مسئولیتی بسپارد قصه پژوه : فاطمه محمودی ویراستار فارسی:حسن محمدی ویراستار ترکی : حمید حسینی - مینا ابراهیم پور طراح جلد: سمیرا خانزادی زبان کتاب : ترکی با ترجمه فارسی انتشارات: نظامی گنجوی موسیقی :Uzundərə آهنگساز: شهریار صدیق کتاب مین بیرمثل، مین بیر حئکایه ، مجموعه ای کامل از مثل های ترکی، به همراه قصه های آن به صورت مینیمال در 10 جلد کار شده. و1001 داستان و مثل دارد. این مجموعه به صورت صوتی اجرا شده و در  کانال تلگرام  به اشتراک گذاشته می شود.

مهتاب_میرقاسمی ای آفتاب سراسیمه! بیا و باز کن از پیشانی شکسته‌ لچک سرخ‌‌ را بگذار نخستین بار زخم تو دهان باز کند به آوازی باستانی به خونی که هر سحر می‌خواهد شتک بزند بر سرزمینی آسیمه‌سر که با خیال صلح به خواب می‌رود... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعر: دومان بختیاری سسلندیرن: یاغیش زنگانلی

رحیم گوزل بئش سس دویدوم بئش یوز آددیم بویونجا؛ "درددن، غم‌دن، ناسازلیق‌دان... و آزلیق‌دان!" - دانیشیردی یایالار..‌. بو شَهَرده: گورن، گونو خوشمو وار؟!. نه گوزل کی، گئج-تئز دوغار سعادتین گونشی، نه یاخشی کی، غوصّه، کَدَر... سونا قَدَر کونوللرده قالان دئییل...

زرین رزندی(طنناز) دیله گلمیش اوره ییم،پارچالانیر تبریزده هوُنکورور ،قان سوزه رک،چالخالانیر تبریزده یارالی بیر جاناوار تک،اولاییر هیجرینده قارا گئیمیش سینه مه،غم جالانیر تبریزده تله سیک گوُر نه گئدیر،روحوم اوزاقلیق یولونا خیاوانلار اوُلولرله قالانیر تبریزده چنلی پاس شاه گوُلونو باسدی،دومان عینالینی پل کابلی سینیر آخیر،تالانیر تبریزده سانجی چکدیکجه دوغور،خاطره لر بئینیمده دیسکینیر روُیالاریم،لاختالانیر تبریزده یونگول اولسون سفرین،گئت گوُزلیم،خوش گئتدین بوش یئرینله،قه هریم،دوغمالانیر تبریزده.

آپاریب آتاما گؤستردیم . آتام بیندی. ناهار فاصیله سی باشلاندی . آتام گیل گئیینیب سؤیوندوقلاری اتاقدا شالوارلی خالالار استول آچدیلار . کیمین چانتاسیندا نیی وارایدی قویدی اورتایا . هامینین اوتورماغا استولو وارایدی. من آیاق اوسته قالمیشدیم.  آتام :  ــ هانی بس دوزلتدیین استول ؟  من قاچیب کیچیک اوتوراجاغیمی گتیردیم. دوغرودو ،بویوم استولون اوستوندکی یئمکلره چاتمیردی. آنجاق هردن آیاغا قالخیب شئی گؤتورور و یئنیدن اؤز استولومدا ایلشیردیم.  آخشام تیکینتی ده گؤردوکلریمین هامیسینی آناما دانیشیردیم. آتامین تئز ، تئز ایشلمه یینی ، اؤزومه ایستول دوزلتمه ییمی ... آخشام یاتاندا آتام دان سوروشدوم : ــ هرگون بئله تئز ـ تئز ایشله ییرسن ؟  ــ هرگون ــ دئدی.  ــ نییه ؟  ــ اونا گؤره کی ، مکتبی تیکیب سئنتیابرین بیرینه چاتدیرماق لازیمدی.  ــ سئنتیابرین بیرینده نه اولاجاق  کی ؟‌ ـــ بوتون مکتب لر آچیلاجاق یئنی درس ایلی باشلایاجاق ، سنده همین مکتب ده اوخویاجاقسان منده ،آنان دا  .  من دوروخوب قالدیم . نئجه یعنی منده ، آنانم دا  ــ سیزده بیرینجی صینفه گئدجک سینیز ؟  ــ بیرینجی یه یوخ ،  دوقوزونجویا .  ــ نییه دوقوزونجویا ؟  ــ  بیز سککیزینجی صینیفی بیتیرمیشیک .  ــ بس سونرا ؟  ــ سونرا ایشلدیک .  ــ بس ایندی اوخویاندا ایشله مییجیک سینیز ــ  ایشله یه  جیییک . بیز گئجه مکتبینده ، آخشاملار اوخویاجاییق.    ــ بس سونرا ؟  ــ  سونرادا اینیستیتودا .  بیرنئچه گون سونرا ، آتاملا اولان بو صحبت منیم یادیمدان تمامی ایله چیخدی. بیرده گؤزومو آچیب گؤردوم کی ، آنام  منیم مکتبلی گئییملریمی اوتوله ییب سلقه ایله استولون باشیندان اسیب . آتام ایسه تزه کتاب – دفتریمی ، تزه چانتاما ییغیر.سحرمن تزه مکتبلی فورماسیندا، تزه چانتامی گؤتوروب ، اتامین تیکیب باشا چاتدیردیغی تزه مکتبه یوللاندیم. مکتبین قاباغی اوشاقلارلا ، بؤیوکلرله دولوایدی ، اونون گیره جک قاپیسی تای با تای اولسا دا ایچری هئچ کیمی بوراخمامیشدیلار. قاپی یا اوزون قیرمیزی لنت چکیلمیشدی. تزه پالتار گئیمیش ، اوجا بویلو ، باشی دمیر دبیلقه لی بیرکیشی ، تاختادان قایریلمیش ایری بیر آچاری گتیریب مکتبین دیکپئتورونا تقدیم ائتدی. هامی ال چالدی. سونرا قیرمیزی پودنوسدا قایچی گتیردیلر. من آداملارین آراسیندان سیوشیب اؤزومو قاباغا وئردیم. گؤردوم کی دمیر دبیلقه لی کیشی پودنوس داکی قایچینی گؤتوروب قیرمیزی لئنتی کسدی . یئنه هامی ال چالدیلار . سونرا او، اوزونو اوشاقلارا توتاراق :  ــ یئنی مکتبینیز،  یئنی درس ایلینیز موبارک اولسون ! ــ دئدی.  آنجاق بوندان سونرا من همین عمی نی تانیدیم. بو منیم اتام ایدی. من دابانلاریمی قالدیریب ، بیرده اونا دیقت له باخدیم. یوخ یانیلما میشدیم ، بو منیم آتام ایدی . من اوشاقلارین ایچریسیندن بویلانیب قیشقیرماق ایسته دیم :  ــ آتا من بوردایام ! آنجاق گئج ایدی. اوشاقلار سئل کیمی ایچری آخیشدی. و من ده بو سئله قاریشیب ایچری دوشدوم وآتامین گؤزوندن ایتدیم. آتام ایسه ... یوخ بونا اینانمایا جاقسینیز . اونا گؤره کی ، هئچ من اؤزومده اینانمیردیم. آتام و آنام تله سیک ناهار ائدیب پالتارلارینی دیشدیلر.دفتر ـ کتابلارینی گؤتوروب آخشام مکتبینه گئدنده آتام :  ــ گلسن ،  آیدینی دا اؤزوموزله آپاراق ،- دئدی .  موعلیمنن ایزن آلاریق دالدا اوتوروب درسلرین یازار.آنام راضی اولدو . من چوخ سئویندیم . بیز بیر ـ بیریمیزه قوشولوب ، تزه مکتبه یوللاندیق .من لاپ آرخاداکی پارتادا تمتک اوتورموشدوم . قارشیمدا الفبا کـتابی ، دفتر ، قلم واریدی. آنجاق نه « آ » یازابیلیردیم نه ده  « ب » . آتام – آنامین موعللیمی بوتون درس جین سیملرین ایستی دن گئنیشلمه سیندن   ،سویوق دان ایسه ییغیلماسیندان اوزون ،اوزادی دانیشیر وتجربه گؤستریردی. یاتاندا من بوتون گئجه نی اؤز ، اؤزومه بوحاقدا فیکیرلشیردیم.  ــ آها ، آداملار برک برک ایستی اولاندا یاخالارینی آچیرلار. آخی اونلار ایستی دن گئنیشلنیرلر.سویوق اولاندا ایسه عکسینه  یاخالارینی دویمه له ییب بوزوشورلر. آخی اونلار سویوقدان ییغیلیرلار.  ۱۹۸۷ https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی ایستی دن گئنیشلنمه قانونو یازان : علی صمدلی (« ژنرالین اوشاقلیغی » کتابیندان  کؤچورن : علی آغ گونئیلی  ـــ ابرازی بیز اوچوموزده بیر مکتبده اوخویوروق . آنام آتام ومن . اینانمیرسینیز، اینانمایین .من یالان دانیشان دئییلم . یالانچیلار آنجاق ناغیللاردا اولار.منیم دانیشیغیم اصل حقیقت دیر.منیم آتام اینشیعات چی دیر.اؤزوده قاباقجیل اینشیعات چی . ائله قاباقجیل اولدوغونا  گؤرده ،بیزه یئنی میکرو رایوندا تزه ائو وئریبلر. بیز بیرینجی مرتبه دن بیردن ـ بیره اون دؤردونجو مرتبه یه قالخمیشیق. من کهنه ائویمیزده هئچ واخت نه گونشین چیخماسینی ، نده گونشین باتماسینی گؤروردوم .ایندی ایسه گونش بیزیم بیر اوتاغیمیزدا چیخیر ، بیر اوتاغیمیزدا باتیر.    من سحرلر باغچایا گئدیرم .اوزاغا  یوخ ائویمیزین حیطینده کی ایکی مرتبه لی باغچایا .بیزیم قوروپ کئچن ایل بیرینجی مرتبه ده ایدی. بویایدان بیزی یوخاری مرتبه یه   چیخاریبلار. آتام باغچانین طرفینده کی تیکینتیسینده ایشله ییر. هر گون تیکدییی بینانین دامیندان منی سالاملاییب ، ال ائدیر. قوروپپامیزین اوشاقلاری دا اونو تانییر. من اونو گؤرمه یینده اوشاقلار اونو منه گؤستریرلر.   ــ اودئی آتان ، سنه ال ائدیر. ـــ اوساعات آیاغا قالخیب منده ال ائدیر ، سونرادا بارماقلاریمی دوداقلاریما آپاریب اونو اؤپورم .  آناملا ، آتام ایشه سحر تئزدن گئدیرلر. آنام صبح تئزدن گئدیر. او، تراموای سورور. آخی او ، بؤیوک لری ایشه اوشاقلاری مکتبه آپاریر. استراحت گونلری من آتاملا  ، آنامین  سوردویوقیرمیزی تراموایلا سیاحته چیخیریق . نئچه - نئچه کوچه لردن کئچیر، پارک لاری آدالاری ، سونرا بیرهوندور تپه یه چیخیریق. بو تپه چوخ هوندوردئییل . آنجاق بورادان باخاندا دنیز گؤرونور. تپه نی آشان کیمی ، دنیز یوخ اولور . سونرادا آنام تراموایی دوز بیزیم ائویمیزین  یانیندا ساخلاییر. بیز دوشوروک .  کئچن ایل سحرلر باغچایا منی آتام آپاریردی. بوایلدن اؤزوم گئدیرم . ائله بیلمه یین بو منه چتیندی . یوخ ، آخی دئدیم کی ، باغچا حیطیمیزده دی.  بیرگون من آتامدان سوروشدوم : ــ  سن اوردا نه تیکیرسن ؟   او :  ــ سنین اوچون مکتب تیکیرم ، ــ دئدی.  ــ آخی من مکتبه گئتمیرم . ــ  گلن ایلدن گئدجک سن . بونو معلمه میز ده منه دئمیشدی. آنجاق هئچ اینانمیردیم. اونا گؤره ده آتاما :  ــ  آخی منیم بویوم بالاجادی ، ــ دئدیم .  آتام گولوب دئدی :  ــ مکتبه بویا گؤره یوخ ، یاشا گؤره گؤتورورلر. گلن ایل سنین یئددی یاشین اولاجاق .  من چوخ سئویندیم .سونرادا آغلیما هاردانسا بئله بیرفیکیر گلدی .  ــ من بئله یاخین مکتبده اوخوماق ایستمیرم ، ــ دئدیم .  آتام تعجب ائتدی :  ــ  نییه ؟ ــ من مکتبه آنامین تراموای ایله گئتمک ایسته ییرم .  صحبته آنام قاریشدی.  ــ من سنی هر گون درسدن سونرا تراموایلا گزدیره رم .  استراحت گونوایدی. عادتا بوگونلری آتام منیم له کئچیریردی.آنجاق بوگون ندنسه ایشه حاضیرلاشیردی.  ــ  آیدین، دئدی ــ بوگون تک قالمالیسان من ایشه گئتمه لییم .  من فاغیر ـ فاغیر اونون اوزونه باخدیم .ائله بیل اونون منه یازیغی گلدی. اوزومه باخیب :  ــ  بیلیسن کی ، اؤزونو ساکیت آپاراجاقسان ، سنی ده آپاراردیم اؤزومله ، ــ دئدی.  من اونا سؤزوئردیم ، اؤزومو ساکیت آپارارام . او منیم الیمدن توتوب تیکینتییه آپاردی.  مکتبین بیرینجی مرتبه سی آرتیق حاضیرایدی. صینیف اوتاقلاریندان بیرینی اؤزلرینه چیخمیشدیلار. بوردا سویونوب – گئیینیردیلر. آتام تمیز پالتارلارینی سویونوب سلیقه ایله شکافدان آسدی. اینینه ایش پالتارلارینی گئیدی ، باشینا یانغی سؤندورنلرین دمیر پاپاغیندان قویدو :  ــ هله لیک گل یوخاری چیخاق . بیز تاختا پیله کن لرله اوچونجو مرتبه یه چیخدیخ . بوردان باغچامیزین حیطی آیدین گؤرونوردو . او،  بوم بوش ایدی. آخی بوگون باغچا باغلی ایدی. بورادا آتاملا یاناشی جاوان خالالاردا ایشله ییردی. اونلاردا آتام کیمی ، شالوار و پئنجک گئیمیشدیلر.باشلاریندا دا یانغین سؤندورنلرین دمیر دبیلقه سیندن وارایدی. آنجاق اوز ـ گؤزلرینه سیغال چکمیشدیلر. اگر بوسیغال و بیرده دمیر دبیلقه لرینین آرخاسیندان چیخان ساچلاری گؤرنمه سیدی اونلاری کیشیلردن آییرماق اولمازدی. آتام منی بیرکونجده اوتورتدو قارشینا چکیج ، تاختا قیریقلاری و چوخلو میسمار تؤکدو .  ــ باخ نه باجاریسان ، دوزلت ـ دئدی. آنجاق بارماقلارین ازمه .  بوچوخ یاخشی ایدی . من فیکیرلشه ـ فیکیرلشه قالمیشدیم کی ،نه دوزلدیم . بیر تاختا گؤتوروب باشقا بیر تاختایا چالین – چارپازینا میخلادیم فیکیرلشدیم بو نیه اوخشاییر . تاپدیم  بو « ایکس » حرفی ایدی. بس « آ » نی نئجه دوزلدیم . بونون اوچون تاختانی کسمه لی ایدیم .  میشار ایسه یوخ ایدی.یاخشیسی بودورکیچیک اوتوراجاق دوزلدیم. دوزلتدیمده . بلیرسینیز نئجه ؟ ایکی تاختانی باشی آشاغی قویوب اوستونه بیر ائنلی،هامار تاختا میخلادیم. اولدو اوتوراجاق .

اوشاق ادبیاتی ادبیات سئونلر ویدا حشمتی «هانانین ماجرالاری» دؤردونجو بؤلوم قارانلیق آیناسی هانانین باریش‌‌لا دوستولوغو آرتیق هفته‌لر ایدی کی داوام ائدیردی. سئحیرلی باغ، هئچ واخت اولمادیغی قدر رنگارنگ، جانلی و خیالی حیوانلارلا دولو ایدی. هر گون یئنی بیر ماجرا، یئنی بیر خیال بو باغ‌دا هانانی قارشیلاییردی. بیر گئجه، هانا عجیب بیر یوخو گؤردو. یوخودا، همیشه آغ قالان بیر بوم‌دا اؤزونو گؤروردو. آما ایندی او بوم‌دا اؤز شکلینی ترس گؤروردو. اطراف، کول رنگینده و سوسقون ایدی. حیوانلار قاچیب گئتمیشدیلر، باغ سانکی روحسوزلاشمیشدی. صاباحیسی گون، هانا باریش‌لا باغا گئتدی. «گئجه‌یاریسی» اونلاری نگران حالدا قارشیلاییب دئدی: -اوشاقلار بؤیوک بیر خطر یولدادیر. بو باغی، خیاللارین گوجونو تهدید ائدن «قارانلیق‌آیناسی»دیر.  هانا سوروشدو: -قارانلیق‌آیناسی نه‌دیر؟ «گئجه‌یاریسی» آه چکیب دئدی: -اینسان اؤز خیالینا شوبهه ائدنده، اونون ایچینده قارانلیق‌‌لار دوغماغا باشلار. بو قارانلیق، خیاللارین رنگینی یوخ ائدر، اونلاری «اونودولموش‌دونیا»سیندا اسیر ائدر. باریش ساکیت و فیکیرلی گؤرونوش‌له دئدی: -دئمک بیز اینانجیمیزی ایتیردیگیمیزده، او آینا اؤز گوجونو گؤسترمگه باشلار؟ «گئجه‌یاریسی» باشینی تاییدله ساللادی: - دئدی: -ائله‌دیر، او یارادیق آرتیق اویانمیش‌دیر... هانایلا باریش، باغین ان درین‌لیگینه «باغین اورگی»نه دوغرو، سس‌سیز و قارانلیق بیر یولا دوشدولر. او یئر کیمسه‌نین آیاق آتمادیغی، قورخولارین گیزلندیگی یئر ایدی. آینانی مغلوب ائتمه‌نین تکجه یولو، قورخولارلا اوزلشمک ایدی. یول بویو، هانایلا باریش اؤز قورخولاری ایله قارشیلاشدیلار. هانا اوجا سسلرله باش باشا قالدی. او اللرینی قولاقلارینا قویوب، گؤزلرینی سیخ یومدو. آما باریش اونون الینی توتدوغوندا، قورخو گئری چکیلدی. باریش ایسه همیشه قورخدوغو درین و قارانلیق یولدان کئچملی اولدو. اما هانانین اورگی‌نین ایشیغی، اونا یول گؤستردی. نهایت، «قارانلیق‌آیناسی‌»نین قارشی‌سینا چاتدیلار. قارانلیق‌آینا، هانایلا باریشین کؤلگه‌لری ایدی. کؤلگه‌لر، آینانین ایچیندن چیخماق ایسته‌ییردیلر. آما هانایلا باریش بیر ایش گؤردولر. اونلار آینانین اوستونده خیاللاری‌نین شکلینی چکدیلر. بویالار آینایا توخوندوقجا، کؤلگه‌لر یوخ اولور و آینا چاتلاییردی. نهایت‌ده،  بویا قلمی‌نین اوجو آیانایا دگدی و آینا پارچالاندی. ایچینده‌کی قارانلیق قاچدی و باغا ایشیق قاییتدی. «گئجه‌یاریسی» افتخارلا دئدی: -جسارتدن دوغولان خیاللارین گوجونو، «قارانلیق‌آینا» اسیر ائده بیلمز. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آپاریب آتاما گؤستردیم . آتام بیندی. ناهار فاصیله سی باشلاندی . آتام گیل گئیینیب سؤیوندوقلاری اتاقدا شالوارلی خالالار استول آچدیلار . کیمین چانتاسیندا نیی وارایدی قویدی اورتایا . هامینین اوتورماغا استولو وارایدی. من آیاق اوسته قالمیشدیم.  آتام :  ــ هانی بس دوزلتدیین استول ؟  من قاچیب کیچیک اوتوراجاغیمی گتیردیم. دوغرودو ،بویوم استولون اوستوندکی یئمکلره چاتمیردی. آنجاق هردن آیاغا قالخیب شئی گؤتورور و یئنیدن اؤز استولومدا ایلشیردیم.  آخشام تیکینتی ده گؤردوکلریمین هامیسینی آناما دانیشیردیم. آتامین تئز ، تئز ایشلمه یینی ، اؤزومه ایستول دوزلتمه ییمی ... آخشام یاتاندا آتام دان سوروشدوم : ــ هرگون بئله تئز ـ تئز ایشله ییرسن ؟  ــ هرگون ــ دئدی.  ــ نییه ؟  ــ اونا گؤره کی ، مکتبی تیکیب سئنتیابرین بیرینه چاتدیرماق لازیمدی.  ــ سئنتیابرین بیرینده نه اولاجاق  کی ؟‌ ـــ بوتون مکتب لر آچیلاجاق یئنی درس ایلی باشلایاجاق ، سنده همین مکتب ده اوخویاجاقسان منده ،آنان دا  .  من دوروخوب قالدیم . نئجه یعنی منده ، آنانم دا  ــ سیزده بیرینجی صینفه گئدجک سینیز ؟  ــ بیرینجی یه یوخ ،  دوقوزونجویا .  ــ نییه دوقوزونجویا ؟  ــ  بیز سککیزینجی صینیفی بیتیرمیشیک .  ــ بس سونرا ؟  ــ سونرا ایشلدیک .  ــ بس ایندی اوخویاندا ایشله مییجیک سینیز ــ  ایشله یه  جیییک . بیز گئجه مکتبینده ، آخشاملار اوخویاجاییق.    ــ بس سونرا ؟  ــ  سونرادا اینیستیتودا .  بیرنئچه گون سونرا ، آتاملا اولان بو صحبت منیم یادیمدان تمامی ایله چیخدی. بیرده گؤزومو آچیب گؤردوم کی ، آنام  منیم مکتبلی گئییملریمی اوتوله ییب سلقه ایله استولون باشیندان اسیب . آتام ایسه تزه کتاب – دفتریمی ، تزه چانتاما ییغیر.سحرمن تزه مکتبلی فورماسیندا، تزه چانتامی گؤتوروب ، اتامین تیکیب باشا چاتدیردیغی تزه مکتبه یوللاندیم. مکتبین قاباغی اوشاقلارلا ، بؤیوکلرله دولوایدی ، اونون گیره جک قاپیسی تای با تای اولسا دا ایچری هئچ کیمی بوراخمامیشدیلار. قاپی یا اوزون قیرمیزی لنت چکیلمیشدی. تزه پالتار گئیمیش ، اوجا بویلو ، باشی دمیر دبیلقه لی بیرکیشی ، تاختادان قایریلمیش ایری بیر آچاری گتیریب مکتبین دیکپئتورونا تقدیم ائتدی. هامی ال چالدی. سونرا قیرمیزی پودنوسدا قایچی گتیردیلر. من آداملارین آراسیندان سیوشیب اؤزومو قاباغا وئردیم. گؤردوم کی دمیر دبیلقه لی کیشی پودنوس داکی قایچینی گؤتوروب قیرمیزی لئنتی کسدی . یئنه هامی ال چالدیلار . سونرا او، اوزونو اوشاقلارا توتاراق :  ــ یئنی مکتبینیز،  یئنی درس ایلینیز موبارک اولسون ! ــ دئدی.  آنجاق بوندان سونرا من همین عمی نی تانیدیم. بو منیم اتام ایدی. من دابانلاریمی قالدیریب ، بیرده اونا دیقت له باخدیم. یوخ یانیلما میشدیم ، بو منیم آتام ایدی . من اوشاقلارین ایچریسیندن بویلانیب قیشقیرماق ایسته دیم :  ــ آتا من بوردایام ! آنجاق گئج ایدی. اوشاقلار سئل کیمی ایچری آخیشدی. و من ده بو سئله قاریشیب ایچری دوشدوم وآتامین گؤزوندن ایتدیم. آتام ایسه ... یوخ بونا اینانمایا جاقسینیز . اونا گؤره کی ، هئچ من اؤزومده اینانمیردیم. آتام و آنام تله سیک ناهار ائدیب پالتارلارینی دیشدیلر.دفتر ـ کتابلارینی گؤتوروب آخشام مکتبینه گئدنده آتام :  ــ گلسن ،  آیدینی دا اؤزوموزله آپاراق ،- دئدی .  موعلیمنن ایزن آلاریق دالدا اوتوروب درسلرین یازار.آنام راضی اولدو . من چوخ سئویندیم . بیز بیر ـ بیریمیزه قوشولوب ، تزه مکتبه یوللاندیق .من لاپ آرخاداکی پارتادا تمتک اوتورموشدوم . قارشیمدا الفبا کـتابی ، دفتر ، قلم واریدی. آنجاق نه « آ » یازابیلیردیم نه ده  « ب » . آتام – آنامین موعللیمی بوتون درس جین سیملرین ایستی دن گئنیشلمه سیندن   ،سویوق دان ایسه ییغیلماسیندان اوزون ،اوزادی دانیشیر وتجربه گؤستریردی. یاتاندا من بوتون گئجه نی اؤز ، اؤزومه بوحاقدا فیکیرلشیردیم.  ــ آها ، آداملار برک برک ایستی اولاندا یاخالارینی آچیرلار. آخی اونلار ایستی دن گئنیشلنیرلر.سویوق اولاندا ایسه عکسینه  یاخالارینی دویمه له ییب بوزوشورلر. آخی اونلار سویوقدان ییغیلیرلار.  ۱۹۸۷ https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی ایستی دن گئنیشلنمه قانونو یازان : علی صمدلی (« ژنرالین اوشاقلیغی » کتابیندان  کؤچورن : علی آغ گونئیلی  ـــ ابرازی بیز اوچوموزده بیر مکتبده اوخویوروق . آنام آتام ومن . اینانمیرسینیز، اینانمایین .من یالان دانیشان دئییلم . یالانچیلار آنجاق ناغیللاردا اولار.منیم دانیشیغیم اصل حقیقت دیر.منیم آتام اینشیعات چی دیر.اؤزوده قاباقجیل اینشیعات چی . ائله قاباقجیل اولدوغونا  گؤرده ،بیزه یئنی میکرو رایوندا تزه ائو وئریبلر. بیز بیرینجی مرتبه دن بیردن ـ بیره اون دؤردونجو مرتبه یه قالخمیشیق. من کهنه ائویمیزده هئچ واخت نه گونشین چیخماسینی ، نده گونشین باتماسینی گؤروردوم .ایندی ایسه گونش بیزیم بیر اوتاغیمیزدا چیخیر ، بیر اوتاغیمیزدا باتیر.    من سحرلر باغچایا گئدیرم .اوزاغا  یوخ ائویمیزین حیطینده کی ایکی مرتبه لی باغچایا .بیزیم قوروپ کئچن ایل بیرینجی مرتبه ده ایدی. بویایدان بیزی یوخاری مرتبه یه   چیخاریبلار. آتام باغچانین طرفینده کی تیکینتیسینده ایشله ییر. هر گون تیکدییی بینانین دامیندان منی سالاملاییب ، ال ائدیر. قوروپپامیزین اوشاقلاری دا اونو تانییر. من اونو گؤرمه یینده اوشاقلار اونو منه گؤستریرلر.   ــ اودئی آتان ، سنه ال ائدیر. ـــ اوساعات آیاغا قالخیب منده ال ائدیر ، سونرادا بارماقلاریمی دوداقلاریما آپاریب اونو اؤپورم .  آناملا ، آتام ایشه سحر تئزدن گئدیرلر. آنام صبح تئزدن گئدیر. او، تراموای سورور. آخی او ، بؤیوک لری ایشه اوشاقلاری مکتبه آپاریر. استراحت گونلری من آتاملا  ، آنامین  سوردویوقیرمیزی تراموایلا سیاحته چیخیریق . نئچه - نئچه کوچه لردن کئچیر، پارک لاری آدالاری ، سونرا بیرهوندور تپه یه چیخیریق. بو تپه چوخ هوندوردئییل . آنجاق بورادان باخاندا دنیز گؤرونور. تپه نی آشان کیمی ، دنیز یوخ اولور . سونرادا آنام تراموایی دوز بیزیم ائویمیزین  یانیندا ساخلاییر. بیز دوشوروک .  کئچن ایل سحرلر باغچایا منی آتام آپاریردی. بوایلدن اؤزوم گئدیرم . ائله بیلمه یین بو منه چتیندی . یوخ ، آخی دئدیم کی ، باغچا حیطیمیزده دی.  بیرگون من آتامدان سوروشدوم : ــ  سن اوردا نه تیکیرسن ؟   او :  ــ سنین اوچون مکتب تیکیرم ، ــ دئدی.  ــ آخی من مکتبه گئتمیرم . ــ  گلن ایلدن گئدجک سن . بونو معلمه میز ده منه دئمیشدی. آنجاق هئچ اینانمیردیم. اونا گؤره ده آتاما :  ــ  آخی منیم بویوم بالاجادی ، ــ دئدیم .  آتام گولوب دئدی :  ــ مکتبه بویا گؤره یوخ ، یاشا گؤره گؤتورورلر. گلن ایل سنین یئددی یاشین اولاجاق .  من چوخ سئویندیم .سونرادا آغلیما هاردانسا بئله بیرفیکیر گلدی .  ــ من بئله یاخین مکتبده اوخوماق ایستمیرم ، ــ دئدیم .  آتام تعجب ائتدی :  ــ  نییه ؟ ــ من مکتبه آنامین تراموای ایله گئتمک ایسته ییرم .  صحبته آنام قاریشدی.  ــ من سنی هر گون درسدن سونرا تراموایلا گزدیره رم .  استراحت گونوایدی. عادتا بوگونلری آتام منیم له کئچیریردی.آنجاق بوگون ندنسه ایشه حاضیرلاشیردی.  ــ  آیدین، دئدی ــ بوگون تک قالمالیسان من ایشه گئتمه لییم .  من فاغیر ـ فاغیر اونون اوزونه باخدیم .ائله بیل اونون منه یازیغی گلدی. اوزومه باخیب :  ــ  بیلیسن کی ، اؤزونو ساکیت آپاراجاقسان ، سنی ده آپاراردیم اؤزومله ، ــ دئدی.  من اونا سؤزوئردیم ، اؤزومو ساکیت آپارارام . او منیم الیمدن توتوب تیکینتییه آپاردی.  مکتبین بیرینجی مرتبه سی آرتیق حاضیرایدی. صینیف اوتاقلاریندان بیرینی اؤزلرینه چیخمیشدیلار. بوردا سویونوب – گئیینیردیلر. آتام تمیز پالتارلارینی سویونوب سلیقه ایله شکافدان آسدی. اینینه ایش پالتارلارینی گئیدی ، باشینا یانغی سؤندورنلرین دمیر پاپاغیندان قویدو :  ــ هله لیک گل یوخاری چیخاق . بیز تاختا پیله کن لرله اوچونجو مرتبه یه چیخدیخ . بوردان باغچامیزین حیطی آیدین گؤرونوردو . او،  بوم بوش ایدی. آخی بوگون باغچا باغلی ایدی. بورادا آتاملا یاناشی جاوان خالالاردا ایشله ییردی. اونلاردا آتام کیمی ، شالوار و پئنجک گئیمیشدیلر.باشلاریندا دا یانغین سؤندورنلرین دمیر دبیلقه سیندن وارایدی. آنجاق اوز ـ گؤزلرینه سیغال چکمیشدیلر. اگر بوسیغال و بیرده دمیر دبیلقه لرینین آرخاسیندان چیخان ساچلاری گؤرنمه سیدی اونلاری کیشیلردن آییرماق اولمازدی. آتام منی بیرکونجده اوتورتدو قارشینا چکیج ، تاختا قیریقلاری و چوخلو میسمار تؤکدو .  ــ باخ نه باجاریسان ، دوزلت ـ دئدی. آنجاق بارماقلارین ازمه .  بوچوخ یاخشی ایدی . من فیکیرلشه ـ فیکیرلشه قالمیشدیم کی ،نه دوزلدیم . بیر تاختا گؤتوروب باشقا بیر تاختایا چالین – چارپازینا میخلادیم فیکیرلشدیم بو نیه اوخشاییر . تاپدیم  بو « ایکس » حرفی ایدی. بس « آ » نی نئجه دوزلدیم . بونون اوچون تاختانی کسمه لی ایدیم .  میشار ایسه یوخ ایدی.یاخشیسی بودورکیچیک اوتوراجاق دوزلدیم. دوزلتدیمده . بلیرسینیز نئجه ؟ ایکی تاختانی باشی آشاغی قویوب اوستونه بیر ائنلی،هامار تاختا میخلادیم. اولدو اوتوراجاق .

اوشاق ادبیاتی چوبان گوندرن م،نقابی گویده کی گوی بولودلار یورقانی دیر چوبانینن، یاستی-یاستی تپه لر یاستیغی دیر چوبانین، یومرو-یومرو قایالار یومروغو دور چوبانین، الینده کی دَگَنک قالخانی دیر چوبانین یانینداکی بو○ز کوپک یولداشی دیر چوبانین، آغزی قارا جاناوار دوشمانی دیر چوبانین. ۱۳ شباط آذربایجان دیاریندان ۱۹۹۴ م https://t.me/Adabiyyatsevanlar