کانال تخصصی اقتصاد

🎥 معاون آموزشی وزیر علوم: ۴۰ درصدِ رشته‌هایی که هیچ آیندۀ شغلی ندارد از دفترچۀ انتخاب رشته کنکور حذف می‌شود

چرا در ایران احساس خوشبختی نمی‌کنیم؟ ✍️ پوریا بختیاری چند دهه پیش در هاروارد گروهی از فارغ‌التحصیلان را به طور رندوم انتخاب کردند و از آنها پرسیدند از دو دنیای زیر کدام را انتخاب می‌کنید؟ ۱. دنیایی که در آن درآمد سالانه شما ۵۰ هزار دلار و درآمد بقیه افراد جامعه ۲۵ هزار دلار باشد.  ۲. دنیایی که در آن درآمد سالانه شما ۱۰۰ هزار دلار ولی درآمد بقیه افراد جامعه ۲۵۰ هزار دلار باشد.  فکر می‌کنید جواب چه بود؟  اکثرا گزینه اول را انتخاب کردند، یعنی دنیایی که درآمد کمتری داشته باشند، ولی نسبت به بقیه مرفه‌تر زندگی کنند. آقای لیارد که این آزمایش را انجام داد حیرت‌زده شد، انتظار نداشت کسی در سطح فارغ‌التحصیل هاروارد حاضر باشد به زندگی پست‌تری تن بدهد ولی نسبت به بقیه برتری مالی داشته باشد. کمی بررسی‌ها را بیشتر کردند دیدند آدم‌ها احساس رضایت و خوشبختی را معمولا در مقایسه با بقیه افراد جامعه تعریف می‌کنند. روی همین حساب دیدند کشورهایی که در آن اختلاف طبقاتی فاحش و چشمگیر باشد، حتی اگر ثروت در جامعه موج بزند، مردم احساس خوشبختی نمی‌کنند، بلکه عصبی‌تر و افسرده‌تر هم می‌شوند. آقای استرلین بررسی کرد و دید طی سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۵ میانگین درآمد واقعی سرانه در آمریکا حدود ۴۰ درصد بیشتر شد، اما آمریکایی‌ها طی این مدت احساس خوشبختی بیشتری نداشتند، مردم تلویزیون پلاسما، پلی‌استیشن و خودرو دوم و سومشان را هم خریدند، ولی ذره‌ای حس رضایتمندی آنها به زندگی بیشتر نشد. استرلین بررسی کرد دید در اقشار ضعیف و فقیر جامعه افزایش درآمد باعث می‌شود مردم احساس خوشبختی بیشتری کنند، ولی به محض این که درآمدشان به میزان حداقل معیشت برسد، دیگر افزایش درآمد حس خوشبختی به آنها نمی‌دهد. اگر یک میزان مشخصی را به عنوان سقف درآمدی که باعث خوشحالی ما می‌شود را درنظر بگیریم، پول و درآمد بالاتر از آن خیلی به افزایش خوشبختی‌ و خوشحالی ما کمکی نمی‌کند چون آدم‌ها به تدریج به هرچیزی عادت می‌کنند. از طرفی وقتی درآمد زیاد می‌شود توقع هم بالاتر می‌رود. به عبارت بهتر، ثروتمندان هزینه بیشتری برای شادی می‌پردازند. روی همین حساب اقتصاددان‌ها مفهومی را به اسم «ضریب جینی» تعریف کردند. ضریب جینی شاخصی است که نحوه توزیع ثروت بین آدم‌ها را نشان می‌دهد. خیلی‌ از افراد مبنای مقایسه خوشبختی بین کشورها را ضریب جینی قرار می‌دهند. دولت‌ها و حکومت‌ها با سیاست‌های غلط باعث می‌شوند «ضریب جینی» افزایش پیدا کند و اختلاف طبقاتی بیشتر شود که در نهایت منجر می‌شود به این که مردم هرچقدر هم ثروتشان بیشتر شود نتوانند احساس خوشبختی کنند. مثال بارزش در ایران وجود آقازاده‌ها، توزیع رانت، مافیای صنعت خودرو و… است. دو توصیه به عنوان حرف پایانی: ۱. دست از مقایسه بردارید، هر چقدر هم پیشرفت کنید و پولدار شوید، یک نفر دیگر پیدا می‌شود که در عین این که نالایق‌تر از شماست، ولی موفق‌تر و ثروتمندتر است. ۲. رویافروش‌ها را دنبال نکنید، با دیدن این افراد حس اختلاف طبقاتی بیشتر حس می‌شود و خوشبختی را از شما می‌گیرد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

❄️ در هر کشور با متوسط درامد آن کشور  چند سال طول میکشه در شهری خانه بخری؟ 🔻 جدید ترین  رکورد جهانی : 🔺 تهران  به برکت سیاستهای مدعیان تجزبه تحلیل که به جای همه مردم فکر می کنند و تصمیم می گیرند ۱۵۸ سال! 🇮🇷 Tehran → 158.4 Years 🇨🇺 Havana → 91.4 🇲🇨 Monaco → 71.9 🇵🇰 Islamabad → 47.8 🇪🇬 Cairo → 46.4 🇻🇳 Hanoi → 45.4 🇩🇴 Santo Domingo → 42.4 🇵🇭 Manila → 42.2 🇨🇳 Beijing → 37.6 🇰🇷 Seoul → 30.4 🇵🇹 Lisbon → 30.2 🇹🇭 Bangkok → 28.5 🇵🇪 Lima → 27.2 🇸🇬 Singapore → 25.9 🇮🇩 Jakarta → 25.8 🇧🇷 Brasilia → 25.2 🇬🇷 Athens → 24.1 🇮🇱 Jerusalem → 22.9 🇫🇷 Paris → 18.9 🇮🇳 New Delhi → 17.8 🇲🇽 Mexico City → 17.6 🇮🇹 Rome → 17.2 🇳🇿 Wellington → 15.3 🇹🇷 Ankara → 15 🏴󐁧󐁢󐁥󐁮󐁧󐁿 London → 15 🇪🇸 Madrid → 14.7 🇦🇺 Canberra → 13.8 🇯🇵 Tokyo → 13.7 🇦🇪 Abu Dhabi → 13.1 🇩🇪 Berlin → 12.9 🇨🇦 Ottawa → 12.5 🇮🇪 Dublin → 11.9 🇷🇺 Moscow → 11.9 🇸🇪 Stockholm → 11.6 🇨🇭 Bern → 11 🇫🇮 Helsinki → 10.7 🇲🇾 Kuala Lumpur → 10.5 🇺🇸 Washington D.C. → 9.6 🇿🇦 Pretoria, → 4.7 🇴🇲 Muscat → 4.7 Years ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔻یک‌ کارشناس اقتصادی: متاسفانه هیچ نهادی نیست که ادعا‌ها درباره پیشرفت‌های اقتصادی را بررسی کند دکتر علی سعدوندی: 🔹مدیران دولتی خلاف واقع صحبت می‌کنند، اما حساب کشی وجود ندارد؛ خدا کشور را از دروغ باز دارد 🔹همان فردی که ادعا کرده با یک میلیون تومان شغل ایجاد می‌کند بعد از یک سال عملکرد مخرب شروع به مظلوم نمایی کرده و منصب جدیدی را تصاحب کرده 🔹وضعیت در زمینه نقدینگی خطرناک است. دولت نیز برنامه‌ای ارائه نکرده است. با وجود نام سال که مهار تورم است در طی چهل روز اخیر تغییری در سیاست گذاری‌ها نمی‌بینیم. 🔹در مبحث بودجه ریزی میخواهند بودجه جدیدی به مجلس ارائه کنند. با این بودجه وقوع تورم قطعی است./انتخاب ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

❇️ انتشار مقاله علمی پژوهشی: ❇️ تٔاثیر مداخلات بانک مرکزی در بی ثباتی نرخ ارز با استفاده از روش کوانتایل در ایران ❇️ محمدرضا منجذب و همکاران ✍🏻هدف از این پژوهش بررسی تأثیر مداخلات بانک مرکزی بر بی‌ثباتی نرخ ارز در ایران با استفاده از رگرسیون چندکی طی سال‌های 1353 تا ۱400 است. همچنین به منظور برآورد بی‌ثباتی نرخ ارز از مدل GARCH(1,1) و برای محاسبهٔ شاخص مداخلهٔ بانک مرکزی از شاخص استاوارک استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اولاً در دهک‌های بالاتر ارزی رابطهٔ معناداری بین دو شاخص مداخلهٔ بانک مرکزی و بی‌ثباتی نرخ ارز وجود دارد؛ به‌طوری‌که از دهک پنجم شدت معناداری افزایش می‌یابد. همچنین در دهک‌های بالاتر، میزان بی‌ثباتی نرخ ارز اثرپذیری کمتری نسبت به شاخص مداخلهٔ بانک مرکزی دارد. در واقع، به‌ازای یک واحد افزایش شاخص مداخلهٔ بانک مرکزی، بی‌ثباتی نرخ ارز در دهک‌های بالاتر کمتر از دهک‌های پایینی افزایش می‌یابد. در مجموع، شاخص مداخلهٔ بانک مرکزی با ضریب ۰٫۰۰۴ تأثیر مثبت و معناداری در بی‌ثباتی نرخ ارز گذاشته است. باتوجه به تأثیری که مداخله بانک مرکزی در افزایش بی‌ثباتی نرخ ارز دارد، پیشنهاد می‌شود دخالت بانک مرکزی در بازار ارز کاهش یابد و نظام ارزی از حالت شناور مدیریت شده به حالت شناور (و تک نرخی) تغییر پیدا کند تا با کاهش سیاست‌های نامناسب ازجمله قیمت‌گذاری دستوری نرخ ارز، نرخ ارز با توجه به عرضه و تقاضای آن تعیین شود. لینک دانلود مقاله ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ مطلب مرتبط👈 مهم‌تر و ضروری‌تر از افزایش اختیارات بانک مرکزی، افزایش استقلال این بانک است 🌐 کانال دکتر منجذب

📸 صادرات ترکیه به سوریه ۱۰ برابر ایران

📸 صادرات ترکیه به سوریه ۱۰ برابر ایران

✅ تفاوت فقر و نابرابری چیست؟ ◻️فقر و نابرابری در بسیاری از مواقع در کنار هم می‌آیند اما وقتی مفهوم اقتصادی آنها را بررسی می‌کنیم می‌بینیم که تفاوت جدی بین آنها وجود دارد که می‌تواند تعیین کننده باشد.

✔️ دکتر علی مطهری: ▫️رابطه با آمریکا باید برقرار شود/ رابطه نداشتن با آمریکا به ضرر مردم است/ برقراری رابطه با آمریکا منافاتی با آرما‌ن‌های انقلاب ندارد ▫️ تا زمانی که با بانک‌های جهان  ارتباط نداشته باشیم که نمی‌توانیم وضعیت اقتصاد را درست کنیم/ تحریم را نعمت دانستن یک شعار است

❄️ وزارت بازرگانی به چه درد می‌خورد؟ ✍🏻علی میرزاخانی ✅رییس‌جمهور قبلی در چند سال پایانی دوره خود به دنبال احیای وزارت بازرگانی بود اما مجلس مخالفت می‌کرد. آن سالها گذشت و امروز، مجلس دو فوریت احیای وزارت بازرگانی را تصویب کرد. گویا این تصور وجود دارد که این وزارتخانه می‌تواند به تنظیم بازار کمک کند و جلوی افزایش تورم را بگیرد. آیا اینها تصورات درستی است؟ با کمال احترام خیر. ✅این تصور نادرست از قدیم در ایران رایج بوده است که گرانفروشی تقصیر مغازه‌داران و صاحبان فروشگاه‌هاست و اگر این جماعت متولی نداشته باشند مرتبا قیمت‌ها را بالا می‌برند. این متولی چه کسی باید باشد؟ آقای وزارت بازرگانی. اما این تجربه هم در زمان قبل از انقلاب و هم بعد از انقلاب در مهار گرانی به شکست انجامیده است. ✅شکست کنترل قیمت‌ها با روش‌هایی که وزارت بازرگانی انجام می‌دهد دلیل علمی دارد و ناشی از عدم توانایی این وزارتخانه نیست. دلیل آن است که اصولا گرانی و تورم در مغازه یا کارخانه ایجاد نمی‌شود که آنجا مهار شود! تورم در کارخانه خلق پول ایجاد می‌شود که انحصارا در اختیار بانک مرکزی و بانک‌ها (در صورت انفعال بانک مرکزی) است و گرانی نتیجه تورم است نه علت آن. شاید ایران تنها کشور روی زمین است که موقع افزایش تورم، نگاه‌ها متوجه متولی بخش توزیع و تولید می‌شود نه بانک مرکزی! ✅حال سؤال این است که وزارت بازرگانی چگونه به مصاف قیمت‌ها می‌رود؟ با دو روش: اول تعیین قیمت‌ها با بخشنامه و دوم تنظیم بازار با اهرم واردات. اولی چون در مغازه امکان‌پذیر نیست به درب کارخانه احاله می‌شود و قیمت را نه برای مصرف کننده که برای تولیدکننده کاهش می‌دهد. نتیجه؟ تولیدکننده لاغر می‌شود دلال محترم چاق‌تر. روش دوم حیرت‌انگیزتر است: با دلار دستوری کالای خارجی ارزان‌تر را به مصاف تولید داخلی ( که زیر بار فشار تورمی است) می‌آورند و آقای واردکننده را چاق‌تر می‌کنند و تولیدکننده را نحیف‌تر. ✅واقعیت مغفول آن است که توسعه صنعتی در ایران زمانی شکل گرفت که وزارت بازرگانی را در دهه ۴۰ منحل کردند اما بعد که بوروکراسی نفت‌فروش و شرکای اهل واردات دیدند سرشان بی‌کلاه مانده در اوایل دهه پنجاه دوباره آن را احیا کردند و صنایع نونهال دهه چهل را هم اواسط دهه پنجاه معتاد به نفت کردند. می‌ماند یک سوال مهم: صنعت و بازرگانی مگر دو مقوله جدا هستند که آنها را تفکیک کنیم؟ خیر. چرا که اصولا صنعتی شدن به معنی عبور از تولید معیشتی به تولید قابل مبادله است. یعنی صنعت منهای تجارت معنایی ندارد جز به صورت صنعت گلخانه‌ای و معتاد به حمایت که اوجش را می‌توان در خودروسازی دید.

❇️ به زودی مجبوریم کیش، قشم و خوزستان را بفروشیم تا بتوانیم حقوق بازنشستگان را بدهیم ❇️ سجاد پادام مدیرکل بیمه‌های اجتماعی وزارت کار: کشور یونان ۱۰۰ جزیره فروخت تا بتواند مطالبات بازنشستگانش را بدهد، ما هم به زودی به این وضعیت دچار می‌شویم/ حتی اگر ۳ میلیون بشکه نفت را بدون تحریم بفروشیم و پولش را کامل بگیریم باز هم نمی‌توانیم بحران بازنشستگان را حل کنیم./ باید در ۵ ماه ۸۵ هزار میلیارد کار عمرانی م

🎞 حکم فرزین برای بازار آزاد ارز ▫️محمدرضا فرزین رئیس کل بانک مرکزی در حالی که پیش از این بازار آزاد را به رسمیت می‌شناخت، اکنون از این موضع خود عقب‌نشینی کرد. ▫️او پیش از این به رغم اینکه صحبت از تلاش برای کاهش قیمت ارز در بازار غیررسمی کرده بود، اما هیچ گاه این بازار را زیر سوال نبرد تا اینکه در آخرین اظهار نظر خود در فضای مجازی، ظاهرا نظر خود را تغییر داده است. ▫️رئیس کل بانک مرکزی پیش از این در خصوص بازار آزاد(بازار غیررسمی) چه گفته بود؟ ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

❇️ رتبه آزادی اقتصادی در ایران؛ از آخر اول ❄️ هرچه آزادی اقتصادی در کشوری بیشتر باشد آن کشور دارای جامعه‌ای سالم‌تر، سرانه ثروت بیشتر، توسعه انسانی بالاتر، دموکراسی بهتر و بهتر میتواند فقر را کنترل کند. ❄️ رتبه آزادی اقتصادی در ایران از آخر، اول است. این وضعیت نشانه نبود بازار آزاد و انحصاری بودن اقتصاد ایران است.

☑️ واکنش دکتر فرشاد مومنی به اظهارات برخی افراد درباره چپ گرا بودن شهید بهشتی و قانون اساسی 🔴 به جای توضیح در مورد توصیه های اشتباه شان، بازی های تبلیغاتی و هیجان انگیز راه می اندازند و به با کیفیت ترین چهره های اندیشمند و سیاسی ما اهانت می کنند و دروغ نسبت می دهند 🔴 ما در مملکتی زندگی می کنیم که گیج کردن مخاطبان برای از میان برداشتن حرکت های اصیل سابقه دارد 🔴 آکادمی علوم شوروی سابق در انتشارات خود، حافظ و ملاصدرا را به چپ گرایی و ماتریالیست بودن نسبت داده 🔴 الان هم می بینیم یک کسانی یکباره کشف و شهود کرده اند که شهید بهشتی چپ گرا و تحت تاثیر چپ گراها بوده اند 🔴 این نسبت پوچ، مبتذل و ناروا که اساسا وجهه علمی هم ندارد، شیوه ی روسی چپ گرا معرفی کردن برجسته ترین متفکران ایرانی است 🔻فرشاد مومنی استاد دانشگاه و اقتصادان گفت: 🔸در تجربه مرحوم مصدق، پدیده توده نفتی ها را زیر ذره بین بگذارید چراکه آنها رادیکال ترین شعارهای حزب توده را می دادند درحالیکه پولش را از سفارت انگلستان می گرفتند. از نظر من هرکس حق دارد هر جور که بخواهد، فکر می کند. در ساحت اندیشه، حرف خوب در لیبرالیزم و اندیشه چپ کم نداریم اما بی مروتی، بی صداقتی و هتاکی خیلی بد است لذا این شیوه برچسب زنی، شیوه روس ها و انگلیس ها است. 🔸همین ها که به دیگران برچسب چپ می زنند، در توصیه های سیاستی خود، عموما شیوه های روسی را پیشنهاد می دهند. وقتی اینها در سال 1368 شعار خصوصی سازی را دادند، خیلی شنیدند که هیچکدام از بسترهایی که از دل خصوصی سازی، برای کشور دستاورد می سازد، وجود ندارد لذا خصوصی سازی اسم رمز توزیع رانت می شود اما  درهای نهادهای تصمیم گیری کشور را از پاشنه درآوردند که باید خصوصی سازی شکل بگیرد. حالا که انجام شده و نتایج آن عیان شده، می گویند این نتیجه، آنی نبود که ما گفتیم. ما در پاسخ می گوییم اگر شما شرافت علمی داشته باشید، باید بگویید شناختی از جامعه نداشتید و صرفا کلیشه های ترجمه ای را به صورت چشم بسته توصیه می کردید. 🔸شما در این سی ساله گذشته مرتب می گفتید به نرخ ارز، حامل های انرژی، نرخ بهره و ... شوک وارد کنید تا کار درست شود اما بعد از فجایعی که به بار آمد، گفتید اصل این ایده درست است اما آن را بد اجرا کرده اند. من در کتاب اقتصاد ایران در دوران تعدیل ساختاری مستنداتی آورده ام که نشان می دهد این توجیه، جزو آموزش های صندوق بین المللی پول و بانک جهانی به هیات اعزامی خود به کشورهای در حال توسعه است که اگر توصیه های شما به بحران منجر شد، مسئولیت نپذیرید و همه چیز را به گردن اجرا بیندازید./ جماران

📄 یادداشت 🔻در باب مناظره 🔻دکتر امیرحسین خالقی نیچه لیبرال زمانی گفته بود: «پختگی مرد، یعنی کشف دوباره همان جدیتی که در کودکی و هنگام بازی داشتیم.» شاید کشف دوباره «جدیت بازی‌های دوران کودکی» هیجان‌انگیز به نظر برسد؛ ولی بعید می‌دانم تکرار رفتارهای کودکانه باعث شود آدم بالغ را جدی بگیرند. مناظره دو چهره پیشکسوت اقتصادی، دکتر موسی غنی‌نژاد و دکتر مسعود درخشان، واکنش‌های زیادی را برانگیخت. می‌دانیم که مناظره در واقع کار اهل سیاست و بیشتر برای از میدان به در کردن حریف است تا جست‌وجوی حقیقت؛ ولی آن هم آداب خودش را دارد. دو نفر آدم که شاید از یکدیگر خوششان نیاید با هم گفت‌وگو می‌کنند تا حرف خود را به گوش مخاطب برسانند؛ کسی که خوش‌صحبت‌تر و جذاب‌تر باشد و «هنر همیشه برحق بودن» و معرکه‌گیری را هم بداند، البته کارش راحت‌تر پیش می‌رود. ولی زدن حرف حساب هم شرط است. متاسفانه این مناظره ناامید‌کننده بود. از اختلاف دیدگاه‌ها بی‌خبر نبودم؛ به‌ویژه اینکه پیش‌تر هم مناظره ناتمامی بین دو بزرگوار برگزار شده بود. از متانت و شکیبایی ستودنی دکتر غنی‌نژاد که بگذریم، رفتارهای پروفسور درخشان غریب بود. حمله‌های شخصی و توهین مستقیم چیزی نبود که دست‌کم در این حد از ایشان انتظار داشته باشیم. هرچه باشد خوبیت ندارد که مناظره را با بازجویی یا دادگاه تفتیش عقاید اشتباه بگیریم؛ انگار به دنبال پرونده‌سازی برای طرف مقابل هستیم. می‌توان با نظر دیگری مخالف بود؛ ولی نفرت‌پراکنی و تعمد در عصبانی کردن طرف مقابل، آن هم از طرف یک‌استاد مورد احترام دانشگاه قبیح است. بحث‌های نظری البته برای خیلی‌ها جذابیت ندارد؛ ولی به‌واقع لازم نیست که برای گرم‌شدن مجلس و اثبات نظر خودمان پای روابط خارج از ازدواج مادر برتراند راسل را وسط بکشیم. بی‌اطلاعی از مفاهیمی نظیر راه رشد غیرسرمایه‌داری و بدیهیات اندیشه هایک هم خیلی عجیب بود و بدجوری توی ذوق می‌زد. نقد البته بد نیست؛ ولی نباید غوره‎نشده مویز شد. به‌عنوان نقد، نخست باید بدانیم چه چیزی را نقد می‌کنیم! توصیه‌های چندباره به خواندن کتابمان در نقد فون هایک بعید است آبرویی برای آدم بخرد؛ به‌ویژه اینکه خیلی هم متوجه نشده باشیم سوژه نقدمان چه گفته است. آن بخش منحط خواندن روزنامه‌نگاران هم که تیر خلاص بود. آدم بهتر است زدن برخی حرف‌ها و انجام برخی کارها را حتی اگر هم لازم باشند به دیگری واگذار کند. متاسفانه به دلیل این سوءرفتارها بحث جدی شکل نگرفت. حقیقت در جیب بغل هیچ‌یک از ما نیست و دوست داشتم پروفسور درخشان را در نقش یک «دشمن قابل احترام» ببینم؛ از همان‌هایی که با آنها مخالفی ولی نمی‌توانی تحسینشان نکنی. کاش ایشان به‌جای انتقام از طرف مقابل، اندکی هم به دنبال اقناع مخاطبان غایب بود. برخی از فرهیختگان ایرانی طی این روزها که بازار مناظره گرم بود پیشنهاد می‌کردند که مناظره‌ها به صورت مکتوب انجام شوند تا مخاطبان بهتر با اندیشه‌های رقیب آشنا شوند. خاطرم هست که پیش‌تر یک‌نمونه مناظره مکتوب خوب بین دکتر موسی غنی‌نژاد و دکتر یوسف اباذری هم داشتیم که هنوز هم می‌تواند برای علاقه‌مندان آموزنده باشد. والله اعلم. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔥 سراب #دلارزدایی    / راه حلهای بدلی بجای نسخه های علمی 🔥 انجام اجباری صادرات و واردات با ارزهای پرریسک دنیای اقتصاد : وضعیت نامناسب اقتصاد ایران، به جای آنکه باعث شود فرمان سیاستگذاری به سوی نسخه‌های علمی و آزمون شده چرخش کند، بستری شده تا راه‌حل‌هایی بدلی که مدعی برچیده شدن مشکلات در کمترین زمان ممکن است، رخ نماید. یکی از آخرین برگ‌های رو شده «دلارزدایی» از اقتصاد ایران است. مدعیان بر آنند که چون همگان انتظارات خود را بر اساس نرخ دلار تنظیم می‌کنند، باید دلار را از میدان به در کنیم. برای علمی نشان دادن بحث خود نیز از موضوع دلارزدایی تجارت بین‌الملل که در رقابت بین اسکناس سبز رنگ و دیگر ارزهای عمده مطرح است، بهره می‌برند که موضوعی متفاوت است و «دنیای‌اقتصاد» پیش از این نشان داده که در عرصه جهانی نیز دلار هنوز بدون رقیب جدی است. نمودهایی از دلاریزه شدن اقتصاد ایران تنها معلول سیاست‌های پولی و مالی تورم‌زا و استراتژی‌هایی است که کشور را از اقتصاد جهانی منفک کرده است. در این بین تلاش برای بستن پیمان‌های پولی دو جانبه، انجام اجباری صادرات و واردات با ارزهای پرریسک و بزرگ‌نمایی مشارکت در اجلاس‌های منطقه‌ای دست چندم ذیل استراتژی دلارزدایی، اگرچه انبان مجریان را از اقدامات انجام‌شده پر می‌کند، اما آنان خود می‌دانند که ثمری برای اقتصاد ایران نخواهد داشت. استراتژی فعلی دلارزدایی، برخورد با معلول به جای توجه به ریشه و علت واقعی مشکلات اقتصادی است. یکی از ادعاهای مهمی که درباره فواید سیاستی تحت عنوان «دلارزدایی» عنوان می‌شود کنترل تورم است. داستان از جایی شروع می‌شود که با افزایش نرخ دلار، قیمت دیگر کالاها و خدمات نیز با توجه به آن قیمت‌گذاری شده و شاهد افزایش قیمت هستند. این موج تورمی موجب می‌شود طرفداران دلارزدایی ادعا کنند اگر قیمت‌گذاری‌ها با ریال انجام شود این موج تورمی رخ نخواهد داد. این ادعا آدرس غلط دادن هم برای تورم و هم برای قیمت ارز است. قیمت ارز متغیری است که واقعیت‌ بنیادینی چون نحوه ارتباط اقتصاد ایران با خارج از کشور را منعکس می‌کند. در واقع اقتصاد ایران یک اقتصاد درحال ارتباط با خارج از کشور است و این ارتباط در متغیری به نام نرخ ارز منعکس می‌شود. حذف کردن یک ارز جهان‌روای خاص این ارتباط را از بین نمی‌برد. در واقع تلاش برای حذف دلار با هدف عدم تاثیرگرفتن قیمت دیگر کالا و خدمات از آن، ‌مانند آن است که برای کنترل تب بیمار، سعی در کنارگذاشتن دماسنج داشته باشیم یا تلاش کنیم با فشردن جیوه درون دماسنج تب بیمار را کنترل کنیم. از سوی دیگر تجربه نشان می‌دهد در دوره‌ تشدید تحریم‌ها که به افت سهم دلار در معاملات ایران منتهی شد، تورم نه تنها کاهشی نشد بلکه روندی رو به رشد گرفت؛ در عوض در سال‌های ۹۲ تا ۹۶ که انتظارات از وضعیت ارزی کشور و دسترسی به منابع دلاری بهبود یافت شاهد افت سطح تورم بودیم. به طور خلاصه، قیمت دلار تنها یک متغیر منعکس کننده روابط اقتصادی ایران با خارج از کشور است و حذف دلار به کاهش تورم نمی‌انجامد. تورم تحت تاثیر واقعیت‌های بنیادین اقتصاد چون تراز تجاری و کسری بودجه و همچنین متغیرهای پولی و وضعیت ترازنامه شبکه بانکی کشور است و کنترل آن ادبیات شناخته‌‌شده‌ای در سطح جهان دارد که امتحان خود را به‌کرات پس داده است.

🔻بررسی‌ ریشه‌های تورم ✍️دکتر آلبرت بغزیان 🔹ضرب‌المثل زیبایی در زبان فارسی وجود دارد که در خصوص مشکلات اقتصادی ایران کاربرد دارد. می‌گویند: «قاضی، جاهلی است میان دو عالم.» یعنی هم متهم و هم شاکی می‌دانند که واقعیت چیست و تنها قاضی و داور است که از واقعیت‌ها خبر ندارد. این مثل بخشی از واقعیات اقتصادی ایران را نمایان می‌کند. 🔹آمارهای اقتصادی بهمن ۱۴۰۱ در خصوص شاخص‌های پولی توسط بانک مرکزی منتشر شد، بر اساس آمارهای ارایه شده، هم نقدینگی و هم پایه پولی کشور در بهمن ۱۴۰۱ به نسبت بهمن سال۱۴۰۰ با رشد مواجه شده است. هرچند دولت تلاش می‌کند برخی اعداد و ارقام اعلام کند که آمارهای بهمن ۱۴۰۱ به نسبت دی۱۴۰۱ کاهش پیدا کرده، اما دولت مانند همان طرفی است که در مواجه با قاضی (مردم و کارشناسان) می‌داند در واقعیت چه می‌گذرد. 🔹مردم و کارشناسان هم در حکم قاضی و داوری هستند که هرچند از واقعیت اعداد و آمارها با خبر نیستند اما مبتنی بر نشانه‌ها و اسناد می‌توانند رای نهایی در خصوص عملکرد دولت در مقابل تاریخ را صادر کنند. اما معتقدم مساله تورم در اقتصاد ایران مهم‌تر از این اعداد و ارقام است. دهه‌هاست که تحلیلگران اقتصادی نسبت به رشد نقدینگی و پایه پولی و ارتباط آنها با رشد تورم، هشدار می‌دهند اما همچنان دولت‌ها بدون توجه به این هشدارها اقداماتی صورت می‌دهند که منجر به رشد نقدینگی و تورم می‌شود. تورم ریشه پولی است و مشخص نیست چرا دولت هنوز اقدامی برای توقف نقدینگی صورت نداده است. معتقدم برای درک درست موضوع باید ریشه‌ها را بررسی کنیم. نقدینگی هرچند ارتباط مستقیمی با تورم دارد، اما ریشه اصلی بروز تورم نیست. ریشه اصلی رشد نقدینگی، کسری بودجه است./تعادل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد