کانال تخصصی اقتصاد

✅ آیا ایران وارد عصر کودنی شده است؟! ✍️ شهرام یزدانی اعلام میانگین ضریب‌هوشیِ۸۴ برای ایرانی‌ها، سبب شگفتی بسیاری از نخبگان ایران شد. عده‌ای با انکار این آمار درصدد اعتراض برآمدند. با اینحال نویسنده، این موضوع را زیر عنوان نظریه «ترقیق هوشی» در سال ۱۳۷۹ در سازمان مدیریت پیش‌بینی کرده بود. ضریب‌هوشی چیست؟ ضریب هوشی، نسبتی است‌که از تقسیم سن عقلی بر سن تقویمی ضرب در صد به‌دست می‌آید. اگر سن عقلی با سن تقویمی یکسان باشد، ضریب‌هوشی برابر با صد می‌شود. اما در برخی مواقع در بعضی افراد سن عقلی بیشتر می‌شود که این فرد، هوشی بیش از دیگران دارد. برای بدست آوردن سن عقلی راه‌های زیادی وجود دارد و معمولا کارشناسان از تست‌های خاصی استفاده میکنند که جنبه‌های مختلفی مانند تشخیص الگوها، قدرت حافظه کوتاه‌‌مدت، استفاده فرد از واژه‌ها، سرعت محاسبه فرد، درک روابط یا جبر، اطلاعات عمومی، محاسبات ریاضی، درک فضایی، منطق و املا را ارزیابی میکند. بدین‌ترتیب دستیابی به میانگین ضریب‌هوشی بالاتر، یکی از ابزارها و بطور هم‌زمان یکی از دستاوردهای مهم توسعه محسوب میشود. ضریب هوشی ملل مطالعات فراوانی روی تفاوت میانگین ضریب‌هوشی ملت‌ها در کشورهای گوناگون صورت گرفته‌است. میانگین ضریب‌هوشی آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها حدود ۱۰۰ است. این عدد برای شهروندان ژاپنی، چینی، کره‌ای، هنگ کنگی و تایوانی کمابیش ۱۰۵ و برای ترکیه، کشورهای خاورمیانه و جنوب آسیا بین ۷۸ تا ۹۰ و برای کشورهای آفریقاییِ پایین‌تر از صحرای آفریقا بین ۶۵ تا ۷۵ است. در این میان ایران با میانگین ضریب‌هوشیِ ۸۴، رتبه ۹۷ را بین ۱۸۵ کشور جهان داراست. اما هنگامی که با تفاوت میانگین ضریب‌هوشی میان دو کشور یا دو نژاد روبرو میشویم قایل‌شدن به تفاوت ژنتیک، به نوعی به معنای وجود نژادهای متفاوت است. نقش محیط وتغذیه جدای از عوامل ژنتیک، عوامل محیطی گوناگونی روی ضریب‌هوشی ملت‌ها تاثیر می‌گذارند: وضعیت تغذیه‌ای بویژه در دوران کودکی، استرس‌ها و تروماهای روانی، فقر عاطفی و ارتباطی وکمیت و کیفیت تحصیلات همگی بر ضریب‌هوشی تاثیر می‌گذارند. تاثیر فرار مغزها مهاجرت نخبگانِ دارای ضریب‌هوشی بالا اثری مخرب بر توسعه ملل میگذارد. بدیهی است بار توسعه و پیشرفت جوامع بر دوش نخبگان و دانشمندان هر جامعه است. حال زمانی‌که نخبگان یک جامعه آنرا ترک میکنند نه‌تنها خروج آنها مستقیماً جامعه را متاثر میکند بلکه در دراز‌مدت ذخیره ژنتیکی کشور متبوع‌شان را نیز فقیرتر میکند و در نسل‌های آتی، روند انتقال ضرایب بالای هوشی به «نسل‌های آینده» با اختلال مواجه میشود. مطالعه تطبیقی: اسکاتلند مهاجرت نخبگان در مورد کشور اسکاتلند طی بیش از نیم قرن به‌دقت مطالعه شده است. از اوایل قرن بیستم، هر ساله تعداد زیادی از افراد تحصیل‌کرده‌ی اسکاتلندی به انگلستان مهاجرت میکنند. درصد میانگین مهاجرت سالانه تحصیل‌کردگان دانشگاهی از اسکاتلند به انگلستان، ۱۷/۲% و میانگین ضریب‌هوشی این مهاجران ۱۰۸/۱ می‌باشد. این موضوع سبب شده تا میانگین ضریب‌هوشی اسکاتلندی‌ها به طور میانگین در هر نسل یک امتیاز نسبت به نسل پیش کاهش یابد واسکاتلندی‌ها در نیمه‌های سده بیستم، به کم‌هوش‌ترین ملت اروپایی(با میانگین ضریب‌هوشی ۹۷) تبدیل شدند. ایران بر اساس آمار صندوق بین‌المللی پول، ایران با ضریب مهاجرت ۱۵درصد، رتبه نخست را در میان ۶۱ کشور توسعه‌نیافته و درحال توسعه دارا است و می‌توان تخمین زد که در سه‌دهه اخیر، دست‌کم سه واحد از میانگین ضریب‌هوشی ایرانی ها تنها به‌سبب مهاجرت کاهش یافته‌است. جمع‌بندی مهاجرت نخبگان تنها سبب کاهش میانگین ضریب‌هوشی ملل نمیشود بلکه کشورهای مبداءِ مهاجرت را ازنوابغ تهی می‌سازد! 🔸با نگاهی به فهرست نوابغی چون: لئوناردو داوینچی(با ضریب‌هوشی ۲۲۰) گوته(۲۱۰)، پاسکال(۱۹۵) نیوتن(۱۹۰) لاپلاس(۱۹۰)، ولتر(۱۹۰)، دکارت(۱۸۵) گالیله(۱۸۵)، کانت(۱۷۵)، داروین(۱۶۵)، موزارت(۱۶۵) بیل‌گیتس(۱۶۹)، کوپرنیک(۱۶۰) و اینشتین(۱۶۰) به ‌سادگی درمی‌یابیم که توسعه دانش بشر در طول تاریخ، بیش از هرچیز مرهون تلاش‌های افراد نابغه است. نوابغ همان کسانی هستند که توان حل پیچیده‌ترین مشکلات یک جامعه را دارند و مسئولیت راهبری علمی و اجرایی کشورها را در وضعیت‌های بحرانی برعهده دارند. 🔸تاثیر نوابغ بر روی توسعه جوامع به‌حدی است که میتوان اصلِ «ملتی که نابغه ندارد، هیچ‌چیز دیگر ندارد» را با عبارت معروفِ «ملتی که قهرمان ندارد، هیچ‌چیز ندارد»، جایگزین کرد.

*چرا با اتکاء به روحیه انقلابی نمی توان نظام اقتصادی کشور را اصلاح کرد؟* دکتر محمدرضا يوسفي دانشگاه مفید 🔹از دهه 1380، اصطلاح روحیۀ جهادی در كنار روحيه انقلابی در محاورات سیاسی رشد کرده و در نيمه دوم دهه 1390 بر گستره آن افزوده شد. دکتر درخشان در مناظره ارديبهشت ماه با دکتر غنی نژاد، مشکل اقتصاد ایران را ساختاری دانسته و راه حل آن را داشتن روحیۀ انقلابی بيان كرد. این پرسش مطرح می شود که تعريف دقيق و ویژگی های روحیۀ انقلابی چیست؟ چرا تاكنون اين روحيه نتوانسته است مشکلات اقتصادي را حل کند؟ روحیه انقلابی در كدام دوره هاي تاريخي و در چه حوزه هايي كاربرد داشته است؟ 🔹 رهبری در بياناتي به تبيين روحیّه‌ جهادی پرداخته، اند. آن را به معناي انجام كار براي خدا، وظيفه خود دانستن كار براي مردم، تلاش براي سازماندهي نيروها در راستاي خدمت رساني و در تقابل با فرهنگ مادي بيان کرده است.( بیانات رهبری، 22/7/1394) ايشان در سال اول دولت نهم، روحيه جهادي را اعتقاد به «ما می‌توانیم» تلاش خستگی‌ناپذیر و استفاده از همه‌ ظرفیت وجودی و ذهنی و اعتماد به جوان‌ها بيان كردند. ( بيانات رهبري، 14 / 10 / 1384) وجود روحيه انقلابي در ابتداي انقلاب، با توجه به محروميت گسترده مناطق روستايي، موجب رسيدگي به اين مناطق شد و خدمات بسیار ارزنده اي اعم از کمک در برداشت محصول، ساخت خانه و مانند آن در آن دوران کردند. به هنگام تهاجم به كشور نيز همين روحيه مانع از پيشروي عراق و به هم زدن معادلات دشمن شد. معمولا كشورهاي انقلابي از پتانسيل آرمان گرايي و شور انقلابي به جهت حل برخي از معضلات بهره مند مي شوند چنانچه كوبا با استفاده از همين رويكرد به بهبود آموزش و بهداشت كشور پرداخت. 🔹با وجود این، مطالعه دامنه فعاليتها نشان مي دهد كه موارد كاركرد روحيه انقلابي در حوزه هاي معدود و با سطح دانش مشخص، بوده است. هيچ تجربه اي حكايت از كاربرد روحيه جهادي و انقلابي در ساختارهاي پيچيده مانند ساختارهاي سياسي، اقتصادي كه نيازمند دانش گسترده و ديدن ابعاد فراوان است، وجود ندارد. نه تنها در ايران بلكه در كشورهايي مانند كوبا و چين نيز موفقيتي در ساختار اقتصادي به دليل روحيه انقلابي مشاهده نشده است. ما امروز با تورم هاي بالا، رشد اقتصادي پايين، فساد سيستماتيك، بحران آب، مسائل زيست محيطي و مانند آن مواجه هستيم و داشتن روحيه انقلابي نتوانسته است در حل اين معضلات. به ما كمك كند. 🔹 به عنوان نمونه، تورم به معناي افزایش سطح عمومی قیمتها يك متغير كلان است. در يك روند بلندمدت، هر گاه نقدينگي بطور نامتناسب با رشد اقتصادي، رشد كند، تورم رخ می دهد. پس در مورد تورم، به دو جانب رشد اقتصادی و رشد نقدینگی باید توجه داشت. در اين صورت پرسش اين خواهد بود كه چرا رشد نقدينگي بالا و رشد اقتصادي كند است؟ کسری بودجه يا همان عدم توازن هزينه ها و درآمدهاي دولتي، يك عامل اساسي در رشد نقدينگي است. كسري بودجه به دليل ناتواني در مديريت هزينه ها و ناتواني در كسب درآمد اعم از درآمدهاي نفتي و مالياتي است. در ناحيه درآمدها، به دليل شرايط تحريمي، درآمدهاي نفتي كاهش يافته است. از طرفي ساختار نظام مالياتي كشور در فضاي دولت رانتير شكل گرفته و از اين رو، نسبت درآمدهاي مالياتي به توليدناخالص داخلي ايران از متوسط كشورهاي دنيا و كشورهاي در حال توسعه پايين تر بوده است. بررسي نهادهاي توانمند اقتصادي كه از معافيت مالياتي برخوردارند مي تواند تا حدي ما را به دلايل آن واقف كند. ساختار مالياتي كشور به زيان بخش خصوصي مولد و به سود بخش دلالي بوده است. براي اصلاح اين ساختار تنها روحيه انقلابي كافي نيست بلكه درك روابط پيچيده درون ساختار مالياتي و سپس عزمي فراتر از روحيه انقلابي لازم است. كاهش درآمد نفتي نيز معلول روابط خارجي ما بوده است. دولت به ناچار دست به استقراض زده و موجبات تورم را فراهم مي آورد. عامل ديگر افزايش نرخ ارز است كه موجب افزايش هزينه هاي توليد و تورم شده و از اين مسير، تورم نيز بر رشد نقدينگي تاثير گذارده، رابطه متقابل شكل مي گيرد. 🔹رهبري در سال 1399، نارضايتي خود را از تورم و گراني برخي كالاها مانند مرغ اعلام كردند. بلافاصله، اعلام شد براي تحقق فرمان رهبري، قرارگاه 17 ربیع تشكيل مي شود. ( خبرگزاري تسنيم، 14 آبان 1399) قيمت مرغ در آن زمان كمتر از 13 هزار تومان بود. اما رشد قيمت مرغ در اواخر سال 1401 نسبت به سال 1399، بيش از چند درصد بوده است. اين امر بدين مفهوم است كه روحیه جهادی بدون نگاه علمی و نادیده گرفتن علل پیدایش یک مشکل موجب اقدامات کم فایده و اتلاف منابع شده است. عدم موفقيت به دليل دخالت دولت در تخصیص ارز و ايجاد رانت، نگاه نادرست به پديده فساد، تقویت موقعیت واردکننده در برابر تولیدکننده داخلی بوده است. راه حل نيز دوري از شعار و داشتن تحليل علمي و تغییر رویکرد است.

☑️ دکتر پیمان مولوی، عضو انجمن اقتصاددانان در گفت‌وگو با فراز؛ برنامه توسعه، فقط انشاء آرزوهایی است که عملیاتی نمی‌شوند 🔸پیمان مولوی عضو انجمن اقتصادادانان ایران درباره برنامه هفتم توسعه در گفت و گو با «فراز» گفت: به نظر من این برنامه هیچ تفاوتی با برنامه‌های قبلی ندارد. برنامه‌ها در ایران بعد از سال‌ها تبدیل به یک انشای ناتمام بدون ضمانت اجرایی شده‌اند. قرار بود بر اساس چشم انداز در سال ۱۴۰۴ و با چندین برنامه توسعه کشور اول در منطقه شویم ولی در حال حاضر کشور چهارم در منطقه به لحاظ اقتصادی و زیرساخت و مباحث دیگر هستیم. به لحاظ درآمدی نیز هشتم هستیم. برنامه‌ها در ایران واقعی نیستند و براساس رشد پایدار نوشته نمی‌شوند. متاسفانه هیچ بررسی انجام نمی‌شود که برنامه‌های قبلی به نتیجه رسیده یا خیر.

⭕️ سیاست نفتی آمریکا دکتر محمدرضا منجذب 🔹 بعد از تشکیل اوپک و سیاست کنترل قیمت، دنیای غرب و آمریکا دچار شوک های نفتی مختلفی شدند. در دوره اوباما سیاست نفتی آمریکا بسمت گسترش تولید نفت در آمریکا چرخش یافت. این سیاست در دوره ترامپ دنبال شد. نمودار نشان میدهد که از سال 2017 آمریکا از واردکننده نفت به صادرکننده تبدیل شده است. به همین دلیل قیمت نفت در یک محدوده ای معین قرار گرفته است. اکنون آمریکا بعنوان یک بازیگر اصلی در بازار نفت تعیین کننده است (نمودار را ببینید👇). 🔹همچنین بر مبنای پیش بینی ها طی دهه آینده سوختهای جایگزین اقتصادی می شوند و لذا استفاده از نفت مقرون بصرفه نیست، و لذا آمریکا تولید و مصرفش از ذخایرش را افزایش داده است. 🔹از سال 2010، ایالات متحده بیش از واردات خود، فرآورده های نفتی تصفیه شده، از جمله نفت کوره تقطیر شده، مایعات گاز هیدروکربنی و بنزین موتور را صادر کرده است. صادرات خالص فرآورده های نفتی پالایش شده در سال 2020 به 3.3 میلیون بشکه در روز افزایش یافت و در سال 2021 تقریباً ثابت ماند. 🔹 لازم بذکر است کشورهای عربی منطقه نیز از فرصت قیمت بالای نفت همچون آمریکا استفاده کرده اند، و البته تحریم نفتی ایران به این موضوع کمک کرده است. تولید نفت عراق در حد هشت میلیون بشکه در روز است و هدف دوازده و نیم میلیون بشکه در روز را دنبال می کند. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ 🌐 کانال دکتر منجذب

✳️ طی یکسال گذشته اجناس چقدر گران‌تر شدند؟

لایحه هفتم برنامه توسعه یا فرمانه دولتی دکتر حجت میرزایی در این نوشتار درباره اصل این لایحه، زمینه و فرایند شکل‌گیری و آینده احتمالی آن ملاحظات و نکاتی قابل طرح است: 1- اصل پذیرش مفهوم «توسعه» در نام‌گذاری برنامه هفتم تأمل‌برانگیز و گامی رو به پیش است. توسعه دربرگیرنده اهدافی سنجش‌پذیر، معطوف به بهبود زندگی روزمره مردم، روشن و صریح و ملموس و قابل یادگیری برای همه شهروندان و کارگزاران نظام اجرائی در هر سطحی از سازمان دیوان‌سالاری و هر نقطه‌ای از سرزمین است. توسعه مفهوم مورد وفاق جهانیان در هشت دهه پس از جنگ دوم و هدف مورد توافق همه سیاست‌ها و برنامه‌های کشورها و ملت‌ها و همکاری‌های جهانی است؛ اما رئیسی بارها گریز از نام و نشان توسعه را به‌صراحت نشان داده و حتی دو روز پیش از رونمایی لایحه برنامه هفتم در نشست بازخوانی و ارزیابی عملکرد «طرح توسعه سواحل مکران» که نام و محتوا و مضمون مصوب و رسمی دارد، عنوان نشست خود را «نشست با فعالان اقتصادی پیشرفت و آبادانی مکران» گذاشت. 2- برنامه هفتم توسعه را باید غیرمشارکتی‌ترین تجربه در دوران 80‌ساله برنامه‌ریزی توسعه در ایران دانست. لایحه‌ای که دو روز پیش رونمایی شد، نسخه بازآرایی‌شده با تغییرات محدود از پیش‌نویسی است که در پستوی سندنویسان مورد وثوق و بی‌ کمترین مشارکتی بلکه آگاهی و خبری از سوی نهادهای مدنی و دانشگاه‌ها و اندیشمندان و حتی مجلس و نهادهای همسو با دولت در حاکمیت یکدست نوشته شد و در ابتدای سال جاری از سوی رئیس سابق سازمان برنامه و بودجه با قید محرمانه -غیرقابل استناد- غیرقابل انتشار به دولت تقدیم شد؛ اما در این دولت صرف‌نظر از محتوای این لایحه با همه اهداف تعهدآوری مانند دستیابی به رشد اقتصادی هشت‌درصدی و کاهش ضریب جینی تا 0.32 و اصلاحات پارامتریک در صندوق‌های بازنشستگی و ساختار بودجه و... را بدون هیچ مداخله و مشارکت غیرخودی، دولت پذیرفته و مبنا و معیار قضاوت عملکرد آن قرار خواهد گرفت را باید یک گام بزرگ در پاسخ‌گویی دولت دانست. 3- درست 20 سال پیش در همین روزهایی که این لایحه در سکوت و بی‌خبری رونمایی شد، همایش بزرگ و فراگیر «چالش‌ها و چشم‌انداز اقتصاد ایران» با هنرمندی دکتر حسین عظیمی و با مشارکت علمی فعال و همدلانه ده‌ها دانشکده و مرکز آموزشی و پژوهشی و نهاد مدنی کشور در رشته‌ها و زمینه‌های مختلف و حضور و هم‌اندیشی صدها اندیشمند طراز اول کشور به مدت پنج روز برگزار شد تا به‌عنوان مشارکتی‌ترین رویداد تاریخ برنامه‌ریزی توسعه کشور چشم‌انداز بلندمدت و برنامه میان‌مدت کشور را به گفت‌وگو بگذارد. همان برنامه‌ای که از طرف دولت نهم رسما کنار گذاشته شد و چشم‌انداز 20ساله‌ای که از آن جز حسرت و اندوه چیزی باقی نماند. 4- رئیس سازمان برنامه و بودجه برنامه هفتم را برنامه‌ای «مسئله‌محور» نامیده است. نگاهی به نوشتار حکم‌محور با مضامینی که تکالیفی دستوری برای دیوان‌سالاری دولتی، بخش عمومی غیردولتی و همه شهروندان در بر دارد و ساختاری بسیار تفصیلی با هفت بخش، 22 فصل و 302 ماده و ده‌ها تبصره در این لایحه نشان می‌دهد نویسندگان لایحه درکی حتی ابتدایی از «برنامه مسئله‌محور» نداشته‌اند. مهم‌تر از آن اگر مجلس خلاف رویه مألوف و دور از فضای تنش‌آلود کنونی همه متن لایحه را بی‌کم‌وکاست تصویب کند، روشن نیست دولتی که با کمترین پشتوانه رأی عمومی در چهار دهه گذشته قدرت را در دست گرفته، در فضای بی‌اعتمادی انباشته میان اجتماع، اقتصاد و سیاست، چگونه خواهد توانست تنها با سندی انتزاعی و دستوری مسائلی پیچیده و مزمن مانند بهره‌وری پایین، بحران در صندوق‌های بازنشستگی، نرخ پایین سرمایه‌گذاری و انباشت، نرخ بی‌سابقه و کاهنده رشد جمعیت و... را حل کند. 5- هنوز روشن نیست مجلس یازدهم در سال آخر فعالیت و درحالی‌که تقابل مجلس و دولت همسو به‌ طور غیرمتعارفی افزایش یافته و نمایندگان با شتاب تمام خود را برای انتخابات دوره دوازدهم آماده می‌کنند و لابد باید دستاوردی سیاستی و جای پایی روشن در برنامه برای حل مشکلات امروز کشور ارائه دهند، با لایحه برنامه چه خواهند کرد؟ آیا متنی دیگر و متفاوت با لایحه پیشنهادی دولت را تصویب می‌کنند یا با بی‌حوصلگی و بی‌اعتنایی و تعجیل از کنار همین متن خواهند گذشت؟ به هر روی با تعجیلی که دولت برای تقدیم فوری لایحه به مجلس در هفته جاری دارد، ظاهرا این رویه غیرمشارکتی تا انتها پیش خواهد رفت و دولت اصرار دارد برند غیرمشارکتی‌ترین دولت نیم‌قرن اخیر را با سایر برندهای خود حفظ کند

🔻کسری درمان ناپذیر بودجه ✍️علی‌اکبر نیکواقبال 🔹آنچه در طول سال‌های گذشته همواره در اقتصاد ایران تکرار شده و به نطر می‌رسد با وجود برخی بحث‌های کوتاه‌مدت هرگز راهکاری برای آن در نظر گرفته نمی‌شود، معضل کسری بودجه است که نه‌تنها عملکرد اقتصادی در کوتاه‌مدت را نشان می‌دهد که هر ساله سهم مهمی در مشکلات اقتصادی جاری و آینده کشور دارد. بودجه سند اصلی عملکرد اقتصادی دولت در هر سال است. به این معنی که ابتدا درآمدهایی که دولت در یک سال خواهد داشت را پیش‌بینی می‌کنند و سپس بر اساس آن هزینه‌هایی در نظر گرفته می‌شود 🔹اگر بخشی از این درآمدها محقق نشود، عملا دولت با دو گزینه رو به رو است. یا باید از هزینه‌های خود کم کند یا راهی برای درآمد پیدا کند که پیش‌بینی نشده بوده است. نگاهی به عملکرد سال‌های گذشته نشان می‌دهد که دولت‌ها عملا به بودجه عمرانی کشور بی‌اعتنا بوده‌اند و هر جا که درآمدها محدود شده، سهم این بودجه را کاهش داده‌اند، موضوعی که در بلندمدت آسیبی جدی به اقتصاد کشور می‌زند. از سوی دیگر، امروز در بسیاری از کشورها، تصدی‌گری اقتصادی دولت به حداقل رسیده و بخش خصوصی نقش‌آفرین اصلی به شمار می‌رود، در ایران اما همچنان بخش مهمی از اقتصاد در اختیار دولت است و با توجه به نبود برنامه‌ریزی دقیق و ساختاری، این مساله برای اقتصاد کشور مشکلات فراوانی ایجاد کرده است. 🔹امروز ما با شرکت‌ها و نهادهایی طرفیم که از نظر اقتصادی سال‌های طولانی است که زیانده هستند اما با توجه به دولتی بودن، همچنان بودجه دریافت می‌کنند و به کار خود ادامه می‌دهند. این بودجه‌گیری باعث شده تا از سویی، اصلاحات اساسی در این شرکت‌ها انجام نشود و از سوی دیگر دولت همچنان برای آنها هزینه کند. اگر این پول‌ها را در کنار حمایت‌های سالانه دولت از اقشار و نهادهای مختلفی قرار دهیم که بسیاری از آنها در رسیدن به اهدافشان ناکام هستند می‌بینیم که ما با تصمیمات غلط، عملا شانس حضور خود در اقتصاد بین‌المللی را کاهش داده‌ایم. پس یا باید دولت را کوچک کرد که لااقل در برنامه‌های کوتاه‌مدت اثری از آن دیده نمی‌شود یا باید هزینه‌ها را کاهش داد که با توجه به اینکه بخش مهمی از بودجه امروز دولت را هزینه‌های جاری می‌سازند بسیار دشوار است یا از جایی جدید درآمد داشت که با توجه به محدودیت‌ها عملا گزینه استقراض یا افزایش پایه پولی باقی می‌ماند که خود عاملی برای تمام مشکلات در سال‌های گذشته است. اقتصاد ایران در محاصره این فرایند قرار گرفته و اثری از تصمیم‌گیری برای خروج از آن دیده نمی‌شود. /تعادل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

✅ افزایش سرعت گردش پول یکی از عوامل تورم ♦️دکتر تیمور رحمانی: ❄️ در واقع، هر فرد با آشنایی مختصر با اقتصاد کلان یک دوره کارشناسی بلافاصله می‌تواند یقه ما اصحاب علم اقتصاد را بچسبد و سوال کند که اگر رشد نقدینگی نه تنها افزایش نیافته است بلکه کاهش هم یافته است، پس چرا تورم تشدید شده است. پاسخی که ما از مبنای نظری شناخته‌شده خود ارائه می‌کنیم، آن است که سرعت گردش نقدینگی افزایش یافته است و بر اساس همان توضیح متعارف همیشگی می‌توانیم توضیح دهیم که چرا نرخ تورم بسیار بیش از رشد نقدینگی است. اما همین فرد می‌تواند بپرسد که چرا سرعت گردش نقدینگی افزایش یافته است؟ توضیح آن است که انتظارات تورمی متاثر از رخدادهای برون‌زا افزایش یافته و در عمل نیز اتفاقاتی افتاده که خروج سرمایه را تشدید کرده که اسباب جهش نرخ ارز را فراهم کرده و افزایش نرخ ارز نیز خود به تشدید انتظارات تورمی دامن زده و سیکلی از جهش نرخ ارز و تشدید انتظارات تورمی را با اثر متقابل بر یکدیگر شکل داده است. با توجه به اینکه اثر گذر نرخ ارز (pass-through) بر تورم در ایران قابل توجه است، افزایش نرخ ارز به افزایش قیمت کالاها و خدمات منجر شده است. ❄️ بنابراین در عمل نرخ تورم تحقق‌یافته نیز افزایش یافته است. این توضیح نافی این نیست که افزایش نرخ ارز خود معلول رشد نقدینگی و تداوم تورم است، بلکه بر این تاکید دارد که جهش نرخ ارز بیش از آنچه است که رشد نقدینگی آن را توضیح دهد و بخشی از جهش نرخ ارز منشأ برون‌زا دارد. در واقع، تردید وجود ندارد که در بلندمدت تغییرات نرخ ارز خود معلول رشد نقدینگی یا به تعبیر درست‌تر نیروهای شکل‌دهنده رشد نقدینگی است. اما نمی توان منکر اثر عوامل برون‌زا به‌ویژه در کوتاه‌مدت روی نرخ ارز شد. اینکه نرخ ارز ناگهان جهش شدیدی را تجربه می کند و سپس مجددا کاهش می‌یابد، نمی‌تواند صرفا به رشد نقدینگی نسبت داده شود. اگر صرفا جهش نرخ ارز معلول رشد نقدینگی باشد، آن‌گاه این ایراد وارد می شود که چرا در مقطع مشخصی که همزمان با رخدادهای سیاسی است، رخ می‌دهد و اگر ناشی از رشد نقدینگی است که دیگر نباید کاهش یابد و به‌ویژه اینکه متاثر از رخدادهای سیاسی کاهش می‌یابد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

💠 پوپولیسم چطور تغییر مسیر داد؟ ◻️کلمه پوپولیسم را خیلی‌هایمان به معنای عوام‌فریبی می‌شناسیم اما این عبارت در واقع معنای دیگری داشته اما به مرور تغییر مسیر داده است اما چرا؟

✳️ چرا مردم تورم بالاتری را احساس می‌کنند؟ 💢مرکز آمار پس از یک وقفه نسبتا طولانی، جزئیات آمارهای تورم فروردین را اعلام کرد. بر این اساس تورم سالانه به ۴۷.۶ درصد و تورم نقطه به نقطه به ۵۵.۵ درصد رسیده است. با این حال به نظر می‌رسد که مردم تورم بالاتری را نسبت به این اعداد احساس می‌کنند. به نظر می‌رسد که تورم بالاتر خوراکی‌ها و افزایش سهم آنها در سبد خانوار، از دلایل اصلی این اتفاق باشند.

✔️ میزان نقدینگی اقتصاد ایران ۸۲ درصد GDP است، ولی چین ۲۱۱ درصد و ژاپن ۲۰۱ درصد GDP خودشان نقدینگی دارند، باز هم میگویید افزایش نقدینگی عامل تورم است؟! ✔️ محمد بحرینیان پژوهشگر توسعه: هنوز یک عده در کشور هستند که می‌گویند نقدینگی عامل تورم است/ چرا چین و ژاپن و هند که بیشتر از ما نقدینگی دارند تورمشان کم و رشدشان زیاد است؟!/ سهم اعتبار اهدایی دولت به بخش خصوصی به نسبت GDP در چین ۱۸۲ درصد و در ایران ۶۰ درصد است، وزیر اقتصاد جواب این وضعیت افتضاح را بدهد.

✳️ دیگر تغییرات کوچک در متغیرهای اقتصادی جواب نمی‌دهد ✍️حسین راغفر، اقتصاددان: غول تورم را کسی بیدار نکرد بلکه آن را ساخته اند. 💠 هیولای تورمی نوعی فرانکنشتاین است که هر چند وقت یک بار سر برمی آورد و حداقل میلیون ها نفر را قربانی می کند. 💠 کنترل هیولای تورم فرانکنشتاین دست سازنده های آن است. 💠 برای آنکه سیاست های مخرب بیش از سه دهه گذشته در اقتصاد کشور اجتناب و جلوگیری شود علی الصول باید اصلاحات ساختاری انجام شود. 💠 مدت هاست که سیاست های پولی از کار افتاده اند و دیگر کار نمی کنند. 💠 بدون اصلاحات ساختاری، تغییرات کوچک در متغیرهای اقتصادی کار نمی کند.

✳️ هزینه فرصت چیست؟ ◻️فکر می‌کنید اگر برای مثال در یک سرمایه‌گذاری ۱۰۰ میلیون تومان از دست بدهید فقط همین مقدار ضرر کرده‌اید؟ مفهوم اقتصادی هزینه فرصت توضیح می‌دهد که چرا به احتمال زیاد ضرر شما بسیار بیشتر بوده است.

✔️ رکوردزنی بی‌سابقه در تورم نقطه‌ای مقایسه نقطه‌ای قیمت‌ها به معنای آن است که سبد مصرفی خانوارها نسبت به موقعیت مشابه خود در سال قبل چه تغییر قیمتی داشته است. برای ارزیابی این متغیر، باید شاخص قیمت مصرف کننده با موقعیت مشابه خود در سال گذشته مقایسه شود. اکنون با ثبت رشد 5.2 درصدی تورم ماهانه در فروردین ماه امسال، شاخص قیمت مصرف کننده به 835.6 می رسد. در این صورت مشاهده می شود تورم نقطه ای بانک مرکزی در این مقطع برابر با 68.77 درصد بوده و از تورم ثبت شده در پایان سال گذشته حدودا 4.9 واحد درصد بالاتر آمده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد این بیشترین تورم نقطه‌ای ثبت‌شده در بازه حداقل 32 سال اخیر بوده است. پیش از این نیز اکوایران، با استفاده از مدل‌های آماری، تورم این مقطع را پیش‌بینی کرده بود. در این مدل با استفاده از شامخ مدیران کل در خصوص قیمت مواد اولیه پیش‌بینی شده بود تورم نقطه‌ای بانک مرکزی به 67.5 درصد برسد که البته فاصله چندانی با رقم واقعی ثبت شده نداشته است.

📹 فرق درمان ایرانی با فرانسوی در بحران بازنشستگی ▫️برخلاف ایران فرانسوی ها برای رفع ناترازی صندوق های بازنشستگی خود امکان چاپ پول و رشد نقدینگی ندارند. ▫️فرانسوی ها به هم دلیل مجبور به حل واقعی و حقیقی مشکل خود با اصلاحات هزینه زا هستند. اما در ایران که امکان تورم وجود دارد، دیگر کسی به سراغ اصلاحات اساسی نمی رود. ▫️دکتر تیمور رحمانی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران توضیح میدهد.

❄️ توزیع درآمد در دولت سیزدهم ناعادلانه‌تر شده/ امروز با اختلاف طبقاتی روبرو هستیم که نمی‌توان طبقه متوسطی در آن پیدا کرد 👤دکتر آلبرت بغزیان، اقتصاددان در گفتگو با امتداد: ❄️ اینکه عنوان می‌کنند که فرضا تراز تجاری ما نسبت به زمان روی کار آمدن دولت کنونی بهتر شده، وضعیت صادرات بهتر شده یا تعابیر و عناوین دیگری از این دست، حرف بیراهی نیست. ❄️ چرا که واقعا وضعیت صادرات با افزایش روبروست، پتروشیمی‌ها وضعیت متفاوتی دارند، دلار به میزان بیشتری در دست مردم دست به دست می‌شود، کالاهایی نظیر طلا یا اموالی نظیر خانه برای مردم با افزایش قیمت مواجه است. یا مثلا خودروی یک میلیاردی تا ۷ یا ۱۰ میلیارد تومان معامله می‌شود. ❄️ اما با این همه، چرا در جیب من و شمای مردم چیزی نیامده؟ این نشان می‌دهد که توزیع درآمد ناعادلانه‌تر شده است. به هر حال، باید در طول نزدیک به دو سالی که از عمر این دولت زمان می‌گذرد، باید فکری به حال این مسئله می‌کردیم. اما این وضعیت اتفاق نیفتاد و ما امروز با شرایطی مواجه هستیم که خروجی آن در جامعه بیش از پیش عینی‌تر و ملموس‌تر شده است.