کانال تخصصی اقتصاد

🔴 تاجگردون: سال‌هاست چندین میلیارد دلار ارز مملکت به دلیل شکاف ارزی به جیب عده‌ای خاص می‌رود؛ همه می‌دانیم رانت است! 🔴 سال‌هاست ارز ترجیحی از ۴۲۰۰ تومان تا ۲۸ هزار تومان تخصیص داده‌ایم؛ هیچ کالایی با این نرخ‌ها به دست مردم نرسیده! 🔴 اصل تصمیم برای تغییر بازار و حذف ارز ترجیحی اشتباه نبود؛ تصمیم همتی برای تغییر بازار غلط نبود ♨️ غلامرضا تاجگردون رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس در برنامه حضور گفت: به جز مبالغ قابل توجهی که به واسطه تحریم دارند به جیب می‌زنند، ما سال‌هاست که ارز ترجیحی را از ۴۲۰۰ تومان تا ۲۸ هزار تومان تخصیص داده‌ایم، اما در این چند سال، هیچ کالایی با این نرخ‌ها به دست مردم نرسیده است. ♨️ مثلاً سال گذشته ۱۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی تخصیص داده شد. حالا شما ۱۸ میلیارد دلار را ضربدر ۱۰ کنید. نمی‌گویم در ۳۰ یا ۴۰ هزار تومان ضرب کنید، یعنی رقم به این هنگفتی است./ جماران

🔵اقتصاد و افسردگی!/ چه رابطه‌ای میان افسردگی و خودکشی و وضعیت بد اقتصادی وجود دارد؟ 🔵 چکیده گفت‌وگو با دکتر جعفر خیرخواهان 🔹در فاصله سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ آمار خودکشی در ایران حدود ۵۱ درصد افزایش یافته است. دلایل متعددی برای این موضوع مطرح می‌شود، اما آیا بدتر شدن شرایط اقتصادی به‌ویژه بعد از خروج آمریکا از برجام و تشدید تحریم‌ها علیه ایران، بر این مسئله تاثیرگذار بوده است؟ 🔹 با توجه به اینکه تحریم‌ها از سال ۱۳۹۷ به بعد شرایط اقتصادی را در ایران به‌شدت تحت تاثیر قرار داده، طبیعی به نظر می‌رسد که شاهد افزایش چنین آمارهایی باشیم. به این معنا که خودکشی واکنش برخی از افراد جامعه در برابر انواع فشارها و تنگدستی‌ها است. 🔹در دهه‌های گذشته، به‌ویژه در میانه دهه ۸۰ شمسی، ایران کشوری با درآمد نفتی نسبتاً بالا بود. دولت وقت از این درآمدها به نحوی استفاده کرد که انتظارات مردم را نسبت به آینده افزایش داد. یکی از بزرگ‌ترین ضربه‌هایی که اقتصاد ایران خورد، ناشی از همین وفور درآمد نفتی بود. 🔹این پول نفت که گاهی از آن به‌عنوان «نفرین منابع» یاد می‌شود، نه‌تنها سیاست‌گذار را به سوی اتخاذ تصمیم‌هایی هدایت کرد که موجب کاهش درآمدها در آینده شد و بهره‌وری را پایین آورد، بلکه نکته ناراحت‌کننده‌تر اینکه ناامیدی را در جامعه تشدید کرد. 🔹مردم به این باور رسیدند که وضعیت می‌تواند بهتر و بهتر شود. این توقعات بالا و به‌تبع آن عادات مصرفی غیرواقعی که در جامعه شکل گرفت، شرایطی را شکل داد که مردم در مواجهه با بحران‌های جدید از جمله تحریم‌های بین‌المللی و کاهش درآمدهای نفتی کار بسیار سخت‌تری برای سازگاری با شرایط داشته باشند. 🔹در ایران، انتظارات مردم به‌شدت از گذشته متاثر بوده است. آنچه در دهه‌های گذشته در ایران رخ داد، به‌ویژه در دوران وفور درآمد نفتی، انتظارات مردم را از یک زندگی بهتر و رفاه بیشتر به‌شدت بالا برد. گویی در آن سال‌ها یک در باغ سبزی به مردم نشان داده شد که در واقع موقت بود اما مسئولان نه خواستند این را بپذیرند و نه به مردم بگویند. 🔹حتماً به خاطر دارید که در دوران همه‌گیری کرونا دختری نوجوان در جنوب کشور به دلیل اینکه پدر او نتوانسته بود یک تبلت برایش بخرد و در کلاس آنلاین شرکت کند، خودش را کشت. اگر قیمت ارز پایین‌تر بود خرید این تبلت آسان بود اما با افزایش قیمت ارز این تبلت به کالای لوکس تبدیل شد و از سطح قدرت خرید اکثریت مردم فراتر رفته بود، اما کسی حاضر نبود این موضوع را بپذیرد. 🔹وقتی درآمدها افت می‌کند حجم فقرا بیشتر و طبقه متوسط لاغرتر می‌شود. افرادی که قبلاً می‌توانستند خود را در طبقه متوسط تعریف کنند، یک سری عادات مصرفی برای خود تعریف کرده بودند اما با کاهش قدرت خرید خود از تامین این عادات عاجز می‌شوند و با خاطره‌ای از گذشته‌ای که نسبتاً بهتر بوده آزار می‌بینند، خود را بازنده تصور کرده و فکر می‌کنند هرچه تلاش کنند به آنچه می‌خواهند نمی‌رسند. 🔹آنچه می‌تواند شرایط را بدتر کند، تورم و کاهش قدرت خرید است. حدود ۲۰ سال پیش گفتند انتظار می‌رود حقوق کارمندان و کارگران همگام با تورم افزایش یابد اما الان می‌بینیم با وجود تورم ۶۰درصدی، افزایش حقوق تنها ۳۰ درصد است. 🔹این یعنی شما ۳۰ درصد کمتر از درآمد سال قبل خود دریافت می‌کنید. در حالی که حقوق‌ و درآمدها به‌طور واقعی با افزایش تورم همخوانی ندارند، مردم در تلاش‌اند که با محدودیت‌های اقتصادی کنار بیایند، ولی نمی‌توانند. 🔹این عدم تطابق میان افزایش تورم و دستمزدها، فشار زیادی به طبقات کم‌درآمد وارد می‌کند. در نتیجه، وضعیت اقتصادی به مرزهایی می‌رسد که حتی ساده‌ترین خواسته‌ها هم از دسترس خارج می‌شوند، که این خود می‌تواند یکی از دلایل اصلی اقداماتی چون خودکشی یا رفتارهای ضداجتماعی باشد. 🔹این مسائل ظلم‌هایی است که به شکل‌های مختلف برای مردم رخ می‌دهد و از سوی دیگر با رونق وجود شبکه‌های اجتماعی، مردم بهبودهایی را که در کشورهای اطراف رخ داده نظاره می‌کنند و برای آنها این سوال به وجود می‌آید که چرا ما این روند را طی نکردیم. 🔹چشم‌انداز آینده به‌شدت وابسته به تصمیمات اقتصادی و سیاسی است که در حال حاضر گرفته می‌شود. در حال حاضر، وضعیت اقتصادی کشور بسیار پیچیده و نامطمئن است، اما من همچنان امیدوارم که اگر دولت بتواند سیاست‌های درستی را اتخاذ کرده و به حل مشکلات داخلی و بین‌المللی بپردازد، وضعیت بهبود پیدا کند. 🔹متاسفانه هنوز وعده‌های دولت جدید محقق نشده و تغییرات واقعی در سطح وسیع مشاهده نمی‌شود. با این حال، امیدوارم که این حرکت‌های ابتدایی که در حال حاضر در جریان هستند، در آینده نزدیک شدت و سرعت بیشتری بگیرند و به نتایج ملموس‌تری برسند./ تجارت فردا ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

‍ ‍ 🔴 شفافیت اقتصادی و فساد 🔴 گردآوری دکتر محمدرضا منجذب 🔻شفافیت اقتصادی به معنای دسترسی و وضوح اطلاعات اقتصادی است که به تصمیم‌گیری بهتر و کارآمدتر در سطح فردی، شرکتی و دولتی کمک می‌کند. این مفهوم شامل دسترسی به اطلاعات درباره سیاست‌های اقتصادی، وضعیت مالی، عملکرد بازارها و سایر داده‌های مرتبط با اقتصاد است. 🔻 اهمیت شفافیت اقتصادی: افزایش اعتماد: شفافیت می‌تواند اعتماد عمومی را به نهادهای دولتی و خصوصی افزایش دهد. کاهش فساد: با دسترسی به اطلاعات، احتمال فساد و سوءاستفاده کاهش می‌یابد. تصمیم‌گیری بهتر: اطلاعات شفاف به سرمایه‌گذاران و تصمیم‌گیرندگان کمک می‌کند تا انتخاب‌های بهتری داشته باشند. پیش‌بینی‌پذیری: شفافیت می‌تواند به پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد کمک کند و نوسانات را کاهش دهد. 🔻 روش‌های اندازه‌گیری شفافیت اقتصادی: شاخص‌های شفافیت: برخی سازمان‌ها شاخص‌هایی برای اندازه‌گیری شفافیت اقتصادی ایجاد کرده‌اند، مانند شاخص شفافیت اقتصادی (Economic Transparency Index) یا شاخص فساد (Corruption Perceptions Index). مجموعه ای شامل: دسترسی به اطلاعات: بررسی میزان دسترسی عمومی به اطلاعات مالی، گزارش‌های اقتصادی و داده‌های مربوط به سیاست‌ها و برنامه‌های دولت. تحلیل داده‌ها: ارزیابی کیفیت و دقت اطلاعات منتشر شده، از جمله بررسی اینکه آیا اطلاعات به موقع و قابل اعتماد هستند یا خیر. نظرسنجی‌ها: انجام نظرسنجی‌ها از کسب‌وکارها و شهروندان برای سنجش احساسات و تجربیات آنها در مورد شفافیت اطلاعات اقتصادی. مقایسه بین‌المللی: مقایسه وضعیت شفافیت اقتصادی یک کشور با کشورهای دیگر برای ارزیابی نسبی آن. 🔻 شفافیت اقتصادی یکی از عوامل کلیدی برای توسعه پایدار و رشد اقتصادی است و می‌تواند تأثیرات مثبت زیادی بر روی عملکرد اقتصاد داشته باشد. 🔻 درجه شفافیت اقتصادی در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر، به ویژه کشورهای توسعه‌یافته، پایین‌تر است. این موضوع به عوامل مختلفی بستگی دارد که شامل وضعیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور می‌شود. 🔻 برخی از نکات کلیدی در مورد شفافیت اقتصادی در ایران: شاخص فساد: بر اساس شاخص فساد سازمان شفافیت بین‌الملل (Corruption Perceptions Index)، ایران معمولاً در رده‌های پایین‌تری قرار دارد و این نشان‌دهنده وجود فساد گسترده و عدم شفافیت در نهادهای دولتی است. در سال 2024 اما رتبه ایران با امتیاز 23، به جایگاه ضعیف‌تر 151 نزول کرد. شایان توجه است که میانگین جهانی امتیاز فساد 43 می‌باشد و ایران فاصله بسیار زیادی با کشور امارات در خاورمیانه دارد که در رتبه‌های بالای جهانی جای گرفته‌ است. ایران حتی از عراق پایین تر است. (اینجا را ببینید) دسترسی به اطلاعات: در ایران، دسترسی به اطلاعات مالی و اقتصادی برای عموم مردم و حتی برای بخش خصوصی محدود است. این موضوع می‌تواند به عدم شفافیت در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی منجر شود. گزارش‌دهی مالی: بسیاری از شرکت‌ها و نهادها در ایران به طور کامل گزارش‌های مالی خود را منتشر نمی‌کنند، که این امر نیز بر شفافیت تأثیر منفی می‌گذارد. نظارت و حسابرسی: ضعف در نهادهای نظارتی و حسابرسی نیز به عدم شفافیت کمک می‌کند. نهادهایی که باید بر عملکرد اقتصادی نظارت کنند، ممکن است تحت تأثیر عوامل سیاسی قرار گیرند. مقایسه با کشورهای دیگر: در مقایسه با کشورهای همسایه و حتی برخی کشورهای در حال توسعه، ایران معمولاً وضعیت بهتری از نظر شفافیت اقتصادی ندارد. بسیاری از کشورهای منطقه تلاش کرده‌اند تا با اصلاحات اقتصادی و افزایش شفافیت، اعتماد سرمایه‌گذاران را جلب کنند. نتیجه‌گیری: 🔻 به طور کلی، شفافیت اقتصادی در ایران نیاز به بهبود جدی دارد. افزایش شفافیت می‌تواند به کاهش فساد، افزایش اعتماد عمومی و جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی کمک کند. برای بهبود وضعیت، نیاز به اصلاحات ساختاری و قانونی وجود دارد که به تقویت نهادهای نظارتی و افزایش دسترسی به اطلاعات منجر شود. ♦️ https://t.me/drmonjazeb

🔵 نخستین فضیلت نظام بازارهای رقابت کامل؛ 👈کارایی پرتو یا عدالت رالزی؟ ✍️ دکتر سیروس امیدوار، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی 🌀می‌توان گفت نظام بازارهای رقابت کامل، نظامی است که در آن فروض «اساسی» زیر برقرار هستند : 1) هر خریدار و فروشنده فعالانه به دنبال حداکثرسازی نفع شخصی خود است؛ 2) فعالان بازار همگی قیمت‌پذیرند؛ 3) در هر بازار معین، کالا همگن است؛ 4) آزادی ورود به بازار و خروج از آن وجود دارد؛ 5) فعالان بازار از اطلاعات کامل برخوردارند؛ 💠 البته علاوه بر فروض اساسی فوق، فروض ساده‌کننده‌ای نیز برای این نظام بازاری ذکر شده‌اند. همچنین در اینجا مجال این نیست که در مورد استقلال منطقی فروض فوق بحث شود، به این معنی که ممکن است با تلفیق دو یا چند فرض از فروض مذکور بتوان حداقل یکی از فروض دیگر را نتیجه گرفت زیرا در این صورت دیگر نمی‌توان فرض نتیجه شده را یک فرض اساسی نامید. 💠حال با فرض استقلال منطقی فروض مذکور و استفاده از برخی فروض ساده‌کننده دیگر می‌توان نشان داد که اولاً یک بردار قیمت تعادلی؛ یعنی یک بردار تسویه‌کننده همزمان تمامی بازارها وجود دارد که فعالان بازار منفعلانه از آن تبعیت می‌کنند و ثانیاً نتیجه ارزشمند این نظام بازاری، نیل به کارایی پرتو هم در حوزه تولید و هم در حوزه مصرف است که این فروض و نتایج مترتب بر آن‌ها، در قالب دو قضیه اساسی اقتصاد رفاه صورت‌بندی شده‌اند. 👈 اهمیت این دو قضیه به حدی است که در مقایسه با این جمله مشهور رالز که «عدالت نخستین فضیلت نهادهای اجتماعی است.» شاید بتوان گفت: «کارایی پرتو نخستین فضیلت نظام بازارهای رقابتی است.». 💠 حال گرچه در صورت برقراری  فروض مذکور، جمله اخیر قابل قبول به نظر می‌رسد، با وجود این حداقل به دو دلیل زیر شاید بتوان گفت که «عدالت نخستین فضیلت نظام بازارهای رقابتی نیز هست!»: 💠(1) قیمت‌پذیری فعالان در نظام بازارهای رقابتی، به معنای قدرت بازاری صفر هم خریداران و هم فروشندگان است که نقطه مقابل حداکثر قدرت بازاری انحصارگر فروش (یا خرید) است و توجه به این نکته ضروری است که مشکل اساسی در مورد هر نوع قدرت از قبیل قدرت اقتصادی یا سیاسی این است که به قول لرد اکتون، مورخ و سیاستمدار انگلیسی: «قدرت به فساد گرایش دارد و قدرت مطلق، مطلقاً فاسد می‌‌کند. مردان بزرگ تقریباً همیشه مردان بد هستند حتی وقتی از نفوذ و نه قدرت‌شان استفاده می‌کنند.». 💠 در تکمیل سخن لرد اکتون می‌توان به سخنی از رابرت آمون، نظریه‌پرداز بازی و برنده نوبل اقتصاد در حوزه نظریه بازی نیز اشاره کرد. آمون پاسخ مسئله چگونگی مهار قدرت چه در اقتصاد و چه در سیاست را چنین فشرده می‌کند: «تاریخ و تجربه به ما می‌آموزند که اگر می‌خواهیم به اهداف معینی، از جمله اهداف اخلاقی، نایل شویم بهتر است اثرات انگیزه‌ای آنچه را که انجام می‌دهیم ببینیم و اگر نمی‌خواهیم افراد قدرت را برای خودشان غصب کنند، بهتر است نهادهایی بسازیم که قدرت را تا حد امکان به طور مساوی و به طور ذره‌ای بگسترانند.» 💠 با تلفیق دو نقل قول فوق می‌توان گفت که یک ویژگی نظام بازارهای رقابت کامل، در صورت تحقق عملی آن، این امکان فراهم می‌شود که قدرت بازاری چنان به طور مساوی و ذره‌ای توزیع شود که فساد ناشی از انحصار قدرت به حداقل برسد. 💠(2) پیامد تحقق عملی نظام بازارهای رقابتی این است که در این نظام بازاری در مقایسه با سایر نظام‌های بازاری، بیشترین مقدار محصول با کمترین قیمت ممکن در اختیار خریداران قرار خواهد گرفت. از آنجا که کالاهای همگنی که عموماً در چنین بازارهایی مبادله می‌شوند کالاهای مورد نیاز عموم مصرف‌کنندگان، از جمله افراد کم درآمد هستند، این نظام بازاری به این دلیل با نظریه عدالت رالز نیز سازگار است که طبق آن، چنین کالاهایی با کمترین هزینه ممکن تولید که همان هزینه نهایی تولید است در اختیار محرومترین افراد جامعه نیز قرار خواهد گرفت، بدون این که لازم باشد که مثلاً از طریق پرداخت یارانه، سازوکار این نظام بازاری مختل شود. 💠 بر مبنای این دو دلیل است که شاید بتوان گفت: «عدالت نخستین فضیلت نظام بازارهای رقابتی نیز هست». اما پرسش مهمی که بسیاری از منتقدان مطرح کرده‌اند این است تا چه حد امکان دارد که فروض اساسی این نظام بازاری در واقعیت محقق شود تا شاهد نیل به کارایی پرتو یا عدالت رالزی باشیم؟ روشن است به میزانی که از تحقق این فروض در واقعیت دور می‌شویم، از نتایج مطلوب آن، خواه کارایی پرتو و خواه عدالت رالزی دور خواهیم شد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 دکتر تیمور رحمانی 🔴 عامل ماندگار تورم در ايران هنگامى كه تاريخ تورم را در ايران مرور مى كنيم به اين نتيجه ى جالب مى رسيم كه از سال ١٣٥٠ اقتصاد ايران براى ورود به تورم هاى بالا و دو رقمى خيز برداشت و در اين تورم هاى دو رقمى ماندگار شد. واضح است در اين دوره طولانى تفاوت هاى قابل توجهى در بسيارى از جنبه هاى سياسى و اجتماعى و روابط خارجى و امثالهم وجود دارد ولى يك چيزى در كل اين دوره طولانى مشترك است و آن هم سلطه مالى عام است كه در آن دولت دستور خرج كردن متكى به خلق نقدينگى مى دهد(موقعى كه دولت كسرى بودجه خود را از بانك ها تامين مى كند) يا مجوز دستور خرج كردن متكى به خلق نقدينگى مى دهد(مثلاً موقعى كه دولت به يك بانك ورشكسته اجازه تداوم فعاليت مى دهد). لذا همانطور كه علم اقتصاد كلان در چند دهه اخير نشان داده است، اين سلطه مالى است كه سياست پولى را از ماهيت فعال به ماهيت منفعل تبديل مى كند و تورم ماندگار ايران را شكل مى دهد. در آن مقاطعى از چند دهه گذشته كه اين سلطه مالى عام تورم شديد ايجاد نكرده است، ناشى از فروش ثروت منابع طبيعى براى تخفيف موقتى تورم بوده است.

🔴 مختصات جنگ اقتصادي 🔴 دکتر وحيد شقاقي امروز و پيش از نگاه كلان به هر موضوع اقتصادي در كشور بايد بپذيريم كه يك جنگ بزرگ عليه اقتصاد كشور شروع شده است. در دولت قبلي شرايط از منظر تحريم‌ها به دليل تمركز امريكا بر جنگ اوكراين مساعد بود و اروپا و امريكا سرگرم موضوع جنگ اوكراين بودند كه همين موضوع باعث شد تخفيف‌هاي تحريمي هم براي ايران و هم براي ونزوئلا اعمال شود و اين مساله فرصت مناسبي بود كه از دست رفت. اما امروز با يك شرايط پيچيده و سخت روبه‌رو هستيم و متاسفانه هنوز يك درك روشن از شرايط پيش رو وجود ندارد. در وهله نخست سياست فشار حداكثري آغاز شده و امريكا نسبت به فشار حداكثري در دولت قبلي ترامپ نيز تجربه‌هايي كسب كرده و پازل‌هاي تحريمي در حال تكميل شدن است و براي تحريم بخش صادرات غيرنفتي كشور نيز در يادداشت اجرايي جديد ترامپ برنامه‌ريزي شده است. بنابراين در اين شرايط دولت و تمام نهادهاي مختلف كشور براي خنثي‌سازي برنامه‌هاي فشار حداكثري بايد يك اجماع‌سازي در سطح ملي و حاكميتي شكل بگيرد و نبايد در شرايط جنگ اقتصادي، مسائل را ساده‌انگارانه متصور شد. طي ۱۳ سال گذشته شرايط پيچيده تحريمي بر كشور و مردم اعمال شد. تحريم‌هاي متنوع در دوران اوباما عليه ايران شروع شد و در دوران اول ترامپ نيز تداوم يافت و امروز نيز با عدم سرمايه‌گذاري‌ها در بخش‌هاي مختلف اقتصادي روبه‌رو هستيم. همه اين عوامل موجب شده كه ناترازي‌هاي اقتصاد كلان كشور نيز به آرامي در حال نشان دادن خود است و اگر در سال‌هاي آينده دير اقدام شود و نتوانيم مسير اقتصادي كشور را اصلاح كنيم، به مراتب شرايط تشديد خواهد شد. طي سال‌هاي اخير ناترازي‌هاي برق، گاز و بنزين در كشور ايجاد شده كه ريشه آن به عدم سرمايه‌گذاري‌هاي كشور در اين بخش‌ها باز مي‌گردد و نتوانسته‌ايم از ظرفيت‌هاي موجود در بخش‌هاي مورد اشاره استفاده كنيم. در كنار اين تداوم ناترازي‌ها ممكن است در سال‌هاي آينده با ناترازي‌هايي در حوزه‌هاي آب و صندوق‌هاي بازنشستگي نيز روبه‌رو شويم. امروز اقتصادي پنهان در كشور وجود دارد كه در برابر اصلاحات اقتصادي سنگ‌اندازي مي‌كند، به عبارتي تا اصلاحات اقتصادي آغاز مي‌شود به روش‌هاي مختلف، براي ايجاد مانع در برابر اصلاحات اقتصادي سنگ‌اندازي صورت مي‌گيرد و تضاد منافع اجازه نمي‌دهد تا اصلاحات اقتصادي به سرمنزل برسد. گذشته از اين موضوع نيز در كنار اين اقتصاد پنهان، جنگ اقتصادي عليه كشور و تحريم‌هاي سنگين نيز وضع شده است كه چالش‌ها را دوچندان مي‌كند.

🎥 ضربه شبه‌خصوصی‌سازی به اقتصاد ایران ▫️دکتر موسی غنی‌نژاد،در همایش چشم‌انداز اقتصاد 1404 که به همت گروه رسانه‌ای دنیای اقتصاد در هتل المپیک تهران در حال برگزاری است، تاکید کرد: «بدون آزادسازی اقتصادی، خصوصی‌سازی واقعی امکان‌پذیر نیست و تصمیمات دستوری مانعی جدی بر سر راه رشد اقتصادی کشور است.» ▫️غنی‌نژاد با اشاره به تجربه چندین دهه خصوصی‌سازی در ایران، اعلام کرد: «انتقال مالکیت بنگاه‌ها از دولت به بخش‌های شبه‌دولتی یا نهادهای وابسته به قدرت، نه‌تنها مشکلات اقتصادی را حل نکرده، بلکه موجب ناکارآمدی و اتلاف منابع شده است.» ▫️به گفته او، بر اساس گزارش‌های رسمی، کمتر از پنج درصد از واگذاری‌ها به بخش خصوصی واقعی انجام شده و اکثر آنها به نهادهای خصولتی منتقل شده‌اند.

🟢 سایه تاریکی 👤 نوید رئیسی ✍️ تصویری که فضانوردان ایستگاه فضایی بین‌المللی طی پرواز شبانه در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۴ از شبه‌‌‌جزیره کره ثبت کردند، احتمالا نمادین‌‌‌ترین عکس در تاریخ اقتصاد سیاسی است. ✍️ در این تصویر، کره‌شمالی در مقایسه با کره‌جنوبی و چین به‌‌‌اندازه‌‌‌ای تاریک است که گویی پهنه‌‌‌ای از آب، دریای زرد را به دریای ژاپن پیوند داده است. ✍️ برق، سنگ‌بنای تمدن مدرن است و همین امر است که به اقتصاددانان امکان داده تا از «نورهای شب» برای اندازه‌‌‌گیری رشد اقتصادی و مطالعه فقر و نابرابری، به‌‌‌ویژه در مورد مکان‌‌‌هایی که داده‌‌‌های کافی از آنها در دسترس نیست، استفاده کنند. ✍️ آنچه سایه سنگینش تاریکی را بر شب‌‌‌های کره‌‌‌‌شمالی تحمیل کرده، دولت شکست‌‌‌خورده‌‌‌ای است که نمی‌‌‌خواهد و نمی‌‌‌تواند وظایف اساسی یک دولت مدرن را انجام دهد. ✍️ به‌‌‌طور خاص، مبنای وجودی دولت‌‌‌ها‌‌‌ در اندیشه اقتصادی-سیاسی مدرن را می‌‌‌توان در تصمیم‌گیری جمعی برای عرضه سلسله‌مراتبی از کالاهای عمومی به افرادی که در جغرافیای مشخص زندگی می‌کنند، خلاصه کرد. ✍️ دولت‌‌‌های شکست‌‌‌خورده (failed states)، در نقطه مقابل دولت‌‌‌های قوی (strong states)، با فقدان توانایی در تامین سطوح موثر و باکیفیت برخی یا تمامی ابعاد کالاهای عمومی کلیدی مشخص می‌‌‌شوند. ✍️ در پایین‌‌‌ترین سطح، دولت‌‌‌های شکست‌‌‌خورده با کمبود عرضه انرژی، شبکه‌‌‌های زیرساختی فرسوده و سیستم‎‌‌‌های آموزشی و بهداشتی ناکارآمد دست به گریبان هستند. ✍️ در سطوح بالاتر، شکست با فساد و غارتگری گره می‌‌‌خورد. در برخی دیگر از دولت‌‌‌های شکست‌‌‌خورده، استبداد تمایل دارد تا به هر وسیله ممکن، قدرت را حفظ کند. ✍️ ضعف ایران، این غول جهانی انرژی، در تامین گاز و برق نشان می‌دهد که فهم نادرست مبانی حکمرانی اقتصادی می‌‌‌تواند بسیار فراتر از آنچه اغلب اندیشیده می‌شود، مخرب باشد. ✍️ جیره‌‌‌بندی انرژی موردنیاز کارخانه‌‌‌ها و صنایع، خاموشی خانه‌‌‌ها و معابر، تعطیلی گاه‌‌‌به‌‌‌گاه مدارس و ادارات دولتی، گسترش سطح آلودگی هوا و تنش‌‌‌های آبی به اوج‌‌‌های بی‌‌‌سابقه جملگی نشان می‌دهند که دولت در ایران در شرف تبدیل شدن به نهادی شکست‌‌‌خورده است. ✍️ در این میان، تراژدی قتل «امیرمحمد خالقی» هشداری است برای آنکه چگونه فقر فراگیر در ترکیب با انحراف در تخصیص منابع محدود انتظامی موجود، می‌‌‌تواند به فجایع غیرقابل جبران منجر شود. ✍️ مهم‌ترین پیامد شکست دولت‌‌‌ها در ایفای وظایف خود، رنگ باختن مشروعیت سیاسی در برابر چشمان شهروندان است. ✍️ دولت‌‌‌های شکست‌‌‌خورده، سیاه‌‌‌چاله‌‌‌هایی هستند که نور امید و اعتماد اجتماعی را بلعیده و با ایجاد احساس فراگیر طرد و نادیده‌‌‌انگاری، «انرژی تاریک» را جایگزین قرارداد اجتماعی بین خود و ملت‌‌‌ها می‌کنند. ✍️ در این میان، ناتوانی دولت‌‌‌ها در تامین انرژی، به‌‌‌ویژه در کشور دارنده بیشترین ذخایر نفت و گاز، جایگاه نمادینی فراتر از سایر شکست‌‌‌ها دارد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 رِسِپی فساد ✍️دکتر حامد پاک طینت اگر به عنوان یک سرآشپز بخواهیم دستور پخت یا رِسِپی فساد برای یک مملکت بنویسیم این نوشته بسیار کمک کننده است : ۱- قبل از هر اقدام، شرایط را به گونه ای تنظیم کنید که تسلط و احاطه کامل دولت بر اقتصاد فراهم شود و تا سر حد ممکن یک اقتصاد کاملا دولتی را فراهم بفرمایید. توجه بفرمایید که در صورت عدم انجام این پیشنیاز هرگز به نتیجه نخواهید رسید ۲- از نفوذ دولتی پدید آمده بخوبی استفاده کنید و با دستور دو نرخی کردن گروههای مختلف کالایی و حتی خدماتی شرایط را برای فساد آماده نمایید. برای مهیا کردن چنین شرایطی معمولا می توانید مردم یا شرایط بحرانی کشور را دلیل قرار دهید تا همه چیز عادی به نظر برسد ۳- یکی از دستاوردهای ارزشمند دستور ۲ ، ایجاد بازار سیاه است که می تواند بسیار مفید باشد. راهکار بهبود این دستاورد سوبسیدهای مختلف و دستکاری کردن قیمتهاست. با این روش امکان در اختیار گذاشتن هر چیزی به قیمت بسیار پایین تر از واقعیت را به ذینفعانی که خوب می دانند با این کالا و این قیمت چه بکنند فراهم می کنید. کالاهایی که بیشترین مصرف را دارند بیشترین منفعت را هم دارند. به طور مثال بنزین، گاز، برق ، آب و حتی محصولات نهایی انتخاب های هوشمندانه ای است. خدمات از جمله وامهای بانکی نیز می توانند به شدت به کیفیت کار شما بیفزاید ۴- در حد امکان با تسلط دولتی که در دستور شماره ۱ برقرار کردید نهایت تلاش خود را بنمایید تا بروکراسی و کاغذ بازی های اداری را زیاد کنید. همزمان فعالان اقتصادی را به دو گروه خودی و غیرخودی تقسیم کنید - این کار به خوبی فعالان اقتصادی غیر خودی را کلافه می کند و دو دستاورد بسیار عالی دارد. اول اینکه فعالان اقتصادی خودی را راحت تر به مقصد می رسانید و دوم اینکه فعال اقتصادی غیر خودی هم مجبور به رضایت دادن به پرداخت هزینه های مربوطه از جمله هزینه های چای آبدارخانه میشود ۵- یکی از اثربخش ترین تکنیک های بهبود کیفیت کار قطع روابط با دنیا یا اگر نشد حداقل کردن آن است. این تکنیک به شما کمک می کند تا اساسا شفافیت مالی را از کل گردش کاری خود بخوبی حذف کنید و در صورت امکان با ورود به لیست سیاه مراجع بین المللی بانکی و پولی روشهای غیر شفاف از قبیل تراستی، تغییر ملیت و قاچاق دو طرفه را فراهم کنید. نتایج درخشان دستور شماره ۵ بسیار ملموس است ۶- ترکیب هنرمندانه ای که ساختید را روی آتش نسبتا تند تورم بگذارید و اجازه دهید خوب بپزد. هر از گاهی به قابلمه سر بزنید و این علائم را بررسی کنید: مطمئن شوید گروه متوسط جامعه از بین رفته و اثری تا حد ممکن از آن نمانده باشد، یکی از بهترین علامتهای کیفیت کار در این مرحله نمایان می شود جامعه به دو بخش کوچک غنی و بسیار بزرگ ضعیف تقسیم شده و اختلاف طبقاتی با کیفیت بسیار خوب پدید آمده است. اطمینان حاصل کنید که تولید ناخالص ملی در یک روند نرمال در حال کمرنگ شدن است پس از آن مطمئن شوید بیکاری روند معکوس را طی می کند و میزان سرمایه گذاری به شکل رضایت بخشی سقوط کرده است. یکی از مهمترین علائم پخت با کیفیت، میزان مهاجرت بخصوص مهاجرت نخبگان و فرار سرمایه است. با خروج و حذف این دو عامل زائد می توانید تا حد زیادی در خصوص کیفیت کار خود اطمینان حاصل کنید ۷- در صورت تمایل به مشاهده بهترین آشپزها و برندگان دوره قبل و بهترین ممالکی که از دستور فوق به دقت و با وسواس کامل و البته با کمی چاشنی نوآوری استفاده نموده اند به سایت بین اللملی رتبه بندی فساد مراجعه بفرمایید و از طرح هرگونه پرسش دریغ نفرمایید ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 دکتر حسین راغفر : « دولت در اقتصاد کاره‌ای نیست، اما به اسمش تمام می‌شود.. ما دولت نداریم..!!! دولت نیست که تصمیم می‌گیرد اما به اسمش تمام می‌شود. رئیس بانک مرکزی راضی نیست وقتی نیازهای اساسی کشور مانده، ارز بدهد برای گوشی و ماشین دست دوم ولی متاسفانه کاره‌ای نیست. قیمت ارز باید براساس منافع مردم و بخش تولید محاسبه و قیمتگذاری شود ۱۰ یا ۲۰ هزار تومان...»

🔵 با سلام. لینک کانال‌ها و گروه‌های مفید به شرح زیر است: ♦️کانال تخصصی اقتصاد ♦️کانال گفتار اقتصادی t.me/Economicspeech ♦️کانال مدل های اقتصادسنجی t.me/Economtrics ♦️کانال دکتر محمدرضا منجذب t.me/drmonjazeb ♦️رویدادهای اقتصادی t.me/Ecoevents ♦️کانال با اساتید اقتصاد ♦️گروه تحلیل اقتصادی ♦️گروه استاتا، ایویوز و اقتصاسنجی ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

⚠️مجلس درآمد مالیاتی دولت در سال آینده را ۱۲۰ همت افزایش داد 🔺 نگاهی به بودجه مصوب مجلس نشان می‌دهد نمایندگان مجلس درآمد مالیاتی دولت در بودجه سال آینده را ۱۲۰ همت افزایش داده‌اند. 🔺براساس متن مصوبه مجلس، درآمد مالیاتی دولت از ۱۷۰۰ همت در لایحه ارسالی دولت، به ۱۸۲۰ همت رسیده است. همچنین حقوق گمرکی (مالیات بر واردات) بدون تغییر و ۲۶۴ همت مانده است. 🔺براین اساس، در سال آینده مجموع درآمد مالیاتی دولت ۲۰۸۴ همت خواهد بود که نسبت به رقم ۱۳۶۴ همتی قانون بودجه سال ۱۴۰۳ رشد ۵۳ درصدی دارد

‍ آیا استراتژی «مرد دیوانه»ی ترامپ هنوز جواب می‌دهد؟ دیوانه‌ای که دیوانه نیست ✍️روزان مک مانوس دانشیار دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا ترجمه: محمدحسین باقی باوجوداینکه تحلیلگران پیش‌ازاین شاهد چهار سال ریاست جمهوری دونالد ترامپ بوده‌اند، اما درباره‌ی اینکه او در دوره‌ی دوم ریاست جمهوری خود چگونه می‌خواهد به اکثر کشورها نزدیک شود، اطمینان کمی دارند. این دقیقاً همان چیزی است که او دوست دارد. ترامپ از اولین باری که در سال ۲۰۱۶ نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد، خود را به‌عنوان یک رهبر غیرقابل‌پیش‌بینی معرفی کرده و آن را جا انداخته است و استدلال کرده که چنین کاری باعث تقویت سیاست خارجی ایالات‌متحده می‌شود. ترامپ در جریان اولین کارزار انتخاباتی خود گفت: «ما به‌عنوان یک کشور باید غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر باشیم». در یک مراسم شام در سال ۲۰۱۸، هنگام بحث در مورد مذاکرات باکره‌ی شمالی، او خود را – البته تا حدی به شوخی - «دیوانه» نامید. ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی خود در سال ۲۰۲۴ در پاسخ به این پرسش که چگونه به محاصره‌ی تایوان توسط چین پاسخ خواهد داد، گفت:«من مجبور نخواهم بود، زیرا [شی جین پینگ] به من احترام می‌گذارد و می‌داند که من دیوانه هستم». معاون رئیس‌جمهور «جی دی ونس» در ماه ژوئن گفت: «ترامپ، همان‌طور که مخالفان و حامیانش می‌گویند، غیرقابل‌پیش‌بینی است. من ۱۰۰ درصد مطمئن هستم که غیرقابل‌پیش‌بینی بودن به نفع ایالات‌متحده است.» شادی حمید، ستون نویس واشنگتن‌پست، به‌تازگی استدلال کرد که استراتژی «مرد دیوانه»ی ترامپ بود که اسرائیل را برای پذیرش آتش‌بس در غزه تحت‌فشار قرار داد. گزارشی از «مؤسسه‌ی سیاستی اول آمریکا» مدعی شد که پوتین در دوره‌ی اول ریاست جمهوری ترامپ به اوکراین حمله نکرد زیرا «پوتین نمی‌توانست مطمئن باشد یا اساساً نمی‌دانست که ترامپ چگونه پاسخ خواهد داد». دوره‌ی اول ترامپ در واقع تمرینی برای «غیرقابل‌پیش‌بینی بودن» بود. بر اساس گزارش آکسیوس، ترامپ در جریان مذاکرات تجاری با کره‌ی جنوبی به تیم مذاکره‌کننده‌ی خود دستور داد که - با اشاره به وی- بگویند: «این مرد آن‌قدر دیوانه است که هر لحظه می‌تواند خارج شود».

دکتر تیمور رحمانی: رشد نقدينگى و قيمتها و نرخ ارز همانطور كه بارها نوشته ام سلطه مالى عام دولت وراى رشد عمومى قيمت ها در ايران قرار دارد و اين سلطه مالى عام خود را در رشد نقدينگى نمايان مى كند. به اين معنا رشد نقدينگى درونزا است يعنى محصول سلطه مالى عام و بويژه توزيع رانت است اما باز هم به اين معنا عامل تورم و افزايش نرخ ارز از منظر تئوريك است. كسانى كه نرخ ارز را عامل تورم مى دانند يا حتى رابطه دو طرفه بين نرخ ارز و تورم قائل مى شوند در دام تحليل آمارى مى افتند. تورم و رشد نرخ ارز در هيچ جاى دنيا از كره مريخ نمى آيد و محصول رشد نقدينگى و آن هم محصول سلطه مالى عام است كه امروزه در ايران خود را در قالب انواع ناترازى ها هم به رخ مى كشد.

🔷 نقش سياستگذاري‌هاي اقتصادي در جهش نرخ ارز 🔴 دکتر مرتضی عزتی ريشه‌هاي نوسانات اخير را چگونه مي‌توان تحليل و ارزيابي كرد؟ جدا از تبعات بيروني و اثراتي كه به دليل انتظارات تورمي ايجاد مي‌شود، برخي تصميمات در سياستگذاري داخلي هم بي‌شك در بروز نوسانات دخيل بوده است. در اين ميان برخي افراد اعلام كرده‌اند دولت بايد، ايده بازار ارز توافقي را كنار گذاشته و به نرخ ارز نيمايي باز گردد. البته بازار ارز توافقي قبلا هم در اقتصاد ايران وجود داشت و مرتبط با تحولات سال جاري نيست. بازارهاي قبلي تحت كنترل شديد دولت قرار داشت و دولت اجازه نمي‌داد، نرخ ارز از يك حدي بالاتر رود. اما از سال جديد، با روي كار آمدن دولت جدي، تيم اقتصادي چند اشتباه اساسي داشت. يكي از ايرادات اساسي اين بود كه دولت تلاش نكرد شناخت مناسبي از بازار ارز، الزامات، سياستگذاري‌ها و هدف‌گذاري‌هاي مناسب مرتبط با آن داشته باشد و سپس سياستگذاري كند. دولت ناگهان اعلام كرد قصد دارد نرخ ارز را افزايش دهد! اين اشتباه در شرايطي صورت گرفت كه الزامات سياستگذاري رعايت نشد. البته ايده تك نرخي كردن ارز و سپردن تعيين نرخ ارز به بازار هدف مناسبي است، اما بايد ديد دستيابي به اين هدف امكان‌پذير است يا نه؟ اين بخش از موضوع با بي‌توجهي دولت مواجه شد، هر چند كارشناسان بارها در جلسات خصوصي و رسانه‌اي به دولت اعلام كردند در شرايط فعلي اجراي اين ايده تبعات مخربي خواهد داشت. اشتباه ديگر اين بود كه اعلام شد نرخ ارز بايد بيشتر از نرخ ارز در شرايط فعلي باشد! ناگهان اعلام شد نرخ ارزي كه در بازار آزاد ۶۰ هزار و در مركز مبادلات ۴۴هزار تومان است بايد ۷۳ هزار تومان باشد. اين اظهارنظر اين معنا را دارد كه دولت عامدانه به دنبال افزايش نرخ ارز است. دولت اين كار را كرد، به بانك مركزي هم اعلام شد كه فلان سياست را بايد در پيش بگيرد، در واقع بانك مركزي وادار شد نرخ ارز را بالا ببرد. در كنار اين تصميمات، نرخ ارز نيمايي كه در آن زمان ۱۰درصد از نرخ مركز مبادله پايين‌تر بود، بالاتر رفت و نوسانات تشديد شد. البته برخي افراد و گروه‌ها از اين نوسانات منافعي كسب كردند، عده‌اي هم منافعي بردند از اينكه نرخ نيمايي به ارز توافقي تجاري بدل شد. اين عوامل باعث افزايش نرخ ارز شد. از سوي ديگر، چشم و گوش فعالان اقتصادي هم به دهان سياستگذاران ارزي دوخته شده تا نرخ ارز خودشان را بر اين اساس خريد و فروش كنند. پس اعلام مسوولان نرخ بازار بالا رفت . طي سال‌هاي اخير همواره بين نرخ ارز مبادله‌اي و آزاد بين ۲۰تا۲۵درصد فاصله بوده است. هر زمان قدرت كنترلي دولت بالاتر بوده و نرخ ارز در بازار را كنترل كرده اين نرخ ۲۰درصد و هر زمان اين توانايي دوت براي مهار قيمت‌ها پايين‌تر بوده اين نرخ بالاتر رفته است. همچنين هر زمان فشار تقاضا در بازار آزاد بالاتر بوده نرخ ارز افزايش يافته و هر زمان فشار تقاضا كمتر بوده، نرخ كاهش يافته است. از سوي ديگر تلاطمات سياسي، عوامل امنيتي و اظهارنظرهاي سياسي مقامات ايراني يا مقامات ساير كشورهاي رقيب و متخاصم هم در تعيين نرخ ارز تاثيرگذار بوده و فاصله نرخ در بازار آزاد با مركز مبادله را بيشتر يا كمتر كرده است. اين عوامل در شكل‌دهي به نرخ ارز در بازارهاي ايران تاثيرگذار بوده است. برنامه‌ريزان و سياستگذاران ايراني كه اعلام كردند نرخ ارز بايد بالا رود، آينده را پيش‌بيني كردند و حضور ترامپ را ديدند. آنها متوجه شدند ممكن است تحريم‌ها تشديد شود و تنش‌ها بالا رود، در آن صورت شوك‌هايي وارد شده و روند افزايشي نرخ ارز آغاز مي‌شود. اين اتفاق افتاد و يك تلنگر كافي بود تا جهش‌ها تشديد شود. اينها زمينه‌اي شدند تا بلافاصله پس از اظهارنظر ترامپ و مقامات ايراني نرخ ارز با افرايش قابل توجهي مواجه شود. اين روند ناشي از عدم توجه به اصول سياستگذاري و نگاه نكردن به روش‌ها، ابزار و چارچوب‌هاي بايسته سياستگذاري است. اگر دولت قصد داشت نرخ ارز را بالا ببرد، نيازي نبود تا فضا، ثبات و انتظارات را به هم ريخته و به بازار شوك وارد كند. دولت مي‌توانست به صورت برنامه‌ريزي شده، آرام آرام، اندك اندك نرخ ارز را بالا برده و به محدوده مورد نظر خود برساند. اما الزامات سياستگذاري و شرايط لازم و گزاره‌هاي موجود در اقتصاد ايران در نظر گرفته نشدند. فقط شنيده بودند كه تك نرخي شدن ارز خوب است، اما متوجه نشدند با ظرفيت‌هاي فعلي آيا مي‌توان به اين هدف رسيد يا نه؟ اگر شرايط براي اجراي ايده تك نرخي فراهم نيست، بايد بهترين راه براي ثبات بيشتر فراهم شود. به اين بايدها، توجه نشد و زمينه‌اي ايجاد شد تا بازار به سمت تلاطم و التهاب سوق پيدا كند. در اين فضا شوك‌هاي سياسي و امنيتي بسيار اثرگذار خواهند شد. امروز بازار ارز ايران تحت تاثير اين فشارها و شوك‌ها قرار دارد و ثبات كمتري مشاهده مي‌شود./تعادل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد