کانال تخصصی اقتصاد
رفتن به کانال در Telegram
معرفی و بهره گیری از علم اقتصاد، همراه با تحلیل اقتصاد ایران و جهان
نمایش بیشتر8 526
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
+97 روز
+1130 روز
آرشیو پست ها
8 526
🔵 طلافروشها و وکلا کمتر از کارمندان مالیات پرداختهاند
👤دکتر فرشاد مومنی، اقتصاددان:
🔹 در پایان سال ۱۴۰۰ در حالی که کارمندان خصوصی و دولتی به طور متوسط در یک سال ۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان مالیات پرداختند، وکلا ۲ میلیون تومان، موبایل فروشها نزدیک ۳ میلیون و طلافروشها ۶ میلیون مالیات پرداختند.
8 526
🔴 بخش قابل توجه مشکلات اقتصادی کشور بخاطر عملکرد اقتصاددانان و مدیران نئولیبرال است؛ مدام این مسائل را گردن روحانیون و آخوندها نیندازید
🔴 دکتر حسین راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا: سال ۷۲ قیمت ارز به یکباره سه برابر شد، همان موقع رئیس بانک مرکزی وقت به من گفت ما دلار را گران کردیم که صادرات، تولید و درآمدهای ارزی بیشتر شود؛ بنظر شما صادرات و تولید افزايش یافت؟!
⭕️ کامنت: هزینه های ارزی زیادی هست که میتوان آنها را حذف کرد، آنوقت نرخ ارز منطقی می شود.
8 526
Repost from کانال دکتر محمدرضا منجذب
💢برآورد اثرات سرریز فضایی عرضه مسکن در استانهای منتخب با تاکید بر اوراق حق تقدم مسکن (رویکرد پانل فضایی) - مقاله علمی پژوهشی دکتر محمدرضا منجذب و همکاران
چکیده مقاله : 💢از جمله پیامدهای رشد ناموزون مسکن در کلان شهرها اثرات سرریز مسکن به استانها و مناطق همجوار میباشد. با رشد فزاینده مسکن در کلان شهرها و مناطقی که تمرکز ثروت و سرمایه در آنها وجود دارد، عوارض متعددی را دامنگیر آن مناطق میکند. این عوارض باعث میشود تا از طریق دولت تدابیر و قوانینی وضع گردد تا عوارض منفی توسعه را ترمیم نماید. در کل ایجاد قوانین جدید برای جلوگیری از بروز آسیبهای اجتماعی و زیست محیطی و همچنین رشد غیرمتعارف قیمت مسکن، زمینه را برای سرریز مسکن به استانهای همجوار فراهم میسازد. به غیر از مسکن تمامی صنایع مرتبط با مسکن نیز تحت تاثیر قرار میگیرند و این صنایع نیز مجبور به انتقال بنگاههای خود به استانهای همجوار میگردند. این عوامل اثرات غیرمستقیم توسعه ناموزون مسکن در مراکز قدرت و ثروت میباشد که در برخی مواقع رشد سریعی را در مناطق همجوار ایجاد میکند. لذا در این تحقیق سعی شده است سرریز عرضه مسکن در استانهای منتخب محاسبه شود. بدین منظور از متغیرهای عرضه مسکن، اوراق حقتقدم استفاده شده مسکن، قیمت مسکن و تولیدناخالص داخلی استفاده شده است. دوره مورد مطالعه از سال 1400-1386 و مقاطع شامل استانهای برخوردار (تهران، اصفهان، خراسانرضوی، آذربایجانشرقی، آذربایجانغربی، فارس، مازندران، گیلان، البرز و خوزستان) غیر برخوردار (خراسانجنوبی، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، خراسانشمالی، سمنان، سیستان و بلوچستان، کردستان، لرستان و یزد) است. روش تجزیه و تحلیل دادهها پانل فضایی میباشد. نتایج تحقیق وجود اثرات سرریز عرضه مسکن در استانهای منتخب را تأیید میکند.
لینک دانلود
لینک مجله
❄️ کانال دکتر منجذب
8 526
Repost from کانال دکتر محمدرضا منجذب
🔵 مقاله: برآورد حباب قیمت مسکن در ایران و کشورهای منتخب
(رویکرد پانل فضایی)
دکتر محمدرضا منجذب ، دکتر محسن ابراهیمی و لیلا ایروانی
🔴 نوسانات قیمت مسکن در ایران طی دو دهه اخیر، یکی از چالشهای اساسی بازار مسکن بوده است، به طوری که در یک دوره، افزایش قابل ملاحظه در قیمت مسکن به وجود آمده و در دوره ای دیگر، ثبات بر قیمت مسکن حاکم شده است که به تبع آن، تحولات قابل ملاحظهای در بخش مسکن و در کل اقتصاد پدید آمده است. بنابراین، ضرورت دارد که به طور دقیق، میزان حباب موجود در ایران نسبت به حباب جهانی مسکن مقایسه شود. همچنین عوامل موثر بر بازار مسکن ایران با ملاحظه شرایط کلان اقتصاد داخلی و جهانی که زمینهساز ایجاد حباب مسکن میشود، شناسایی و برآورد گردد. بدین منظور برای تخمین مدل از متغیرهای شاخص قیمت واقعی مسکن، نرخ تورم، تولید ناخالص داخلی حقیقی سرانه، نرخ بیکاری، جمعیت و نرخ واقعی ارز استفاده شده است. دوره مورد مطالعه به صورت سالانه طی دوره 2005-2022 جمع آوری شده است و مقاطع شامل 42 کشور منتخب میباشد. روش تجزیه و تحلیل دادهها پانل فضایی بوده و از نرمافزارهای استاتا، ایویوز وجئودا استفاده شده است. نتایج تحقیق وجود حباب قیمت مسکن در ایران و 12 کشور دیگر را تایید میکند.
🔴 یکی از راهکارهای بانک مرکزی و دولت برای مهار تورم، حمایت از تولید است. افزایش تولید از طریق سیاستهای پولی و مالی طرف عرضه موجب افزایش عرضهکل و کاسته شدن فشار از سمت تقاضای کل میگردد. بخشی از تولید در ایران شامل تولید مسکن هست. بر مبنای مدل افزایش در تولید سرانه حقیقی موجب کاهش (و حتی) بسته شدن حباب حقیقی قیمت مسکن می شود. نتیجه دیگر تحقیق تاثیر مثبت و معنادار جمعیت بر شاخص قیمت واقعی مسکن میباشد. این نتیجه نیز کاملا منطبق بر تئوریهای اقتصادی است. افزایش مداوم جمعیت در کشورهای مورد مطالعه باعث ایجاد فشار تقاضا بر مسکن میشود. رشد تقاضا با توجه به محدودیت در عرضه مسکن باعث افزایش قیمت واقعی مسکن و حباب حقیقی میشود. اگر جمعیت نوزده صدم درصد افزایش یابد موجب ایجاد حباب حقیقی کنونی می شود و بالعکس. با وجود اینکه کاهش جمعیت منجر به کاهش حباب می شود، لیکن به دلیل سیاستهای دولت ایران جهت جوانسازی جمعیت، نمی تواند به عنوان راهکار پیشنهاد گردد. نتیجه بعدی تحقیق تاثیر منفی نرخ واقعی ارز بر قیمت واقعی مسکن میباشد. نرخ ارز یکی از عوامل مهم تورم در دنیا شناخته میشود. افزایش نرخ ارز باعث افزایش اقلام وارداتی که شامل مواد اولیه، کالاهای سرمایهای و مصرفی است. این موجب تورم می شود و تورم آثاری دارد که قبلا اشاره شد. به هر حال کنترل نرخ ارز منجر به کنترل قیمت مسکن و کاهش حباب آن می شود./لینک دانلود
لینک مطلب در روزنامه تعادل
🌐 کانال دکتر منجذب
8 526
🔵 نمایندگان مجلس سالهاست با وعدههای بیجا به حوزههای انتخابیشان، سیاستهای انرژی کشور را تحت تاثیر قرار دادند
👤دکتر یعقوب اندایش رئیس انجمن اقتصاد ایران: سیاست گذاری انرژِی در کشور معکوس است.
👤در فصول گرم تشویق به مصرف بیشتر برق و در فصول سرد تشویق به مصرف بیشتر گاز کردیم.
8 526
Repost from کانال دکتر محمدرضا منجذب
♦️بورس را پیش بینی نکنید / دکترمحمدرضا منجذب
🌐 در مطالعات قبلی در خصوص بورس ایران، اشاره شد که رفتار بورس ایران بلحاظ تکنیکی از رفتار گام تصادفی با رانش تبعیت می کند. بنظر می رسد با کاهش اسمی ارزش ریال در برابر دلار در ایران بازدهی دچار افزایش بوده است ولی در انتهای هفته اخیر کاهشی را تجربه کرده است. نمودار بالا را ببینید. اینکه آیا رفتار متغیر دچار افتی در میانگین خواهد شد؟ باید منتظر ماند و دید. شرایط بورس بستگی به تعامل ایران و امریکا خواهد داشت و تا زمانی که این شرایط دارای ثباتی معقول نباشد (چه مثبت چه منفی) نوسانات غیرمنتظره در بازار قابل پیش بینی است. البته این روزهای بورس احتیاط شرط عقل هست و نباید هیجانی عمل کرد.
❄️ کانال دکتر منجذب
8 526
⭕️ صدایی که می شنوید، صدای پای ترامپ است.
✍️دکتر حامد پاک طینت
صحبت کردن از نرخ دلار و جهش آن برغم آنکه مهمترین نشانگر اقتصادی است لیکن رنج آور شده است
هر جهش هزار تومانی دلار در هر ساعت معادل فرو رفتن دهها هزار نفر جدید از جامعه ایران به زیر خط فقر و سقوط آزاد قدرت خرید عمومی است
دیدم یکی از خبرگزاری های مطرح کشور و البته گروهی در فضای مجازی ضمن حمله به وزیر اقتصاد مبنی بر اشاره او به ارزش دلار ۷۳ هزار تومانی او را مسبب چنین وضعیتی دانسته اند و با ذکر گفته ای از آلن گرینسپن، یکی از معروف ترین و مقتدرترین روسای بانک مرکزی آمریکا که می گفت: وقتی از جلسات فدرال رزرو بیرون می آیم و خبرنگاران بیرون در منتظر هستند، سعی می کنم حتی مراقب صورتم باشم زیرا هر تغییری در چهره می تواند به گونه ای متفاوت تعبیر شود و آثار اقتصادی بیرونی به بار آورد، اظهارات همتی را تقبیح کرده اند
واقعا اینگونه نیست !
شبیه نمودن رفتار بانک مرکزی آمریکا با بانک مرکزی ایران مثل شبیه قلمداد کردن تولید خودروی پراید و تسلا است. در کشور آمریکا، بانک مرکزی همه کاره اقتصاد است و با ربع درصد تغییر در نرخ بهره، دنیا و همه بازارهایش را تکان می دهد. بدیهی است که کوچکترین سیگنالهایش مورد تحلیل هزاران تحلیلگر است. بانک مرکزی در ایران هیچ کاره است. در شرایطی که کسری هنگفت بودجه، یارانه های نجومی انرژِی و کالای اساسی از جمله گندم، دو نرخی های رنگارنگ و به تبع آن کسری های رنگارنگ، قاچاق بی حد و حصر، خروج دهها میلیارد دلار سرمایه از کشور، توقف سرمایه گذاری در داخل، چاه عمیق صندوقهای بازنشستگی و نهایتا تحریم های فلج کننده را همه عیان می بینند کسی به صورت وزیر اقتصاد نگاه هم نمی کند!
بانک مرکزی در ایران نه تنها هیچ کاره است، بلکه وزیر اقتصاد و رئیس جمهورش همه هیچ کاره اند و نه تنها تغییر در صورت و لحن هیچیک از مقامات ایرانی تاثیری در نرخ ارز ندارد بلکه برعکس، این مقامات هستند که سیگنال خود را از بازار و تحلیلگران می گیرند.
رسیدن ارزش هر تومان ایران به ۰.۰۰۰۰۱۲ دلار و بحرانی که پیش روی مردم ایران است ریشه در سبک حکمرانی اقتصادی دارد و نه اظهارات مقاماتش.
هیچیک از اهرمهای رشد دهنده نرخ ارز در ایران تخفیف یا تقلیل معنادار نداشته که هیچ، التهاب آمدن ترامپ و نااطمینانی های ماههای پیش رو هم به اهرمها اضافه شده است.
آنچه مردم ایران می شنوند صدای پای ترامپ است نه صدای لرزان وزیر اقتصاد!
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
✅ دستاوردهای سال ۲۰۲۴ مان را بشماریم
✍️دکتر حامد پاک طینت
صدرنشینی در ۲۲۳ شاخص جهانی، رتبه هفتم در شاخص قدرت رقابتی کشورها، رتبه پنجم در شاخص هوش مصنوعی، اجرای ۴۰ پروژه نوین در دنیا ، ابتکار و قانون ملی در حوزه فناوری و هوش مصنوعی، ۴۰۰ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی غیرنفتی، ۸۰۰ میلیارد دلار تجارت خارجی، ۱۵۰ میلیون بازدیدکننده از طریق فرودگاهها و بنادر کشور، ثبت ۲۰۰,۰۰۰ شرکت جدید برای اولین بار در تاریخ، صدور ۸۷ تصمیم و ابتکار برای پایداری محیط زیست، ۱۰۰ میلیارد دلار کمک خارجی از زمان تأسیس اتحادیه تا میانه سال...
اینها دستاوردهای کشور کوچک امارات در سال ۲۰۲۴ است که حاکم این کشور با افتخار در آستانه سال جدید میلادی به مردم اعلام کرده است.
ترکیه در آنسو شاهد کاهش بیش از ۲۰ درصدی تورم با رشد اقتصادی ۵.۵%، شکستن رکورد صادرات با ۲۹۰ میلیارد دلار و رسیدن ذخایر ارزی به ۱۶۰ میلیارد دلار، ورود حجیم سرمایه گذاران خارجی به خصوص در بخش خودروسازی و رسیدن صادرات خودرو به بیش از ۴۰ میلیارد دلار حتی بیشتر از آلمان و حتی به خود آلمان و بیشتر از درآمد نفت ایران، شروع پروژه هسته ای سازی با ۲۰ هزار مگاوات انرژی بدون کوچکترین تنش بین المللی و با اجماع جهانی، شکستن رکورد جهانی تعداد پرواز به کشورها و ثبت در گینس، آغاز پروژه بزرگ جاده ابریشم با عراق، شکستن رکورد ورود گردشگر ۷.۳ میلیون نفر فقط در ماه جولای و ۵۰ میلیون نفر در یک سال و ۳۰ میلیارد دلار درآمد حاصل از آن، ... بود
عربستان از سوی دیگر با سیاست متنوع سازی اقتصادش و فاصله گرفتن از نفت، سرمایه گذاری خیره کننده معدنی را شروع و ظرفیت این بخش را از ۵۰۰۰ میلیارد دلار به ۱۰.۰۰۰ میلیارد دلار رساند. ۲۰ گیگاوات تولید برق از انرژی خورشیدی را به بخش تولید اضافه و پیاده سازی ۱۳۰ گیگاوات دیگر را آغاز کرد تا نیمی از برق این کشور را خورشیدی کند!، برقی کردن حمل و نقل عمومی و ساخت یک کارخانه بزرگ تولید خودروی برقی، رشد خیره کننده بخش گردشگری با رکورد ۱۰۰ میلیون بازدیدکننده و میزبان آینده جام جهانی فوتبال، و صدالبته افتخار پرسودترین شرکت جهان آرامکو را در سال قبل بنام خود ثبت کرد و از همه اینها مهمتر تصویر جدیدی از عربستان نوین به جهان نمایش داد
قطر از اینسو امروز دیگر نه بعنوان کشوری کوچک بلکه بعنوان کشوری تعیین کننده در سیاست منطقه، بازار گاز جهان را با صادرات ۷۸ میلیون تن مدیریت کرد و با برنامه ریزی برای تولید ۱۴۲ میلیون تن با تضمین امنیت کامل، سرمایه گذاران مطرح دنیا را بخود جلب کرد، تولید هیدروژن سبز، آمونیوم سبز، متانول سبز را بعنوان یک کشور پیشرو در دستور کار قرار داد و کارنامه درخشان ۵% رشد مداوم اقتصادی همراه با رشد ۹ درصدی در بخش لجستیک این کشور را بعنوان هاب جدید منطقه معرفی و بیشترین سرانه در دنیا را بنام خود ثبت کرد. قطر موفق به نصف کردن تورم و رساندن آن به رقم ۲.۹% در سال قبل شد و بعد از برگزاری درخشان جام جهانی کانون جذب سرمایه گذاری خارجی در بخش مسکن و گردشگری شد و افتخار بهترین فرودگاه و خط هوایی جهان را به نام خود ثبت کرد
از ایران مان اما آنچه می دانیم از سالی که گذشت سقوط ۶۰ درصدی ارزش پول ملی، نصف شدن رشد اقتصادی، رسیدن میزان سرمایه گذاری خارجی به نیم میلیارد دلار که در بیست سال گذشته بی سابقه است، عدم بازگشت بیش از ۲۰ میلیارد دلار به کشور، رسیدن ذخایر ارزی به میزان تامین حدود ۳ ماه کشور، قطع مکرر برق، گاز و آب در سراسر کشور و زیان هر روز ۸ هزار میلیارد تومان، افتخار آلوده ترین شهر دنیا و حسن ختام آن کیفیت زندگی در پایتختمان که در رتبه بندیهای بین المللی از آخر سوم در جهان شدیم. شاید مهمترین دستاورد سال میلادی قبل برای مردم را بتوان رفع فیلتر واتس اپ و گوگل پلی عنوان کرد!
شاید بهتر بود مثل همین کشور کوچک امارت یکی از اولیای کشورمان در همین صدا و سیما یا رسانه های رسمی دستاوردهای سال ۲۰۲۴ را به مردم اعلام کنند و اجازه دهند مورد قضاوت عمومی قرار گیرند.
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
❄️ کانادا ۷ برابر، ژاپن ۲ و کره جنوبی ۱.۵ برابر ما بنزین مصرف میکنند
👤دکتر سجاد برخورداری، اقتصاددان: مصرف بنزین ایرانیها بالاتر از میانگین جهانی نیست
⭕️ کامنت: مصرف بنزین در کشورهای پیشرفته بیشتر صرف رفاه و مسافرت و امثال آن می شود. در ایران بیشتر صرف ارتزاق خانوار می شود.
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
🔵 ارز توافقی؛ راهی برای اصلاح نظام ارزی یا چالش جدید؟
🔵 دكتر محمود جامساز /اقتصاددان
وي با اشاره به جایگزینی ارز نیمایی با ارز توافقی هشدار داد: این تغییر ممکن است منجر به نوسانات شدید نرخ ارز و افزایش تورم شود، همچنین، به استناد تجربیات گذشته و رویه فعلی بانک مرکزی برای دستیابی به ارز تکنرخی، این سیاست به افزایش نرخ ارز در بازار آزاد نیز منجر خواهد شد.
موضوع حذف ارز نیمایی و جایگزینی آن با ارز توافقی در اقتصاد ایران، قرار است منشأ تحولاتی در سیستم سیاستگذاری ارزی گردد که همین امر میتواند آثار مثبت و منفی بر اقتصاد کشور داشته باشد.
وی افزود: این سیاست ظاهراً در راستای اصلاح نظام ارزی است تا بتواند نیازهای فعالان اقتصادی را پوشش دهد. علت جایگزین ارز نیمایی با ارز توافقی را باید در شکست بازار ارز نیمایی جستوجو کرد. یکی از نقاط ضعف ارز نیمایی، عدم تعیین قیمت آن در بازار آزاد بود.
به گفته جامساز بهای دلار فاصله خود را با ارز نیمایی بیشتر کرده است، لذا معایب این طرح در کاهش شفافیت به دلیل وجود فاصله با نرخ آزاد و ایجاد فساد و محدودیت در تخصیص ارز نیمایی که فعالان اقتصاد را به خرید ارز در بازار آزاد با قیمتهای بالاتر سوق میداد و این امر افزایش سطح قیمتها را در پی داشت.
وی ادامه داد: کالاهای وارداتی با ارز نیمایی نیز به تبعیت از کالاهای وارداتی با ارز آزاد، با همان قیمت ارز آزاد به مصرفکنندگان عرضه میشد و رانت سنگینی را نصیب واردکنندگان با ارز نیمایی میکرد، البته یکی دیگر از معایب ارز نیمایی را میتوان ایجاد اختلال در بازار ذکر کرد، زیرا فاصله زیاد ارز نیمایی با بازار آزاد که به طور مستمر سیر صعودی دارد، باعث سوءاستفاده واردکنندگان و دلالان میشد./متن کامل
مطلب مزتبط: در باب تک نرخی کردن نرخ ارز
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
🟢 دکتر معین: فقط ۱۶ درصد از ایرانیها به مهاجرت فکر نمی کنند
🔹رئیس انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری و رئیس همایش مهاجرت نخبگان علمی:تمایل استادان به مهاجرت؛ ۵۳ درصد، پزشکان و پرستاران ۴۵ درصد، دانشجویان و دانشآموختگان ۴۰ درصد است./ایرنا
8 526
🎥 دکتر مهدی پازوکی:
🔸در زمین اسرائیل بازی نکنیم!
▪️ما باید تحریمها را بزداییم. اسرائیل امروز دوست دارد ما در جهان منزوی شویم، ما نباید در زمین اسرائیل بازی کنیم چون اسرائیلیها دوست دارند ایران را در جهان منزوی کنند.
بنابراین من فکر میکنم اگر این اصلاحات اقتصادی انجام گیرد، قطعاً این ناترازیها از بین میرود. قطعاً وقتی بازارهای جهانی و حتی بازارهای منطقهای... همین الان از عراق یاد بگیرید.
8 526
🔴 دکتر سوری در مناظره مثال جالبی می زند
نرخ ارز مانند مردیست که در دشتی حرکت میکند و سگش در کنارش با نقطه ثقل مرد بصورت نامنظم پرسه میزند!
دولت با سیاست مقطعی میتواند حداکثر محدوده پرسه سگ را کنترل کند،
اما مسیر اصلی حرکت مرد که همان نرخ ارز بلندمدت است وابسته به اختلاف تورم و ppp است
پس در بلندت مدت علت گرانی ارز یا همان کاهش ارزش پول ملی را در اختلاف تورم پیش آمده که برامده از نقدینگی و خلق پول است جستجو کنید!
مطلب مرتبط: چرا نرخ ارز در بلندمدت افزایشی خواهد بود؟
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
🔵 دکتر مرتضی افقه، اقتصاددان به فرارو گفت:
♦️ «از دوره آقای رفسنجانی گفتند قیمتها را باید آزاد کنیم. البته این در شرایط مطلوب خوب است و من موافقم که بازار باید در رقابت ازاد باشد و خصوصی سازی شود، اما وقتی بستر آن آماده نباشد، تمام فرمولهای اقتصادی به ضدخود تبدیل میشوند. از دوره اقای رفسنجانی تا کنون، گروهی هستند که فقط دست گذاشتهاند روی قیمت ها. به سراغ ارز که میرویم میگویند قیمت ارز را بالا ببریم، مشکلات حل میشود. بنزین را میگویند یارانه پنهان دارد. آقایانی که میگویند دولت از طریق بنزین یارانه پنهان میدهد، اشتباه است. اتفاقا این مردم هستند که در حال هزینه دادن در حوزه یارانه پنهان در سایه بی کفایتیها هستند. برخی آقایان معتقدند عدهای از رانت تفاوت قیمتها استفاده میکنند. خب نگذارید کسی استفاده کند. هر کشوری در شرایط بحرانی نظارتها را تشدید میکند. شترسواری دولا دلا نمیشود. تا کنون از اصطلاحات زیادی استفاده شده که مردم را هم ترسانده؛ از «اصلاح اقتصادی» تا «جراحی اقتصادی» و اخیرا هم «ناترازی».»/فرارو
8 526
🔴 التهاب بازار ارز
🔴 دکتر علی دینیترکمانی
چنانچه قابل پیشبینی بود بازار ارز بار دیگر متلاطم شده است. بخشی از این تلاطم مانند گذشته تحتتاثیر تورم افسارگسیخته و قانون ظروف به هم پیوسته قیمتهاست. قسمتی تحتتاثیر تشدید انتظارات تورمی از محل تشدید تنشهای سیاسی منطقهای و انتخاب ترامپ به عنوان رییسجمهور آمریکاست. بخشی نیز ناشی از تعدیل نرخ ارز مرکز مبادله توسط بانک مرکزی است.
برخلاف تصور بخشی از اقتصادخواندهها، تعدیل نرخ ارز در هر موقعیتی، موجب ثبات بازار ارز و نیل به ارز تکنرخی نمیشود. چنین برداشتی ناشی از بیتوجهی به عوامل اثرگذار بر طرف تقاضای ارز است که تجربه زیست شده ایران به خوبی موید آن میباشد. در موقعیت خاصی که انتظارات تورمی بسیار قوی است، تعدیل رسمی این نرخ، به بازار ارز علامت مثبت افزایش نرخ را میدهد. به بیانی دیگر، در چنین موقعیتی، تقاضا برای ارز به ویژه تقاضای سفتهبازانه، تابع تصمیمات بانک مرکزی است. تحلیل کارگزاران این است که وقتی بانک مرکزی نرخ رسمی را افزایش میدهد و در این نرخ افزایش یافته دوباره توانایی تامین ارز مورد تقاضا را نداشته باشد، حتما بازار موازی برقرار خواهد ماند اما در نرخی بالاتر بنابراین وقتی نرخ رسمی تعدیل میشود تقاضا افزایش پیدا میکند در نتیجه محاسبات روی کاغذ اقتصادخوانده ما به هم میخورد. محاسبات روی کاغذ نشان میدهد در نرخ تثبیت شده یا سرکوب شده، شکافی بزرگ میان مقدار تقاضا و مقدار عرضه ارز وجود دارد. کل مقدار تقاضا در این نرخ، به دلیل کمبود عرضه ارز قابل پاسخگویی نیست بنابراین بازار موازی غیررسمی شکل میگیرد با نرخی بالاتر. بازار دونرخی است. سیاستگذار تصمیم میگیرد که نرخ تثبیت شده را رها کند تا نرخ تعادلی میان نرخ تثبیتی و نرخ بازار آزاد برقرار و بازار ارز تکنرخی شود اما بر اثر انتظارات تورمی که در چنین موقعیتی وزن بالایی پیدا میکند، سیاست تعدیل موجب جابهجایی طرف تقاضای ارز میشود. نرخ تعادلی یا شبه تعادلی به نرخ تثبیتی جدید و نرخ بازار نیز به نرخ بالاتر تبدیل میشوند. بازار دوباره دو نرخی میشود و داستان ادامه پیدا میکند.
اقتصاددانان اگر به دستورالعملهای پزشکی توجه کنند در هر موقعیتی دست به تعدیل نرخها نمیزنند. دندانپزشکان دندان فردی که درد میکند و در عین حال درگیر عفونت است را در جا نمیکشند یا پر نمیکنند. ابتدا، با آنتیبیوتیک مشکل عفونت را رفع میکنند و بعد به درمان میپردازند. پزشکان سرطان در هر موقعیتی دست به جراحی نمیزنند. سرطان بدخیم با جراحی اشاعه پیدا کرده و وضع بیمار را بدتر میکند. بیتوجهی به چنین امری، نشانهای از عدم درک
موقعیتهاست.اگر سیاستگذار اقتصادی واقعا هدفش از تعدیل نرخ ارز نیل به ارز تک نرخی است، با اطمینان بالا میتوان گفت چنین سیاستی شکست خورده است اما اگر هدف، برای مثال تعدیل نرخ تسعیر ارز و از این محل تامین بخشی از هزینههای دولت است، این بحثی دیگر است که البته جای نقد دارد چراکه چنین سیاست ارزی خیلی سریع، از طریق سازوکار شاخصبندی نرخ ارز با قیمتها و دستمزدها، موجب تشدید فشارهای تورمی میشود بنابراین ممکن است حتی استقراض از بانک مرکزی در چنین موقعیتی موجهتر باشد چراکه رشد نقدینگی دستکم با وقفه اثر تورمی دارد.
مساله رانت نیز با سیاست تعدیل ارزی قابل رفع نیست. هم بازار در چنین موقعیتی دونرخی میشود و رانت ارزی سر جای خود باقی میماند. هم تا زمانی که مجموعه عوامل ساختارمند رانتجو باقی است فرم رانتجویی تغییر شکل پیدا میکند.
چالشهای به هم پیوسته مذکور خروجی عملکرد بلندمدت اقتصادی ضعیف همراه با تشدید انتظارات تورمی بر اثر تنشهای سیاسی منطقهای و جهانی است. تا زمانی که شکاف بهرهوری اقتصاد ایران و اقتصاد جهان و منطقه در سطح بالایی باقی بماند، امکان کنترل تورم ساختاری وجود ندارد. از این محل، فشار در بازار ارز پابرجا میماند. در عین حال، وقتی به دلایل بلندمدت سیاستورزی، تنشهای سیاسی منطقهای و جهانی نیز پررنگ و قوی باشد، امکانی برای کنترل انتظارات تورمی ذیربط با این عامل نیز وجود ندارد بنابراین مجموعه عوامل ساختاری، در جهت تشدید فشارها در بازار ارز عمل میکند. در چنین شرایطی، تعدیل نرخ ارز موجب افزایش نرخ ارز بازار آزاد میشود و بازار را متلاطمتر میکند. استفاده از چنین سیاستی برای مواجهه با چالشهایی که ریشههای بلندمدت تاریخی در حوزه اقتصاد سیاسی دارند مانند آن است که پزشکی نیشتر بر غده بدخیم سرطانی بیماری میزند. نتیجه اشاعه سریعتر سلولهای سرطانی است. تلاش برای کنترل عدم تعادل ساختاری بازار ارز از طریق افزایش نرخ ارز، در موقعیتهای خاص، شبیه نیشتر زدن به غده بدخیم سرطانی است.
مطلب مزتبط: در باب تک نرخی کردن نرخ ارز
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
🔴 ارزهايي با اسامي مختلف همگي در دالان صعودي
🔴 دکتر آلبرت بغزیان
وضعيت ارزي كشور مطلوب نيست و نرخ دلار در دالان ۸۰هزار توماني قرار گرفته است. مردم و فعالان اقتصادي در اين شرايط به وضعيت بازار نگاه كرده و نميدانند اين نوسانات ارزي تا كجا آنها را با خود خواهد برد؟ اين در حالي است كه با نزدیك شدن به ماههاي پاياني سال، احتمال افزايش نرخ ارز به نرخهاي بالاتر، محتمل است.
حقيقت آن است كه امروز هيچ تحليلگر و كارشناسي نميداند كه راهبرد دولت براي بازار ارز چگونه است و قرار است از دل اين تصميمات، دولت به چه نتيجه و وضعيتي برسد؟ هر اندازه كه بيشتر تصميمات دولت و بانك مركزي را بررسي ميكنم و احتمالات را كنار هم ميگذارم، كمتر به يك راهبرد معقول دست پيدا ميكنم. به هر حال قبل از اتخاذ تصميمات، دولت بايد به افكار عمومي توضيح دهد كه در اثر اين تصميم قرار است چه نتيجهاي حاصل شود.
در اين ميان، بانك مركزي اعلام كرده كه به دنبال تك نرخي كردن ارز است و به همين دليل، بازار ارز توافقي را راهاندازی كرده و نرخ ۶۵هزار تومان را براي بازار ارز توافقي در نظر گرفته است. اما همانطور كه بسياري از تحليلگران خطاب به بانك مركزي هشدار ميدادند نه تنها نظام تك نرخي ارز ايجاد نشد، بلكه نرخ بازار آزاد به اندازهاي كه نرخ ارز نيمايي تا توافقي افزايش پيدا كرد، بالا رفت. اساسا بايد ديد ايده تك نرخي كردن ارز براي چيست و هدف آن چيست؟ بر اساس اعلام مسوولان اين ايده براي اين دنبال ميشود تا فساد كاهش پيدا كند و رانتهاي ناشي از توزيع ارز ترجيحي متوقف شود. از سوي ديگر تك نرخي كردن باعث ميشود تا قيمتگذاري كالاها كه يكي با نرخ دولتي، ديگري با نرخ نيمايي و سومي با نرخ بازار آزاد است، متوقف شود. اين ايده در شكل بنيادين خود ايرادي ندارد، اما مساله اين است كه اگر دولت تصور ميكند با تك نرخي شدن ارز، نرخ ارز بازار آزاد كاهشي ميشود، اشتباه است. اقتصاد ايران براي ثبات و بهبود به رشد اقتصادي، رشد توليد و رشد صادرات نياز دارد. در غير اين صورت بازي با نرخ ارز و تغيير اسامي، تغييري در وضعيت اقتصادي ايجاد نميکند./تعادل
مطلب مزتبط: در باب تک نرخی کردن نرخ ارز
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
🎥دکتر فاضلی استاد دانشگاه :
🔹 ایرانیها کور که نیستند تفاوت توسعه شمال و جنوب خلیج فارس را میبینند❗️
🔹 سبک زندگی امارات، قطر، عربستان و ... برای ایرانیها حسرت شده است.
مطلب مرتبط👈 الزامات توسعه اقتصادی ایران
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
8 526
🔴 خطرسرمازدگی حکمرانان
🔵 دکتر مسعود نیلی
طی چند ماه اخیر، تعدد و تنوع مشکلات بزرگ بهشدت افزایش پیدا کرده و از مرحله نگرانی عبور کردهایم. آنچه درباره وقوع آن در آینده هشدار داده میشد، در زمان حال محقق شده است. در اینجا به فهرستی از این مسائل اشاره میکنم:
مسائل خارجی:
احتمالا ترامپ محدودیتهایی را که در دوره بایدن در زمینه صادرات نفت کشور کاهش پیدا کرده بود، تشدید کند و بازار ارز و بودجه و تولید و تورم ما را تحت تاثیر جدی قرار دهد.
همچنین در صورت تحقق مکانیزم ماشه، وضعیت سال آینده دشوارتر هم خواهد شد.
اتفاقاتی در خاورمیانه، باعث رودررویی مستقیم نظامی بین ما و رژیم اسرائیل شده که مطمئنا، پیامدهای اقتصادی تعیینکنندهای خواهد داشت.
تحولات سوریه نیز، احتمالا رابطه ایران و ترکیه را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
مسائل اقتصادی:
بحران انرژی، در شرایطی که دمای هوا هنوز کاملا زمستانی نشده، نیمی از کشور را به تعطیلی کشانده است.
آلودگی هوا، که برآمده از اقتصادی است که در تولید درجا میزند؛ در حال تخریب حال و آینده کشور است و بیرحمانه نسلکشی میکند.
فرونشستهای خاک، آینده سرزمینی ایران را در معرض تخریب قرار داده است.
ابعاد کسری بودجه برای دولتی که در درون خود، بار سنگین ورشکستگی نظام بازنشستگی را هم به دوش میکشد، هشداردهنده است.
در نهایت نوسانات بزرگ و مخرب بازار ارز، همراه با تورم بالا، علامت بیثباتی و عدم قطعیت میدهد.
مسائل اجتماعی:
افزایش ۱۰میلیونی به جمعیت زیر خط فقر که در سالهای اخیر اتفاق افتاده، واقعهای بسیار مهم است. پیامد این اتفاق بزرگ را میتوان در اعتیاد و طلاق و وقوع انواع جرمها دید.
انتشار اطلاعاتی درباره فساد در زندگی مقامات کشور یا فرزندان آنها، در کنار بنگاهداریهای رانتی غیرخصوصی و غیردولتی، همراه با فشارهای سنگین اقتصادی به زندگی مردم، بنیان سرمایه اجتماعی نظام حکمرانی را از این هم سستتر میکند.
گسستهای اجتماعی- فرهنگی موجود میان جامعه بهویژه در میان جوانان، کاملا هشداردهنده و آتش زیرخاکستر است.
جمعبندی
از نظر نگارنده، بزرگترین آفت نظام حکمرانی ما، وجود تحلیلهای متفاوت راهبردی، همراه با دادن وزنهای کاملا متفاوت به موضوعات، در میان مقامات اصلی تصمیمگیرنده کشور است.
نظام سازمانی حکمرانی در کشور ما طوری است که مرکز و نهادی برای بررسی یکجای همه این مسائل در آن پیشبینی نشده است.
فهرست ذکرشده در این نوشته، به معنی واقعی کلمه، لرزه بر اندام انسان میاندازد و خواب را از چشمها میرباید. هر مقام مسوولی تا مطمئن نشود که چگونگی عدم مواجهه با برخی از موارد از طریق دور راندن آن و چگونگی مواجهه با برخی دیگر از طریق عبور از آن مشخص شده است، نباید آرام گیرد.
اما پررونقترین بازار در کشور ما، همچنان، بازار دعواهای سیاسی است. در میانه این همه مشکلات هولانگیز، گروهی، همه تلاش خود را صرف ترغیب تصمیمگیرندگان به افتادن در عرصه درگیریهای نظامی میکنند.
گروهی دیگر، در تلاش برای برکناری فلان مقام مسوول و استعفای فلان مقام دیگر مسوول هستند و عدهای دلواپسِ تاخیر در ابلاغ قانون حجابند.
از طرف دیگر، در سطوح بالای دولت، هنوز راجع به رشد ۸درصدی و اجرای برنامه هفتم صحبت میشود و مجلس با جدیت در حال بررسی بودجهای است که احتمال محقق شدن فروض اصلی آن بسیار پایین است.
شدت دور بودن دغدغههای اکثر حکمرانان ما از مسائل مهم ذکرشده بعضا به اندازهای است که گویی آنها در کشوری دیگر مسوولیت دارند.
سیاستمداران ما شبیه به کوهنوردانی شدهاند که در سرمای کوهستان، گرفتار سرمازدگی شدهاند و در پی آن، به خواب رفتهاند. مردم حق دارند بدانند که نظام تصمیمگیری برای مواجهه با شرایطی که احتمال وقوع آن بسیار زیاد است و زندگی آنها را کاملا تحت تاثیر قرار میدهد، چه برنامهای دارد.
اگر به همین صورت پیش برویم، جامعه دچار پاندمی یأس خواهد شد. لحظه به خواب رفتن در حالت سرمازدگی، مرگ قطعی را در پی خواهد داشت.
♦️ کانال تخصصی اقتصاد
اکنون در دسترس! پژوهش تلگرام ۲۰۲۵ — مهمترین بینشهای سال 
