◀انجمن آتئیستها و اگنوستیک ها▶💡✏️

به نوشته مارکس در #نقداقتصادسیاسی ： "حیات اجتماعی، سیاسی، فکری و عقلی، سراسر مشروط و مقید به شیوه تولید وسایل مادی زندگی است. آگاهی انسان نیست که هستی وی را موجب می شود. بعکس هستی اجتماعی اوست که آگاهی وی را موجب می گردد." #هگل گفته بود که در هر دوره از تاریخ، خصلت خاص هر قوم در نهادهای اجتماعی و هنر و فلسفه آن قوم تجلی می یابد. مارکس با این عقیده موافق بود، منتها می گفت ویژگی و وجه تمایز هر دوره، نظام اقتصادی آن است و تشکیلات سیاسی و هنر و دین و فلسفه همه از نظام تولیدی تبعیت می کنند. انتقال هر دوره به دوره بعد، مطابق اصل #دیالکتیک انجام می پذیرد، ولی نه دیالکتیک بدانگونه که در فلسفه هگل آمده است. در مقدمه کتاب #سرمایه مارکس می نویسد： "در نوشته های هگل، دیالکتیک روی سر خود ایستاده(واژگونه شده) است. باید سر آن را دوباره رو به بالا بازگردانید." هگل معتقد بود که نیروی محرک تکامل تاریخ #روح یا #ایده یا #معناست. مارکس این قدرت محرکه را ماده می دانست نه روح، منتها نه به معنای ماده خام و خالی از هر گونه کیفیت انسانی. بلکه چنانکه پیشتر مذکر شدیم، به معنای مناسبات آدمی با طبیعت که مهمترین مظهر آن، مناسبات تولیدی در جامعه است. @ateistagno