‌ عبدالبشیر فکرت

انجمن مهر به تازه‌گی برنامه‌ی نقد، بررسی و رونمایی از کتاب «مساله‌ معرفت از منظر امام ماتریدی» را روی دست گرفته است. این برنامه فردا برگزار خواهد شد و در آن، همراه با دوستان دیگر، از معرفت‌شناسی ماتریدی سخن خواهیم گفت. امیدوارم علاقمندان اندیشه‌ی کلامی و فی‌الجمله آنهایی که سودای فکر دینی در سر دارند، این برنامه‌ی خوب را از دست ندهند.

Getreide

شماری از دوستان، از "ضرورت تجدید در‌ اسلام" پرسیده‌اند. این نوار، پاسخی کوتاه و اجمالی‌ست به آنچه که ضرورت تجدد در اسلام نامیده می‌شود.

مهم اینست که احمدشاه مسعود را دستاویزی برای فرار به گذشته نسازیم. مسعود چهره‌یی استثنایی در تاریخ مبارزات مردم افغانستان طی چند دهه‌ی پسین است و در پیوند به او اسناد، آثار و روایت‌های وافری وجود دارد. مسعود در لحظه‌ی خاصی از گذشته می‌زیست که به‌رغم شباهت‌های بسیار، از جهاتی نیز با امروز متفاوت است. توجه به این نکته نشان می‌دهد که ما ناگزیر از مواجهه‌ی عقلانی و موقعیت‌مند با میراث احمدشاه مسعودیم. نگاه ما به فرمانده مادامی که کمکی به معضلات اکنون ما نکند، زاید و بی‌معنی است‌. تبدیل کردن مسعود به یک "کاش!" ویا "حیف!" بزرگ تاریخی نشانه‌ی ضعف روان‌شناختی‌ست و از ناتوانی ما در رویارویی با اکنونِ نامطلوب خبر می‌دهد. آدمیان معمولاً در برخورد با نامطلوبات زمان خود، به مطلوبیت اوضاع گذشته پناه می‌برند و از این طریق می‌کوشند به نوعی تسلی روانی دست یابند. چنین مواجهه‌یی فرار به گذشته یا نوعی گذشته‌گرایی‌ست؛ به جای بازبینی گذشته به هدف توضیح و تعریف وضعيت موجود. راه بیرون‌شد نه گریز به گذشته است و نه هم اهمال وضع حاضر؛ بل توجه به گذشته به منظور درک، و نیز چگونه‌گی مواجهه با وضعیت موجود می‌تواند راهگشا باشد. در این راستا، دست‌نوشت‌های آمر صاحب که با دریغ هنوز حله‌ی چاپ بر تن نکرده است، منبع دست اولی‌ست که نشان می‌دهد فرمانده با قضایای زمانِ خویش چگونه برخورد کرده است، و ما در زمان حاضر به چه شیوه‌یی می‌توانیم از آن در مواجهه با بحران و قضایای زمان خود بهره ببریم.

القصه، آنچه در پیوند به نگرش نژادی و فرقه‌یی به ابن‌سینا گفتیم، اختصاصی به پورسینا ندارد؛ بل بسیاری از مفاخر فکری-فرهنگی دیگر نیز در این خطّه‌زمین به ابزار منازعه‌ی مذهبی، نژادی ویا هویّتی بدل شده‌اند. نسبت ابن‌سینا به یک گروه، نژاد ویا جغرافیا، هیچ‌چیزی بر بزرگی او نمی‌افزاید؛ بل برعکس، این گروه‌ها و طیف‌های گونه‌گون‌اند که می‌خواهند از طریق انتساب ابن‌سینا به خود، آبروی فرهنگی کسب کنند و عمق تاریخی خویش را در این مرزوبوم به نمایش بگذارند. طرف‌های مختلفِ منازعه در پی تعمیق ریشه‌های تاریخی خود به تصاحبِ بی‌وجه مفاخر فکری-فرهنگی دیگران ویا مفاخر مشترک تاریخی دست می‌یازند. فقدان حضور در تاریخ ویا حس چنان فقدانی به اضافه‌ی تنگ‌نظری، خود برتربینی، نژادپرستی و غیره از عواملی‌ست که به معضل دست‌اندازی در ساحتِ بزرگان گذشته دامن زده است. این در حالی‌ست که چنین دعواهایی مسأله‌ی اصلی ما را در نسبت با فلسفه و به‌ویژه تفکّر ابن‌سینا، مکتوم می‌دارد. اینکه ابن‌سینا در بلخ زاده شده است یا بخارا، مذهب یا نژاد او چه بوده است، هیچ گرهی از کار فروبسته‌ی ما نمی‌گشاید. این رویکرد نه تنها کارآمدی ندارد، بل دچار حاشیه‌پردازی و سطحی‌‌اندیشی‌یی‌ست که ما همواره از آن رنج برده‌ایم و فرسخ‌ها با نظام اندیشه‌گی ابن‌سینا فاصله دارد. رسالتِ ما باز نگه‌داشتِ دیده‌گان خرد، و سیر در ژرفای اوقیانوس تفکّر ابن‌سیناست، نه درگیرشدن با حواشی غیرضروری نظام فکری او و تقلّا برای مصادره‌ی ابن‌سینا به سودِ اهداف نژادی یا هویّتی خاص. نزاع‌‌های پیش‌آمده بار دیگر نشان داد چقدر سطحی‌اندیشی در جامعه‌ی ما ریشه زده است؛ آفتی که امکان مواجهه‌ی خلّاق ما با گذشته را از ما ستانده است. در پایان: از قماش پیرهن غافل ز یوسف گشته‌اند شکوه‌ها از مردم کوته‌نظر دارد بهار صایب

نواندیشی دینی درافغانستان! | وب سایت نواندیشی https://www.nauandeshi.com/nauandeshi-deni-dar-afghanistan/

در‌ پیوند به نسبت میانِ «مفهوم نای و متافیزیک اشعری» دقایقی از طریق خانه مولانا سخن گفتم. اینک بریده‌ی نخست آن‌را می‌توانید از دریچه زیر دنبال کنید. پاره‌های دیگر آن بالنوبه از همین دریچه منتشر خواهد شد. دو دهان داریم گویا همچو نی یک‌ دهان پنهان‌ست در‌ لب‌های وی یک‌ دهان نالان شده سوی شما های‌وهویی در‌فگنده در‌ سما لیک داند هر که او را منظر است که فغان این‌ سری هم زان سر است مثنوی معنوی https://youtu.be/9z44bRzN3lY?si=mOhMqIuz7ofH7luJ

شماری از دوستان، از ضرورت تجدید در‌ اسلام پرسیده‌اند. این نوار، پاسخی کوتاه و اجمالی‌ست به آنچه که ضرورت تجدد در اسلام نامیده می‌شود.

شماری از دوستان، از ضرورت تجدید در‌ اسلام پرسیده‌اند. این نوار، پاسخی کوتاه و اجمالی‌ست به آنچه که ضرورت تجدد در اسلامی نامیده می‌شود. https://youtu.be/_NHk538wDMQ?si=zxZHTZi1xWba-fQq