احسان‌نامه

چند رباعی از نیما یوشیج در منقبت امیرالمؤمنین(ع) به خط خود نیما @ehsanname

از آن اردیبهشت، اردیبهشت است که می‌گویند «آوردی بهشت» است دلم بگرفت از این اردیبهشتی که در هر یک وجب صد لاله کشته‌است #مهدی_اخوان_ثالث @ehsanname

🔺اندی سرکیس، بازیگر نقش گالوم فیلم «ارباب حلقه‌ها» روز جمعه در یک ماراتن ۱۱ ساعته رمان «هابیت» را از ابتدا تا انتها به شکل آنلاین خواند تا برای کادر درمانی انگلیس و یک خیریه کودکان پول جمع کند. به نوشته اسکای‌نیوز حدود ۶۵۰هزار نفر داستان‌خوانی او را تماشا کردند و ۲۸۰هزار پوند جمع‌آوری شد @ehsanname

🔺اگر از رعایت دستوراتی نظیر در خانه ماندن خسته شده‌اید: نجف دریابندری ترجمۀ کتاب معروف «تاریخ فلسفۀ غرب» برتراند راسل را در زندان بعد از کودتای ۲۸مرداد انجام داد. تصویر، مهر و امضای فرمانداری نظامی تهران برای بلامانع بودن ورود کتاب به زندان است @ehsanname

📸اتاق کار محمود اعتمادزاده، معروف به م.ا. به‌آذین، مترجم معروف. عکس‌ها از اینستاگرام ابراهیم آذرپور. خانه به‌آذین در محله آریاشهر تهران قرار دارد و خانوادۀ به‌آذین از ۱۳۴۶ در این خانه ساکن بوده‌اند، اما ظاهراً این روزها در معرض خطر تخریب قرار دارد @ehsanname

🔸مرکز زلزلۀ دیشبِ پایتخت، دماوند بود. طبق اساطیر ایرانی، وقتی فریدون توانست ضحاکِ ماردوش را شکست بدهد، او را در کوه دماوند در غاری به بند کشید، چراکه قدرت کشتن ضحاک را که ‌افسون‌شدۀ اهریمن است نداشت. مردم محلی معتقدند زلزله‌های این منطقه نتیجۀ تقلای ضحاک جان به لب رسیده و بخار گوگردی که از دهانۀ دماوند خارج می‌شود، نفس‌های مسموم اوست. در واقع دماوند، از ایرانیان در برابر شر محافظت می‌کند. دو نگاره از به بند کشیدن ضحاک در دماوند را می‌بینید از عصر صفوی: شاهنامۀ شاه طهماسبی - به نام سفارش دهنده‌اش - در قرن دهم (راست) و شاهنامۀ رشیدا - به نام کاتبش - در قرن یازدهم (چپ). شاهنامۀ رشیدا در موزۀ کاخ گلستان نگه‌داری می‌شود و برگهای مختلف شاهنامه شاه طهماسبی در موزه‌های مختلف دنیا، از جمله موزۀ هنرهای معاصر تهران و موزۀ متروپولیتن نیویورک پراکنده است. در فروردین ۱۳۹۰ برگی از این شاهنامه به ۷.۴ میلیون پوند در حراج ساتبی فروخته شد که رکورد قیمت در میان آثار هنری ایران است. @ehsanname

🔸اختتامیه جایزۀ هانس کریستین آندرسن ۲۰۲۰ با تاخیر و به شکل مجازی برگزار شد و ژاکلین وودسون، نویسندۀ آمریکایی، برندۀ این معتبرترین جایزه جهانی ادبیات کودک شد. فرهاد حسن‌زاده، نویسندۀ خوب کشورمان امسال هم مثل دورۀ قبل، یکی از نامزدهای نهاییِ این جایزه دوسالانه بود. تعدادی از آثار ژاکلین وودسون به فارسی ترجمه شده و می‌شود سطح آنها را با آثار حسن‌زاده مقایسه کرد که تفاوت چندانی ندارد. ولی برای دیده و برگزیده شدن یک اثر در سطح جهانی، کارهای دیگری هم لازم است: از حضور فعال در نمایشگاه‌ها و مجامع بین‌المللی تا توجه مستمر جامعه و رسانه‌های هر کشور به آن نویسنده و اثر... فعلاً تنها ایرانی برندۀ جایزه آندرسن یا «نوبل کوچک»، فرشید مثقالی در ۱۹۷۴ و بخش تصویرگری است @ehsanname

📸 تصویر روز: استاد نجف دریابندری در کنار همسرش فهمیه راستکار آرام گرفت. (ایسنا) مراسم خاکسپاری آقای مترجم، ظهر چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت و به اجبار شرایط همه‌گیری کرونا، بدون حضور علاقمندانش در بهشت سکینه کرج برگزار شد. @ehsanname

همان که اومبرتو اکو گفت ✍️احسان رضایی: مستندی هست از اومبرتو اکو، فیلسوف ایتالیایی که بین کتابخوان‌های ایرانی هم به واسطۀ رمان‌هایش شهرت دارد. این آقای اکو به داشتن یک کتابخانۀ پر و پیمان معروف بود و در آن مستند هم دوربین زیاد لابه‌لای قفسه‌های متعدد خانه‌اش چرخ می‌زند که ردیف به ردیف کنار هم چیده شده‌اند و این حال و حکایت‌ها. از جمله، جایی هم هست که مصاحبه‌کننده می‌رود و نسخه‌های متعددی از چند کتاب را نشان می‌دهد که اکو چاپهای مختلف آن کتابها را در کتابخانه‌اش دارد و از او می‌پرسد نمی‌دانسته که این کتاب در چاپهای مختلف تفاوتی کرده و اکو توضیح می‌دهد که «نه، متنش فرقی نکرده» و طرف می‌پرسد پس چرا این‌همه چاپهای مختلفش را داری؟ و اکو خیلی ساده جواب می‌دهد: «چون دوستشان دارم» یا جای دیگری ترجمه‌های مختلف یک کتاب را کنار هم می‌بیند و می‌گوید نمی‌دانسته اکو فلان زبان، فرض کنید عربی، هم بلد است و اکو می‌گوید «نه، بلد نیستم» و باز همان سوال و همان جواب: «چون دوستشان دارم». اومبرتو اکو البته در کتاب‌بازی و کتاب‌دوستی از بزرگان و اقطاب بود، اما این را تعریف کردم که بگویم آن جملۀ «چون دوستشان دارم» را من هم درک می‌کنم که یعنی چی. در کتابخانۀ کوچک من، فقط چند کتاب است که چاپهای متفاوتی از آنها موجود است. کارهایی مثل شاهنامه، دیوان حافظ، رباعیات خیام، تاریخ بیهقی، ... آثاری هستند که تقریباً تمام تصحیح‌های مختلفشان را در کتابخانه دارم و با هم مقایسه می‌کنم. خب در این موارد هر کدام از چاپها نسبت به دیگری، کم و زیاد یا ویژگی و مزیتی دارند که باعث می‌شود در عمل، یک متن واحد نباشند و شبیه خاطرۀ آقای اکو از آب درنیایند. اما دو مورد دیگر هست که از یک متن واحد، چاپهای مختلف را نگه داشته‌ام: یکی «تاریخ فلسفۀ غرب» راسل و یکی هم «چنین کنند بزرگان» ویل کاپی. کتابهایی که هر دو، ترجمۀ استاد نجف دریابندری هستند. شاهکارهایی در فن ترجمه که اگر خود مولف می‌خواست به فارسی بنویسد هم شک دارم به این خوبی و شیرینی از آب درمی‌آمد. این هر دو کتاب، جزو بهترین‌های عمر من و بسیاری از هم‌نسلهایم است. در یکی طنز تاریخی به اوج رسیده و در دیگری، مطالب سخت فلسفی با زبانی شیوا و قابل فهم توضیح داده شده. اگر نجف دریابندری جز همین دو اثر را نداشت، برای نشان دادن عظمت کارش کافی بود. دو متن کاملاً متفاوت که با باقی آثار و رمان‌های ترجمه‌شده توسط آقای مترجم هم محتوایی متفاوت دارند و هم ترجمۀ تمامشان خواندنی است. با نثری سالم و روان و برگردانی متعهدانه. اصل احترام به مخاطب را، بیشتر از هر جای دیگری در آثار دریابندری و از جمله همین دو کتاب می‌شود دید. با مقدمه‌هایی کوتاه اما کاربردی و توضیحاتی که گاه و بیگاه در مورد انتخاب معادل برای لغات داده شده. برای همین است که آقای مترجم و کتابهایش این‌قدر دوست‌داشتنی هستند. به «چنین کنند بزرگان» از چاپ هشتم دو قطعه اضافه شد، اما «تاریخ فلسفۀ غرب» در چاپهای متعددش جز چند مورد ویرایش جزیی تغییر خاصی نکرده و فقط از چاپ ششم فهرست اعلام در انتهای کتاب آمد. «چنین کنند بزرگان» همیشه تک جلدی بود و فقط طرح جلد چاپهای مختلفش متفاوت است، اما «تاریخ فلسفۀ غرب» چاپهای چهار جلدی، سه جلدی، دو جلدی و تک جلدی دارد. من هر دوی این کتابها را با چاپهای مختلفشان در کتابخانه‌ام نگه می‌دارم و اگر کسی بپرسد چرا؟ همان جواب آقای اکو را می‌دهم: ««چون دوستشان دارم». 📌این مطلب در ویژه‌نامه روزنامه «اعتماد» برای یادبود نجف دریابندری منتشر شده است @ehsanname 🔻طرح جلدهای دو چاپِ «چنین کنند بزرگان» هر دو اثرِ قباد شیوا