احسان‌نامه

📖 امروز، ۱۷ آوریل روز درگذشت گابریل گارسیا مارکز، نویسندۀ معروف است. مارکز در ایران چنان مشهور و پرطرفدار است که هنوز هم ناشرها آثار او را با ترجمه‌های جدید منتشر کنند. اما بین این همه رمان مارکز، با این همه ترجمه، مارکزخواندن را از کجا شروع کنیم؟ اینجا پیشنهادهایی برای مارکزخوانی و ترتیب خواندن آثار او از آسان به سخت را بخوانید: @ehsanname

📕اغلب ما اگر کتاب «بینوایان» ویکتور هوگو را هم نخوانده باشیم، حتماً انیمیشن‌ها و فیلم‌ها و سریال‌هایی را که از روی این رمان معروف ساخته شده دیده‌ایم و کمابیش از داستان آن خبر داریم؛ ماجرای معروف دزدیده شدن ظروف نقرۀ کشیش به دست ژان والژان یا ستمگری‌های خانواده تناردیه نسبت به کوزت بیچاره یا سرسختی بازرس ژاور در تعقیب ژان والژان. اما جز این داستان‌های معروف، خود این کتاب هم داستان خاص و هیجان‌انگیزی برای انتشارش داشته. ماجرای چاپ این کتاب و قراردادی که برای آن امضا شده که جزو بهترین قراردادهای تاریخ نشر است را خانم لیلا نصیریها نوشته و مطلب زیر از اینستاگرام ایشان نقل می‌شود. اطلاعات این مطلب از کتاب «رمان قرن: ماجرای درخشان بینوایان» نوشته دیوید بِلز گرفته شده و مطلبی که نینا مارتیریز در «پاریس ریویو» درباره این کتاب نوشته است. @ehsanname

🗓۲۵ فروردین به نام شیخ عطار نامگذاری شده است. نمی‌دانم چرا این روز انتخاب شده. دکتر شفیعی کدکنی، از روی قراین و شواهد، تاریخ تولد عطار را ۶ شعبان ۵۵۳ قمری تعیین کرده و شهادت او در حملۀ مغول به نیشابور هم ۱۰ جمادی الثانی ۶۱۸ است که هیچ‌کدام مطابق ۲۵ فروردین نیست. اما به هر حال این یک روز را خوب است دربارۀ این معلم بزرگ حرف زد. عطار از معدود شاعرانی است که برای مخاطب خاص شعر نگفته و در آثارش برای مردم عادی حرف زده. شش کتاب دارد که به «سِتۀ عطار» معروفند: پنج دفتر شعر به اضافۀ «تذکره الاولیا». معروفترین اثرش «منطق الطیر» است. داستان گروهی از پرندگان که برای دیدن سیمرغ به سفری طولانی می‌روند. آن «هفت شهر عشق» که می‌گویند عطار، قبل از عبور ما از خم کوچه در آنها گشت، همین هفت وادی است که سی مرغ در «منطق الطیر» از آن می‌گذرند و می‌فهمند، سیمرغِ افسانه‌ای خودشان هستند/هستیم. در ادامه دربارۀ «منطق الطیر» و ماجراهای آن بخوانید. @ehsanname

🔸رسالۀ «اندیشه دور و دراز» فروغی را امروز خواندم. احتمالاً نام این رساله را به خاطر پیش‌گویی‌اش از رواج کلاس آنلاین، شنیده باشید. این رسالۀ کوتاه، شرح علاقه و اعتقاد محمدعلی فروغی به علم است که در قالبی شبیه رسالات یونانی معروف به «ضیافت» نوشته شده. ماجرایی خیالی از یک مهمانی که در آن راوی، خود فروغی در مجلس مهمانی کتاب به دست می‌گیرد و بقیه به او می‌خندند که باز کتاب دیدی؟ و او می‌گوید «آرزوی من برافتادن کتاب است» و از این حرف، به حرفهای بعدی دربارۀ پیش‌بینی‌های او از پیشرفت علم می‌رسیم. @ehsanname 🔹رساله «اندیشه دور و دراز» را فروغی در زمان سفارتش در ترکیه و به سال ١٣٠۶ نوشته است و در آن پیش‌بینی‌های جالبی از به قول خودش «زندگی بهشت‌آسای قرن بیست و یکم» دارد. او در مقدمۀ این رساله آورده که این افکار را از ده سال قبل از نگارش داشته، اما به خاطر جشنی که برای صدمین سال تولد مارسلین بارتلو، شیمی‌دان معروف فرانسوی گرفته بودند، آنها را نوشته. بارتلو که زمانی (۱۸۹۵) وزیر خارجه هم شد، معتقد بود در سال ۲۰۰۰ انقلابی در صنایع غذایی به وجود خواهد آمد و غذاهای شیمیایی جای مزارع و مراتع را خواهد گرفت. احتمالاً فروغی از این ایده الهام گرفته بوده، اما پیش‌بینی‌های او دقیق‌تر است. 🔸بعضی از پیش‌بینی‌های فروغی در این رساله (مندرج در صفحات ۲۶ تا ۶۰ از جلد اول «مقالات فروغی» انتشارات یغما، ۵۳) به قرار زیر است: ➖همین گرامافون به چه سرعت تکمیل شد؟ سی چهل سال پیش بوق و شیپور و صندوقی بزرگ و دست و پاگیر بود... چه مانعی دارد همچنانکه امروز نغمات را در گرامافون ضبط می‌کنند هر کس می‌خواهد کتابی مطالعه کند بجای اینکه به چشم بخواند به گوش بشنود؟ ➖پیش‌بینی می‌توان کرد که به وسیلۀ تلفون بی‌سیم که هر روز ما را از اخبار و وقایع آگاه می‌کند به‌زودی از خواندن روزنامه مستغنی شویم. ➖فکر می‌کنم بعد از آن‌که تلفن بی‌سیم کامل و سهل و ارزان شد چنانکه همه‌کس بتواند داشته باشد، آن وقت لزوم نخواهد داشت متعلّمین برای استماع درس معلمین در مدرسه جمع شوند و برای این مقصود از شهر به شهر و دیار به دریا روند، در خانۀ خود می‌مانند و در موقع معین با تلفون بیانِ معلم را می‌شنوند.. از عکس تلگرافی نیز غافل نباید بود که در آن صورت معلم نه تنها با تلفون بیانات خود را به متعلمین می‌شنواند بلکه حرکات و اشارات خود و تصاویر و اشکال را که باید ببینند به ایشان می‎نماید. ➖چون اسباب تلفون بی‌سیم و عکس تلگرافی چنانکه اشاره کردم مکمّل و ارزان و آسان شود، همه‌کس همواره آنرا خواهد داشت و مردم هر آن از هر مسافتی می‌توانند یکدیگر را ببینند و گفتگو کنند ... اخبار و وقایع و موزیک و کنفرانس و خطابۀ درس و هرچه طالب است می‌شنود، سینما و تئاتر و امثال آنرا تماشا می‌کند و در همۀ این احوال در خانه با زن و فرزند خویش آسوده نشسته یا خوابیده یا مشغول گردش است. [انعکاس روحیۀ مردسالارانه زمانه که این کارها را مرد «که با زن و فرزند نشسته» انجام می‌دهد. ] ➖ تولید قوۀ الکتریسیته به‌اندزه‌ای سهل و ارزان می‌شود که مردم تمام حوائج فردی و جمعی خود را از طبخ و گرمی زمستان و خنکی تابستان و تنظیف و غیرها با الکتریسیته رفع خواهند نمود. 🔸در دو قسمت بعدی رساله، فروغی ضمن پذیرایی و چای آوردن صاحبخانه دربارۀ تکامل داروینی حرف می‌زند و می‌گوید تا چندهزار سال بعد، چشم آدمیزاد مثل دوربینی قوی خواهد شد و نوعی الکتریسته در بدن آدمی به وجود می‌آید و ... اما شاید جالبترین بخش این رساله، در همان قسمت آغازش باشد که دربارۀ قرن بیست و یکم پیش‌بینی‌های نسبتاً دقیقی داشته. آنجا بعداز حرفهای راوی «مجلس را چند لحظه سکوت فراگرفت... ناگاه یکی از آقایان سربلند کرده گفت:آیا با این همه مردمان آن زمان خوشدل‌تر و خرسندتر از امروز خواهند بود؟ گفتم: آه که یقین ندارم، زیرا خوشدلی و خرسندیِ خاطر به جمعیتِ اسباب ظاهر نیست و امری درونی است.» این، شاید دقیق‌ترین پیش‌بینی فروغی از احوالات ۹۴ سال بعدش باشد. @ehsanname

📚 از فردا کتاب‌فروشی‌ها برای دو هفته تعطیل می‌شوند. ۲۵۷ شهر کشور شامل تمام مراکز استان‌ها در وضعیت قرمز کرونایی قرار دارند و کتاب‌فروشی‌ها جزو مشاغلی هستند که تعطیل خواهند شد. البته اغلب کتابفروشی‌ها با تجربۀ قرنطینه‌های سال پیش، امکان سفارش تلفنی و ارسال دارند. کتابفروشی‌های اینترنتی هم فعال هستند @ehsanname

«گریه نکن خواهرم. در خانه‌ات درختی خواهد رویید و درختهایی در شهرت و بسیار درختان در سرزمینت. و باد پیغام هر درختی را به درخت دیگر خواهد رسانید و درختها از باد خواهند پرسید: در راه که می‌آمدی سحر را ندیدی؟» @ehsanname 🔺چند تصویر از تنها اقتباس نمایشی «سووشون». تئاتر به کارگردانی منیژه محامدی (اجرا از اسفند ۱۳۷۹ تا اردیبهشت ۱۳۸۰، تئاتر شهر) با بازی افسانه بایگان (در نقش زری) و محمد اسکندری (در نقش یوسف). عکس‌ها از گزارش مهر دربارۀ حواشی این اثر

«گریه نکن خواهرم. در خانه‌ات درختی خواهد رویید و درختهایی در شهرت و بسیار درختان در سرزمینت. و باد پیغام هر درختی را به درخت دیگر خواهد رسانید و درختها از باد خواهند پرسید: در راه که می‌آمدی سحر را ندیدی؟» @ehsanname 🔺چند تصویر از تنها اقتباس نمایشی «سووشون». تئاتر به کارگردانی منیژه محامدی (اجرا از اسفند ۱۳۷۹ تا اردیبهشت ۱۳۸۰، تئاتر شهر) با بازی افسانه بایگان (در نقش زری) و محمد اسکندری (در نقش یوسف). عکس‌ها از گزارش مهر دربارۀ حواشی این اثر

🔺سه سال قبل محمدابراهیم جعفری، نقاش نوگرا و شاعر معاصر در آخرین دقایق روز ۱۸ فروردین‌ماه دارفانی را وداع گفت. این، یکی از اشعار اوست @ehsanname

🔺تجربۀ دیدن، شنیدن، خواندن و حتی لمس کتاب‌ها کمک می‌کند تا مهارت‌های شناختی، زبانی، شخصیتی و اجتماعی کودک پرورش یابد. چکار کنیم که بچه‌ها به کتاب علاقمند شوند؟ @shahreketab @ehsanname

🔺محمدعلی‌شاه بعد از تبعید یکبار با کمک روسها به ایران حمله کرد و شکست خورد. اینجا اعضای باشگاه دیکتاتورهای ورشکسته دارند برای این ایده درخشان ملامتش می‌کنند! - کاریکاتور از شماره ۲۹ نشریه «جارچی ملت» @ehsanname

🔺برای محمدعلی‌شاه که دست به قصابی ایران زده بود، از این قوچ، هیچ چیزی جز شاخهایش باقی نماند. کاریکاتور دیگری از نشریه «ملانصرالدین» @ehsanname

🔺این کاریکاتور چهره را و. روترِ آلمانی‌‏الاصل در نشریه «آذربايجان»، نشریه ستارخان کشیده. خودپسندی و نخوت شاه در این کاریکاتور پیداست @ehsanname

🔺یک نمونه دیگر از کاریکاتورهای «ملانصرالدین» و اسکار شلینگ، که محمدعلی شاه را به گاوی خشمگین در حال جنگ با ملت تشبیه کرده است @ehsanname

🔺نشریه «راه خیال» که در گیلان منتشر می‌شد، دارد مجاهدین را تشویق می‌کند که تا زدن ریشه شاه باید جلو بروند @ehsanname

🔺جنگ علیه استبداد محمدعلی‌شاه در طرح جلد شماره اول «آذربايجان»، نشریه ستارخان که در تبریز منتشر می‌‏شد. مردم در حال زورآزمایی با استبداد @ehsanname