AghayedNet

🔺کتاب تازه‌منتشرشده معدن الانوار و مشكاة الأسرار: مقدّمة تفسير مفتاح الجنان فی حلّ رموز القرآن از آثار محمّدصالح برغانی جالب توجه است که غیر‌از محمدتقی برغانی، افراد مختلفی از این خاندانِ علمی به مرحوم شیخ احمد احسائی­ ارادت داشتند و از شاگردان ایشان محسوب می‌شدند. شیخ محمدتقی برغانی، شیخ محمدصالح برغانی و شیخ ملا محمدعلی برغانی سه‌ برادر بودند. اگرچه شیخ محمدتقی حادثه تکفیر را پیش آورد، ولی دو برادر دیگر به شیخ­ ارادت داشتند. شیخ مرحوم­ برای سیده آمنه، دختر شیخ محمدعلی قزوینی، همسر محمدصالح برغانی، اجازه‌ای مرقوم فرمودند. محمدصالح خود نیز از ارادتمندان به شیخ مرحوم­ بود. قرینه‌ای مهم بر این ارادت، نامه‌ مرحوم میرزا محمود نظام‌العلماء است که پس‌از رحلت محمدصالح، برای فرزند او ملا عبدالوهاب ارسال کرد. این نامه بطلان گفتار کتاب قصص‌العلماء درباره مرحوم محمدصالح برغانی را آشکار می‌کند. @AghayedNet

🔺دیدار و گفت‌وگو با جناب آقای دکتر علیرضا ذکاوتی قراگزلو و عیادت ایشان دکتر ذکاوتی نویسنده و پژوهشگر در ادبیات فارسی و عرفان اسلامی است و در بعضی مقالات خود، به کتاب گرانسنگ مباحثی پیرامون آیه شریفه بقیت الله خیر لکم... ارجاع داده است. ایشان در کتاب سیر تاریخی نقد ملاصدرا، نامه سید جلال‌الدین آشتیانی را نقل کرده است که خطاب به آقای ذکاوتی نوشته بوده: «تکفیر برغانی [این‌که محمدتقی برغانی شیخ احسائی را تکفیر کرد] نه امر شرعی بود، نه امر عقلی.» در این دیدار، درباره مرحوم شیخ احمد احسائی و مکتب ایشان و بعضی مکاتب دیگر گفت‌وگو کردیم و مجلداتی از کتاب بقیت‌ الله‌‌‌... تقدیم ایشان شد. @AghayedNet

‍ علیرضا ذکاوتی قراگوزلو درگذشت همدان‌نامه: استاد علیرضا ذکاوتی قراگوزلو پژوهشگر و نویسنده همدانی ظهر روز ۲٠ فرودین ۱۴٠۴ پس از طی یک دوره بیماری از دنیا رفت. او  زاده ۱۳۲۲ در شهر همدان بود و تا پایان عمر در زادگاه خویش زیست و برای فرهنگ و ادب سرزمین‌اش نوشت. ذکاوتی قراگزلو یکی از پژوهشگران برجسته معاصر بود که آثار گوناگونی در زمینه عرفان، ادبیات، ترجمه و تصحیح از خود به یادگار گذاشته است. او همچنین در زمینه نقد ادبی بسیار متبحر بود و  نقدهای بسیاری بر آثار کلاسیک ایران نوشت و به همین دلیل در سال ۱۳۷۷ به عنوان «منتقد نمونه» و در سال ۱۳۸۵ به عنوان منتقد پیش‌کسوت موفق به دریافت جایزه شد.   او مقاله‌های بسیاری در حوزه فرهنگ و فلسفه و دین خلق کرده است. همچنین در هر دو رشتهٔ ادبیات ابداعی و ادبیات تحقیقی و نیز ترجمه از عربی به فارسی آثار متعددی پدید آورده‌است. بیش از ۴٠ کتاب تألیفی و ترجمه و ۲٠٠ مقاله،  جستار و گفتار از او به جا مانده است. کتاب‌های «عرفانیات»، «عمر خیام» و ترجمه «تمدن اسلامی در قرن چهارم و پنجم»، ترجمه تلبیس ابلیس بن جوزی، تحریر و تلخیص محبوب القلوب فراهی، جنبش نقطویه، عرفیانیات، سیر تاریخی نقد ملاصدرا، قرآنیات، بازشناسی و نقد تصوف  از آثار اوست. استاد همچنین عضو هیئت مؤلفان دائرةالمعارف تشیع بوده و با بنیاد دائرةالمعارف اسلامی و دانشنامه جهان اسلام نیز همکاری مداوم داشت. دو اثر ترجمه «تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری»، تألیف آدام متز در سال ۱۳۶۳ و ترجمه کتاب «نظام اداری مسلمانان در صدر اسلام» در سال ۱۳۸۵ نیز  کتاب سال شناخته و حائز دریافت جایزه شد. او در بیش از ۲۰ کنگره و همایش علمی ملی، مقاله ارائه کرده یا عضو هیئت علمی آن‌ها بود. این استاد برجسته سال‌ها در دانشگاه آزاد همدان تدریس کرد  و ضمن همکاری پژوهشی با دانشگاه بوعلی‌سینا، استاد مدعو تدریس ادبیات فارسی و عربی در دانشگاه علامه طباطبایی نیز بود. از کارهای برجسته وی؛ تصحیح و بازسازی کهنه‌ترین نسخهٔ اسکندرنامهٔ منوچهر خان حکیم بود که توسط انتشارات سخن در سال ۱۳۸۸ چاپ شد. همدان‌نامه این ضایعه بزرگ را خدمت خانواده گرامی استاد ذکاوتی قراگزلو و اهالی فرهنگ تسلیت می‌گوید. https://t.me/hamedannameh97

🔺کتاب منتشرشده بهشت بقیع در این کتاب سیر تحولات این قبرستان مقدس مسلمانان و روند شکل‌گیری زیارتگاه‌های آن در طول تاریخ بررسی شده است. کتاب بهشت بقیع سه فصل دارد و در ۲۱۲ صفحه به‌قطع خشتی، به‌صورت نفیس و چهار رنگ تنظیم گردیده است. در بخش معرفی مزارات و مقابر بقیع غرقد پیش‌از تخریب، مقبره عالم ربانی مرحوم شیخ احمد احسائی رفع الله شأنه نیز معرفی شده و به توصیفات مقبره ایشان در کتب تاریخ اشاره شده است. عبارت کتاب دراین‌باره چنین آغاز می‌شود: «از مشهورترین شخصیت‌های علمی شیعه در دوران متأخر که در کنار بارگاه ائمه بقیع علیهم‌السلام به‌خاک سپرده شده‌اند، باید از شیخ احمد احسائی یاد کرد... .» در این متن از زحمات عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه برای انتقال لوح مزار و ضریح مرقد شیخ مرحوم نیز یاد شده است. @AghayedNet

🔺نویسنده کتابی به‌ نام اجتناب را دیده که در رد کتاب تریاق فاروق نگاشته شده و نام نویسنده‌اش «میرزا باقر» بوده است. او گمان کرده نویسندۀ کتابِ اجتناب میرزا باقر اسکوئی است! اگرچه در کشورهای دیگر، مقالات یا پایان‌نامه‌هایی درباره عالم ربانی مرحوم حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه نگاشته شده، اما گاهی در اوساط علمیه شاهد این نمونه‌ها هستیم که حتی با نام ایشان آشنا نیستند و این از مظلومیت‌های ایشان است. وحال‌آن‌که مرحوم آقای شریف طباطبائی از تلامیذ زبده مرحوم آقای کرمانی رفع الله شأنه بودند و اتجاه #شیخیه باقری منسوب به ایشان است. دراین‌باره، این‌ یادداشت را هم مطالعه کنید. 🔸تصویر: الشیخ الأحسائی؛ دراسة تحلیلیة نقدیة فی الفکر و الشخصیة، ج۲ @AghayedNet

🔺لوامع انوار التمجید، نگاشته شیخ حافظ رجب برسی در بیان شهادات اسلامیه و ایمانیه و فضائل اهل‌البیت علیهم السلام @AghayedNet

🔸السلام علی الحق الجدید @AghayedNet

✔️🔻پرسشی پانزده‌صفحه‌ای به‌مثابه یک‌ رساله! وادیِ پرسش‌هایی که متوجه بزرگان دین اعلی الله مقامهم شده وادیِ گسترده‌ای است؛ پرسش‌هایی که این بزرگواران پاسخ فرموده‌اند یا پاسخ نفرموده‌اند یا به شخص دیگری واگذار کرده‌اند. گونه‌شناسیِ این پرسش‌ها تک‌نگاریِ دیگری می‌طلبد. آنچه در این یادداشت بر آن متمرکزیم، پرسشی طولانی است که پانزده صفحه از نسخه‌ای خطی را به‌خود اختصاص داده است که متأسفانه پاسخ آن موجود نیست. پرسش‌کنندگانْ پرسش‌های خود را، به‌ترتیب و با تفکیک از هم، یادداشت و خدمت این بزرگواران ارسال می‌کردند. گاهی قبل‌از پرسش‌ها، شرح‌حال مفصلی از خود و مطالعات خود می‌نوشتند. برای نمونه، شیخ عبدعلی توبلی در نامه‌ای به شیخ مرحوم اعلی الله مقامه، قبل‌از طرح سؤالات، زندگی علمی و کیفیت تحصیل خود را به‌طور مفصل در چند صفحه مرقوم کرده است. شیخ مرحوم بعداز نقل این اتوبیوگرافی که ازنظر تاریخی جالب‌توجه است،‌ نوشته‌اند: «هذا آخر ما قدّم اَمام مسائله من کلامه، زید فی مقامه و بلغه ربُّه اعلی مرامه.» سپس بعضی فقرات آن متن را شرح فرموده‌اند و بعد سؤالات را ذکر کرده و پاسخ فرموده‌اند. سؤالات دیگر سائلان نیز چنین است که با تفکیک سؤالات و با عدد و رقم یا نظم ابجد، سؤالات را نوشته‌اند. اما در این پرسش پانزده‌صفحه‌ای که درواقع از چندین‌و‌چند پرسش تشکیل شده، چنان سؤالات پی‌درپی قرار گرفته و حتی شواهدی از روایات نقل شده که در بعضی فهرست‌های نسخه‌های خطی، به‌عنوان «رساله» معرفی شده! وحال‌آن‌که تماماً سؤال است. سؤال‌کننده مرحوم علی‌محمد نایینی مشهور به مرحوم شهید است. ایشان کسی است که سال ۱۳۱۵ق، در واقعه همدان، ازناحیه مخالفان شیخیه به‌شدت اذیت و آزار کشید و به‌شهادت رسید. مرحوم شهید فرزند محمدهاشم محمدی‌نایینی فرزند میرزا احمد بن میرزا محمدشرف بود و در محمدیه نایین متولد شد. خاندان ایشان اهل علم بودند و پدرشان از تابعان فکری مرحوم آقای حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی اعلی الله مقامه بود. (رساله‌ای در جواب وی در سال ۱۲۹۳ق تصنیف شده است.) مرحوم نایینی با مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه سابقه آشنایی داشت و هم در نایین و هم در کرمان و بعد هم در همدان در محضر این بزرگوار بود. عده‌ای تصور می‌کردند که جانشین علمی استاد است و این سبب حسادت به مرحوم شهید شده بود. شهادت ایشان در عید فطر ۱۳۱۵ق در واقعه همدان، بسیار سهمگین و وحشت‌زا است. جزئیات این حادثه در کتاب عبرة لمن اعتبر نقل گردیده و چون این کتاب در دسترس است، از نقل آن در این یادداشت معذوریم. ایشان نامه‌‌های رسیده به‌دست مرحوم آقای شریف طباطبائی را درصورت لزوم پاسخ می‌داد و محرّر ایشان نیز بود و در مجالس مستقیماً از ایشان سؤال می‌پرسید. (به‌علت جایگاه مرحوم آقای شریف طباطبائی و ابّهت ایشان، بعضی مستقیماً سؤال نمی‌پرسیدند.) در نامه‌های متعددی از مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه، نام این مرحوم به‌میان آمده و بعضی‌از نامه‌ها نیز خطاب به این مرحوم است. این مرحوم رساله‌ای با نام تشریح‌النسب نگاشته‌اند. هم‌چنین رساله‌ای در شرح عبارتی از ارشادالعوام. رساله‌ای در رد لزوم وحدت ناطق شیعی نیز به ایشان منسوب است. رساله‌ای هم در جواب چند سؤال در موضوعی مرتبط با اعمال مختلف انسان تألیف نموده‌اند. شرح‌حال تفصیلی ایشان و معرفی آثارشان تک‌نگاری مستقلی نیازمند است. در این فرصت، متن این پرسش پانزده‌صفحه‌ای را تقدیم می‌کنیم؛ چراکه این متن مفصل نیز از آثار ایشان محسوب می‌شود و گوشه‌ای از دغدغه‌های علمی و فکری ایشان را نشان می‌دهد. و چون تاکنون تایپ و مقابله نشده بود و دردسترس نبود، با این مقدمه کوتاه ارائه نمودیم. آیا این سؤال خدمت مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه ارائه گردیده است یا خیر؟ و اگر ارائه شده، آیا پاسخ فرموده‌اند و به ما نرسیده؟ یا پاسخی مرقوم نفرموده‌اند؟ اینها تاکنون مجهول مانده، و الله العالم. تمجیدهای مرحوم نایینی از کاملان دین و مرحوم آقای شریف طباطبائی اعلی الله مقامه نیز حائز اهمیت است که بخشی‌از آن را در این یادداشت نقل می‌کنیم: «چون خداوند کریم از لطف عمیم خود این روسیاه را در زمانی قرار داد که زمین ازبرکت وجود کاملین رشک آسمان هفتمین و عرصه این خاکدان از فیض و رحمت ایشان غیرت بهشت برین بود، انوار بهاء حضرت بقیةالله عجل الله فرجه از رخساره مبارکشان ساطع و اشعه ضیاء آن مبارک‌وجود علیه صلوات الله الملک الودود از جبین مبینشان لامع [...] و علاوه‌بر این نعمت عظمی، از محض فضل و کرم و نعم ابتدائیه خود بدون استحقاقی، دیده رمددیده این ناچیز ناقابل را به نور لقای جهان‌آرای ایشان روشن و منور داشت... .» @AghayedNet

✔️الذكرى السنويّة لواقعة همدان (عيد الفطر سنة ۱۳۱۵ هـ.ق) كان العداء تجاه شيخية همدان يزداد شيئاً فشيئاً يوماً بعد يوم حتّى جاء آخر شهر رمضان سنة ۱۳۱۵ هـ.ق وعيد الفطر، فعمّت همدان بلوى واشتعلت فيها نار الأضغان والأحقاد والحسد، وتوالت الصدمات على الشيخية القاطنين في همدان من كل صوب. امتدّت هذه البلوى لثلاثة أيّام، وفي كلّ يوم منها كان للأعداء يستعملون لإيقاع الأذى والنكاية بالمرحوم الحاج الميرزا محمّد باقر الشريف الطباطبائي - أعلى الله مقامه - ومحبّيه. 🔻🔻🔻يُعرض هنا مختصر عن وقائع هذه الأيّام الثلاثة أخذاً بكتاب «عبرة لمن اعتبر» الذي هو أهمّ مأخذ لجزئيات هذه الحادثة. @AghayedNet

عید فطر سال‌روز واقعه همدان ۱۳۱۵ق @AghayedNet