قرآن
رفتن به کانال در Telegram
إِنْ هُوَ إِلاّٰ ذِكْرٌ لِلْعٰالَمِينَ ﴿۸۷﴾ این [قرآن] جز ذکرى براى جهانیان نیست. (سوره ص ۸۷) نظرات شما ←📝 @qoran_alive این آیات به گزینش مدیر گروه انتخاب و از ترجمه استاد فولادوند با اندکی تفاوت انتخاب شده ما را در ترجمه صحیحتر یاری نمائید 📖 @qoranme
نمایش بیشتر528
مشترکین
اطلاعاتی وجود ندارد24 ساعت
-17 روز
-330 روز
در حال بارگیری داده...
کانالهای مشابه
ابر برچسبها
اشارات ورودی و خروجی
---
---
---
---
---
---
جذب مشترکین
مه '26
مه '260
در 0 کانالها
آوریل '260
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '26
+1
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '26
+21
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '26
+9
در 1 کانالها
Get PRO
دسامبر '25
+15
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '25
+17
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '25
+26
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '25
+46
در 2 کانالها
Get PRO
اوت '25
+61
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئیه '25
+68
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئن '25
+9
در 1 کانالها
Get PRO
مه '25
+22
در 3 کانالها
Get PRO
آوریل '25
+29
در 2 کانالها
Get PRO
مارس '25
+32
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '25
+16
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '25
+71
در 6 کانالها
Get PRO
دسامبر '24
+32
در 2 کانالها
Get PRO
نوامبر '24
+64
در 2 کانالها
Get PRO
اکتبر '24
+38
در 4 کانالها
Get PRO
سپتامبر '24
+60
در 5 کانالها
Get PRO
اوت '24
+51
در 2 کانالها
Get PRO
ژوئیه '24
+84
در 1 کانالها
Get PRO
ژوئن '24
+9
در 2 کانالها
Get PRO
مه '24
+109
در 1 کانالها
Get PRO
آوریل '240
در 2 کانالها
Get PRO
مارس '240
در 1 کانالها
Get PRO
فوریه '240
در 1 کانالها
Get PRO
ژانویه '240
در 2 کانالها
Get PRO
دسامبر '230
در 1 کانالها
Get PRO
نوامبر '230
در 1 کانالها
Get PRO
اکتبر '230
در 1 کانالها
Get PRO
سپتامبر '230
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '230
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '230
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '230
در 0 کانالها
Get PRO
مه '230
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '230
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '230
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '230
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '230
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '220
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '220
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '220
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '220
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '220
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '220
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '220
در 0 کانالها
Get PRO
مه '220
در 0 کانالها
Get PRO
آوریل '220
در 0 کانالها
Get PRO
مارس '220
در 0 کانالها
Get PRO
فوریه '220
در 0 کانالها
Get PRO
ژانویه '220
در 0 کانالها
Get PRO
دسامبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
نوامبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
اکتبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
سپتامبر '210
در 0 کانالها
Get PRO
اوت '210
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئیه '210
در 0 کانالها
Get PRO
ژوئن '210
در 0 کانالها
Get PRO
مه '21
+154
در 0 کانالها
| تاریخ | رشد مشترکین | اشارات | کانالها | |
| 18 مه | 0 | |||
| 17 مه | 0 | |||
| 16 مه | 0 | |||
| 15 مه | 0 | |||
| 14 مه | 0 | |||
| 13 مه | 0 | |||
| 12 مه | 0 | |||
| 11 مه | 0 | |||
| 10 مه | 0 | |||
| 09 مه | 0 | |||
| 08 مه | 0 | |||
| 07 مه | 0 | |||
| 06 مه | 0 | |||
| 05 مه | 0 | |||
| 04 مه | 0 | |||
| 03 مه | 0 | |||
| 02 مه | 0 | |||
| 01 مه | 0 |
پستهای کانال
| 2 | 📓
آیا جان یک انسان در نگاه خداوند، همسنگ جان همه انسانهاست؟
آیا میتوان گفت از دیدگاه خداوند، جان یک انسان چنان ارزشی دارد که نابودی او بهمنزله نابودی همه بشریت است؟ اگر چنین است، جایگاه مجازاتهایی مانند قصاص چیست؟ و در برابر اهانت به مقدسات، اولویت با دفاع از نمادهاست یا پاسداشت جان انسان؟ این پرسشها ما را به قلب یکی از اساسیترین مباحث قرآنی میبرد:
"ارزش جان انسان در منطق الهی."
اصل بنیادین: حرمت جان انسان
قرآن کریم در یکی از صریحترین و تکاندهندهترین بیانات خود اعلام میکند:
.
«هر کس انسانی را بدون آنکه مرتکب قتل یا فساد در زمین شده باشد بکشد، چنان است که گویی همه مردم را کشته است؛ و هر کس انسانی را زنده بدارد، گویی همه مردم را زنده داشته است» ¹*
این بیان، صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست؛ بلکه اعلام یک اصل بنیادین الهی است. ارزش جان انسان به اندازهای است که سلب ناحق آن، معادل نابودی جامعه انسانی دانسته شده است. این نگاه، نشان میدهد که در منطق قرآن، انسان صرفاً یک فرد نیست؛ بلکه حامل کرامت الهی و نماینده نوع بشر است.
کرامت ذاتی انسان؛ ریشه ارزش جان
ارزش جان انسان از کجا ناشی میشود؟ قرآن در آیهای دیگر پاسخ میدهد:
«و بهراستی ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنان را در خشکی و دریا حمل کردیم و از چیزهای پاکیزه روزی دادیم و آنان را بر بسیاری از آفریدگان خود برتری آشکار دادیم» ²*
این آیه نشان میدهد که کرامت انسان، امری ذاتی و الهی است؛ نه وابسته به نژاد، مذهب یا جایگاه اجتماعی. وقتی خداوند انسان را «گرامى» میداند، تعرض به جان او تعرض به این کرامت الهی است.
قصاص؛ محدودسازی خشونت، نه ترویج آن
ممکن است پرسیده شود: اگر جان انسان چنین ارزشی دارد، پس چرا قرآن از قصاص سخن گفته است؟ پاسخ در این آیه نهفته است:
.
«ای کسانی که ایمان آوردهاید، درباره کشتگان، قصاص بر شما مقرر شده است… و برای شما در قصاص زندگی است، ای خردمندان، باشد که پرهیزگار شوید» ³*
نکته کلیدی در این آیه، عبارت «در قصاص برای شما زندگی است» است. هدف قصاص در منطق قرآن، انتقامجویی نیست؛ بلکه بازدارندگی و حفظ حیات اجتماعی است. به تعبیر دیگر، قرآن با قرار دادن چارچوب حقوقی مشخص، از خونریزیهای بیضابطه و انتقامهای قبیلهای جلوگیری میکند. پس حتی در پذیرش مجازات، اصل بر صیانت از حیات است.
پرهیز از اهانت و چرخه خشونت
قرآن حتی در مواجهه با مقدسات دیگران نیز هشدار میدهد.
.
«و کسانی را که جز خدا میخوانند دشنام ندهید، مبادا آنان از روی دشمنی و نادانی خدا را دشنام دهند»⁴*
این آیه نشان میدهد که منطق قرآن، جلوگیری از چرخه خشونت و اهانت متقابل است. اگر درباره نمادهای دیگران چنین احتیاطی توصیه شده، به طریق اولی درباره جان انسان باید نهایت احتیاط رعایت شود.
جمعبندی:
اولویت با حیات، عدالت و کرامت
برآیند آیات قرآن نشان میدهد که:
جان انسان دارای ارزش فراگیر و همسنگ با همه بشریت است.
این ارزش ریشه در کرامت الهیِ اعطاشده به نوع انسان دارد.
حتی در موارد مجازات، هدف نهایی قرآن حفظ زندگی و جلوگیری از گسترش خشونت است.
منطق الهی بر کاهش تنش، جلوگیری از اهانت و پاسداشت حرمت انسان استوار است.
در نتیجه، در دستگاه ارزشی قرآن، جان انسان جایگاهی بس والا دارد؛ جایگاهی که هر تصمیم اجتماعی، قضایی یا سیاسی باید با سنجش آن اتخاذ شود.
📚: مستند آیات
¹*س آ
هر کس انسانی را بدون آنکه مرتکب قتل یا فساد در زمین شده باشد بکشد، چنان است که گویی همه مردم را کشته است و هر کس انسانی را زنده بدارد، گویی همه مردم را زنده داشته است.
مَن قَتَلَ نَفسًا بِغَیرِ نَفسٍ أَو فَسادٍ فِی الأَرضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النّاسَ جَميعًا وَمَن أَحياها فَكَأَنَّما أَحيا النّاسَ جَميعًا
²* س آ
و بهراستی ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنان را در خشکی و دریا حمل کردیم و از چیزهای پاکیزه روزی دادیم و آنان را بر بسیاری از آفریدگان خود برتری آشکار دادیم.
وَلَقَد كَرَّمنا بَني آدَمَ وَحَمَلناهُم فِي البَرِّ وَالبَحرِ وَرَزَقناهُم مِنَ الطَّيِّباتِ وَفَضَّلناهُم عَلى كَثيرٍ مِمَّن خَلَقنا تَفضيلًا
³* س آ
ای کسانی که ایمان آوردهاید درباره کشتگان قصاص بر شما مقرر شده است آزاد در برابر آزاد و بنده در برابر بنده و زن در برابر زن پس هر کس از سوی برادرش چیزی به او بخشیده شود پیروی از پسندیده و پرداخت به او به نیکی باشد این تخفیف و رحمتی از سوی پروردگار شماست و برای شما در قصاص زندگی است ای خردمندان باشد که پرهیزگار شوید.
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
. | 54 |
| 3 |  بدون متن... | 375 |
| 4 |  بدون متن... | 546 |
| 5 | 📓
سلام من یزید هستم …
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
. | 1 |
| 6 |  بدون متن... | 256 |
| 7 | آیا ایران در دام فرسایشِ بدون جنگ گرفتار شده است؟
آیا ممکن است کشوری بدون آنکه وارد یک نبرد رسمی شود، عملاً درگیر جنگی چندلایه شده باشد؟ اگر مذاکرات به جای گشایش، طولانی و بینتیجه شود و همزمان بیثباتی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تعمیق یابد، آیا میتوان گفت که کشور وارد یک وضعیت جنگ فرسایشی ترکیبی شده است؟ آیا امروز ایران در نتیجه فرسایشی شدن مذاکرات و استمرار فشارهای بیرونی، در دام راهبردی افتاده که از سوی ایالات متحده آمریکا طراحی شده است؟
این پرسشها دیگر صرفاً تحلیلهای نظری نیستند؛ بلکه به زندگی روزمره مردم، امنیت سرمایه، امید اجتماعی و آینده توسعه ملی گره خوردهاند.
مذاکرات فرسایشی؛ وقتی زمان به ابزار فشار تبدیل میشود
در شرایطی که گفتوگوهای سیاسی طولانی میشوند اما خروجی روشن و پایدار ندارند، عنصر «زمان» به ابزاری برای فشار تبدیل میشود. عدم قطعیت مزمن، مهمترین پیامد این وضعیت است.
در چنین فضایی:
سرمایهگذاری بلندمدت کاهش مییابد
بازار ارز و سرمایه دچار نوسانهای شدید میشود
انتظارات تورمی تقویت میشود
برنامهریزی اقتصادی به حالت تعلیق درمیآید
تصمیمگیریهای تولیدی به تعویق میافتد
نتیجه، اقتصادی است که نه در وضعیت جنگ رسمی قرار دارد و نه در شرایط صلح باثبات؛ بلکه در حالتی میانگیر و فرسایشی حرکت میکند. این همان نقطهای است که دیپلماسی، اگر به نتیجه نرسد، به ابزار فشار اقتصادی تبدیل میشود.
فرسایش اقتصادی؛ اثرات عمیق و تدریجی
فشار اقتصادی بلندمدت تنها در شاخصهای کلان خلاصه نمیشود؛ بلکه به بافت اجتماعی نیز نفوذ میکند.
پیامدهای این فرسایش عبارتاند از:
کاهش قدرت خرید و امنیت معیشتی
افزایش فاصله طبقاتی
مهاجرت سرمایه و نیروی انسانی متخصص
کاهش اعتماد عمومی به آینده
در چنین شرایطی، حتی بدون شلیک گلوله، جامعه در معرض یک جنگ اقتصادی تمامعیار قرار میگیرد. جنگی که ابزار آن تورم، تحریم، محدودیت مالی و نااطمینانی است.
اگر این روند ادامه یابد، کشور در وضعیتی قرار میگیرد که هزینههای داخلی بهتدریج افزایش مییابد، بدون آنکه یک تقابل نظامی مستقیم رخ داده باشد.
ابعاد اجتماعی؛ فرسایش امید و سرمایه اجتماعی
اقتصاد بیثبات، پیامدهای اجتماعی مستقیم دارد. جامعهای که با افق نامطمئن مواجه باشد، بهتدریج دچار فرسایش روانی میشود.
این فرسایش خود را در چند نشانه بروز میدهد:
افزایش میل به مهاجرت
کاهش مشارکت اجتماعی
رشد بیاعتمادی
قطبیسازی فضای عمومی
سرمایه اجتماعی، یکی از مهمترین منابع قدرت ملی است. اگر این سرمایه تضعیف شود، حتی بهترین ظرفیتهای اقتصادی و نظامی نیز کارآمدی کامل نخواهند داشت.
بعد سیاسی؛ فشار بر کارآمدی حکمرانی
بیثباتی ممتد اقتصادی و اجتماعی، بهطور طبیعی فشار مضاعفی بر ساختار سیاسی وارد میکند. هرچه مذاکرات طولانیتر و نتایج آن نامشخصتر باشد، مطالبات عمومی افزایش مییابد.
در چنین فضایی، طرف مقابل بدون ورود به جنگ مستقیم، میتواند هزینههای داخلی کشور را بالا نگه دارد. به این معنا، ایران در حال حاضر درگیر یک جنگ چندلایه است:
۱. جنگ اقتصادی
۲. جنگ روانی و رسانهای
۳. فشار سیاسی بینالمللی
۴. تهدید بالقوه نظامی
این ترکیب، همان الگوی جنگهای نوین است که مرز مشخصی میان صلح و درگیری باقی نمیگذارد.
آیا ایران در دام افتاده است؟
اگر مذاکرات فرسایشی ادامه یابد و اصلاحات داخلی همزمان پیش نرود، میتوان استدلال کرد که کشور در یک دام راهبردی قرار گرفته است؛ دامی که هدف آن افزایش هزینههای داخلی، کاهش رشد اقتصادی و ایجاد فشار اجتماعی است.
اما دام، لزوماً سرنوشت قطعی نیست. میزان موفقیت یا شکست این راهبرد به عوامل داخلی وابسته است:
توان اصلاح ساختار بودجه و نظام بانکی
کاهش وابستگی به درآمدهای ناپایدار
تقویت تولید و صادرات
ایجاد شفافیت و بازسازی اعتماد عمومی
تعریف یک استراتژی مشخص و زمانبندیشده در سیاست خارجی
اگر این اصلاحات با جدیت و انسجام اجرا شود، عنصر «زمان» میتواند از ابزار فشار به فرصت تبدیل شود.
جمعبندی؛ جنگی که باید شناخته شود
واقعیت این است که حتی بدون درگیری نظامی، کشور میتواند در وضعیت جنگی قرار گیرد؛ جنگی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی. اگر مذاکرات طولانی و بینتیجه بماند و بیثباتی تثبیت شود، این وضعیت عملاً به سود طرف مقابل خواهد بود.
با این حال، تعیینکننده نهایی، ظرفیت داخلی برای اصلاح، انسجام و تصمیمگیری راهبردی است. کشوری که بتواند در دل فشار، ساختارهای خود را بازآرایی کند، میتواند از دام فرسایش عبور کند.
پرسش اصلی دیگر این نیست که جنگ رخ میدهد یا نه؛ بلکه این است که آیا کشور میتواند پیش از آنکه فرسایش عمیقتر شود، مسیر بازی را تغییر دهد؟
. | 1 |
| 8 |  بدون متن... | 326 |
| 9 |  بدون متن... | 1 |
| 10 | 📓
آنچه امروز در بطن جامعه ایران حس میکنیم، تنها یک بیزاری ساده است یا شاهد تولد یک رنسانس فرهنگی مشابه اروپای پس از قرون وسطی هستیم؟
نظرتونو بنویسین.
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
. | 1 |
| 11 |  بدون متن... | 306 |
| 12 |  Saved by @download_it_bot
Video by parsa_.2025
null | 289 |
| 13 | Saved by @download_it_bot
Video by parsa_.2025
null | 1 |
| 14 |  بدون متن... | 374 |
| 15 |  بدون متن... | 282 |
| 16 | بدون متن... | 1 |
| 17 | 📓
آیا جان یک انسان در نگاه خداوند، همسنگ جان همه انسانهاست؟
آیا میتوان گفت از دیدگاه خداوند، جان یک انسان چنان ارزشی دارد که نابودی او بهمنزله نابودی همه بشریت است؟ اگر چنین است، جایگاه مجازاتهایی مانند قصاص چیست؟ و در برابر اهانت به مقدسات، اولویت با دفاع از نمادهاست یا پاسداشت جان انسان؟ این پرسشها ما را به قلب یکی از اساسیترین مباحث قرآنی میبرد: ارزش جان انسان در منطق الهی.
اصل بنیادین: حرمت جان انسان
قرآن کریم در یکی از صریحترین و تکاندهندهترین بیانات خود اعلام میکند:
«هر کس انسانی را بدون آنکه مرتکب قتل یا فساد در زمین شده باشد بکشد، چنان است که گویی همه مردم را کشته است؛ و هر کس انسانی را زنده بدارد، گویی همه مردم را زنده داشته است» ¹*
این بیان، صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست؛ بلکه اعلام یک اصل بنیادین الهی است. ارزش جان انسان به اندازهای است که سلب ناحق آن، معادل نابودی جامعه انسانی دانسته شده است. این نگاه، نشان میدهد که در منطق قرآن، انسان صرفاً یک فرد نیست؛ بلکه حامل کرامت الهی و نماینده نوع بشر است.
کرامت ذاتی انسان؛ ریشه ارزش جان
ارزش جان انسان از کجا ناشی میشود؟ قرآن در آیهای دیگر پاسخ میدهد:
«و بهراستی ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنان را در خشکی و دریا حمل کردیم و از چیزهای پاکیزه روزی دادیم و آنان را بر بسیاری از آفریدگان خود برتری آشکار دادیم» ²*
این آیه نشان میدهد که کرامت انسان، امری ذاتی و الهی است؛ نه وابسته به نژاد، مذهب یا جایگاه اجتماعی. وقتی خداوند انسان را «گرامى» میداند، تعرض به جان او تعرض به این کرامت الهی است.
قصاص؛ محدودسازی خشونت، نه ترویج آن
ممکن است پرسیده شود: اگر جان انسان چنین ارزشی دارد، پس چرا قرآن از قصاص سخن گفته است؟ پاسخ در این آیه نهفته است:
.
«ای کسانی که ایمان آوردهاید، درباره کشتگان، قصاص بر شما مقرر شده است… و برای شما در قصاص زندگی است، ای خردمندان، باشد که پرهیزگار شوید» ³
*
نکته کلیدی در این آیه، عبارت «در قصاص برای شما زندگی است» است. هدف قصاص در منطق قرآن، انتقامجویی نیست؛ بلکه بازدارندگی و حفظ حیات اجتماعی است. به تعبیر دیگر، قرآن با قرار دادن چارچوب حقوقی مشخص، از خونریزیهای بیضابطه و انتقامهای قبیلهای جلوگیری میکند. پس حتی در پذیرش مجازات، اصل بر صیانت از حیات است.
پرهیز از اهانت و چرخه خشونت
قرآن حتی در مواجهه با مقدسات دیگران نیز هشدار مید
هد
:
«و کسانی را که جز خدا میخوانند دشنام ندهید، مبادا آنان از روی دشمنی و نادانی خدا را دشنام دهن
د»
⁴*
این آیه نشان میدهد که منطق قرآن، جلوگیری از چرخه خشونت و اهانت متقابل است. اگر درباره نمادهای دیگران چنین احتیاطی توصیه شده، به طریق اولی درباره جان انسان باید نهایت احتیاط رعایت شود.
جمعبندی: اولویت با حیات، عدالت و کرامت
برآیند آیات قرآن نشان میدهد که:
جان انسان دارای ارزش فراگیر و همسنگ با همه بشریت است.
این ارزش ریشه در کرامت الهیِ اعطاشده به نوع انسان دارد.
حتی در موارد مجازات، هدف نهایی قرآن حفظ زندگی و جلوگیری از گسترش خشونت است.
منطق الهی بر کاهش تنش، جلوگیری از اهانت و پاسداشت حرمت انسان استوار است.
در نتیجه، در دستگاه ارزشی قرآن، جان انسان جایگاهی بس والا دارد؛ جایگاهی که هر تصمیم اجتماعی، قضایی یا سیاسی باید با سنجش آن اتخاذ شود.
مستند آیات
¹*
📚: ترجمه
هر کس انسانی را بدون آنکه مرتکب قتل یا فساد در زمین شده باشد بکشد، چنان است که گویی همه مردم را کشته است و هر کس انسانی را زنده بدارد، گویی همه مردم را زنده داشته است.
📖: متن
مَن قَتَلَ نَفسًا بِغَیرِ نَفسٍ أَو فَسادٍ فِی الأَرضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النّاسَ جَميعًا وَمَن أَحياها فَكَأَنَّما أَحيا النّاسَ جَميعًا
²*
📚: ترجمه
و بهراستی ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنان را در خشکی و دریا حمل کردیم و از چیزهای پاکیزه روزی دادیم و آنان را بر بسیاری از آفریدگان خود برتری آشکار دادیم.
📖: متن
وَلَقَد كَرَّمنا بَني آدَمَ وَحَمَلناهُم فِي البَرِّ وَالبَحرِ وَرَزَقناهُم مِنَ الطَّيِّباتِ وَفَضَّلناهُم عَلى كَثيرٍ مِمَّن خَلَقنا تَفضيلًا
³*
📚: ترجمه
ای کسانی که ایمان آوردهاید درباره کشتگان قصاص بر شما مقرر شده است آزاد در برابر آزاد و بنده در برابر بنده و زن در برابر زن پس هر کس از سوی برادرش چیزی به او بخشیده شود پیروی از پسندیده و پرداخت به او به نیکی باشد این تخفیف و رحمتی از سوی پروردگار شماست و برای شما در قصاص زندگی است ای خردمندان باشد که پرهیزگار شوید.
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoranme
. | 469 |
| 18 |  بدون متن... | 178 |
| 19 |  .
یک سوال تأمل برانگیز:
آیا ایمان به عالم غیب و یا حتی ایمان به خدا و یا حتی همصحبتی با خود خداوند، در باعث برتری او شخصیت نسبت به دیگران در پیشگاه خداوند میشود؟
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoran_alive
. | 267 |
| 20 |  بدون متن... | 303 |
