Infinity

‏ قومی متفکرند اندر ره دین قومی به گمان فتاده در راه یقین میترسم از آنکه بانگ آید روزی ای بی‌خبران، راه نه آن‌ست و نه این -خیام

اسرار ازل را نه تو دانی و نه من وین حرف معما نه تو خوانی و نه من اندر پس پرده گفتگوی من و توست چون پرده برافتد نه تو مانی و نه من... ۲۸ اردیبهشت روز بزرگداشت دانشمند بزرگ ایرانی، همه چیز دان، فیلسوف، ریاضیدان، رباعی سرا ، ستاره شناس، حکیم عمر خیام گرامی باد🌹 @infinitymath

به مناسبت ۲۸ اردیبهشت ماه زادروز حکیم عمر خیام و روز ریاضیات قافله سالار دانش حکیم عمر خیام در سال ۴۶۶ به خدمت جلال الدین ملکشاه درآمد و تا پایان عمر در سایه حمایت او و وزیر با تدبیرش خواجه الملک قرار داشت که برای او سالانه ده هزار دینار مقرری برقرار نمود. ملکشاه او را در زمره ندما قرار داده و خیام در دربار وی صاحب منزلت فراوان بود. داستانی که خاقانی از برخورد بین وی و خواجه وزیر کاشانی نقل میکند به خوبی گویای این معنی است. آن داستان این چنین است: « روزی خواجه وزیر کاشانی نشسته بود. عمر خیام درآمد و گفت: ای صدر جهان٫ از وجه ده هزار دینار معاش هر سال من کهتر باقی به دیوان عالی مانده است. نایبان دیوان را اشارتی بلیغ می باید تا برسانند. خواجه گفت : تو جهت سلطان عالم چه خدمت کنی که هر سال ده هزار دینار مرسوم تو باید داد؟ عمر خیام گفت:« واعجبا! من چه خدمت کنم سلطان را؟ هزار سال آسمان و اختران را در مدار و سیه به شیب و بالا جان باید کندن٫ تا از این آسیابک دانه ای درست چون عمر خیام بیرون افتاد و از این هفت شهر پای بالا و هفت دیه سر نشیب یکی قافله سالار دانش چون من درآید. اما اگر خواهی از هر دهی در نواحی کاشان چون خواجه ده ده مرد بیرون آرم و به جای او بنشانم٫ که هر یک از عهده خواجگی بیرون آید.» خواجه از جای بشد و سر در پیش افکند٫ که جواب بس پابرجای دید. این حکایت به حضرت سلطان جلال الدین ملکشاه باز گفتند٫ گفت : بالله که عمر خیام راست گفت. برگرفته از مقدمه کتاب «می و مینا» به کوشش علی دهباشی. @infinitymath

« حجه الحق امام غیاث الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری» از ستارگان قدر اول عرصه دانش و ادب ایران و جهان است. به مناسبت ۲۸ اردیبهشت٫ زادروز حکیم عمر خیام نیشابوری و روز ریاضیات فهرستی از بهترین مطالب کانال «بی نهایت» که در سال های قبل درباره خیام منتشر شده است را تقدیم میکنیم. امیدواریم مورد توجه مخاطبین همیشگی کانال قرار گیرد. 💠 گزیده ای از سخنرانی زیبای پروفسور هشترودی در برنامه مرزهای دانش با عنوان "خیام، شاعر ریاضیدان". https://t.me/infinitymath/2080 💠 چند رباعی از حکیم عمر خیام، ریاضیدان و شاعر بزرگ ایرانی با صدای احمد شاملو و آواز استاد محمدرضا شجریان. https://t.me/infinitymath/2074 💠 نگاهی به معماری آرمگاه حکیم عمر خیام https://t.me/infinitymath/2066 💠 پیش گفتار حکیم عمر خیام بر کتاب جبر و مقابله: https://t.me/infinitymath/2065 💠 نسخه خطی «رساله ای در جبر» نوشته خیام در کتابخانه ملی بریتانیا https://t.me/infinitymath/2064 💠 ده نکته که درباره خیام نمی دانستید. ( کلیپ) https://t.me/infinitymath/2061 💠 گفته های دکتر کامران وفا در مورد کارهای خیام https://t.me/infinitymath/1606 به علاوه دیدن فیلم «خیام هزار ساله» نیز را پیشنهاد میکنیم. @infinitymath

جدید ترین خبر یکی دو روز گذشته در زمینه هوش مصنوعی مقاله ای هست که شرکت DeepMind گوگل منتشر کرده (AlphaEvolve: A coding agent for scientific and algorithmic discovery) یکی از نویسنده ها یک ایرانی هست بنام عباس محرابیان که تخصصش نظریه گراف هست. یه مصاحبه به زبان فارسی داره که خیلی جالبه. البته مصاحبه مال یازده ماه پیشه ولی بنوعی کارهایی که توی مقاله پر سر وصدای منتشر شده دو روز پیش اومده رو توضیح میده. کارش خیلی خیلی مهمه. دلیل سروصدایی که این دو روز راه افتاده هم همین هست. https://youtu.be/R5ZxsvIEuns?si=KRtShHb8CttNqv-y ایشون پادکستر هم هست شنیدنیه پادکست‌هاش https://in_qesseye_mane.buzzsprout.com/1950123

رکورد جهانی گینس شکسته شد: حل مکعب روبیک در ٠.١ ثانیه توسط ربات! تیمی از دانشجویان مدرسه مهندسی برق و کامپیوتر در دانشگاه پردو آمریکا موفق شدند با طراحی رباتی به نام «Purdubik’s Cube» مکعب روبیک 3x3 را فقط در ۰.۱۰۳ ثانیه حل کنند. آنها با موفقیت خود رکورد جدیدی ثبت کرده‌اند که رکورد قبلی گینس را با فاصله‌ای چشمگیر شکسته است. رکورد قبلی با ۰.۳۰۵ ثانیه در اختیار شرکت «میتسوبیشی الکتریک» بود و کمتر از یک سال دوام آورد اما ربات تیم دانشگاه پردو با حل روبیک در زمانی کمتر از یک‌سوم رکورد پیشین، جهش بزرگی در این حوزه رقم زده است. این زمان حتی از یک پلک‌زدن نیز سریع‌تر می‌تواند روبیک را حل کند؛ زیرا پلک‌زدن انسان بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌ثانیه طول می‌کشد.

♨️سمینار تخصصی گروه ریاضی محض دانشگاه تربیت مدرس 🔹سخنران: Siavash Shahshahani Professor Emeritus, Sharif University of Technology 🔹عنوان:  Mathematics of the 4th Century BC 🔹تاریخ و زمان: سه شنبه ۳۰ اردیبهشت ماه ساعت ۱۰:۰۰ صبح 🔹مکان: دانشگاه تربیت مدرس، ساختمان علوم پایه، طبقه چهارم، اتاق سمینار ۳۴۰۱ 🔹پیوند برخط: vclass4.modares.ac.ir/rooms/gpw-953-i4a-h6z/join @A_TMU_MATH

این هم مطلبی که ترنس تائو بعد از درگذشت مريم میرزاخانی در سایتش منتشر کرده. نوشته قشنگیه و پر از نکات ریاضی و غیر رياضی جالبه. ترجمه فارسی متن: من کاملاً شوکه شدم وقتی فهمیدم که مریم میرزاخانی دیروز، در سن ۴۰ سالگی، پس از بازگشت شدید سرطانی که چند سال با آن مبارزه می‌کرد، درگذشته است. من قصد داشتم دیروز بعد از شنیدن خبر عود بیماری‌اش، برایش ایمیلی بفرستم و آرزوی بهبودی سریع کنم؛ هنوز نمی‌توانم باور کنم که او دیگر در میان ما نیست. اولین بار در سال ۲۰۱۰ با مریم آشنا شدم، زمانی که در دانشگاه استنفورد چند سخنرانی داشتم – یکی درباره اثبات پرلمن از حدس پوانکاره و دیگری درباره نظریه ماتریس‌های تصادفی. یادم هست زنی جوان در ردیف جلو نشسته بود و در پایان هر دو سخنرانی، سؤالات عمیق و دقیقی مطرح کرد؛ تنها بعداً متوجه شدم که او مریم میرزاخانی بود. (ای کاش دقیقاً یادم می‌آمد که سؤالاتش چه بودند، ولی به‌طور مبهم به یاد دارم که توانست هر دو موضوع سخنرانی مرا به‌زیبایی با تفسیرهایی از سیستم‌های دینامیکی پیوند بزند.) پس از اینکه در سال ۲۰۱۴ برنده مدال فیلدز شد (که قبلاً در وبلاگم درباره‌اش نوشتم)، مدتی با هم مکاتبه داشتیم. مدال فیلدز بدون شک یکی از بالاترین افتخارات در ریاضیات است و مسیر حرفه‌ای فرد را به‌شدت ارتقا می‌دهد؛ اما همراه آن، موج بزرگی از توجه رسانه‌ای، افزایش شدید مسئولیت‌ها در قبال جامعه علمی، و انتظارات زیادی برای تبدیل‌شدن به یک الگوی عمومی برای ریاضیدانان به وجود می‌آید. به‌عنوان نخستین زن دریافت‌کننده این مدال، و همچنین نخستین نفر از ایران، مریم با این فشارها به‌مراتب بیشتر از برندگان قبلی مواجه بود، در حالی که هم‌زمان دختر کوچکش را بزرگ می‌کرد و با بیماری سرطان می‌جنگید. من تا حدی که می‌توانستم، به او توصیه‌هایی در این زمینه‌ها کردم (در اصل اینکه گفتن «نه» به اکثر درخواست‌ها نه‌تنها مجاز، بلکه لازم است). با وجود تمام این شرایط، شگفت‌آور است که در چند سال اخیر همچنان چقدر در ریاضیات پربار و فعال بود. شاید بزرگ‌ترین دستاورد اخیرش قضیه «چوب جادویی» او با الکس اسکین باشد، که در واقع مشابه قضایای طبقه‌بندی اندازه و بسته‌بودن مدارهای مارینا راتنر است، اما در چارچوب فضاهای مدولی به‌جای جریان‌های یکنواخت روی فضاهای همگن. (من قبلاً درباره قضایای راتنر مطلبی نوشته‌ام. به‌طور ناخوشایندی، راتنر هم در همین ماه درگذشت، در سن ۷۸ سالگی.) قضایای راتنر برای هر مسئله‌ای که بتوان آن را به سیستم‌های دینامیکی همگن نسبت داد اهمیت بنیادین دارد (مثلاً در کار من با بن گرین و تمر زیگلر درباره حدس معکوس برای نورم‌های گاورز و معادلات خطی در اعداد اول، نمونه‌ای از این قضیه ظاهر می‌شود)، چرا که توصیف دقیقی از توزیع مدارهای چنین سیستم‌هایی ارائه می‌دهد (در صورتی که توسط عناصر یکنواخت تولید شده باشند)؛ و به نظر می‌رسد نتیجه اسکین–میرزاخانی نقش مشابهی را در مسائل مرتبط با فضاهای مدولی ایفا خواهد کرد. اثبات شگفت‌انگیز این نتیجه – که اکنون بیش از ۲۰۰ صفحه دارد و سه سال بازبینی و اصلاح آن طول کشیده – تقریباً از تمام تکنیک‌های نوین در دینامیک‌های همگن بهره گرفته و آن‌ها را با خلاقیت در محیط دشوارتر فضاهای مدولی تطبیق داده؛ کاری که تا همین چند سال پیش، اصلاً قابل تصور نبود. مریم نه‌تنها ریاضی‌دانی شگفت‌انگیز بود، بلکه انسانی فوق‌العاده و فروتن نیز بود، و در اوج توانایی‌های علمی‌اش قرار داشت. امروز، روزی غم‌انگیز برای خانواده و دوستان مریم و همچنین برای دنیای ریاضیات است. برگرفته از کانال پرمحتوا و غنی زیر: https://t.me/MathematicalMusings

ستاره درخشان آسمان علم و بانوی ریاضیات ایران، زادروزت مبارک. نامت، مایه امیدواری دختران و پسران ایران شد برای همیشه.