انجمن علمی شیمی واحد علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓1جولای در چنین روزی در سال ۱۸۶۰، چارلز گودییر (Charles Goodyear)، مخترع آمریکایی و توسعه‌دهنده فرایند ولکانش لاستیک (Vulcanization)، درگذشت. پیش از کشف گودییر، لاستیک طبیعی ماده‌ای چندان کاربردی نبود؛ در هوای گرم نرم و چسبناک می‌شد و در سرما شکننده و ترک‌خورده. اما او با حرارت دادن لاستیک در حضور گوگرد، فرایندی را ابداع کرد که باعث ایجاد پیوندهای عرضی بین زنجیره‌های پلیمری و افزایش چشمگیر استحکام، کشسانی و پایداری لاستیک شد. این فرایند در سال ۱۸۴۴ به ثبت رسید و انقلابی در صنعت پلیمر به وجود آورد. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓30ژوئن در چنین روزی در سال ۱۹۳۴، لئو زیلارد (Leó Szilárd) ایدهٔ واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای را ثبت اختراع کرد. زیلارد دریافت که اگر در یک واکنش هسته‌ای، نوترون‌های آزادشده بتوانند شکافت هسته‌های دیگر را نیز آغاز کنند، فرایندی خودپایدار به وجود می‌آید که به آن واکنش زنجیره‌ای گفته می‌شود. این ایده بعدها به یکی از پایه‌های شیمی هسته‌ای و فناوری راکتورهای هسته‌ای تبدیل شد و نقش مهمی در توسعه تولید برق هسته‌ای، ساخت رادیوایزوتوپ‌های پزشکی و پژوهش‌های هسته‌ای ایفا کرد. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓29ژوئن در چنین روزی در سال ۱۹۰۰، ویلیام سامر جانسون (William Summer Johnson)، شیمی‌دان برجسته آمریکایی، متولد شد. جانسون از پیشگامان شیمی آلی سنتزی بود و روش‌های نوآورانه‌ای برای ساخت مولکول‌های پیچیده، به‌ویژه استروئیدها و محصولات طبیعی، ابداع کرد. پژوهش‌های او نشان داد که با طراحی دقیق مسیرهای واکنش، می‌توان ساختارهای بسیار پیچیده‌ای را که در طبیعت یافت می‌شوند، در آزمایشگاه سنتز کرد. او همچنین واکنش مشهور Johnson–Claisen Rearrangement را معرفی کرد؛ واکنشی که امروزه یکی از ابزارهای مهم در سنتز آلی برای ایجاد پیوندهای کربن–کربن و ساخت مولکول‌های پیچیده به شمار می‌رود. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#فان_فکت آب یکی از عجیب‌ترین رفتارها را در میان مواد دارد. بیشتر مواد وقتی یخ می‌زنند، فشرده‌تر و سنگین‌تر می‌شوند؛ اما آب برعکس عمل می‌کند. هنگام یخ زدن، مولکول‌های آن در ساختاری شش‌ضلعی کنار هم قرار می‌گیرند و فاصله‌شان بیشتر می‌شود، به همین دلیل یخ از آب سبک‌تر است و روی آن شناور می‌ماند. همین ویژگی ساده باعث شده دریاچه‌ها و اقیانوس‌ها از سطح یخ بزنند، نه از عمق. اگر چنین نبود، بسیاری از موجودات آبزی هرگز فرصتی برای ادامه‌ی زندگی پیدا نمی‌کردند. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓28ژوئن در چنین روزی در سال ۱۸۲۵، ریشارد آگوست کارل امیل ارلن‌مایر (Richard Erlenmeyer)، شیمی‌دان برجسته آلمانی، متولد شد. نام او بیش از هر چیز با ارلن (Erlenmeyer Flask) گره خورده است؛ ظرف مخروطی‌شکلی که از سال ۱۸۶۱ تاکنون به یکی از پرکاربردترین ابزارهای آزمایشگاهی در سراسر جهان تبدیل شده است. اما ارلن‌مایر تنها طراح یک وسیله آزمایشگاهی نبود. او در توسعه شیمی آلی نیز نقش مهمی داشت و قاعده ارلن‌مایر (Erlenmeyer Rule) را مطرح کرد؛ قاعده‌ای که بیان می‌کند الکل‌هایی که گروه هیدروکسیل آن‌ها مستقیماً به کربن دارای پیوند دوگانه متصل است، ناپایدارند و به‌سرعت به ترکیبات کربونیلی (آلدهید یا کتون) تبدیل می‌شوند. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🧪🗓27ژوئن در چنین روزی در سال ۱۹۵۴، نیروگاه هسته‌ای اوبنینسک (Obninsk Nuclear Power Plant) در اتحاد جماهیر شوروی به نخستین نیروگاه هسته‌ای جهان تبدیل شد که برق تولیدی خود را به شبکه سراسری برق منتقل کرد. این رویداد نقطه عطفی در تاریخ علم و فناوری بود و نشان داد که انرژی حاصل از شکافت هسته‌ای می‌تواند علاوه بر اهداف پژوهشی، برای تأمین برق نیز به‌کار گرفته شود. از دیدگاه شیمی، این اتفاق آغازگر توسعه گسترده شیمی هسته‌ای بود؛ شاخه‌ای که به مطالعه سوخت‌های هسته‌ای، رفتار عناصر پرتوزا، مدیریت پسماندهای رادیواکتیو و جداسازی ایزوتوپ‌ها می‌پردازد. بسیاری از فناوری‌های امروزی، از تولید رادیوداروها و پرتودرمانی گرفته تا راکتورهای پژوهشی و نیروگاهی، بر پایه همین دانش شکل گرفته‌اند. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 26ژوئن در چنین روزی در سال 1886، عنصر فلوئور برای نخستین بار توسط شیمیدان فرانسوی آنری مویسان جداسازی شد. فلوئور (F) پیش از آن شناخته شده بود، اما دانشمندان سال‌ها نتوانستند آن را به‌صورت خالص از ترکیباتش جدا کنند. حتی برخی از پژوهشگران در جریان این تلاش‌ها جان خود را از دست دادند و بعدها از آن‌ها با عنوان «شهیدان فلوئور» یاد شد. فلوئور سبک‌ترین عضو خانواده هالوژن‌ها است و تنها یک ایزوتوپ پایدار به نام 19𝐹 دارد. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓25ژوئن در چنین روزی در سال ۱۹۰۳، ماری کوری و پیر کوری به همراه آنری بکرل موفق به دریافت جایزه Davy Medal از انجمن سلطنتی بریتانیا شدند. این جایزه به پاس پژوهش‌های پیشگامانه آن‌ها درباره رادیواکتیویته اعطا شد؛ پدیده‌ای که در آن برخی عناصر به‌طور خودبه‌خود تابش منتشر می‌کنند. مطالعات خانواده کوری روی عناصر رادیواکتیو، به‌ویژه پولونیم و رادیوم، درک دانشمندان از ساختار اتم را متحول کرد و راه را برای توسعه شیمی هسته‌ای، پزشکی هسته‌ای و فناوری‌های پرتویی هموار ساخت. در آغاز قرن بیستم، این کشف یکی از شگفت‌انگیزترین یافته‌های علمی بود؛ زیرا نشان داد اتم‌ها، برخلاف تصور رایج آن زمان، ذراتی کاملاً پایدار و تغییرناپذیر نیستند. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 24 ژوئن شیمیدان آلمانی، یوهانس ویسلیکِنُس، در این روز در سال 1835 متولد شد. او در زمینه استریوشیمی فردی بسیار معروف است. او اصطلاح "ایزومری هندسی" را در اوایل دهه 1870 به کار برد، زمانی که دو ماده را کشف کرد که ساختار شیمیایی یکسان اما خواص فیزیکی متفاوت داشتند. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓23ژوئن تولد اتیان لوئیس مالوس، مردی که نور را “نظم” داد! 💡 مالوس (متولد ۱۷۷۵) کشف کرد که بازتاب نور از سطوح غیرفلزی باعث پلاریزاسیون آن می‌شود؛ یعنی تبدیل نور پراکنده به نوری که فقط در یک جهت ارتعاش می‌کند. دفعه بعد که درخششِ یک سطح شیشه‌ای چشمتان را زد، یاد مالوس بیفتید که این پدیده را برای دنیای علم معنا کرد.» ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

22ژوئن #امروز_در_شيمي 🔷 مراسم سال بین المللی آزمایش های شیمیایی در این روز در سال 2011 برگزار شد. 128،000 دانش آموز در سرتاسر جهان در بزرگترین آزمایش شیمی در جهان شرکت کردند. دانش آموزان میزان اسیدیته (pH) و شوری آب محلی خود را اندازه گیری کردند و نتایج خود را به صورت آنلاین به اشتراک گذاشتند. این آزمایش باعث شد نظر دانش آموزان به اهمیت کلی شیمی آب جذب شود. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#فان_فکت پیوندِ عجیبِ «گالیوم» و «آلومینیوم» گالیوم (Gallium) فلزیه که تو دمای نزدیک به ۳۰ درجه سانتی‌گراد (دمای دست) ذوب می‌شه. اما نکته‌ی ترسناکش اینجاست: اگه گالیوم مایع رو روی یه قطعه آلومینیوم بریزی، سریعاً به شبکه‌ی کریستالی آلومینیوم نفوذ می‌کنه و ساختار اون رو به طرز وحشتناکی ترد و شکننده می‌کنه. یعنی آلومینیومِ محکم، تبدیل می‌شه به چیزی که با یه فشار کوچیک مثل بیسکوییت خرد می‌شه! این عملاً «خوردگی فلزی» در سطح اتمیه. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓21ژوئن در چنین روزی در سال ۱۸۰۸، ژوزف لویی گی-لوساک و لویی ژاک تنار برای نخستین بار موفق به جداسازی عنصر بور (Boron) شدند. بور عنصری سبک با خواص منحصربه‌فرد است که امروزه در صنایع مختلف کاربرد گسترده‌ای دارد؛ از شیشه‌های مقاوم به حرارت (مانند پیرکس) و سرامیک‌های پیشرفته گرفته تا نیمه‌رساناها، جاذب‌های نوترون در راکتورهای هسته‌ای و حتی مواد شوینده. جالب است بدانید نام بور از کانی بوراکس (Borax) گرفته شده است؛ ماده‌ای که قرن‌ها پیش از کشف این عنصر، در شیشه‌سازی و لعاب‌کاری مورد استفاده قرار می‌گرفت. جداسازی بور، یکی از دستاوردهای مهم شیمی اوایل قرن نوزدهم بود و تنها ۹ روز پیش از آنکه همفری دیوی نیز به‌طور مستقل این عنصر را جداسازی کند، توسط این دو شیمی‌دان فرانسوی انجام شد. ⚗️✨ ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#فان_فکت بعضی مواد وقتی ضربه می‌خورند نور می‌دهند. به این پدیده تریبولومینسانس می‌گویند. مثلاً وقتی بعضی آبنبات‌ها یا کریستال‌های شکر را در تاریکی خرد کنی، جرقه‌های نور دیده می‌شود. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓20ژوئن مری ال. گود، شیمیدان برجستهٔ آمریکایی، در چنین روزی در سال 1931 متولد شد. او متخصص شیمی معدنی و سال‌ها به‌عنوان مشاور علم و فناوری با دولت ایالات متحده همکاری کرده است. گود همچنین در سال‌های 1987 تا 1988 ریاست انجمن شیمی آمریکا (ACS) را بر عهده داشت. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#فان_فکت بعضی فلزات در آب منفجر می‌شوند فلزات قلیایی مثل سدیم، پتاسیم و سزیم وقتی با آب تماس پیدا کنند، واکنش شدیدی داده و هیدروژن و گرما تولید می‌کنند که می‌تواند انفجار ایجاد کند. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓19ژوئن در چنین روزی در سال ۱۹۱۰، پل جان فلوری (Paul J. Flory)، شیمی‌دان برجسته آمریکایی و برنده جایزه نوبل شیمی، متولد شد. فلوری یکی از بنیان‌گذاران شیمی پلیمر به شمار می‌رود. او با ارائه نظریه‌هایی درباره نحوه تشکیل، ساختار و رفتار زنجیره‌های پلیمری، درک دانشمندان از موادی مانند پلاستیک‌ها، لاستیک‌ها و الیاف مصنوعی را متحول کرد. پژوهش‌های او نشان داد که خواص یک پلیمر، تنها به نوع مونومرها وابسته نیست؛ بلکه طول زنجیره، آرایش فضایی و برهم‌کنش بین مولکول‌ها نیز نقشی اساسی در رفتار آن دارند. این دیدگاه، پایه بسیاری از فناوری‌های نوین در صنایع پلیمر، پزشکی و مهندسی مواد شد. فلوری برای این دستاوردها در سال ۱۹۷۴ موفق به دریافت جایزه نوبل شیمی شد و کتاب Principles of Polymer Chemistry او هنوز هم از منابع کلاسیک و معتبر شیمی پلیمر به شمار می‌رود. ⚗️✨ ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#فان_فکت آنتیموان (Sb): فلزی که منفجر می‌شود! 💣 نوعی آلوتروپ از آنتیموان به نام «آنتیموان انفجاری» وجود دارد. اگر با یک جسم تیز روی لبه‌ی این فلز بکشی، ناگهان یک تغییر فاز سریع رخ می‌دهد و فلز با انتشار گرما و دود به شدت منفجر می‌شود و به شکل دیگری تبدیل می‌شود. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#امروز_در_شيمي 🗓18 ژوئن در چنین روزی در سال ۱۹۳۲، دادلی هرشباخ (Dudley R. Herschbach)، شیمی‌دان آمریکایی و برنده جایزه نوبل شیمی، متولد شد. هرشباخ با توسعه روش پرتوهای مولکولی (Molecular Beam Method)، امکان مطالعه برخورد مولکول‌ها و اتم‌ها را با دقتی بی‌سابقه فراهم کرد. این روش به دانشمندان اجازه داد تا برای نخستین بار، واکنش‌های شیمیایی را در مقیاس مولکولی و لحظه‌به‌لحظه بررسی کنند و دریابند که چگونه پیوندهای شیمیایی شکسته و تشکیل می‌شوند. دستاوردهای او، به همراه یوان تی. لی و جان پولانی، در سال ۱۹۸۶ جایزه نوبل شیمی را برایشان به ارمغان آورد و فصل تازه‌ای در شناخت مکانیزم واکنش‌های شیمیایی گشود؛ پژوهش‌هایی که امروزه نیز پایه بسیاری از مطالعات شیمی فیزیک و سینتیک شیمیایی هستند. ⚗️✨ ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات

#فان_فکت سزیم (Cs): پادشاه واکنش‌گری 💥 سزیم آنقدر فعال است که حتی با یخ در دمای ۱۱۶- درجه سانتی‌گراد واکنش انفجاری نشان می‌دهد! اگر ظرف حاوی سزیم را در فضای باز بشکنی، به محض تماس با رطوبت هوا آتش می‌گیرد. این عنصر دقیق‌ترین ساعت‌های جهان (ساعت‌های اتمی) را هم هدایت می‌کند. ـــــــــــــــــــــــــــــــ 🔹تلگرام🔹بله انجمن علمی شیمی دانشگاه علوم و تحقیقات