ایرانگرایی

⚡ تلنگر خراسانی یک سالن پر از صدای اعتراض، و یک پرسش بزرگ! در جریان اجرای نمایش «آرش» در تهران، هنگامی که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، قصد سخن گفتن داشت، صدای هو کردن تماشاگران بلند شد چرا برخی اصلاح‌طلبان از چنین صحنه‌ای نگران شده‌اند؟ شاید پاسخ را باید در تاریخ حکومت‌های اقتدارگرا جست‌وجو کرد؛ جایی که شکستن هیبت قدرت، گاهی پیش از هر تحول سیاسی بزرگی در رفتار و صدای مردم آشکار می‌شود. اما ایران امروز، ایران پیش از دی‌ماه نیست! پس از کشتار خونین معترضان در دی‌ماه ۱۴۰۴، مسئله دیگر فقط نارضایتی اقتصادی یا سیاسی نیست. خانواده‌های داغدار، خاطره جان‌باختگان و زخم‌های آن سرکوب، بخشی از حافظه جمعی جامعه شده‌اند. برای بخشی از مردم، دی‌ماه نقطه عبور از ترس بود؛ نه پایان اعتراض! وقتی جامعه‌ای چنین هزینه سنگینی می‌پردازد، دیگر نمی‌توان انتظار داشت با همان وعده‌های تکراری و هشدارهای همیشگی به سکوت بازگردد. هو کردن بقایی را باید در چنین فضایی فهمید. نه به معنای آنکه همه حاضران یک دیدگاه سیاسی داشته‌اند و نه به معنای آنکه یک اعتراض، سرنوشت حکومتی را تعیین می‌کند؛ بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از نارضایتی آشکاری که حتی در یک مراسم هنری نیز خود را نشان می‌دهد. و پرسش از اصلاح‌طلبان روشن است: اگر حق اعتراض مسالمت‌آمیز را به رسمیت می‌شناسید، چرا باید هو کردن یک مقام حکومتی مسئله‌ساز باشد؟ آیا مردم فقط زمانی حق دارند صدایشان را بلند کنند که شکل اعتراضشان مورد پسند سیاستمداران باشد؟ تاریخ یک حقیقت مهم را یادآوری می‌کند: قدرت سیاسی تنها به نهادها و ابزارهای حکومتی متکی نیست؛ به تصویری که مردم از اقتدار آن دارند نیز وابسته است. وقتی آن تصویر تغییر کند، رابطه جامعه و حکومت هم دگرگون می‌شود. دی‌ماه را نمی‌توان از حافظه مردم پاک کرد و صدای اعتراض امروز را جدا از آن شنید. کسانی که خواهان آرامش جامعه‌اند، پیش از نکوهش صدای معترضان، باید به پرسش‌های بی‌پاسخ خانواده‌های جان‌باختگان و مطالبه عدالت پاسخ دهند. هیبت قدرت با اجبار به سکوت حفظ نمی‌شود؛ اقتدار واقعی از رضایت مردم می‌آید، نه از ترس آنان! @iraneazadvaabad

حمایت ۱۷۰۰ تن از پزشکان و متخصصان ایرانی در داخل و خارج کشور، از اهدای جایزه سال ۲۰۲۶ بنیاد «فریدریش نائومان برای آزادی» به شاهزاده رضا پهلوی به نمایندگی از مردم ایران. این بیانیه به ابتکار «پزشکان میهن‌دوست ایران» تهیه شده و همراه با اسامی امضاکنندگان به این بنیاد تحویل داده شده است. متن کامل بیانیه در وب‌سایت کارزار «ایران را پس می‌گیریم» @RezaPahlaviComms

فرزند ایران و جانفدای میهن ایمان اسدی @drmasoudzamani2

رسانه‌های وابسته به سپاه گزارش داده‌اند که نیروهای جبهه مردمی مبارزون (MPF)، یک گروه بلوچ مخالف جمهوری اسلامی، در ۹ اکتبر یک بمب دست‌ساز را در زاهدان منفجر کرده‌اند. بر اساس این گزارش، انفجار موجب کشته شدن معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی شده است. رسانه‌های وابسته به سپاه همچنین گزارش داده‌اند که در ۹ اکتبر یک فرد مسلح ناشناس، یک مأمور انتظامی را در فاریاب استان کرمان کشته است. @drmasoudzamani2

🔴 فاکس‌نیوز: مأموران فدرال آمریکا به خانه ایلهان عمر، نماینده مسلمان و سومالیایی‌تبار کنگره، یورش بردند به گزارش فاکس‌نیوز، مأموران اداره تحقیقات امنیت داخلی آمریکا (HSI) بامداد دوشنبه ۱۲ اکتبر، با حکم قضایی وارد منزل ایلهان عمر، نماینده دموکرات کنگره آمریکا، در واشنگتن شدند و آن را بازرسی کردند. این عملیات در چارچوب تحقیقات کیفری فدرال درباره اتهام تقلب در اسناد مهاجرتی ایلهان عمر انجام شده است؛ اسنادی که گفته می‌شود پدر او هنگام مهاجرت خانواده از سومالی به آمریکا تنظیم کرده بود. وزارت دادگستری آمریکا نیز اجرای حکم بازرسی را تأیید کرده و اعلام کرده است که این اقدام بخشی از تحقیقات کیفری در حال انجام است. ایلهان عمر پیش‌تر اتهامات مربوط به تقلب مهاجرتی را رد کرده است. دوشنبه ۲۰ مهرماه ۲۵۸۵ #شبنامه @Rppress0

هیج فرقی بین ظریف و محسن رضایی نیست. @drmasoudzamani2 video.twimg.com/amplify_video/2109419158974713856/vid/avc1/320x568/_T8V610CIV7tf2vb.mp4 https://share.google/dGw7WZUhH0JJnDibC

تاملات کتابی که دادگاه ایران را حفظ کرد از هزاران سند حقوقی ایران ساسانی، تنها یک کتاب تقریباً از میان آتش تاریخ گذشته و به ما رسیده است. نسخه ناقص است؛ آغاز چند فصل افتاده، برگ‌ها جابه‌جا شده‌اند و بخشی از متن ناگهان پایان می‌یابد. بااین‌حال، همان هفتادوپنج برگ بازمانده برای گشودن دری به دادگاه‌های ایران در آستانهٔ سدهٔ هفتم میلادی کافی است. نامی که امروز بیشتر برای این اثر به کار می‌رود مادیان هزار دادستان، یعنی «کتاب هزار داوری» است. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد عنوان اصلی احتمالاً کوتاه‌تر بوده: هزار دادستان. گردآورندهٔ آن فرخ‌مرد پسر وهرام بود؛ حقوقدانی که جز نامش اطلاع قطعی دیگری از زندگی او نداریم. آخرین پادشاهی که در متن از او یاد می‌شود خسرو پرویز است. کتاب احتمالاً پس از بیست‌وششمین سال پادشاهی او و اندکی پیش از فروپاشی دولت ساسانی تدوین شده است. این اثر قانون‌نامه‌ای صادرشده از کاخ نبود. فرخ‌مرد مجموعه‌ای از پرونده‌های واقعی و فرضی، صورت‌جلسات دادگاه‌ها، وصیت‌نامه‌ها، نظرهای حقوقدانان و رساله‌های حقوقیِ اکنون گمشده را گرد آورد. مخاطب او نیز مردم عادی نبودند؛ متن برای قاضی و کارشناس نوشته شده و اصطلاحات پیچیده را بی‌توضیح به کار می‌برد. نویسنده فرض می‌کرد خواننده دستگاه حقوقی را می‌شناسد. همین دشواری نکته‌ای مهم در خود دارد. حقوق ساسانی در پایان آن عصر به دانشی تخصصی تبدیل شده بود. میان نظریهٔ حقوقی و رویهٔ دادگاه تفاوت وجود داشت. حقوقدانان پیشین مورد استناد قرار می‌گرفتند و دربارهٔ تفسیر قاعده اختلاف می‌کردند. کتاب از حقوق مدنی، کیفری و آیین دادرسی سخن می‌گوید. فصل‌هایی دربارهٔ فعالیت وکیل، جایگاه خواهان، جلوگیری از اجرای عدالت، بدهی، وثیقه، مالکیت، ازدواج و ارث در آن دیده می‌شود. این تصویر با کلیشهٔ «استبداد شرقی» سازگار نیست. در آن کلیشه، شاه مالک جان و مال همه است و میان فرمان او و زندگی فردی هیچ نهاد حقوقی قرار ندارد. هزار دادستان جامعه‌ای متفاوت را نشان می‌دهد: مردم دارایی دارند، وصیت می‌کنند، قرض می‌گیرند، شریک می‌شوند، دعوا طرح می‌کنند، وکیل می‌گیرند و برای تفسیر قرارداد به دادگاه می‌روند. اقتدار شاهنشاهی وجود دارد، اما درون قلمرو آن شبکه‌ای پیچیده از حقوق خصوصی فعالیت می‌کند. حقوقدان ساسانی حتی میان «مالکیت» و «تصرف» تمایز می‌گذاشت. واژهٔ خویشی به حق مالک برای نگهداری و انتقال مال اشاره داشت؛ داریشن وضع کسی را بیان می‌کرد که مالی در اختیار اوست، بدون آنکه الزاماً مالک باشد. زمین می‌توانست متعلق به یک شخص باشد و محصولش به دیگری اختصاص یابد. قانون میان اصل مال، بُن، و درآمد یا ثمرهٔ آن، بَر، فرق می‌گذاشت. مستأجر، وارث، شریک و صاحب حق انتفاع موقعیت حقوقی یکسانی نداشتند. اینها مباحث جامعه‌ای است که مالکیت را واقعیتی مبهم و صرفاً وابسته به میل مأمور نمی‌دانست. حقوق ارث نیز از قواعد دقیق پیروی می‌کرد. ساسانیان نظام نخست‌زادگی نداشتند؛ تمام پسران قانونی سهم می‌بردند. همسرِ برخوردار از حقوق کامل زناشویی سهمی برابر با یک پسر داشت و دختر ازدواج‌نکرده معمولاً نصف سهم برادر را دریافت می‌کرد. وصیت می‌توانست این نسبت‌ها را تغییر دهد و دارایی معینی را با مالکیت کامل به زن یا دختر منتقل کند. در پرونده‌ای که ایرانیکا شرح می‌دهد، عبارت دقیق وصیت چنان تفسیر شده بود که پسر و دختر سهمی برابر بگیرند. مقایسه با روم نیز آموزنده است. در همان روزگار، مجموعه‌های حقوقی ژوستینین در امپراتوری روم شرقی مرجع بزرگ قانون بودند. پژوهش تطبیقی دانشگاه کالج لندن نشان می‌دهد هزار دادستان تنها اثر حقوقی دورهٔ ساسانی است که به زبان اصلی خود، فارسی میانه، باقی مانده و می‌توان آن را در کنار سنت حقوقی روم بررسی کرد. نکتهٔ شگفت‌انگیز دیگری نیز در متن وجود دارد. فرخ‌مرد کتاب را با زبانی دینی آغاز می‌کند، اما در فصل‌های حقوقی تقریباً به موعظه نمی‌پردازد. حتی وقف‌های آتشکده و هدایا برای روان درگذشتگان از منظر مالکیت، اداره و تعهد بررسی می‌شوند. پژوهشگران این جدایی نسبی را نشانهٔ استقلال‌یافتن دانش حقوق از الهیات در پایان دورهٔ ساسانی دانسته‌اند. دین پس‌زمینهٔ جهان حقوقی بود؛ جای استدلال قضایی را نمی‌گرفت. دولت ساسانی سرانجام فرو ریخت. سپاهش شکست خورد و کاخ‌هایش خاموش شدند. بااین‌حال، فرخ‌مرد پسر وهرام پرونده‌های دادگاه ایران را به کتابی سپرد که سیزده قرن بعد هنوز سخن می‌گوید.؛ این حقیقت باقی ماند که ایران پیش از فتح نیز سرزمین قانون، مالکیت و داوری بود. @drmasoudzamani2

🌍 گروه اطلاعاتی نکسارا گزارش زنده اطلاعاتی | ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ جدیدترین اطلاعات متن‌باز در حوزه ژئوپلیتیک، انرژی و بازارها www.nexaraintelligencegroup.com 🇸🇦 خلیج فارس حمله به فرودگاه ریاض ۱۲ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت. ⚓ تنگه هرمز در پی برخورد گزارش‌شده یک نفتکش با مین دریایی، آتش‌سوزی در این شناور رخ داد؛ ۲۲ نفر نجات یافتند. 🛢️ انرژی بر اساس گزارش‌ها، توافق آمریکا و روسیه درباره تأمین گازوئیل احتمالاً تأثیر قابل‌توجهی بر کاهش قیمت سوخت نخواهد داشت. 🇺🇦 اروپای شرقی حملات روسیه به زاپوریژیا در اوکراین ۲۰ کشته بر جای گذاشت؛ این حملات هم‌زمان با اختلافات بر سر گازوئیل صورت گرفت. 🇹🇼 تایوان چین ۲۱ فروند هواپیمای نظامی و ۷ شناور نیروی دریایی را در نزدیکی تایوان به حرکت درآورد. 🇸🇩 سودان حمله پهپادی نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) به آوارگان در نزدیکی مرز اتیوپی ۴۱ کشته بر جای گذاشت. 🇵🇸 شامات روند اجرای آتش‌بس غزه با بن‌بست روبه‌رو شده است؛ بر اساس گزارش‌ها، ۱۴۰۰ فلسطینی از زمان برقراری آتش‌بس کشته شده‌اند. گروه اطلاعاتی نکسارا اطلاعات زنده | ژئوپلیتیک | انرژی | بازارها @drmasoudzamani2

تاملات چه‌گوارا؛ جلادی در لباس قهرمان انقلاب به مناسبت سالروز مرگ ارنستو چه‌گوارا، ۹ اکتبر ۱۹۶۷ روز نهم اکتبر ۱۹۶۷، ارنستو «چه» گوارا در مدرسه‌ای کوچک در روستای لا ایگرا در بولیوی، به دست نظامیان این کشور تیرباران شد. سی‌ونه سال داشت. مرگ او سرآغاز زندگی دیگری بود؛ زندگی در افسانه‌ها. تصویرش بر پرچم‌ها، دیوارها، پوسترها و میلیون‌ها پیراهن نقش بست و به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای شورش و آزادی‌خواهی در جهان بدل شد. اما پشت این چهرهٔ رمانتیک، واقعیتی تاریخی پنهان مانده است: مردی که شخصاً در اعدام انسان‌ها مشارکت داشت، بر زندانی فرمان می‌راند که مخالفان حکومت انقلابی در آن تیرباران می‌شدند و خشونت را ابزاری مشروع برای دگرگون‌ساختن جامعه می‌دانست. داستان از سال‌ها پیش از مرگ او در بولیوی آغاز می‌شود. چه‌گوارا در جریان جنگ‌های چریکی کوبا، اوتیمیو گوئرا، دهقانی را که به خبرچینی برای نیروهای فیدل کاسترو متهم شده بود، شخصاً اعدام کرد. او در خاطرات خود بی‌پرده شرح می‌دهد که چگونه با شلیک گلوله‌ای به سر این مرد، به زندگی‌اش پایان داد. این روایت از آن جهت اهمیت دارد که دریچه‌ای به جهان اخلاقی چه‌گوارا می‌گشاید: جهانی که در آن، تشخیص خیانت از سوی فرماندهٔ انقلابی می‌توانست برای گرفتن جان یک انسان کافی باشد. با پیروزی انقلاب کوبا در ژانویهٔ ۱۹۵۹، چه‌گوارا فرماندهی قلعهٔ لا کابانیا در هاوانا را بر عهده گرفت؛ زندانی که به یکی از مهم‌ترین مراکز محاکمه و اعدام وابستگان حکومت سرنگون‌شدهٔ باتیستا تبدیل شد. دادگاه‌های انقلابی، متهمان را با شتاب و در شرایطی محاکمه می‌کردند که استقلال قضایی و تضمین‌های بنیادین دادرسی عادلانه با تردیدهای جدی روبه‌رو بود. جان لی اندرسون، زندگی‌نامه‌نویس چه‌گوارا، از حدود ۵۵ اعدام در دوران فرماندهی مستقیم او در لا کابانیا یاد می‌کند. پژوهشگران دیگر آمارهای بالاتری ارائه کرده‌اند. دربارهٔ شمار دقیق قربانیان و میزان مسئولیت مستقیم چه‌گوارا اختلاف‌نظر وجود دارد؛ اما مشارکت او در دستگاه اعدام انقلابی، واقعیتی مستند در تاریخ انقلاب کوباست. برای درک رفتار چه‌گوارا باید به جهان‌بینی او نیز نگریست. در اندیشهٔ او، خشونت، وسیله‌ای برای آفرینش جامعه‌ای تازه به شمار می‌رفت. انسان انقلابی می‌بایست در راه آرمان خود از ملاحظات معمول اخلاقی فراتر رود و دشمن طبقاتی و سیاسی را مانعی در مسیر رهایی جامعه بداند. این ذهنیت در سیاست خارجی او نیز آشکار شد. پس از بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲، چه‌گوارا اعلام کرد که اگر کنترل موشک‌های هسته‌ای شوروی در اختیار انقلابیون کوبایی بود، آنان از این سلاح‌ها علیه ایالات متحده استفاده می‌کردند. چنین موضعی نشان می‌دهد که چگونه یقین ایدئولوژیک می‌تواند حتی بقای میلیون‌ها انسان را در برابر پیروزی آرمان سیاسی کم‌اهمیت جلوه دهد. اما شگفت‌انگیزترین بخش داستان چه‌گوارا، سرنوشت تصویر او در حافظهٔ عمومی جهان است. مردی که در استقرار یک دیکتاتوری انقلابی مشارکت کرد، به نماد آزادی تبدیل شد. فرمانده‌ای که نامش با جوخه‌های اعدام پیوند خورده بود، بر دیوار اتاق جوانانی نقش بست که خود را مدافع حقوق بشر می‌دانستند. دشمن سرسخت سرمایه‌داری نیز سرانجام به یکی از پرفروش‌ترین تصاویر فرهنگ مصرفی جهان سرمایه‌داری بدل شد. تصویر جسد چه‌گوارا یادآور پایان زندگی یک انقلابی است؛ اما برای فهم میراث تاریخی او باید چهره‌های دیگری را نیز به خاطر آورد: کسانی که در زندان‌های انقلاب کوبا اعدام شدند، کسانی که از محاکمهٔ عادلانه محروم ماندند و کسانی که نامشان زیر سایهٔ افسانهٔ فرماندهٔ انقلابی به فراموشی سپرده شد. @drmasoudzamani2

‏حسین یکتا یکی از ده‌ها فرمانده میانی سپاه پاسداران است که مسئولیت پروپاگاندا و تبلیغات روانی سپاه را برای جمهوری اسلامی بر عهده دارد. از مردم می‌خواهد نان و پیاز بخورند، از زنان می‌خواهد النگوهایشان را به جبهه مقاومت هدیه کنند و ورزشکاران را به لبنان می‌برد تا ویرانه‌های حزب‌الله را ببینند و مردم ایران را به کمک مالی برای بازسازی لبنان ترغیب کند. اما خود چه می‌کند؟ این تصاویر جشن فرزند حاج حسین یکتا با حضور او در شرکت اقتصادی‌اش است. پسر حسین یکتا یکی از چند ده مزرعه‌دار بیت‌کوین «قانونی» ایران است. واردات لاستیک خودرو و موتور از چین در انحصار اوست. شکی نیست این شرکت متعلق به حسین یکتا و به نام فرزندش است. آیا وقتی از ملت ایران می‌خواهد فرش زیر پایشان را بفروشند و گوشواره و النگوهایشان را به حزب‌الله بدهند، از فرزندش هم می‌خواهد سرمایه شرکتش را به حزب‌الله ببخشد؟ 🌐 irbr.news 📡 @irbriefing

ترس جمهوری اسلامی از پهلوی👆👆 @drmasoudzamani2

تاملات چه‌گوارا؛ جلادی در لباس قهرمان انقلاب به مناسبت سالروز مرگ ارنستو چه‌گوارا، ۹ اکتبر ۱۹۶۷ روز نهم اکتبر ۱۹۶۷، ارنستو «چه» گوارا در مدرسه‌ای کوچک در روستای لا ایگرا در بولیوی، به دست نظامیان این کشور تیرباران شد. سی‌ونه سال داشت. مرگ او سرآغاز زندگی دیگری بود؛ زندگی در افسانه‌ها. تصویرش بر پرچم‌ها، دیوارها، پوسترها و میلیون‌ها پیراهن نقش بست و به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای شورش و آزادی‌خواهی در جهان بدل شد. اما پشت این چهرهٔ رمانتیک، واقعیتی تاریخی پنهان مانده است: مردی که شخصاً در اعدام انسان‌ها مشارکت داشت، بر زندانی فرمان می‌راند که مخالفان حکومت انقلابی در آن تیرباران می‌شدند و خشونت را ابزاری مشروع برای دگرگون‌ساختن جامعه می‌دانست. داستان از سال‌ها پیش از مرگ او در بولیوی آغاز می‌شود. چه‌گوارا در جریان جنگ‌های چریکی کوبا، اوتیمیو گوئرا، دهقانی را که به خبرچینی برای نیروهای فیدل کاسترو متهم شده بود، شخصاً اعدام کرد. او در خاطرات خود بی‌پرده شرح می‌دهد که چگونه با شلیک گلوله‌ای به سر این مرد، به زندگی‌اش پایان داد. این روایت از آن جهت اهمیت دارد که دریچه‌ای به جهان اخلاقی چه‌گوارا می‌گشاید: جهانی که در آن، تشخیص خیانت از سوی فرماندهٔ انقلابی می‌توانست برای گرفتن جان یک انسان کافی باشد. با پیروزی انقلاب کوبا در ژانویهٔ ۱۹۵۹، چه‌گوارا فرماندهی قلعهٔ لا کابانیا در هاوانا را بر عهده گرفت؛ زندانی که به یکی از مهم‌ترین مراکز محاکمه و اعدام وابستگان حکومت سرنگون‌شدهٔ باتیستا تبدیل شد. دادگاه‌های انقلابی، متهمان را با شتاب و در شرایطی محاکمه می‌کردند که استقلال قضایی و تضمین‌های بنیادین دادرسی عادلانه با تردیدهای جدی روبه‌رو بود. جان لی اندرسون، زندگی‌نامه‌نویس چه‌گوارا، از حدود ۵۵ اعدام در دوران فرماندهی مستقیم او در لا کابانیا یاد می‌کند. پژوهشگران دیگر آمارهای بالاتری ارائه کرده‌اند. دربارهٔ شمار دقیق قربانیان و میزان مسئولیت مستقیم چه‌گوارا اختلاف‌نظر وجود دارد؛ اما مشارکت او در دستگاه اعدام انقلابی، واقعیتی مستند در تاریخ انقلاب کوباست. برای درک رفتار چه‌گوارا باید به جهان‌بینی او نیز نگریست. در اندیشهٔ او، خشونت صرفاً ضرورتی ناخواسته در میدان جنگ نبود؛ وسیله‌ای برای آفرینش جامعه‌ای تازه به شمار می‌رفت. انسان انقلابی می‌بایست در راه آرمان خود از ملاحظات معمول اخلاقی فراتر رود و دشمن طبقاتی و سیاسی را مانعی در مسیر رهایی جامعه بداند. این ذهنیت در سیاست خارجی او نیز آشکار شد. پس از بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲، چه‌گوارا اعلام کرد که اگر کنترل موشک‌های هسته‌ای شوروی در اختیار انقلابیون کوبایی بود، آنان از این سلاح‌ها علیه ایالات متحده استفاده می‌کردند. چنین موضعی نشان می‌دهد که چگونه یقین ایدئولوژیک می‌تواند حتی بقای میلیون‌ها انسان را در برابر پیروزی آرمان سیاسی کم‌اهمیت جلوه دهد. اما شگفت‌انگیزترین بخش داستان چه‌گوارا، سرنوشت تصویر او در حافظهٔ عمومی جهان است. مردی که در استقرار یک دیکتاتوری انقلابی مشارکت کرد، به نماد آزادی تبدیل شد. فرمانده‌ای که نامش با جوخه‌های اعدام پیوند خورده بود، بر دیوار اتاق جوانانی نقش بست که خود را مدافع حقوق بشر می‌دانستند. دشمن سرسخت سرمایه‌داری نیز سرانجام به یکی از پرفروش‌ترین تصاویر فرهنگ مصرفی جهان سرمایه‌داری بدل شد. این تناقض تنها حاصل ناآگاهی تاریخی نیست. مسئله‌ای عمیق‌تر در میان است: تمایل انسان به داوری دربارهٔ جنبش‌های سیاسی بر اساس وعده‌ها و آرمان‌هایشان، به‌جای سنجش کردارها و پیامدهای واقعی آن‌ها. تصویر جسد چه‌گوارا یادآور پایان زندگی یک انقلابی است؛ اما برای فهم میراث تاریخی او باید چهره‌های دیگری را نیز به خاطر آورد: کسانی که در زندان‌های انقلاب کوبا اعدام شدند، کسانی که از محاکمهٔ عادلانه محروم ماندند و کسانی که نامشان زیر سایهٔ افسانهٔ فرماندهٔ انقلابی به فراموشی سپرده شد. @drmasoudzamani2

تاملات پنج نسل برای یک رشته آب سپاه آنتیوخوس سوم از بیابان‌های پارت می‌گذشت. بر سطح زمین رودخانه‌ای دیده نمی‌شد، اما چاه‌هایی که در فاصله‌های منظم دهان گشوده بودند از وجود شبکه‌ای پنهان خبر می‌دادند. آب از دامنهٔ کوه، در تونل‌هایی کم‌شیب، کیلومترها زیر خاک حرکت می‌کرد و سرانجام به کشتزار و آبادی می‌رسید. آنچه از بالا بیابان می‌نمود، در زیر زمین محصول محاسبه، سرمایه و کار چندین نسل بود. پولیبیوس، مورخ یونانی سدهٔ دوم پیش از میلاد، هنگام شرح این لشکرکشی روایتی درخور توجه ثبت کرده است. به گفتهٔ او، در روزگاری که پارسیان بر آسیا فرمان می‌راندند، هرکس آب را به زمینی پیش‌تر بی‌آب می‌رساند، حق کشت و بهره‌برداری از آن زمین را برای پنج نسل به دست می‌آورد. همین پاداش سبب شده بود مردم هزینه و دشواری حفر کاریزهای طولانی را بپذیرند. کاریز با کندن یک چاه ساده پدید نمی‌آمد. مقنی باید سفرهٔ آب را در ارتفاعات پیدا می‌کرد، چاه مادر را تا ژرفای مناسب پایین می‌برد و تونلی با شیب دقیق می‌ساخت. شیب زیاد خاک را می‌شست و سازه را ویران می‌کرد؛ شیب اندک حرکت آب را متوقف می‌ساخت. چاه‌های عمودی در مسیر، راه خروج خاک و دسترسی برای تعمیر بودند. این فناوری که خاستگاهش را عموماً در فلات ایران می‌جویند، آب را بدون مصرف دائمی سوخت و با نیروی جاذبه انتقال می‌داد. دستور شاهان ایران از یک اصل اقتصادی روشن حکایت داشت: کسی که برای آبادانی خطر می‌کند، باید فرصت کافی برای بهره‌مندی از حاصل کارش داشته باشد. متن پولیبیوس فقط از حق کشت برای پنج نسل سخن می‌گوید. بااین‌حال، جوهر سیاست ابهامی ندارد: پادشاهی ایران ایجاد منبع آب را با پاداشی پایدار و قابل‌انتقال به فرزندان پیوند زده بود. این روایت، تصویر کهنهٔ «استبداد شرقی» را نیز به پرسش می‌کشد. در آن تصویر، شاه مالک همه‌چیز است و مردم جز فرمان‌برداری نقشی ندارند. شواهد اقتصادی دورهٔ هخامنشی از نظمی متنوع‌تر خبر می‌دهند: املاک شاهی، زمین‌های دولتی، دارایی‌های بزرگ و قطعات کوچک کشاورزان در کنار یکدیگر وجود داشتند. دولت شاهنشاهی راه، امنیت و قاعده فراهم می‌کرد؛ خانواده‌ها و اجتماعات محلی سرمایه می‌گذاشتند، زمین را آباد می‌کردند و سهم آب خود را به ارث می‌بردند. کاریز پس از احداث نیز به نظم حقوقی نیاز داشت. آب باید بر پایهٔ زمان یا حجم تقسیم می‌شد. مالکان سهم آب موظف بودند در لای‌روبی، تعمیر میله‌ها و نگهداری تونل مشارکت کنند. مدیریت سنتی کاریز نوعی شرکت مدنیِ زنده بود: حق بهره‌برداری با تکلیف نگهداری همراه می‌شد. یونسکو این سازوکارهای جمعی را یکی از عوامل تقسیم نسبتاً منصفانه و پایدار آب در سامانه‌های تاریخی کاریز ایران می‌داند. این میراث هنوز زنده است. یونسکو در گزارش فوریهٔ ۲۰۲۵، از حدود ۳۷ هزار کاریز فعال در ایران سخن می‌گوید که نزدیک به یازده درصد آب کشور را تأمین می‌کنند. کاریز، نهادی اقتصادی است که بیش از دو هزار سال دوام آورده، زیرا میان حق، مسئولیت و محدودیت طبیعی تعادل برقرار کرده است. درس کاریز برای ایران امروز، تداوم ارتباط گذشته، حال و آینده است . شهرها و کشاورزی معاصر به فناوری‌های تازه نیاز دارند. مسئله، منطق پشت آن فرمان کهن است: حقوق روشن آب، امنیت سرمایه، مشارکت مالکان محلی، قیمت‌گذاری مناسب و احترام به ظرفیت تجدید طبیعت. بحران آب را نمی‌توان با فرمان اداری و تخصیص‌های سیاسی درمان کرد. وقتی بهره‌بردار از آیندهٔ حق خود مطمئن نباشد، انگیزه‌ای برای مرمت منبع ندارد. هنگامی که هزینهٔ برداشت از زیان واقعی آن جدا شود، مصرف بی‌محابا رفتاری قابل‌انتظار خواهد بود. در یک پادشاهی مشروطه، تاج می‌تواند نگاهبان چنین تعهدهای بلندمدتی باشد؛ دولت‌ها می‌آیند و می‌روند، اما قواعد مالکیت و منافع ملی نباید همراه کابینه‌ها دگرگون شوند. شاهان ایران در روایت پولیبیوس خودشان کلنگ بر کوه نزدند. کاری مهم‌تر کردند: قانونی ساختند که مردم را برمی‌انگیخت آب را از دل سنگ بیرون آورند و میراث آبادانی را به پنج نسل پس از خود بسپارند.

ملیکا دستیاب تنها ۲۱ سال داشت؛ دانشجوی اقتصاد، نوازنده تنبور و تکیه‌گاه خواهر کوچکش. او در ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ با شلیک مستقیم در کرمانشاه جان سپرد. نامش فراموش‌شدنی نیست. #جاویدنام @iraneazadvaabad

🌍 گروه اطلاعاتی نکسارا گزارش زنده اطلاعاتی | ۹ اکتبر ۲۰۲۶ جدیدترین اطلاعات متن‌باز در حوزه ژئوپلیتیک، انرژی و بازارها www.nexaraintelligencegroup.com 🇸🇦 خلیج فارس حملات به فرودگاه ریاض ۳ کشته بر جای گذاشت؛ تهدیدها علیه حریم هوایی عربستان سعودی افزایش یافته است. 🔴 دریای سرخ حملات حوثی‌ها شدت گرفته و خطر اختلال در انتقال انرژی و محموله‌های تجاری از مسیر باب‌المندب افزایش یافته است. 🇹🇼 تایوان آمریکا اقدامات دریایی چین در سواحل شرقی این کشور را به‌شدت بی‌ثبات‌کننده توصیف کرد. 🇺🇦 اروپای شرقی حملات روسیه ۳ کشته بر جای گذاشت؛ شمار جان‌باختگان در اوکراین از ۵۰ نفر فراتر رفته است. 🛢️ انرژی اجرای توافق آمریکا و روسیه در زمینه گازوئیل با محموله اولیه ۳۰۰ هزار تنی آغاز شد. 🚫 تحریم‌ها آمریکا ۱۷ کشتی مرتبط با ناوگان سایه نفتی ایران را هدف تحریم‌های جدید قرار داد. 🇸🇩 سودان حمله پهپادی نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) به آوارگان غیرنظامی، ۳۰ کشته بر جای گذاشت. گروه اطلاعاتی نکسارا اطلاعات زنده | ژئوپلیتیک | انرژی | بازارها @drmasoudzamani2

🔸بسنت: ایالات متحده قصد دارد یک میلیارد دلار رمزارز جمهوری اسلامی را توقیف کند 🔻اسکات بسنت اعلام کرد که دولت ترامپ قصد دارد تا پایان هفته حدود یک میلیارد دلار دارایی رمزارزی مرتبط با جمهوری اسلامی را مصادره کند. 🔻وزیر خزانه‌داری آمریکا روز جمعه ۱۷ مهر در گفت‌وگو با نیوزمکس گفت که راهبرد دولت آمریکا با هدف قرنطینه کامل حکومت جمهوری اسلامی طراحی شده است تا دسترسی آن به بازارهای بین‌المللی، مسیرهای حمل‌ونقل و منابع مالی قطع شود. 📌ادامه خبر را در وب‌سایت اپک‌تایمز فارسی بخوانید. Website|Instagram|Facebook|X|Linkedin|YouTube|GanjingWorld