Zayd Qamar

Tun. Yomgʻir yogʻyapti. Choy damladim. Suhbat uchun ideal vaziyat: t.me/anonaskbot?start=yozuvchi

Zuho surasi

• Ustoz Husayn Buxoriy

Bandaman Bu jahon ayvonida bir lahza mehmon bandaman, Gullarin sar-sar oʻrib ketgan guliston bandaman. Bu hayot soʻqmoqlarida yoʻl yoʻqotdim bedarak, Benavo bechoralik dashtida sarson bandaman. Ham yurak nomli qabrga sirlarin koʻmgan tirik, Zohiri boʻston, vale botin goʻriston bandaman. Siyna sandigʻida choʻgʻ dardlarni sirli saqlagan, Imtihonlar tiygʻidan dil pora, hayron bandaman. Ruhim istarsiz agar, zulm ichra zulmatdan soʻrang, Ashk — yogʻ, kiprik — pilik, sham’i shabiston bandaman. Lek hakim Robbimga shukr aylab qoʻyurman yerga bosh, Roziman, har ne qadar qilsa, musulmon bandaman.

• Ustoz Husayn Buxoriy

qadrli singlimga, hech bir erkak uning uchun jahannamga kirishga arzimaydi. uni rozi qilayin deb, nomingga dog‘ tushirib qo‘ymagin. bilsang, Yāsir al-Huzaymiyning bir videosiga duch keldim, unda: "كل علاقة بدايتها لا ترضي الله نهايتها لا ترضيك" — boshlanishi Allohga xush kelmagan har qanday munosabatning nihoyasi senga ham xush kelmaydi”, - deyilgandi. qasamki, bu ayni haqiqat. kun kelib, seni uning uchun xarob qilganing o‘zliging bilan yolg‘iz qoldiradi. o‘zingni qadrsiz va toptalgan his qilasan. Eng yomoni esa — o‘z-o‘zingni hurmat qilolmay qolishing bo‘ladi. chunki, mag‘lubiyat ichkaridan boshlangan, qalbda, ibodatda halovat ham qolmagan bo‘ladi. menga ishon, sen bu ozorlarga loyiq emassan. kuch-g‘ayratingni, hissiy quvvatingni, bebaho umringni va pokiza tuyg‘ularingni unga sovurib yubormagin. o‘zing o‘ylab ko‘r, singlisiga qilinsa aslo rozi bo‘lmaydigan muomalani senga qilayotgan kishi shularga arziydimi? sen uchun otang, akang yoki boshqa valiylaring oldiga kelmagan, biror jiddiy harakat ham qilmagan birov uchun o‘zingni xatarga qo‘yishga arziydimi? seni volidangdan ko‘p sevgan Vadud, Rahim, Rauf bo‘lgan Allohdan uzoqlashishga-chi? qarshi jins uchun kurashish — er kishiga yarashadi. hatto jonivorlarda ham shunday. o‘zini hurmat qilgan qiz erkaklar ortidan yugurmaydi, uni deb hamjinsi bilan soch yulishmaydi, bo‘g‘ishmaydi. bu - shunchaki sharmandalik. fazilatli ayol-qizlar uchun kurashishadi. marjon uchun g‘avvoslar dengizga sho‘ng‘iydi, ko‘pik esa suv yuziga o‘zi suzib chiqadi. unutma, sen - mufazzalsan. o‘zingni yerga urmagin. payg'ambarimizning ❤️: mo‘min kishi o‘zini xor qilmog‘i mumkin emas, deganlarini esla. yuzingni yorug‘ qilib olib ketaman, degan gap sharaf emas, or ekanligini bilasan. yuzing zotan yorug‘! yorug‘ qilinishi uchun yuzlar avval qaro qilingan bo‘ladi. Alloh saqlasin. o‘tkinchi hoyu havasni emas, kelajagingni tanla. ayol uchun bir kasb-hunar qanchalar muhimligini keyinroq tushunib yetasan. o‘qishga bugun bor imkon ertaga bo‘lmasligi mumkin. xullas, ruhiy va jismoniy salomatligingni, ibodatingni, darslaringni va shaxsiy o‘sishingni tanlagin. o‘zligingni, dunyo va Oxirat saodatini tanla. @qizingizyozdi

Sen ertaga deysan… Ammo qaysidir erta kelmaydi. Nimadan bu qadar xotirjamsan, ey inson? Kutmasang-da har kuni kelayotgan ertalardanmi? Yoki gunoh-ma’siyat bilan uyquga yotgan tuningning tonglari otganidanmi? Bilasan. Toʻxtash kerakligini, toʻxtatish kerakligini, Allohga qaytish kerakligini bilasan. Ammo unutgansan. Qabriston kelishi aniqdek ertasidan xotirjam boʻlgan, oʻsha aytgan ertagasi kelgan, ammo u ertaga oʻzi yetib bora olmagan marhumlar bilan toʻla ekanini unutgansan. Qaysi ertang soʻnggisi boʻlishini bilasanmi? Men ham bilmayman. Shuning uchun seni kutmaydigan ertani kutma! Chunki bizda bori faqat hozir!..

…and this is what’s going on inside me.

Inson birining qalbida bir koʻshk bunyod etar ekan, bu koʻshkning “ishonch”, “hurmat”, “ixlos”, “umid” nomli eng fazilatli gʻishtlarini birma-bir, oʻz qoʻllari bilan oʻrnatadi. Shuning uchun ham bir insonning qalbiga kirib borish, u yerdan panoh topish kishidan juda uzoq vaqt talab etadi. Ammo arzimagan shamol, eng yengil shabada ham bu koʻshkning devorlarini darz ketkazishi mumkin. Hatto beixtiyor qilingan xato ham bu koʻshkni vayronaga aylantirishi mumkin. Nima qilamiz? Yiqilishidan qoʻrqib, bir bino ham bunyod etmaylikmi? Bir kuni quvilishdan xavotirlanib, qalblarga kirib bormaylikmi? Yoʻq. Unday demayman. Zero hayhotdek dunyoga sigʻmagan inson ba’zan bir faqirning mitti qalbidan panoh topishi mumkin. Faqat, sizdan juda uzoq muddat va mehnat talab qiladigan bu koʻshkni qaysi qalbga qurmoqchi ekaningizga boqing, deyman. U shunday bir qalb boʻlsinki, tirqishidan oralagan shamol ham, bevaqt turgan kuchli boʻron ham siz bunyod etgan maskanga zarar yetkazmasin. Shunday bir qalb sohibini tanlangki, mana shu koʻshk gʻishtlarini oʻzi uzatib tursin. Va Allohning fazli ila shunday bir goʻzal qalbni oshyon etarkansiz, oʻzingiz-da bu qalbga sovuq shamollar, shubha va ishonchsizlik boʻronlarini olib kelmang, deyman. Ana shunda qalb ham, qalb egasi ham, koʻshk ham, koʻshkning egasi ham Haq taoloning rahmati ostida goʻzal hayot kechiradilar… deyman…

Va oʻz qabring boshiga oʻrnatilgan qabr toshidek vaqt oʻtgani sayin insonlar yodidan unutilaverasan. Borligingni faqat oʻzing biladigandek. Tun-u kun soʻzlasang ham, soʻzlarningni eshitguvchi kimsa yoʻqdek. Aslida unutmaslik uchun oʻrnatganlar-u, ammo oʻrnatganlarini unutgandeklar goʻyo. Kimsasiz, biroq sokin bir muhit oʻrab oladi atrofingni. Onda-sonda yodiga kelganlarning lozim topsalar, ziyoratingga keladilar. Toshga bitilganlarni oʻqib, bir muddat kim boʻlganingni yodga olishga urinadilar. Ehtirom etsalar, haqqingga duoyi xayrlar oʻqib, xushnud etadilar. Lozim topmasalar, xayoldan oʻtkazish bilan kifoyalanadilar. Lekin, ey inson, senga bundan ham qoʻrqinchlisini aytaymi? Bu oʻz yodingdan oʻzing koʻtarilishing. Kim ekaningni, oʻzligingni unutishing. Oʻzing oʻzingni ortiq taniy olmay qolishing. Bu oʻsha toshdan qabr egasining nomi oʻchdi, degani. Ortiq qabr shunchaki qabr, tosh shunchaki tosh, degani. Noming har ikkisidan ham oʻchdi, degani. Endi kimligingni faqat tuproq va osmon biladi, degani…

I am not even sure if I am alive or just pretending to be.

• Franz Kafka

Bir gunoh qilasan. Joning ogʻriydi. Ichingga yutasan. Soʻng yana qilgan tavbangni buzasan. Yana qonaysan. Va yana ichingga yutasan. Seni Robbingdan uzoqlashtirgan har amal bergan ogʻriqlar yigʻilib-yigʻlib, oxiri boʻgʻzingga qadar yetib keladi. Shunda na olgan nafasing senga rohat baxsh etadi, na soʻzlagan biror soʻzing. Boʻgʻzingdan nimaiki kirmasin va nimaiki chiqmasin, tikon kabi ichingni shilib oʻtaveradi. Ammo bu azoblar seni yana Robbingga yaqinlashtirsa, qanday yaxshi. Dardingga davo dardingning oʻzi boʻlgani naqadar yaxshi. Ha, davoni ham shu ogʻriqlardan topasan. Chunki aynan shu ogʻriqlar seni Alloh tomon yetaklaydi. Chorasizlik ichida beixtiyor yana U tomon yugura boshlaysan. Vaqtlarki ichingni kuydirgan choʻgʻ endi goʻzal bir munojot boʻlib, qoʻllaringda ochilgan duoga, koʻzlaringdan qalqqan pushaymonlik yoshlariga aylanadi. Ana shu koʻz yoshlar hammasini yuvib ketadi. Sen bir marta, bor vujuding bilan “Alloh!” de, “Allohim!” de. Shunday aytki, ruhing tanangni tark etayotgandek boʻlsin. Sochlaringning uchidan tirnoqlaringning uchiga qadar titroq bossin. Yuragingni kuydirayotgan otashni soʻndirguvchi bir rahmat shamoli essin. Soʻng chuqur nafas ol. Tiqilgan ogʻriqlaringdan xalos boʻlganingga ishonch hosil qilgandek nafas ol. Aynan shunisini avvalgilaridan farqi oʻlaroq, Robbingga qaytguvchi qilganiga shukr qilib nafas ol! Agar ogʻriqlar seni Alloh tomon yaqinlashtirsa, qoʻyaver, ogʻriyversin!

Taomlanish uchun kirdim. Koʻzdan panaroq stol chetiga borib oʻtirdim. Hali hech narsa demasimdan xodim ortimdan qora choy olib keldi va indamay stol ustiga qoʻydi. Oʻyladim. Hatto mana shu choychi ham mening qanday choy ichishimni biladi. Soʻng sen haqingda oʻyladim. Juda koʻp narsalarga kech qolyapsan…

Agar boshqa millionlab yulduzlarda uchramaydigan bir gulni yaxshi koʻrsang, shuning oʻzi ham kifoya: osmonga boqqaning zamon oʻzingni baxtiyor his etasan. “Olislarda, qaydadir mening ham gulim bor”, deb shivirlasang bas – koʻksing togʻdek yuksalib ketadi.

• «Kichkina shahzoda»

Hayotda har kimning oʻz dardlari boʻladi. Hammaning boshqa hech kimnikiga oʻxshamagan dardlari… va inson ayni mana shu — oʻziga berilgan dardlarni yozishi kerak. Chunki boshqaning hissiyotini qanchalik yaxshi tushunmasin, uni boshdan kechirgan kabi ifodalay olmaydi. Shunday ekan, yoz… Yozki, satrlaring faqat senga tegishli boʻlsin. Yozki, qalbining zulmat burchaklarida berkinib oʻtirgan darddoshlaring soʻzlar orqali ularga uzatilgan qoʻllardan tutsin. Yozki, bu dunyoda ayni hislarni boshdan oʻtkazayotgan yolgʻiz oʻzlari emasliklarini, bu dunyoda ularni tushuna oluvchi kimdir borligini anglasinlar. Yozki, oʻqisinlar, his etsinlar, satrlaringda yashasinlar… Yoz. Koʻchirma. Oʻz dardlaringni yoz. Darding uchun. Darddoshlaring uchun. Yoz!..

Sukutdaman... Tilim lol, yuragim esa parvona. Koʻzlarimda izsiz bir parishonlik. Qaysi tarafga yuzlansam chegarasi koʻrinmagan ummon. Ummonda gʻoyib boʻlgan, vayrona bir yurak... Muhtojman bir ogʻiz duoyingga, bir nafas marhamatingga, bir tomchi muhabbatingga. Ey Sohib! Meni eshitmoqdasan, shunday emasmi?! Qalamimdan chiqayotgan soʻzlarni emas, yuragimdan toʻkilayotgan satrlarni...

• Jaloliddin Rumiy

Yashamoq Vaqt oʻtgani sayin “yashamoq”, shunchaki, nafas olishdan iborat jarayon emasligini chuqurroq anglab yetasiz. Inson tiriklikni his qilishi uchun yomgʻir ostida sayr qilishi, tunda oyni va son-sanoqsiz yulduzlarni tomosha qilishi, yolgʻiz qolib kitob oʻqishi, koʻksini kuydirgan dardlarni qogʻozga toʻkishi, qalbining kimsasiz burchaklarida uyulib yotgan tushunuksiz hislarni she’rlardan topishi, choy ichishi, osmonga, bulutlarga termulganda bir entikib qoʻyishi, va nihoyat, bir Yaratuvchisi bor ekaniga har lahza ishora qilib turgan bu sokin va mukammal tabiatni teranroq anglashga harakat qilishi hamda soatlab tafakkurga gʻarq boʻlishi zarur. Aynan shular, ha, mana shular — qalblarimizning U yaratgan har bir goʻzallikka tashna boʻlishi bizni tiriklikda tutib turadi. Mana shu hislar oddiy soʻzlar bilan ta’riflash mushkul boʻlgan va faqat his qilgandagina anglab yetish mumkin boʻlgan tiriklik belgilaridir. Siz ham tirikmisiz? Yashayapsizmi? Yoki faqat nafas olmoqdamisiz?

Alloh qullarini qanday afv qiladi? Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bunday deganlarini eshitdim: «Banda bir gunoh qilib: “Ey Alloh! Gunohimni magʻfirat qil”, dedi. Shunda Robbisi unga: “Bandam bir gunoh qilib, uning gunohni magʻfirat qiladigan va uni kechirib yuboradigan Robbisi borligini bildi”, deb uni kechirdi. Soʻng Alloh xohlaganicha (oʻsha holida) turdi. Soʻng yana gunoh qildi, ehtimol, soʻng: “Yana gunoh qilib qoʻydim”, dedi va: ”Ey Robbim, gunohimni magʻfirat qil”, dedi. Shunda U (Alloh): “Bandam gunoh qilib, gunohni magʻfirat qiladigan va uni kechirib yuboradigan Robbisi borligini bildi”, dedi va kechirdi. Soʻng Alloh xohlaganicha (oʻsha holida) turdi. Soʻng yana gunoh qildi, va ehtimol, soʻng: “Yana gunoh qilib qoʻydim”, dedi va: ”Ey Robbim, gunohimni magʻfirat qil”, dedi. Shunda U (Alloh): “Bandam gunoh qilib, gunohni magʻfirat qiladigan va uni kechirib yuboradigan Robbisi borligini bildi. Bandamni kechirdim, xohlaganini qilsin”, dedi». Imom Buxoriy va Muslim rivoyati.

• «Rasululloh ﷺ bilan bir soat suhbat»