مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و کاهش خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC)

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد نهم | آتش‌سوزی و جدا شدن و پرتاب Cap تفکیک‌گر ایستگاه CGS روز هفتم | کتابخانه ایمنی فرآیند در شش روز گذشته، سناریوی آتش‌سوزی و پرتاب Cap، تجهیزات و مدارک مهندسی، پدیده فیزیکی Projectile Effect، لایه‌های حفاظتی و همچنین عوامل مدیریتی و سازمانی مرتبط با این رویداد را بررسی کردیم. در این مسیر، چند مرجع فنی و مدیریتی برای درک بهتر الزامات مرتبط با Closure، کنترل انرژی، یکپارچگی تجهیزات و مدیریت ایمنی فرآیند مورد توجه قرار گرفتند که در ادامه مرور می‌کنیم. 📘 ASME BPVC Section VIII, Division 1 – UG-35.2 این بخش از الزامات ASME به Quick-Actuating Closures مربوط است و بر ایمن‌بودن مکانیزم‌های قفل و نگهدارنده Closure در شرایط تحت فشار تأکید دارد. در صورتی که Cap مورد استفاده از این نوع Closure باشد، الزامات مربوط به درگیرشدن مکانیزم قفل پیش از اعمال فشار و جلوگیری از بازشدن آن تا زمان آزادشدن فشار، در تحلیل این رویداد اهمیت پیدا می‌کند. 📘 OSHA 29 CFR 1910.147 – Control of Hazardous Energy (LOTO) این استاندارد الزامات کنترل انرژی خطرناک در فعالیت‌های سرویس و تعمیرات را تشریح می‌کند و بر ایزوله‌کردن تجهیز، کنترل و تخلیه انرژی باقی‌مانده و راستی‌آزمایی اثربخشی ایزولاسیون تأکید دارد. در سناریوی این هفته، این الزامات از منظر جلوگیری از باقی‌ماندن یا ورود مجدد فشار گاز در زمان انجام عملیات روی Cap قابل توجه است. 📘 OSHA 29 CFR 1910.146 – Permit-Required Confined Spaces این استاندارد به الزامات ورود و کار در فضاهای بسته‌ای می‌پردازد که می‌توانند دارای خطرات خاص باشند. در بخش مربوط به Isolation، روش‌هایی مانند Double Block and Bleed (DBB) نیز در چارچوب ایزوله‌سازی فضای بسته مورد توجه قرار گرفته‌اند. بنابراین، در این مجموعه، اشاره به 1910.146 از منظر ارتباط مفهومی DBB با ایزولاسیون و جلوگیری از ورود مجدد انرژی/سیال خطرناک است و به‌عنوان استاندارد عمومی حاکم بر DBB در همه فعالیت‌های تعمیراتی نخواهد بود. 📘 API 510 – Pressure Vessel Inspection Code استاندارد API 510 به بازرسی در حین سرویس، ارزیابی، تعمیر و تغییرات تجهیزات تحت فشار می‌پردازد و چارچوبی برای حفظ یکپارچگی و قابلیت اطمینان این تجهیزات ارائه می‌دهد. در این رویداد، وضعیت سلامت مکانیکی Cap، بست‌ها، اجزای آب‌بندی و سایر اجزای مؤثر بر یکپارچگی تجهیز، از موضوعاتی است که می‌تواند در برنامه‌های بازرسی و نگهداری مورد توجه قرار گیرد. 📘 API RP 500 – Classification of Locations for Electrical Installations at Petroleum Facilities این مرجع به طبقه‌بندی نواحی دارای احتمال حضور گازها و بخارات قابل‌اشتعال و الزامات مرتبط با تجهیزات الکتریکی در این نواحی می‌پردازد. در سناریوی این هفته، با توجه به وقوع نشت گاز و شکل‌گیری Jet Fire، بررسی طبقه‌بندی ناحیه و منابع بالقوه اشتعال اطراف تجهیز از منظر پیشگیری از اشتعال اهمیت دارد؛ هرچند منبع دقیق اشتعال در اطلاعات حادثه مشخص نشده است. 📚 نسخه الکترونیکی مراجع و استانداردهای مرتبط با این رویداد، برای علاقه‌مندان در تلگرام و بله قابل دریافت است. ━━━━━━━━━━━━━━━ مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #CGS #تفکیک‌گر #Separator #Cap #Closure #ASME #BPVC #OSHA #LOTO #DBB #API510 #APIRP500 #RBPS #CCPS #JetFire #ProjectileEffect #AssetIntegrity #ProcessSafety

🔥 حادثه پالایشگاه آبادان؛ بررسی اولیه از منظر ایمنی فرایند 📅 ۲ مهر ۱۴۰۵ بر اساس گزارش‌های منتشرشده، حادثه‌ای در کوره واحد تقطیر در خلأ پالایشگاه آبادان رخ داده که به مصدومیت سه نفر از کارکنان منجر شده است. ⚙️ در اطلاع‌رسانی‌های اولیه همچنین به اختلال در سامانه‌های آب، برق و بخار یکی از واحدها اشاره شده است. از منظر ایمنی فرایند، در این مرحله مهم‌ترین موضوع، بازسازی توالی رویدادها و تعیین ارتباط این اختلالات با حادثه است؛ اینکه این شرایط پیش از حادثه ایجاد شده‌اند، هم‌زمان با آن رخ داده‌اند یا از پیامدهای حادثه بوده‌اند. 🔎 در بررسی فنی چنین رویدادی، تمرکز صرف بر محل آتش‌سوزی کافی نیست. لازم است مشخص شود: 🔹 انحراف اولیه از شرایط عادی بهره‌برداری چه بوده است؟ 🔹 سامانه کنترل و BMS چگونه واکنش نشان داده‌اند؟ 🔹 قطع و ایزوله‌سازی سوخت چگونه انجام شده است؟ 🔹 کدام لایه حفاظتی نتوانسته از پیشرفت سناریو جلوگیری کند؟ ⚠️ تا پیش از تکمیل بررسی فنی، نسبت‌دادن قطعی حادثه به نقص تجهیز، اختلال سامانه‌های جانبی یا خطای انسانی قابل استناد نیست. درس‌آموخته زمانی شکل می‌گیرد که از "چه اتفاقی افتاد؟" عبور کنیم و به این پرسش برسیم: "چه چیزی باید مانع پیشرفت این سناریو می‌شد و چرا نتوانست؟" ━━━━━━━━━━━━━━ مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرایند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله @PRPLC_PUT 💼 لینکدین linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #ProcessSafety #IncidentAnalysis #PSM #LossPrevention

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد نهم | آتش‌سوزی، جدا شدن و پرتاب درپوش تفکیک‌گر ایستگاه CGS روز ششم | خودارزیابی و چالش مهندسی 🔏 پس از بررسی سناریوی رویداد، تجهیزات و مکانیزم‌های درگیر، پدیده‌های فیزیکی و هیدرودینامیکی، لایه‌های حفاظتی و جنبه‌های مدیریتی و سازمانی مؤثر، اکنون زمان آن است که نگاه مهندسی خود را به چالش بکشیم. در این بخش، هدف ارزیابی توانایی تحلیل یک رویداد ناشی از کار بر روی تجهیزات تحت‌فشار، شناسایی مسیرهای تشدید نشت، ارزیابی اثربخشی موانع پیشگیرانه و انتخاب اقدامات استاندارد برای کنترل انرژی محبوس و ایمنی پرسنل است. 📝 به همین منظور، ۵ سؤال چهارگزینه‌ای تحلیلی بر اساس همین رویداد طراحی شده است. سؤالات به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که پاسخ صحیح تنها با حفظ مطالب مشخص نشود و نیازمند تحلیل ارتباط میان رویه‌های اجرایی، طراحی اتصالات، تخلیه الکترواستاتیک و احتراق فورانی، سلسله‌مراتب موانع کنترلی و المان‌های مدیریت ایمنی فرآیند مبتنی بر ریسک (RBPSM) باشد. علاقه‌مندان در تلگرام می‌توانند مستقیماً در پاسخ به سؤالات شرکت کنند و همراهان ما در لینکدین و بله نیز برای شرکت در چالش می‌توانند به کانال تلگرام بپیوندند. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #خودارزیابی #چالش_مهندسی #QuickActuatingClosure #OperatingProcedures #SafeWorkPractices #ElectrostaticDischarge #JetFire #BowTie #ContractorManagement #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد نهم | آتش‌سوزی و جدا شدن و پرتاب Cap تفکیک‌گر ایستگاه CGS روز پنجم | تحلیل مدیریتی و سازمانی

در چهار روز گذشته، سناریوی آتش‌سوزی و پرتاب Cap، تجهیزات و مدارک مهندسی، پدیده Projectile Effect و لایه‌های حفاظتی مرتبط با این رویداد را بررسی کردیم. اما عملکرد این لایه‌ها تنها به طراحی و وجود تجهیزات وابسته نیست؛ نحوه مدیریت فعالیت تعمیراتی، یکپارچگی تجهیزات، عملکرد پیمانکاران و شایستگی افراد نیز می‌تواند در اثربخشی آن‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. 🔹 اقدامات کاری ایمن (Safe Work Practices) رویداد در جریان عملیات تعویض فیلتر و بستن مجدد Cap رخ داد؛ فعالیتی که مستقیماً با کار روی یک تجهیز فرآیندی و تحت فشار مرتبط است. بنابراین کنترل مجوز کار، الزامات ایزولاسیون، تعیین محدوده ایمن و اطمینان از فراهم‌بودن شرایط لازم پیش از شروع فعالیت، اهمیت ویژه‌ای دارد. در چنین فعالیتی، روش اجرایی باید مراحل کار و کنترل‌های لازم را به‌گونه‌ای مشخص کند که کارکنان پیش از انجام عملیات، از شرایط ایمن تجهیز و الزامات مربوط به باز و بسته‌کردن Cap اطمینان حاصل کنند. 🔹 یکپارچگی و قابلیت اطمینان دارایی‌ها (Asset Integrity and Reliability) نشتی از محل Cap و سپس جداشدن آن، اهمیت وضعیت سلامت مکانیکی اجزای Closure را نشان می‌دهد. وضعیت Cap، بست‌ها، اجزای آب‌بندی و مکانیزم نگهدارنده باید در چارچوب برنامه‌های بازرسی، نگهداری و پایش یکپارچگی تجهیز مورد توجه قرار گیرند. اطمینان از اینکه اجزای مؤثر بر حفظ یکپارچگی تجهیز در شرایط مناسب قرار دارند و قابلیت اطمینان آن‌ها در طول دوره بهره‌برداری حفظ می‌شود، یکی از الزامات مهم برای جلوگیری از تبدیل یک نقص مکانیکی به یک رویداد شدید است. 🔹 مدیریت پیمانکار (Contractor Management) فعالیت تعویض فیلتر توسط تیم پیمانکاری انجام شده است؛ بنابراین لازم است صلاحیت تخصصی پیمانکار، توانایی انجام ایمن فعالیت و الزامات نظارت بر عملکرد آن‌ها پیش از شروع کار مشخص شده باشد. مدیریت پیمانکار باید اطمینان دهد که نیروهای پیمانکاری علاوه بر آشنایی با مراحل اجرایی، الزامات ایمنی فعالیت و خطرات مرتبط با تجهیزات تحت فشار را نیز به‌درستی درک کرده و مطابق الزامات تعیین‌شده کار می‌کنند. 🔹 آموزش و اطمینان از عملکرد (Training and Performance Assurance) کار روی تجهیزات تحت فشار نیازمند آموزش و مهارت عملی متناسب با نوع فعالیت است. پیش از شروع کار، باید اطمینان حاصل شود که افراد درگیر، روش صحیح انجام فعالیت، الزامات ایمنی و خطرات ناشی از شرایط غیرعادی حین کار را می‌شناسند. صرف وجود دستورالعمل، تضمین‌کننده اجرای صحیح آن نیست؛ اثربخشی آموزش زمانی مشخص می‌شود که مهارت و عملکرد افراد در اجرای واقعی وظایف نیز مورد اطمینان قرار گیرد. این رویداد نشان می‌دهد که در فعالیت‌های تعمیراتی روی تجهیزات فرآیندی، ایمنی کار باید از مرحله برنامه‌ریزی تا اجرای فعالیت و بازگشت تجهیز به سرویس مدیریت شود؛ به‌گونه‌ای که الزامات کار ایمن، یکپارچگی تجهیز، صلاحیت پیمانکار و شایستگی افراد به‌صورت هماهنگ عمل کنند و یک فعالیت تعمیراتی به زنجیره‌ای از نشت، حریق و آسیب‌های شدید منجر نشود.

━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #CGS #ایستگاه_گاز #تفکیکگر #Separator #Cap #SafeWorkPractices #AssetIntegrity #ContractorManagement #Training #PerformanceAssurance #ProcessSafety #JetFire #GasLeak

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد نهم | آتش‌سوزی و جدا شدن و پرتاب Cap تفکیک‌گر ایستگاه CGS روز چهارم | تحلیل لایه‌های حفاظتی

در سه روز گذشته، سناریوی رویداد، تجهیزات درگیر و پدیده Projectile Effect را بررسی کردیم. امروز با استفاده از روش Bow-Tie، لایه‌هایی را مرور می‌کنیم که می‌توانستند از ایجاد نشتی گاز در محل Cap جلوگیری کنند یا پس از وقوع نشتی، از تبدیل آن به حریق و پیامدهای ناشی از جداشدن و پرتاب Cap جلوگیری کرده و شدت پیامدها را کاهش دهند. 🏴‍☠️ تهدیدها -عدم ایزولاسیون مطمئن و وجود فشار باقی‌مانده گاز حین عملیات -خطای مونتاژ و اعمال گشتاور نامتوازن در بستن کلمپ‌ها/بست‌ها -نقص، خوردگی یا وضعیت نامناسب بست‌ها و مکانیزم نگهدارنده Cap 💥 رویداد مرکزی ایجاد نشتی گاز از محل Cap هنگام بستن بست‌ها 🔥 پیامدها -رهایش و اشتعال گاز قابل‌اشتعال از محل Cap و شکل‌گیری Jet Fire -جداشدن و پرتاب Cap و برخورد Cap و اجزای آن با تجهیزات و سازه‌های مجاور - مصدومیت و مرگ کارکنان 🛡 لایه‌های حفاظتی پیشگیرانه ۱) ایزوله‌کردن Separator از منبع گاز ۲) بازرسی Cap، آب‌بندی و بست‌ها و کنترل مکانیزم قفل ۳) نظارت فنی بر فعالیت تعمیراتی 🛡 لایه‌های حفاظتی کاهنده پیامد ۱) سیستم تشخیص و اعلام گاز و حریق (F&G) و سیستم قطع اضطراری (ESD) ۲) کنترل حضور افراد و محدوده خطر ۳) موانع فیزیکی در مسیر احتمالی پرتاب Cap این رویداد نشان می‌دهد که در فعالیت‌های تعمیراتی روی تجهیزات تحت فشار، یک انحراف کوچک در مرحله مونتاژ می‌تواند به‌سرعت به یک زنجیره پیامدهای شدید تبدیل شود؛ از نشت و اشتعال گاز گرفته تا جداشدن Cap و پرتاب آن. بنابراین اثربخشی لایه‌های حفاظتی باید نه‌تنها در طراحی، بلکه در شرایط واقعی اجرای کار نیز قابل اتکا باشد. ❓به نظر شما چه ضعف‌های مدیریتی و سازمانی می‌توانند باعث شوند این لایه‌های حفاظتی، با وجود پیش‌بینی‌شدن، در زمان انجام فعالیت تعمیراتی به‌درستی اجرا یا مؤثر واقع نشوند؟

━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #BowTie #CGS #ایستگاه_گاز #تفکیکگر #Separator #Cap #JetFire #F&G #ESD #ProjectileEffect #GasLeak #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد نهم | آتش‌سوزی و جدا شدن و پرتاب Cap تفکیک‌گر ایستگاه CGS روز سوم | پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی در سناریوی این هفته دیدیم که در جریان تعویض فیلترهای تفکیک‌گر، هنگام بستن بست‌های Cap، نشت گاز از قسمت پایین Cap رخ داد و گاز آزادشده مشتعل شد. در ادامه حریق، Cap از محل خود جدا شده و با شدت به دیوار پشت LBV برخورد کرد. یکی از پدیده‌های فیزیکی مهم در این زنجیره، اثر پرتابه‌ای (Projectile Effect) است؛ پدیده‌ای که می‌تواند در زمان از دست رفتن مهار یک تجهیز تحت فشار، پیامدهای شدیدی برای افراد و تجهیزات اطراف ایجاد کند. 🔹 اثر پرتابه‌ای (Projectile Effect) گاز موجود در تفکیک‌گر به دلیل تراکم‌پذیری، در شرایط تحت فشار دارای انرژی ذخیره‌شده (Stored Pressure Energy) است. از طرف دیگر، Cap بخشی از مرز نگهدارنده فشار (Pressure Boundary) تجهیز محسوب می‌شود و تا زمانی که Closure و اجزای نگهدارنده آن به‌درستی درگیر باشند، نیروی ناشی از فشار داخلی توسط این مجموعه تحمل می‌شود. اگر ظرفیت مهار مکانیکی Cap کاهش یافته یا از بین برود، اختلاف فشار بین داخل تجهیز و محیط نیروی خالصی رو به خارج ایجاد می‌کند. مقدار تقریبی این نیرو را می‌توان از رابطه F = ΔP × A بیان کرد؛ بنابراین علاوه بر اختلاف فشار، سطح مؤثر Cap نیز نقش مهمی در شدت نیروی واردشده دارد. برای یک Cap دایره‌ای، سطح از رابطه A = πD²/4 به دست می‌آید؛ در نتیجه اگر قطر درپوش دو برابر شود، در یک اختلاف فشار ثابت، سطح و در نتیجه نیروی ناشی از فشار تقریباً چهار برابر خواهد شد. به همین دلیل حتی فشارهایی که در نگاه اول چندان زیاد به نظر نمی‌رسند، در دهانه‌های بزرگ می‌توانند نیروهای مکانیکی بسیار قابل‌توجهی ایجاد کنند. در صورتی که این نیرو بر مقاومت باقی‌مانده Closure و اجزای نگهدارنده غلبه کند، Cap از محل خود جدا شده و شتاب می‌گیرد. هم‌زمان، گاز فشرده نیز به‌سرعت منبسط می‌شود و بخشی از انرژی ذخیره‌شده آن به حرکت مکانیکی درپوش منتقل می‌شود. در این شرایط، Cap دیگر صرفاً یک جزء تجهیز نیست و می‌تواند مانند یک Projectile یا Missile حرکت کند. شدت آسیب ناشی از برخورد نیز به جرم و سرعت درپوش وابسته است. انرژی جنبشی آن از رابطه Ek = ½mv² پیروی می‌کند؛ بنابراین افزایش سرعت تأثیر بسیار زیادی بر انرژی برخورد دارد، زیرا سرعت در این رابطه به توان دو می‌رسد. در این رویداد، Cap پس از پرتاب به دیوار پشت LBV برخورد کرد. چنین برخوردی علاوه بر آسیب مستقیم به سازه یا تجهیزات، می‌تواند باعث جداشدن قطعات دیگری شود که خود به‌صورت Secondary Projectiles عمل کرده و محدوده پیامد حادثه را گسترش دهند. به همین دلیل در ارزیابی این نوع خطر، تنها محل تجهیز مهم نیست؛ مسیر احتمالی پرتاب، محدوده برخورد و حضور افراد یا تجهیزات حساس در این مسیر نیز باید مورد توجه قرار گیرد. این رویداد نشان می‌دهد که Projectile Effect در واقع نتیجه تبدیل انرژی است؛ انرژی ذخیره‌شده در گاز فشرده، پس از از دست رفتن مهار مکانیکی می‌تواند به شتاب و انرژی جنبشی یک جزء تجهیز تبدیل شود و در نهایت با برخورد، پیامدهای ثانویه ایجاد کند. بنابراین در Loss of Containment، خطر فقط خروج و اشتعال سیال نیست؛ خود اجزای تجهیز نیز می‌توانند به یک عامل آسیب‌زای پرانرژی تبدیل شوند. ❓ در کدام نقطه از این زنجیره، از ذخیره انرژی در گاز تا برخورد نهایی با دیوار، وجود یک مانع مؤثر می‌توانست انتقال انرژی و گسترش پیامد جانی این رویداد را متوقف یا محدود کند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #CGS #ایستگاه_گاز #تفکیک_گر #Separator #Cap #ProjectileEffect #Projectile #PressureVessel #ProcessSafety #نشت_گاز #آتش_سوزی

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد نهم | آتش‌سوزی و جدا شدن و پرتاب Cap تفکیک‌گر ایستگاه CGS روز دوم | تحلیل تجهیزات و مدارک مهندسی

در سناریوی روز گذشته مشاهده کردیم که چگونه در جریان تعویض فیلترهای تفکیک‌گر، هنگام بستن بست‌های Cap، نشت گاز از قسمت پایین Cap رخ داد و در ادامه با اشتعال گاز، آتش فورانی (Jet Fire) شکل گرفت و Cap از محل خود جدا و به سمت دیوار پشت LBV پرتاب شد. در چنین شرایطی، دو موضوع مهم در ایمن‌سازی عملیات و جلوگیری از آزادشدن ناگهانی انرژی قابل بررسی است: 🔹 درب سریع‌بازشو (Quick Opening Closure – QOC) درب سریع‌بازشو یا Quick Opening Closure یکی از انواع Closureهای مورد استفاده برای دسترسی سریع به داخل تجهیزات تحت فشار است و در تجهیزاتی که نیاز به باز و بسته‌کردن مکرر دارند، مانند برخی تفکیکگرها و فیلترها، می‌تواند زمان عملیات تعمیراتی را کاهش دهد. این مجموعه شامل Cap، اجزای نگهدارنده، مکانیزم قفل (Locking Mechanism) و اجزای آب‌بندی است که باید فشار داخلی تجهیز را تحمل کرده و Cap را در وضعیت ایمن نگه دارند. اهمیت اصلی QOC در این است که بازشدن یا آزادشدن Cap نباید در شرایطی که تجهیز تحت فشار است امکان‌پذیر باشد. در اینجا Interlock می‌تواند با ایجاد وابستگی بین وضعیت فشار تجهیز و مکانیزم قفل، از بازشدن کامل Cap تا زمان برقراری شرایط ایمن جلوگیری کند. در سناریوی این هفته، بررسی نوع Closure، مکانیزم قفل و بست‌ها، وضعیت آب‌بندی، وجود یا عدم وجود Interlock و نحوه اطمینان از صفرشدن فشار پیش از بازکردن Cap اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین باید بررسی شود که آیا تمام اجزای نگهدارنده به‌درستی درگیر شده بودند و آیا طراحی Closure در صورت نقص یک جزء، از آزادشدن ناگهانی Cap جلوگیری می‌کرده است. الزامات مرتبط با Quick-Actuating Closures در ASME BPVC Section VIII ؛ از جمله درگیرشدن اجزای قفل پیش از اعمال فشار و جلوگیری از بازشدن Closure تحت فشار، مورد توجه قرار گرفته است. 🔹 آرایش ایزولاسیون (Double Block and Bleed – DBB) آرایش Double Block and Bleed یکی از روش‌های ایزولاسیون فرایندی است که برای ایجاد اطمینان بیشتر از جداشدن یک تجهیز از منبع فشار مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این آرایش، دو شیر ایزوله (Block Valve) به‌صورت متوالی در مسیر قرار می‌گیرند و یک Bleed Valve بین آن‌ها نصب می‌شود. Bleed علاوه بر تخلیه فشار یا سیال محبوس‌شده، امکان بررسی صحت ایزولاسیون را نیز فراهم می‌کند؛ به‌طوری که افزایش مجدد فشار یا خروج سیال از Bleed می‌تواند نشان‌دهنده نشتی یکی از شیرهای ایزوله باشد. اهمیت DBB در این است که بسته‌شدن یک شیر به‌تنهایی لزوماً به معنی حذف منبع فشار نیست. در سناریوی این هفته، پیش از بازکردن Cap باید علاوه بر قطع جریان گاز ورودی، اطمینان حاصل شود که گاز از بالادست مجدداً وارد تفکیک‌گر نمی‌شود و فشار محبوس داخل تجهیز نیز تخلیه شده است. بنابراین بررسی P&ID، آرایش شیرهای ایزوله، مسیرهای Vent و Bleed و روش اجرایی ایزولاسیون اهمیت دارد؛ همچنین باید مشخص شود LBV تنها نقطه ایزولاسیون بوده یا شیر ایزوله و مسیر Bleed دیگری نیز پیش‌بینی شده است. این آرایش در OSHA 29 CFR 1910.146 در تعریف Isolation و Double Block and Bleed مورد توجه قرار گرفته است. همچنین چارچوب کنترل انرژی خطرناک، شامل ایزوله‌کردن، قفل‌گذاری و راستی‌آزمایی اثربخشی ایزولاسیون پیش از تعمیرات، در OSHA 29 CFR 1910.147 تشریح شده است. در این رویداد، QOC و Interlock یک لایه حفاظتی در برابر بازشدن یا جداشدن ناخواسته Cap هستند و DBB لایه‌ای برای اطمینان از ایزوله‌شدن تجهیز و جلوگیری از ورود مجدد گاز و ایجاد فشار در زمان انجام عملیات است. ❓ گاز داخل تفکیک‌گر با فشار بالا از یک شکاف باریک زیر Cap به بیرون زد. با توجه به خروج ناگهانی و پرفشار گاز، چه اتفاقی برای Cap می‌افتد؟

━━━━━━━━━━━━━━━ 🏢 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #CGS #ایستگاه_گاز #تفکیک‌گر #Separator #QuickOpeningClosure #Interlock #LBV #DBB #DoubleBlockAndBleed #ایزولاسیون #JetFire #ProcessSafety #GasStation

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد نهم | آتش‌سوزی و جدا شدن و پرتاب Cap تفکیک گر ایستگاه CGS روز اول | شرح سناریوی رویداد ⚠️ در ایستگاه CGS، خط گاز ورودی با ظرفیت حدود ۲۰۰۰۰ مترمکعب در ساعت، پس از عبور از یک شیر LBV وارد دو دستگاه تفکیک‌گر گاز (Separator) می‌شود. این تفکیک‌گرها وظیفه جداسازی میعانات و ذرات جامد از جریان گاز را بر عهده دارند و در داخل هر یک، ۶ فیلتر برای این منظور نصب شده است. 🔧 با عبور گاز از فیلترها، آلودگی‌ها و ذرات موجود در جریان گاز در فیلترها باقی می‌مانند و در نهایت به سمت چاله تخلیه هدایت می‌شوند. افزایش فشار روی Gauge تفکیک‌گر، نشانه‌ای از گرفتگی فیلترهاست و زمانی که فشار افزایش پیدا می‌کند، تعویض فیلترها در دستور کار قرار می‌گیرد. ⚠️ در ادامه، یکی از کارکنان پیمانکار مطابق برنامه برای تعویض فیلترها اقدام به باز کردن Cap تفکیک گر می‌کند. پس از خارج کردن ۶ فیلتر قبلی، ۶ فیلتر جدید در داخل تفکیک گر نصب می‌شوند. 🔩 پس از نصب فیلترهای جدید، Cap در محل خود قرار گرفته و کارگر پیمانکار مشغول بستن بست‌های آن می‌شود. در جریان بستن بست‌ها، نشتی گاز از قسمت پایین Cap رخ می‌دهد و گاز آزادشده در مجاورت تجهیز قرار می‌گیرد. 🔥 در پی ادامه نشت، گاز مشتعل شده و حریق به‌صورت آتش فورانی (Jet Fire) در محل Cap شکل می‌گیرد. 💥 در ادامه حریق، Cap از محل خود جدا شده و با شدت به دیوار پشت LBV برخورد می‌کند. شدت برخورد موجب ریزش بخشی از آجرهای دیوار شده و هم‌زمان دو نفر از کارکنان در اثر حریق و برخورد Cap و بست Cap دچار مصدومیت و مرگ می‌شوند. ❓ پیش از شروع عملیات روی تفکیک‌گر، استفاده از چه تجهیزاتی میتوانست برای ایمن بودن شرایط کار و جلوگیری از شکل گیری چنین رویدادی اطمینان ایجاد کند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #CGS #ایستگاه_گاز #تفکیک_گر #Separator #Cap #LBV #نشت_گاز #JetFire #آتش_سوزی #ProcessSafety #GasStation

🎓پیام رئیس دانشگاه صنعت نفت به مناسبت آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۶–۱۴۰۵ ⏺هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی جدید، دکتر محمدرضا خسروی‌نیکو، رئیس دانشگاه صنعت نفت، در پیامی خطاب به دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه، بر اهمیت دانش، تخصص، پژوهش و تربیت نیروی انسانی توانمند برای آینده صنعت انرژی تأکید کرد. ⏺رئیس دانشگاه صنعت نفت با اشاره به ضرورت پیوند آموزش و پژوهش با نیازهای واقعی صنعت، از جامعه دانشگاهی دعوت کرد تا سال تحصیلی جدید را با امید، تلاش و اراده‌ای تازه آغاز کنند و در مسیر ساختن آینده‌ای قوی‌تر و مطمئن‌تر برای کشور گام بردارند. 💠 روابط عمومی دانشگاه صنعت نفت Instagram | Telegram | Eitaa | X | LinkedIn