مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و کاهش خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC)

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد دهم | انفجار و آتش‌سوزی در مبدل حرارتی روز پنجم | تحلیل مدیریتی و سازمانی

در چهار روز گذشته، سناریوی این رویداد، تجهیزات، پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی و لایه‌های حفاظتی مرتبط با آن را بررسی کردیم. اما وقوع چنین رویدادی تنها به افزایش فشار محدود نمی‌شود؛ بلکه نشان‌دهنده ضعف‌هایی در فرآیندهای مدیریتی و سازمانی است که باید پیش از وقوع رویداد، ریسک را شناسایی و کنترل کنند. در این رویداد، چهار حوزه مدیریتی و سازمانی مرتبط با شرایط ایجادشده قابل بررسی اند: 🔹 رویه‌های عملیاتی (Operating Procedures) الزامات ایمنی فرآیندی در دستورالعمل احیا به‌طور کامل دیده نشده بود؛ از جمله ایزوله‌سازی ایمن مسیرها با اسپید. دستورالعمل باید با توجه به ارزیابی ریسک و مخاطرات واحد، تمام الزامات ایمنی فرآیندی را به‌دقت مشخص کند و اجرای آن‌ها الزامی باشد. 🔹 روش‌های ایمن کار (Safe Work Practices) بخش ۳۵ bar تنها با بستن یک شیر ایزوله شد و از اسپید یا سایر روش‌های ایمن ایزولاسیون استفاده نشد. برای جداسازی تجهیزات حاوی سیال قابل‌اشتعال، باید ایمن‌ترین روش انتخاب شود و از شیر به‌عنوان ایزولاسیون خودداری گردد. همچنین شیرهای اطمینان باید همواره در سرویس باشند و شیر ایزوله آن‌ها بسته نشود. 🔹 انضباط عملیاتی (Conduct of Operations) آلارم‌های متعدد سیستم کنترل، هشداری برای بررسی فوری وضعیت بودند؛ اما به آن‌ها توجه کافی نشد. ایزوله PSV اول پس از افزایش جریان فلر بسته شد و ایزوله PSV دوم نیز پس از جابه‌جایی کارمند محوطه، با هماهنگی اتاق کنترل بسته شد. انضباط عملیاتی یعنی توجه به هشدارها و بررسی علت آن‌ها پیش از هر اقدام. 🔹 شناسایی مخاطرات و ارزیابی ریسک (Hazard Identification and Risk Analysis) ایزوله‌شدن بخش ۳۵ bar تنها با یک شیر و انجام عملیات احیا در مبدلی با فشار عملیاتی ۹ bar، شرایطی بود که ارزیابی ریسک می‌توانست آن را شناسایی و کنترل کند. الزامات ایمنی فرآیندی باید بر اساس ارزیابی ریسک و مخاطرات هر واحد تعیین شوند. این رویداد نشان می‌دهد که پیشگیری مؤثر تنها با وجود PSV یا یک دستورالعمل محقق نمی‌شود؛ بلکه رویه‌های کامل، روش‌های ایمن ایزولاسیون، توجه جدی به آلارم‌ها و ارزیابی ریسک باید در کنار یکدیگر عمل کنند.

━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #مبدل_حرارتی #OperatingProcedures #SafeWorkPractices #ConductOfOperations #RiskAssessment #PSV #ProcessSafety

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 👤 نام شرکت‌کننده: حسام امان‌اللهی 🏢 محل فعالیت: شرکت گاز استان کردستان ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 شعار ایمنی: «اهمیت و فوریت هیچ کاری چندان زیاد نیست که نتوان آن را به‌شیوه‌ای بی‌خطر انجام داد.» NO JOB IS SO IMPORTANT AND NO SERVICE IS SO URGENT THAT WE CANNOT TAKE TIME TO PERFORM IT SAFELY. 👤 نام شرکت‌کننده: پوریا زارع 🎓 رشته تحصیلی: مهندسی ایمنی و بازرسی فنی 📅 ورودی: ۱۴۰۲ ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 شعار ایمنی: «آتش‌نشان، نماد ایثار و دژ مستحکم ایمنی در صنعت است.» 👤 نام شرکت‌کننده: ریحانه بدیع 🎓 رشته تحصیلی: کارشناسی مهندسی نفت 🍀 با آرزوی موفقیت برای تمامی قهرمانان ایمنی و آتش‌نشانی صنعت نفت کشور ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 پیام ایمنی: «حادثه ناگهان اتفاق نمی‌افتد؛ ناگهان دیده می‌شود.» 👤 نام شرکت‌کننده: نگین زمان‌پور 🎓 رشته تحصیلی: مهندسی ایمنی و بازرسی فنی 📅 ورودی: ۱۴۰۲ ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 پیام ایمنی: SAFETY «یک کلمه، شش اصل، یک هدف؛ حفظ جان» 👤 نام شرکت‌کننده: فرهاد میرانی 🎓 رشته تحصیلی: مهندسی شیمی 📌 وضعیت تحصیلی: فارغ‌التحصیل ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 شعار ایمنی: «ایمنی امروز، آرامش فردا» 👤 نام شرکت‌کننده: رعنا زمان‌پور 🎓 رشته تحصیلی: مهندسی شیمی 📅 ورودی: ۱۴۰۳ ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 شعار ایمنی: «یک تصمیم ایمن، هزار پیامد را تغییر می‌دهد.» 👤 نام شرکت‌کننده: زهرا گنجی 🎓 رشته تحصیلی: ارشد مهندسی HSE 📅 ورودی: ۱۴۰۳ ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 پیام ایمنی: «یک لحظه بی‌احتیاطی، یک عمر پشیمانی؛ ایمنی، انتخاب یک لحظه نیست، بلکه محافظت از تمام آینده است.» 👤 نام شرکت‌کننده: نرگس لطفی 🎓 رشته تحصیلی: مهندسی نفت 📅 ورودی: ۱۴۰۴ ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 پیام ایمنی: «هر حادثه، معادله‌ای از ریسک است. ریسک‌های نادیده‌گرفته‌شده سرانجام خود را در نتیجه این معادله نشان می‌دهند. ایمنی، هنر دیدن متغیرهای پنهان این معادله و مهندسی آینده است؛ پیش از آن‌که حادثه، آن‌ها را آشکار کند.» 👤 نام شرکت‌کننده: سیدمحمدمهدی موسوی 🎓 رشته و مقطع: کارشناسی ارشد بازرسی فنی 📅 ورودی: ۱۴۰۳ ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 اثر ارسالی شرکت‌کننده 📝 پیام ایمنی: «ایمنی یک انتخاب نیست؛ یک عادت است.» 👤 نام شرکت‌کننده: علی صفری 🎓 رشته و مقطع: کارشناسی ارشد مهندسی HSE 📅 ورودی:۱۴۰۴ ❤️ برای حمایت از این اثر، آن را لایک کنید. #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC

📣 آغاز رأی‌گیری مسابقه «یک شعار، یک تصویر» تمام آثار شرکت‌کنندگان از هم‌اکنون به‌صورت هم‌زمان در کانال منتشر می‌شوند و رأی‌گیری بر اساس تعداد لایک هر اثر انجام خواهد شد. ⏳ مهلت رأی‌گیری فقط تا ساعت ۱۲ شب امشب است. رأس ساعت ۲۴:۰۰ امشب رأی‌گیری پایان می‌یابد، تعداد لایک آثار ثبت می‌شود و تصاویر مسابقه از کانال حذف خواهند شد. لایک‌های ثبت‌شده پس از این ساعت محاسبه نمی‌شوند. 🏆 نتایج و اسامی برگزیدگان پس از شمارش نهایی آرا اعلام خواهد شد. از هم‌اکنون تا ساعت ۱۲ شب، آثار مورد علاقه خود را لایک کنید. #مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر #روز_ایمنی_و_آتش_نشانی #PRPLC ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.put.ac.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #روز_ایمنی #ایمنی #HSE #ProcessSafety #AI #هوش_مصنوعی #RiskManagement

⏳ فقط تا ساعت ۲۴ امشب فرصت دارید! اگر هنوز در مسابقه «یک شعار، یک تصویر» شرکت نکرده‌اید، تا پایان امشب فرصت دارید شعار و تصویر طراحی‌شده خود را برای ما ارسال کنید. 🆔 ارسال آثار: @PRPLC1 📥 فردا صبح، آثار ارسالی در کانال تلگرام PRPLC منتشر می‌شوند و رأی‌گیری با لایک مخاطبان آغاز خواهد شد. 🏆 سه اثری که بیشترین تعداد لایک را دریافت کنند، برنده جوایز نفیس و ۱۰٪ تخفیف در دوره‌های آموزشی مرکز خواهند شد. 📌 مسابقه، انتشار آثار و رأی‌گیری فقط در کانال تلگرام PRPLC انجام می‌شود. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.put.ac.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #روز_ایمنی #ایمنی #HSE #ProcessSafety #AI #هوش_مصنوعی #RiskManagement

🔥 به مناسبت روز ملی ایمنی و آتش‌نشانی؛ خبری در راه است... مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرایند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) خبر ویژه‌ای برای دانشجویان، کارشناسان و علاقه‌مندان حوزه‌های ایمنی، HSE و ایمنی فرایند دارد. 🎁 منتظر یک فرصت ویژه آموزشی باشید... 📣 برای اطلاع از جزئیات این خبر، فردا کانال را پیگیری کنید. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرایند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir #روز_ملی_ایمنی_و_آتش_نشانی #خبر_ویژه #آموزش #ایمنی #PRPLC #ProcessSafety #HSE

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد دهم | انفجار و آتش‌سوزی در مبدل حرارتی روز چهارم | تحلیل لایه‌های حفاظتی

در سه روز گذشته، سناریوی رویداد، تجهیزات حفاظت در برابر فشار و پدیده‌های فیزیکی مرتبط با افزایش فشار را بررسی کردیم. امروز با روش Bow-Tie، لایه‌هایی را مرور می‌کنیم که می‌توانستند از افزایش فشار مبدل حرارتی فراتر از محدوده مجاز طراحی جلوگیری کرده یا شدت پیامدهای آن را کاهش دهند. 🏴‍☠️ تهدیدها ▪️ ایزوله‌سازی ناایمن بخش ۳۵ bar با یک شیر و بدون اسپید (Spade) و احتمال عبور سیال پرفشار ▪️ باز نشدن شیر کنترلی حین راه‌اندازی و محدود شدن جریان و مسیر خروجی ▪️ ادامه گرمادهی هیتر الکتریکی و انبساط حرارتی سیال پس از بسته شدن مسیرهای تخلیه فشار 💥 رویداد مرکزی افزایش فشار مبدل حرارتی بیش از MAWP 🔥 پیامدها ▪️ انفجار مبدل حرارتی در اثر پارگی مکانیکی ناشی از فشار ▪️ آتش‌سوزی ▪️ سوختگی شدید و فوت پرسنل 🛡️ لایه‌های حفاظتی پیشگیرانه ۱) کنترل مجوز کار/ایزولاسیون ۲) شیر PSV ورودی و خروجی مبدل ۳) آلارم‌های سیستم کنترل و پاسخ اپراتور اتاق کنترل ۴) سیستم ESD برای قطع برق هیتر و ایزوله‌سازی اضطراری ۵) طراحی مکانیکی مبدل بر اساس MAWP و حاشیه ایمنی 🛡️ لایه‌های حفاظتی کاهنده پیامد ۱) سامانه تخلیه فشار مستقل (Rupture Disc یا PSV پشتیبان) ۲) آشکارساز گاز و حریق و سیستم اطفای ثابت یا آب‌پاش ۳) جانمایی ایمن و محدودسازی حضور پرسنل در اطراف مبدل حین احیا ۴) طرح واکنش اضطراری، آتش‌نشانی و کمک‌های اولیه ❓ به نظر شما، چه سازوکارهای مدیریتی و سازمانی می‌توانستند اطمینان دهند که این لایه‌های حفاظتی پیش از آغاز عملیات احیا بررسی شوند و در طول عملیات نیز در وضعیت قابل‌اعتماد باقی بمانند؟

━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #مبدل_حرارتی #BowTie #ProcessSafety #Overpressure #MAWP #PSV #ESD #PressureRelief #LossOfContainment #HeatExchanger #ProcessSafetyManagement #PRPLC_PUT

#مسابقه_یک_شعار_یک_تصویر 🎨 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) به مناسبت روز ایمنی و آتش‌نشانی برگزار می‌کند: 📝 «یک شعار، یک تصویر» 🎇 یک شعار یا پیام ایمنی را که برایتان جذاب است انتخاب کنید و با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، برداشت خود از آن را به یک تصویر خلاقانه و مفهومی تبدیل کنید. شعار و تصویر خود را به آیدی زیر ارسال کنید: 🆔 @PRPLC1 📥 آثار ارسالی در کانال تلگرام PRPLC منتشر می‌شوند و مخاطبان با لایک کردن آثار در انتخاب برگزیدگان مشارکت خواهند کرد. 🏆 سه اثر برتری که بیشترین تعداد لایک را دریافت کنند، برنده جوایز نفیس و ۱۰٪ تخفیف در دوره های مرکز خواهند شد. ⏳ مهلت ارسال آثار تا ساعت ۲۴ امشب می‌باشد. 📌 مسابقه، انتشار آثار و رأی‌گیری فقط در کانال تلگرام PRPLC انجام خواهد شد. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.put.ac.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #روز_ایمنی #ایمنی #HSE #ProcessSafety #AI #هوش_مصنوعی #RiskManagement

🔻پیام رئیس دانشگاه صنعت نفت به مناسبت روز ملی ایمنی و آتش‌نشانی ⚪️هفتم مهرماه؛ روز ملی ایمنی و آتش‌نشانی، فرصتی است برای پاسداشت تلاش‌های ارزشمند کسانی که در لحظات حادثه، با دانش، آمادگی و شجاعت برای نجات جان انسان‌ها و حفاظت از سرمایه‌های کشور وارد عمل می‌شوند. ⚪️دانشگاه صنعت نفت، به‌عنوان نخستین دانشگاه کشور که رشته مهندسی ایمنی و بازرسی فنی را راه‌اندازی کرد، سال‌ها در تربیت متخصصان این حوزه نقش داشته است. امروز نیز با تأسیس مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرایند و پیشگیری از خسارات (PRPLC)، این مسیر را با تمرکز بر تولید دانش، آموزش تخصصی و ترویج فرهنگ ایمنی ادامه می‌دهد. محمدرضا خسروی‌نیکو رئیس دانشگاه صنعت نفت 💠 روابط عمومی دانشگاه صنعت نفت Instagram | Telegram | Eitaa | X | LinkedIn

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد دهم | انفجار و آتش‌سوزی در مبدل حرارتی روز سوم | پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی

در دو روز گذشته، سناریوی رویداد و تجهیزات حفاظت در برابر فشار را بررسی کردیم. در این رویداد، پس از فعال‌شدن شیرهای اطمینان و خارج‌شدن مسیرهای تخلیه فشار از سرویس، فشار داخل مبدل حرارتی از حدود ۹ بار به حدود ۱۸ بار افزایش یافت. اما افزایش فشار به‌تنهایی عامل وقوع شکست نیست؛ آنچه در چنین شرایطی اهمیت پیدا می‌کند، میزان فشار داخلی تجهیز و محدودیت‌های طراحی مکانیکی آن است. 🔹 فشار داخلی (Internal Pressure) در تجهیزات تحت فشار، سیال موجود در داخل تجهیز به دیواره‌ها، اتصالات، نازل‌ها و سایر اجزای نگهدارنده فشار نیرو وارد می‌کند. هرچه فشار داخلی بیشتر شود، میزان تنش ایجادشده در اجزای تجهیز نیز افزایش می‌یابد. در شرایط عادی، تجهیزات به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که بتوانند فشارهای بهره‌برداری را با حاشیه ایمنی مناسب تحمل کنند. اما اگر فشار از محدوده پیش‌بینی‌شده فراتر رود، تنش‌های ایجادشده نیز افزایش یافته و تجهیز به محدوده‌های بحرانی نزدیک‌تر می‌شود. 🔹 تنش‌های مکانیکی ناشی از فشار (تنش‌های حلقوی و طولی) هنگامی که فشار داخلی مبدل افزایش می‌یابد، این نیرو به دیواره‌های استوانه‌ای تجهیز منتقل شده و دو نوع تنش مکانیکی اصلی ایجاد می‌کند: تنش حلقوی (Hoop Stress) در جهت محیطی و عمود بر محور استوانه که دیواره را به سمت بیرون می‌کشد، و تنش طولی (Longitudinal Stress) در راستای طول استوانه. این تنش‌ها فاصله بین اتم‌های شبکه فلزی را افزایش داده (تنش کششی) و اگر مقدار آن‌ها از حد مجاز مواد سازنده فراتر رود، از دست رفتن یکپارچگی مکانیکی تجهیز را به دنبال خواهد داشت. ضخامت دیواره و جنس مواد، نقش کلیدی در کنترل و تحمل این تنش‌ها ایفا می‌کنند. 🔹 حداکثر فشار کاری مجاز (Maximum Allowable Working Pressure | MAWP) هر تجهیز تحت فشار دارای ظرفیتی مشخص برای تحمل فشار است که با عنوان MAWP شناخته می‌شود. در واقع MAWP حداکثر فشاری است که یک تجهیز در دمای مشخص و تحت شرایط تعریف‌شده، مجاز به تحمل آن است. این مقدار بر اساس طراحی مکانیکی تجهیز، جنس مواد، ضخامت اجزا، ابعاد و الزامات کدهای طراحی تعیین می‌شود و در واقع بیانگر توان تحمل مکانیکی تجهیز در برابر فشار داخلی است. به بیان ساده، MAWP مرز طراحی تجهیز در برابر فشار داخلی محسوب می‌شود. نکته مهم این است که MAWP با فشار عملیاتی عادی یکسان نیست. تجهیزات معمولاً با فشاری پایین‌تر از MAWP بهره‌برداری می‌شوند تا حاشیه ایمنی مناسبی برای شرایط غیرعادی وجود داشته باشد. البته این را هم باید درنظر داشت که ظرفیت تحمل فشار یک تجهیز همواره ثابت نیست و می‌تواند تحت تأثیر دما قرار گیرد. با افزایش دمای فلز، برخی خواص مکانیکی ماده تغییر کرده و توان تحمل آن در برابر تنش‌های ناشی از فشار کاهش می‌یابد. به همین دلیل، MAWP همواره در یک دمای مشخص تعریف می‌شود و ارزیابی ایمنی تجهیزات تحت فشار باید با درنظرگرفتن هم‌زمان فشار و دمای بهره‌برداری انجام شود. ❓ به نظر شما، چه لایه‌های حفاظتی یا اقدامات کنترلی می‌توانستند پیش از رسیدن شرایط به محدوده‌های خطرناک، زنجیره این رویداد را متوقف کنند؟

━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #InternalPressure #MAWP #Overpressure #PressureVessel #LossOfMechanicalIntegrity #ProcessSafety #مبدل_حرارتی

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد دهم | انفجار و آتش‌سوزی در مبدل حرارتی روز دوم | تحلیل تجهیزات و مدارک مهندسی

در سناریوی روز گذشته مشاهده کردیم که پس از آغاز عملیات احیاء، هر دو شیر اطمینان مرتبط با مبدل حرارتی الکتریکی فعال شدند و در ادامه، با بسته‌شدن شیرهای ایزوله آن‌ها، مسیرهای تخلیه فشار از سرویس خارج شدند. مدت کوتاهی بعد، فشار داخل مبدل از فشار عملیاتی حدود ۹ بار به حدود ۱۸ بار افزایش یافت و در نهایت انفجار و آتش‌سوزی رخ داد. در این زنجیره، تجهیزات حفاظتی مرتبط با کنترل فشار، به‌ویژه Pressure Safety Valve و Rupture Disc، اهمیت ویژه‌ای دارند. در ادامه، این دو تجهیز را بررسی می‌کنیم: 🔹 شیر اطمینان فشار (Pressure Safety Valve | PSV) شیر PSV یکی از تجهیزات حفاظتی مورد استفاده در سیستم‌های تحت فشار است که وظیفه اصلی آن، جلوگیری از افزایش فشار فراتر از محدوده مجاز طراحی تجهیز است. این شیر در شرایط عادی بسته باقی می‌ماند و در صورت افزایش فشار تا فشار تنظیم‌شده (Set Pressure)، به‌صورت خودکار باز شده و بخشی از سیال را به مسیر تخلیه هدایت می‌کند تا فشار سیستم کاهش یابد. انتخاب و طراحی PSV به عواملی مانند فشار و دمای طراحی، فشار تنظیمی، ظرفیت تخلیه موردنیاز، نوع سیال، شرایط فرآیندی و مسیر تخلیه بستگی دارد. همچنین ظرفیت تخلیه شیر باید به‌گونه‌ای تعیین شود که در سناریوهای معتبر افزایش فشار، بتواند از عبور فشار سیستم از محدوده مجاز جلوگیری کند. استانداردهایی مانند API 520 و API 521 الزامات و راهنمایی‌های مرتبط با انتخاب، سایزینگ، نصب و سیستم‌های تخلیه فشار را مورد توجه قرار می‌دهند و طراحی تجهیزات تحت فشار نیز در چارچوب الزامات ASME Section VIII بررسی می‌شود. در این رویداد، فعال‌شدن PSV خروجی و سپس PSV ورودی مبدل، نشانه‌ای از ایجاد شرایط غیرعادی فشار در سیستم بود. با بسته‌شدن شیرهای ایزوله، مسیر تخلیه فشار هر دو PSV مسدود شد و این تجهیزات دیگر امکان انجام وظیفه حفاظتی خود را نداشتند. 🔹 دیسک انفجاری (Rupture Disc) تجهیز Rupture Disc یک تجهیز حفاظتی غیربازگشت‌پذیر است که برای حفاظت از تجهیزات تحت فشار در برابر افزایش فشار یا در برخی طراحی‌ها، شرایط خلأ، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تجهیز از یک دیسک نازک و مهندسی‌شده تشکیل شده است که برای شکست در فشار و دمای مشخص طراحی می‌شود. در شرایط عادی، دیسک سالم است؛ اما هنگامی که فشار به شرایط طراحی‌شده برای عملکرد آن برسد، دیسک دچار گسیختگی شده و یک مسیر سریع برای تخلیه فشار ایجاد می‌کند. برخلاف PSV، پس از عملکرد Rupture Disc، دیسک باید تعویض شود و عملکرد آن قابل بازگشت نیست. انتخاب Rupture Disc به پارامترهایی مانند فشار و دمای عملکرد، فشار طراحی، جنس دیسک، نوع سیال، شرایط فرآیندی و ظرفیت موردنیاز برای تخلیه بستگی دارد. این تجهیز می‌تواند به‌تنهایی یا در برخی کاربردها به‌صورت ترکیبی با PSV مورد استفاده قرار گیرد. الزامات مربوط به طراحی و کاربرد تجهیزات حفاظت در برابر فشار در استانداردهایی مانند ASME Section VIII و استانداردهای مرتبط با تجهیزات تخلیه فشار مورد توجه قرار می‌گیرد. این رویداد نشان می‌دهد که شناخت تجهیزات حفاظت در برابر فشار تنها به آشنایی با عملکرد آن‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه بررسی محل نصب، مسیر تخلیه، فشار تنظیمی، ظرفیت تخلیه و ارتباط این تجهیزات با سایر اجزای سیستم، برای درک نحوه حفاظت از تجهیزات تحت فشار ضروری است. ❓به نظر شما، در صورت افزایش فشار یک تجهیز تحت فشار، چه عواملی تعیین می‌کنند که دیواره و اجزای تجهیز همچنان توان تحمل شرایط ایجادشده را داشته باشند؟

━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #PressureSafetyValve #PSV #RuptureDisc #Overpressure #PressureRelief #ProcessSafety #مبدل_حرارتی

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد دهم | انفجار و آتش‌سوزی در مبدل حرارتی روز اول | شرح سناریوی رویداد 🏭 در واحد تصفیه نفتا و ایزومریزاسیون یک پالایشگاه، عملیات احیای بستر جاذب به‌منظور حذف رطوبت باقیمانده از سیستم انجام می‌شد. در شرایط عادی، سیال ایزومریت با فشار حدود ۹ بار و دمای حدود ۳۱۰ درجه سلسیوس پس از عبور از مبدل حرارتی الکتریکی وارد برج جاذب شده و با جذب رطوبت موجود در بستر، فرآیند احیا را تکمیل می‌کند. ⚠️ در روز رویداد، پیش از آغاز عملیات احیا، بخشی از فرآیند واحد که تحت فشار عملیاتی حدود ۳۵ بار قرار داشت، تنها با بستن یک شیر ایزوله شد و از اسپید (Spade؛ صفحه فلزی مورد استفاده برای جداسازی فیزیکی و ایمن تجهیزات و خطوط فرآیندی) یا سایر روش‌های ایمن ایزولاسیون استفاده نشد. پس از این ایزوله‌سازی، عملیات احیا در ساعت ۷:۱۵ آغاز شد. در ادامه و پس از رفع برخی مشکلات عملیاتی، از جمله باز نشدن یک شیر کنترلی، مبدل حرارتی الکتریکی در ساعت ۱۰:۳۵ در سرویس قرار گرفت. 🔄 حدود ساعت ۱۲:۱۵، افزایش گاز خروجی به مشعل (Flare) توجه کارکنان را جلب کرد. بررسی‌های اولیه نشان داد شیر اطمینان PSV خروجی مبدل (شیر اول) فعال شده است. به همین دلیل از کارمند محوطه خواسته شد شیر ایزوله این PSV را به‌صورت دستی بسته و آن را از سرویس خارج کند؛ اقدامی که توسط وی انجام شد. 🔧 دقایقی بعد و پس از تعویض شیفت کارمند محوطه، مشخص شد شیر اطمینان PSV ورودی مبدل (شیر دوم) نیز فعال شده است. این بار نیز با هماهنگی اتاق کنترل، شیر ایزوله PSV دوم بسته شد و مسیر تخلیه فشار آن از مدار خارج گردید. 📈 مدت کوتاهی پس از بسته شدن دومین مسیر تخلیه فشار، فشار داخل مبدل حرارتی به‌سرعت افزایش یافت و به حدود ۱۸ بار رسید؛ درحالی‌که فشار عملیاتی عادی آن حدود ۹ بار بود. در ساعت ۱۲:۵۱، مبدل حرارتی دچار انفجار و آتش‌سوزی شد که منجر به سوختگی شدید و فوت فرد گردید. ❓ به نظر شما، چه تجهیزی می‌توانست فشار مبدل را به طور ایمن تخلیه کند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #مبدل_حرارتی #انفجار #آتش_سوزی #PSV #ایزولاسیون #کنترل_فشار