گفتمان اسلام

#کلیپ

❇️ایرانیان به زور شمشیر مسلمان شدند!

🔸در این کلیپ، به سراغ یکی از بحث‌های پرچالش تاریخ رفتیم؛ از فتح ایران و وضعیت جامعه ساسانی گرفته تا نقش ایرانیان در شکوفایی تمدن اسلامی. 🎧این کلیپ رو از دست ندید و نظرتون رو با ما به اشتراک بذارید. https://t.me/IslamDiscours

#کلیپ

❇️ایرانیان به زور شمشیر مسلمان شدند!

🔸در این کلیپ، به سراغ یکی از بحث‌های پرچالش تاریخ رفتیم؛ از فتح ایران و وضعیت جامعه ساسانی گرفته تا نقش ایرانیان در شکوفایی تمدن اسلامی. 🎧این کلیپ رو از دست ندید و نظرتون رو با ما به اشتراک بذارید. https://t.me/IslamDiscours

#کلیپ

❇️ایرانیان به زور شمشیر مسلمان شدند!

🔸در این کلیپ، به سراغ یکی از بحث‌های پرچالش تاریخ رفتیم؛ از فتح ایران و وضعیت جامعه ساسانی گرفته تا نقش ایرانیان در شکوفایی تمدن اسلامی. 🎧این کلیپ رو از دست ندید و نظرتون رو با ما به اشتراک بذارید.

❇️«إن شاء الله» یا «انشاءالله»؛ آیا پیوسته نوشتن موجب تغییر معنا می‌شود؟ ✍️غلام محمد شرافتمند 🔹سؤال: عبارت «إن شاء الله» به معنای «اگر خداوند بخواهد» است و در قرآن کریم نیز به همین صورت آمده است. با این حال، در نوشته‌های فارسی و اردو، شکل پیوسته «انشاءالله» یا «ان شاءالله» نیز بسیار رایج است. با توجه به تفاوت این دو صورت از نظر زبان عربی و رواج شکل پیوسته در میان فارسی‌زبانان و اردو‌زبانان، آیا نوشتن «انشاءالله» از نظر شرعی اشکال دارد؟ آیا پیوسته نوشتن این عبارت موجب تغییر معنا می‌شود؟ 🔸پاسخ: در این مسئله، میان اهل علم دو دیدگاه کلی مطرح شده است. اختلاف میان این دو دیدگاه، در اصلِ صحت عبارت «إن شاء الله» نیست؛ زیرا صورت جداگانه آن از نظر قواعد زبان عربی صحیح و روشن است. اختلاف بیشتر در این است که آیا نوشتن «إن شاء الله» به صورت پیوسته؛ یعنی «انشاءالله»، صرفاً یک خطای رسم‌الخطی است یا اینکه به سبب شباهت آن با واژه «إنشاء» می‌تواند موجب تغییر معنا و ترتب آثار شرعی شود. گروهی بر رعایت صورت صحیح عربی تأکید کرده‌اند. «إن شاء الله» از سه واژه «إن»، «شاء» و «الله» تشکیل شده است؛ «إن» حرف شرط، «شاء» فعل ماضی به معنای «خواست» و واژه «الله» فاعل آن است و مجموع عبارت به معنای «اگر خداوند بخواهد» است. اما «إنشاء» در زبان عربی واژه‌ای مستقل و مصدر «أنشأ» است و معنای ایجاد کردن و پدید آوردن دارد. بنابراین، از نظر قواعد عربی، «إن شاء الله» و «إنشاء الله» یکسان نیستند و برای جلوگیری از اشتباه، باید این عبارت به صورت «إن شاء الله» نوشته شود. بر اساس این دیدگاه، به‌ویژه در متون عربی و هنگام نقل آیات قرآن کریم، رعایت صورت صحیح اهمیت بیشتری دارد. در برابر، برخی از اهل فتوا با آنکه صورت جداگانه را صحیح‌تر و بهتر می‌دانند، در حکم صورت پیوسته قائل به تفصیل شده‌ و آن را در نوشته‌های فارسی و اردو صرفاً یک مسئله املایی دانسته‌اند. استدلال آنان این است که در تشخیص معنای یک عبارت، تنها شکل حروف ملاک نیست؛ بلکه عرف، سیاق و عادت زبانی نیز در فهم مراد نقش دارد. «انشاءالله» در میان فارسی‌زبانان و به‌ویژه اردو‌زبانان، مدت‌هاست به عنوان یک تعبیر رایج برای «اگر خداوند بخواهد» استعمال می‌شود و هنگامی‌که کسی می‌نویسد «انشاءالله فردا خواهم آمد»، عرف و سیاق به روشنی نشان می‌دهد که مقصود او همان «إن شاء الله» است، نه «إنشاء» به معنای ایجاد و پدید آوردن. بر همین اساس، در برخی از فتاوای معتبر تصریح شده است معنایی که گاهی برای «انشاءالله» بر اساس معنای لغوی «إنشاء» مطرح می‌شود، لزوماً معنای مراد نویسنده نیست و نباید صرفاً به دلیل پیوسته نوشته شدن این عبارت، چنین معنایی را به او نسبت داد. در واقع، مسئله در اینجا بیش از آنکه مسئله‌ای اعتقادی یا معنایی باشد، مسئله رسم‌الخط است و در رسم‌الخط، به‌ویژه در زبان‌هایی که این شیوه سال‌ها در آنها رواج داشته، مجال بیشتری برای توجه به عرف وجود دارد. از مؤیدات این دیدگاه، قاعده‌ای است که در برخی منابع فقهی، از جمله در مباحث مربوط به عرف و استعمال، با عبارت «الخطأ المشهور أولى من الصواب المهجور» نقل شده است. مقصود این نیست که خطای املایی با صرفِ رواج یافتن، به صورت صحیح تبدیل می‌شود؛ بلکه در مواردی که یک شیوه نگارشی یا زبانی در میان مردم چنان رواج پیدا کرده که مقصود از آن برای اهل عرف روشن است، نمی‌توان بدون توجه به این عرف، مردم را به سبب استعمال آن مورد سرزنش شدید قرار داد. از همین جهت، در زبان اردو برای صورت پیوسته «انشاءالله» نیز با توجه به رواج و عادت زبانی، گنجایش بیشتری در نظر گرفته شده و جدا نوشتن آن به عنوان صورت بهتر و صحیح‌تر معرفی شده است. افزون بر این، اگر قرار باشد هر خطای املایی را صرفاً بر اساس احتمال وجود یک معنای لغوی دیگر مورد بررسی قرار دهیم، این روش در بسیاری از واژه‌ها و تعبیرهای رایج قابل گسترش خواهد بود و دامنه آن به موارد بسیار زیادی می‌رسد؛ درحالی‌که در عرف زبان، مردم بسیاری از این صورت‌ها را با معنای خاص و شناخته‌شده‌ای به کار می‌برند و مخاطب نیز همان معنا را درک می‌کند. بنابراین، نمی‌توان هر اشتباه نگارشی را بدون توجه به عرف و قرائن، منشأ تغییر معنای مراد دانست. 📌ماهنامه الکترونیکی_فرهنگی گفتمان اسلام|شماره سوم/مهرماه ۱۴۰۵ 🔺جهت مطالعه کامل متن به لینک زیر مراجعه شود: https://t.me/IslamDiscours/52

❇️اسلام از نگاه خاورشناسان! ✍ایروینگ:

تورات در زمانی راهنمای انسان و مبنای رفتار آنان بود تا آنگاه که مسیح علیه السلام پا به صحنه وجود نهاد و مسیحیان پیرو تعالیم و آموزه‌های انجیل گشتند. سپس قرآن جای تورات و انجیل را گرفت به دلیل اینکه فراگیری و فضیلت قرآن از دو کتاب پیشین به مراتب بیشتر بود و قرآن تغییر و تبدیل و انحرافی که بر آن دو کتاب وارد شده بود، تصحیح نمود. قرآن دربردارنده هر چیزی و از آن جمله در بردارنده‌ی تمام قوانین لازم بشری است؛ زیرا آخرین کتاب آسمانی به‌شمار می‌رود.

#معرفی_کتاب ❇️نگاهی به کتاب «همراهان رسول اللهﷺ؛ تصویری نو از صحابه» اثر ادهم شرقاوی ✍️صهیب رمضانی 🔹تاریخ اسلام، تنها روایت نبردها، هجرت‌ها، فتوحات و حوادث بزرگ نیست؛ تاریخ اسلام، روایت انسان‌هایی است که در پرتو رسالت پیامبر اکرمﷺ پرورش یافتند و با ایمان، اخلاص، فداکاری و ایستادگی خود، فصل‌هایی درخشان در تاریخ بشریت رقم زدند. در میان این روایت‌های پرافتخار، زندگی صحابه کرام جایگاهی ویژه دارد؛ مردان و زنانی که از نزدیک شاهد طلوع اسلام بودند، در کنار پیامبر خداﷺ زیستند و برای رساندن پیام او به نسل‌های پس از خود، رنج‌ها و دشواری‌های فراوانی را به جان خریدند. اما آیا شناخت صحابه تنها با دانستن نام‌ها، تاریخ تولد و وفات، شرکت در غزوات و مرور حوادث زندگی آنان کامل می‌شود؟ آیا برای نزدیک‌شدن به شخصیت این بزرگان، نباید از ظاهر رویدادها عبور کرد و به انگیزه‌ها، ویژگی‌های درونی و روح حاکم بر رفتارشان نیز نگریست؟ کتاب «همراهان رسول اللهﷺ؛ تصویری نو از صحابه» نوشته ادهم شرقاوی، با همین پرسش‌ها دریچه‌ای تازه به سوی شناخت یاران پیامبرﷺ می‌گشاید. این کتاب که عنوان اصلی آن «والذین معه» است و با ترجمه صهیب رمضانی به فارسی درآمده، تلاشی است برای بازخوانی زندگی چهل تن از صحابه پیامبر اکرمﷺ؛ اما نه صرفاً از مسیر روایت‌های آشنای تاریخی، بلکه از راه شناخت ویژگی برجسته شخصیت هر یک از آنان. نویسنده می‌کوشد نشان دهد که در پسِ رفتارها و تصمیم‌های این شخصیت‌های بزرگ، چه خصلت یا نیروی درونی‌ای حضور داشته و چگونه در موقعیت‌های گوناگون زندگی آنان جلوه کرده است. 🔸از روایت زندگی تا شناخت شخصیت یکی از امتیازهای مهم این اثر، تفاوت زاویه نگاه آن با بسیاری از زندگی‌نامه‌های معمول صحابه است. در آثار سیره و تاریخ، غالباً با مجموعه‌ای از اطلاعات تاریخی روبه‌رو می‌شویم: فلان شخصیت در چه زمانی اسلام آورد، در کدام غزوه حضور داشت، چه مسئولیت‌هایی بر عهده گرفت و چگونه زندگی‌اش به پایان رسید. این اطلاعات ارزشمند و ضروری‌اند؛ اما کتاب «همراهان رسول اللهﷺ» می‌کوشد از این مرحله فراتر برود و پرسشی عمیق‌تر مطرح کند: چه ویژگی‌ شخصیت این صحابی را شکل می‌داد و چگونه در لحظه‌های سرنوشت‌ساز زندگی او آشکار می‌شد؟ نویسنده بر این باور است که هر انسانی ویژگی برجسته‌ای دارد که در بسیاری از رفتارها و واکنش‌های او نقش‌آفرین است. شناخت این ویژگی می‌تواند به فهم بهتر تصمیم‌ها و عملکردهای آنان کمک کند. از همین رو، در این کتاب، ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه با روحیه اطاعت و تسلیم در برابر پیامبرﷺ، عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه با قاطعیت و صلابت، عثمان بن عفان رضی‌الله‌عنه با سخاوت و علی بن ابی‌طالب رضی‌الله‌عنه با فداکاری معرفی می‌شوند. نویسنده تلاش می‌کند این ویژگی‌ها را در لابه‌لای حوادث زندگی آنان پی بگیرد و نشان دهد که چگونه در موقعیت‌های مختلف، خود را آشکار ساخته‌اند. برای نمونه، در روایت زندگی ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه، نویسنده تنها به بیان ایمان، فضایل و خدمات او بسنده نمی‌کند؛ بلکه می‌کوشد روحیه اعتماد و تسلیم بی‌تزلزل او در برابر پیامبرﷺ را در حوادثی چون اسراء و معراج، صلح حدیبیه، رحلت پیامبر و حوادث دوران خلافتش نشان دهد. به این ترتیب، خواننده صرفاً با چند واقعه تاریخی مواجه نیست، بلکه از خلال آن‌ها به درکی عمیق‌تر از شخصیت ابوبکر و سرچشمه تصمیم‌های او می‌رسد. در فصل مربوط به عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه نیز قاطعیت و صلابت، محور تحلیل نویسنده قرار می‌گیرد. یکی از نکته‌های قابل تأمل این بخش، توجه به نقش تربیتی اسلام در جهت‌دهی به ویژگی‌های انسانی است. نویسنده نشان می‌دهد که اسلام لزوماً همه ویژگی‌های پیشین انسان را از میان نمی‌برد، بلکه می‌تواند آن‌ها را اصلاح، مهار و در مسیر درست هدایت کند. قاطعیتی که پیش از اسلام ممکن بود در مسیر نادرست به کار گرفته شود، پس از ایمان می‌تواند در خدمت حق‌طلبی، مسئولیت‌پذیری و عدالت قرار گیرد. چنین نگاهی، کتاب را از گزارش صرف حوادث فراتر می‌برد و به اثری با ظرفیت‌های تربیتی و اخلاقی تبدیل می‌کند. 📌ماهنامه الکترونیکی_فرهنگی گفتمان اسلام|شماره سوم/مهرماه ۱۴۰۵ 🔺جهت مطالعه کامل متن به لینک زیر مراجعه شود: https://t.me/IslamDiscours/52

❇️عقل و وحی؛ دو بال معرفت در اندیشه اسلامی ✍️یحیی دشتی 🔸مقدمه انسان از آغاز زندگی همواره در جست‌وجوی پاسخ به پرسش‌هایی بوده است که فراتر از نیازهای روزمره او قرار دارند؛ حقیقت چیست؟ جهان از کجا آمده است؟ انسان برای چه آفریده شده و چگونه باید زندگی کند؟ بخشی از این پرسش‌ها را انسان با اندیشیدن و به‌کارگیری عقل دنبال می‌کند و در بخشی دیگر، چشم به راهنمایی وحی می‌دوزد. از همین‌جاست که عقل و وحی در منظومه معرفتی اسلام جایگاهی اساسی پیدا می‌کنند. اسلام نه انسان را از اندیشیدن بی‌نیاز می‌داند و نه عقل او را برای شناخت همه حقایق کافی می‌شمارد. قرآن بارها انسان را به تفکر، تعقل، تدبر و نگریستن در آفرینش دعوت می‌کند و در عین حال، از حقایقی سخن می‌گوید که دست عقل به تنهایی به آن‌ها نمی‌رسد. ازاین‌رو، معرفت در اندیشه اسلامی تنها محصول اندیشه انسانی نیست؛ بلکه عقل و وحی هر یک در جایگاه خود، انسان را در مسیر شناخت حقیقت یاری می‌کنند. مسئله اساسی این است که این دو چه نسبتی با یکدیگر دارند. آیا عقل و وحی دو راه جدا از هم برای رسیدن به حقیقت‌اند یا در یک مسیر حرکت می‌کنند؟ آیا ممکن است میان حکم عقل و آموزه وحی تعارضی واقعی پدید آید؟ و اگر چنین تعارضی به نظر برسد، باید آن را چگونه فهمید؟ این نوشتار می‌کوشد با بررسی جایگاه عقل و وحی در اندیشه اسلامی، نشان دهد که شناخت درست نسبت میان این دو، نه‌تنها برای فهم بسیاری از مسائل دینی، بلکه برای شکل‌گیری تصویری متوازن از معرفت انسانی ضروری است. در این نگاه، عقل چراغ فهم و تشخیص است و وحی راهنمایی است که افق‌هایی فراتر از توان محدود انسان را پیش روی او می‌گشاید؛ دو نیرویی که در کنار یکدیگر، مسیر معرفت را روشن‌تر می‌کنند. 🔹عقل؛ ابزار فهم و کشف عقل در اندیشه اسلامی تنها نیرویی برای حل مسائل روزمره نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین ابزارهای شناخت و تشخیص انسان به شمار می‌رود. قرآن بارها انسان را به اندیشیدن درباره جهان، نفس و پدیده‌های پیرامون خود فرا می‌خواند. تعبیرهایی مانند «لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»، «لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ» و «أَفَلَا تَعْقِلُونَ» نشان می‌دهد که از نگاه قرآن، ایمان و معرفت مطلوب، با تعطیل کردن اندیشه به دست نمی‌آید. قرآن حتی کسانی را که از نیروی فهم و اندیشه خود استفاده نمی‌کنند، نکوهش می‌کند: «لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا»؛ آنان دل‌هایی دارند که با آن نمی‌فهمند. این آیات نشان می‌دهد که انسان در برابر حقیقت، موجودی منفعل نیست؛ بلکه باید ببیند، بیندیشد، پرسش کند و از مقدمات معرفتی خود به نتیجه برسد. عقل می‌تواند انسان را به شناخت بسیاری از حقایق رهنمون شود؛ از تأمل در نظم و آفرینش جهان گرفته تا تشخیص بسیاری از اصول اخلاقی و فهم ضرورت جست‌وجوی حقیقت. با این حال، عقل انسانی مطلق و بی‌نیاز نیست. دانش انسان محدود است و ابزارهای شناخت او نیز با خطا، تجربه‌های ناقص و محدودیت‌های طبیعی همراه‌اند. از این‌رو، عقل هرچند برای شناخت ضروری است اما برای رسیدن به همه ابعاد حقیقت کفایت نمی‌کند. اینجاست که مسئله وحی اهمیت پیدا می‌کند. اگر عقل را نیرویی بدانیم که انسان را به جست‌وجوی حقیقت وامی‌دارد، وحی افق‌هایی را پیش روی او می‌گشاید که دسترسی مستقل به آن‌ها برای عقل ممکن نیست. بنابراین، محدودیت عقل به معنای بی‌اعتباری آن نیست؛ همان‌گونه که نیاز انسان به وحی نیز به معنای کنار گذاشتن اندیشه نیست. در اندیشه اسلامی، عقل باید به کار گرفته شود، اما درباره توانایی‌های خود نیز شناختی واقع‌بینانه داشته باشد. 📌ماهنامه الکترونیکی_فرهنگی گفتمان اسلام|شماره سوم/مهرماه ۱۴۰۵ 🔺جهت مطالعه کامل متن به لینک زیر مراجعه شود: https://t.me/IslamDiscours/52

💠پایان مسابقه یادداشت‌نویسی «رد شبهات ملحدین» و معرفی برگزیدگان 🔸مسابقه یادداشت‌نویسی «رد شبهات ملحدین» به همت نشریه گفتمان اسلام، با هدف تقویت روحیه پژوهش، تعمیق اندیشه دینی و فراهم‌کردن زمینه‌ای برای پاسخ‌گویی علمی و مستدل به شبهات مطرح‌شده علیه اسلام برگزار شد. 🔹پس از دریافت آثار و بررسی و ارزیابی یادداشت‌های ارسالی توسط داوران، نفرات برتر این دوره از مسابقه مشخص شدند. بر این اساس، افراد زیر به‌عنوان برگزیدگان مسابقه معرفی می‌شوند: 🥇 نفر اول: یونس محمدی 🥈 نفر دوم: احمد تیموری 🥉 نفر سوم: سعید گل‌بچه همچنین، یادداشت‌های برتر در شماره‌های جدید نشریه گفتمان اسلام منتشر می‌گردد. 🔸نشریه گفتمان اسلام ضمن تبریک به برگزیدگان و قدردانی از تمامی شرکت‌کنندگان، از تلاش علمی، دغدغه‌مندی و مشارکت ارزشمند همه عزیزانی که در این فراخوان حضور یافتند، صمیمانه سپاسگزاری می‌کند. امیدواریم این حرکت علمی، سرآغاز گام‌های مؤثرتر در مسیر شناخت شبهات، پاسخ‌گویی آگاهانه و دفاع مستدل از مبانی و آموزه‌های اسلامی باشد. 🔺نفرات برتر جهت دریافت جایزه به این آیدی پیغام بفرستند: http://t.me/IslamDiscoursadmin

❇️دوگانگی فرهنگی؛ از انکار اسلام تا استقبال از هالووین! 🔸یکی از تناقض‌های قابل‌تأمل در میان برخی جریان‌های باستان‌گرا، معیار دوگانه‌ای است که برای پذیرش یا رد فرهنگ‌ها به کار می‌گیرند. از از یک سو، اسلام را نه بر اساس محتوای اعتقادی، اخلاقی و فکری آن، بلکه صرفاً به دلیل خاستگاه عربی‌اش پس می‌زنند و با تعابیری چون «دین عرب‌ها» یا «فرهنگ وارداتی» از آن یاد می‌کنند؛ اما از سوی دیگر، همان افراد گاهی با اشتیاق از جشن‌هایی استقبال می‌کنند که نه خاستگاه ایرانی دارند و نه محصول فرهنگ باستانی ایران‌اند. 🔹اگر عربی‌بودن، به‌خودی‌خود، دلیل بی‌ارزشی یک آیین است؛ چرا غربی‌بودن یا اروپایی‌بودن باید آن را پذیرفتنی کند؟ 🔸هالووین، با ریشه‌های تاریخی مرتبط با جشن باستانی ساوِن در میان اقوام سِلتی و تحولاتی که در طول قرن‌ها پشت سر گذاشته، از سنت‌های بومی ایران باستان نیست. کریسمس نیز جشنی مسیحی است که در بستر تاریخی و دینی مسیحیت شکل گرفته است. بااین‌حال، گاهی دیده می‌شود که برخی افراد، درحالی‌که اسلام را به دلیل منشأ جغرافیایی و قومی آن رد می‌کنند، از نمادها و مناسبت‌های فرهنگی غرب استقبال می‌کنند. 🔹اگر ملاک، اصالت فرهنگی است، چرا این ملاک فقط در برابر اسلام فعال می‌شود؟ و اگر ملاک، محتوای یک آیین و میزان سازگاری آن با باورهای فرد است، چرا پیش از داوری درباره اسلام، همین معیار به کار گرفته نمی‌شود؟ 🔸هیچ فرهنگی را نمی‌توان صرفاً با اشاره به جغرافیای پیدایش آن ارزش‌گذاری کرد، همان‌گونه که قدمت یک سنت نیز به‌تنهایی حقانیت آن را ثابت نمی‌کند. تاریخ ایران باستان شایسته مطالعه و شناخت است، اما شناخت گذشته نباید بهانه‌ای برای داوری‌های شتاب‌زده درباره یک دین یا ملت باشد! از منظر اسلامی نیز، حقانیت اسلام به عربی‌بودن آن وابسته نیست؛ همان‌طور که ارزش یک اندیشه را نمی‌توان صرفاً با ایرانی، عربی یا غربی‌بودن آن سنجید. معیار باید حقیقت، استدلال و محتوای آن باشد، نه تعصب قومی و جغرافیایی. اگر قرار است از هویت ایرانی دفاع کنیم، بهتر است این دفاع بر پایه شناخت تاریخی، انصاف فکری و استدلال باشد؛ نه با رد یک فرهنگ به جرم خاستگاهش و پذیرفتن فرهنگی دیگر، صرفاً به دلیل جذابیت یا رواج جهانی آن. 🔺و اما پرسش اساسی همچنان باقی است: آیا معیار ما برای سنجش فرهنگ‌ها، حقیقت و استدلال است یا فقط نام و خاستگاه آن‌ها؟

✍️صهیب رمضانی 💠بحران الحاد؛ چالش بزرگ عصر جدید ❇️(گزیده‌ای از سخنان مولوی خیرشاهی در همایش دانش‌آموختگی حوزه الصدیق بیرجند) 🔹امت اسلامی در طول تاریخ با بحران‌های بزرگی روبه‌رو شده است؛ از فتنه ارتداد پس از رحلت پیامبر اکرمﷺ و شهادت حضرت عثمان رضی‌الله‌عنه گرفته تا هجوم مغول و تاتار و سقوط اندلس. هر یک از این حوادث آزمونی سنگین برای مسلمانان بود؛ اما امت با تکیه بر ایمان، آگاهی و تلاش عالمان و مصلحان توانست از بسیاری از این گردنه‌های دشوار عبور کند. امروز اما با نوع دیگری از بحران مواجهیم؛ بحرانی که شیوه نفوذش با گذشته متفاوت است. الحاد و خداناباوری معاصر دیگر مسئله‌ای محدود به گروهی خاص نیست و می‌تواند در میان اقشار مختلف جامعه، به‌ویژه نسل جوان، نفوذ کند و از مرزهای خانواده، دانشگاه و جامعه عبور کند. یکی از دشوارترین ابعاد این بحران، پنهان بودن آن است. ممکن است جوانی در خانواده‌ای مذهبی زندگی کند، اما در درون خود با پرسش‌هایی جدی درباره خدا، دین و معنای زندگی دست‌وپنجه نرم کند و خانواده از آن بی‌خبر باشد. فضای مجازی نیز این امکان را فراهم کرده است که یک جوان در کوتاه‌ترین زمان با انبوهی از شبهات و دیدگاه‌های مخالف باورهای دینی مواجه شود. بنابراین، دیگر نمی‌توان الحاد را مسئله‌ای دور از زندگی خود دانست. علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه‌الله، الحاد جدید را از بحران‌های گسترده و چالش‌برانگیز عصر حاضر می‌داند؛ بحرانی که تنها ایمان افراد را هدف نمی‌گیرد، بلکه می‌تواند ذهن، هویت و نگرش نسل جدید را نیز تحت تأثیر قرار دهد. ازاین‌رو، بی‌تفاوتی یا دلخوش کردن به اینکه «این مسئله به ما مربوط نیست»، می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد. اما صرف هشدار دادن کافی نیست. مسئله اصلی این است که در برابر این بحران چه باید کرد؟ اگر جوانی درباره وجود خدا سؤال دارد، پیش از هر چیز باید سخنش شنیده شود؛ اگر نوجوانی با شبهه‌ای مواجه شده، تحقیر و سرزنش راه حل نیست؛ و اگر خانواده‌ای با تردیدهای فرزندش روبه‌روست، پنهان کردن مسئله نیز کمکی نمی‌کند. آنچه نیاز داریم، شناخت، گفت‌وگو، همراهی و ارائه پاسخ‌های منطقی، مستند و قانع‌کننده است. از همین‌جا اهمیت آمادگی ما روشن می‌شود. مقابله با الحاد تنها با چند سخنرانی، محکوم کردن آن یا تولید چند محتوای رسانه‌ای ممکن نیست؛ بلکه به ایمان عمیق، آگاهی فکری، تربیت صحیح، زبان مناسب و تلاش مستمر نیاز دارد. 🔺زنگ خطری که نباید نادیده گرفت! بحران زمانی خطرناک‌تر می‌شود که جامعه دیر متوجه آن شود. در بحران‌های گذشته، خطر غالباً آشکار بود؛ سپاهی از بیرون می‌آمد، شهرها سقوط می‌کردند و مردم دشمن را می‌دیدند. اما بحران فکری امروز می‌تواند بدون سر و صدا وارد ذهن انسان شود. در گذشته، اگر فردی از اسلام فاصله می‌گرفت، تغییر او تا حد زیادی آشکار بود و خانواده و اطرافیان می‌توانستند متوجه شوند؛ اما امروز ممکن است فردی در ظاهر همان زندگی گذشته را داشته باشد و حتی در خانواده‌ای مذهبی رشد کرده باشد، درحالی‌که در درون خود با تردیدهایی عمیق زندگی می‌کند. همین پنهان بودن، یکی از جدی‌ترین ابعاد بحران امروز است. محیط‌های علمی، دانشگاهی و فضای رسانه‌ای نیز به شکل‌گیری و گسترش پرسش‌ها و دیدگاه‌های مختلف کمک می‌کنند. در چنین شرایطی، نمی‌توان انتظار داشت چند بیانیه، چند جلسه یا چند کلیپ به‌تنهایی مسئله را حل کند. این فعالیت‌ها ممکن است مفید باشند، اما بحران گسترده فکری نیازمند ایمان، شناخت، تربیت و مجاهدت مستمر است. با این همه، نباید بزرگی بحران ما را به ناامیدی بکشاند. تاریخ اسلام نشان داده است که امت در سخت‌ترین شرایط نیز توان بازسازی و عبور از بحران را داشته است. حتی در نخستین سال‌های پس از رحلت پیامبر اکرمﷺ مسلمانان با فتنه ارتداد مواجه شدند؛ اما این بحران پایان راه نبود. دیدن خطر باید ما را هشیار کند، نه ناامید! همان‌گونه که غرور و بی‌توجهی خطرناک است، ناامیدی نیز توان اصلاح را از انسان می‌گیرد. امروز به جای اینکه تنها بپرسیم «چه کسی مقصر است؟»، باید بپرسیم: من برای حفظ ایمان نسل آینده چه کاری می‌توانم انجام دهم؟ پاسخ به همین پرسش، ما را از نگرانی صرف، به سوی مسئولیت و اقدام می‌برد. 📌ماهنامه الکترونیکی_فرهنگی گفتمان اسلام|شماره سوم/مهرماه ۱۴۰۵ 🔺جهت مطالعه کامل متن به لینک زیر مراجعه شود: https://t.me/IslamDiscours/52

❇️خادم القرآن روایت سالها تلاش و خدمت در مسیر تعلیم و تعلّم قرآن و حدیث در گفتگو با مولانا عبدالله موحدی 🔹حجره مسجد سیدنا حمزه اتاقی کوچک و ساده است؛ با قفسه هایی پر از کتابهای قدیمی میزی که روی آن چندین کتاب چیده شده و گوشه‌ای دنج با چند پشتی برای لحظاتی استراحت و ادامه مطالعه. فضای حجره کمی کم نور است و در کنار بوی کاغذهای قدیمی عطر خوش و رایحه چای در آن به مشام می‌رسد. کتاب‌های روی میز با صفحه‌هایی که بارها ورق خورده‌اند، از ساعت‌های طولانی مطالعه حکایت دارند. اینجا خبری از تجمل و زرق و برق نیست؛ همه چیز ساده و بی تکلف است. درست شبیه خلوتی که آدم را به آرامش دعوت می‌کند. مولانا بیشتر ساعات روز را در همین حجره می‌گذراند؛ جایی‌که برایشان تنها محل مطالعه و کار نیست بلکه خلوتگاهی آشنا و کلبه‌ای برای آرامش و انس با کتاب است. کلاس‌های درس حدیث حوزه، سخنرانی‌ها، سفرها و کلاس‌های درس تجوید قرآن فقط بخشی از سال‌ها خدمتی است که از یک عالم دینی در خاطرات نسل‌های مختلف نقش بسته است. در این شماره از مجله گفتمان اسلام بر آن شدیم تا بخشی از سال‌ها خدمت مولانا عبدالله موحدی که یکی از اصلی‌ترین چهره‌های علمی و حوزوی منطقه خواف‌اند و سال‌ها از عمر پربرکت خود را در مسیر تحصیل، تدریس، تربیت طلاب و خدمت به دین سپری کرده‌اند را به رشته تحریر درآوریم. در این گفت و گو قصد داریم بخشی از خاطرات مسیر علمی و تجربیات ایشان را مرور کنیم؛ از دوران کودکی و آغاز تحصیل گرفته تا سال‌های طلبگی، سفرهای علمی، تدریس در حوزه علمیه و برخی خاطرات و تجربه‌های ایشان در طول مسیر. 📌ماهنامه الکترونیکی_فرهنگی گفتمان اسلام|شماره سوم/مهرماه ۱۴۰۵ 🔺از متن گفتگو با مولانا عبدالله موحدی؛ ادامه گفتگو را می‌توانید از لینک زیر مطالعه کنید: https://t.me/IslamDiscours/52

❇️اسلام از نگاه خاورشناسان! 🔸دانشمند فرانسوی موریس بوکای:

بدون هیچ اندیشه پیشینی و موضع‌گرایی، به تحقیق درباره قرآن کریم پرداختم و به میزان تطابقِ نصوص قرآن با فرآوردهای علم جدید و عصری دریافتم که هیچ گفتاری در قرآن، قابل نقد و بررسی نیست و نخواهد بود.

https://t.me/IslamDiscours