Meeras

تاریخ ساز ناکو فیض محمد بلوچ - 1962 – اجرای زنده قاصد یک لحظه قابل توجه از دورانی که موسیقی بلوچ از طریق صداها، شعر و اجراهای پیشگامان بزرگ آن حفظ می شده. این ضبط تاریخی روح یک نسل بلوچ در دوران گذشته را به روایت میکند و برای کسانی که شعر، موسیقی، میراث و سنت های فرهنگی و هنری بلوچ را ارزشمند می دانند، یادگاری مهم تلقی میگردد. @meeras_balouch

https://youtu.be/ihf7YfLk7mw?si=-_9yzm4WRJ3ATxyT تئی شوھاز ءَ گرداں گرداں من راھے روان باں I wander in search of you, following a path. اے کوه ءُ کھیر ءُ مُرگاں تئی جُست ءَ کنان باں Would be asking these mountains, ghafs and the birds about you. مجاز نازیں کندگ تئی منا گیر کایاں I miss the coquettish laughters of yours. کدی پہ من چمانی تئی تیر کایاں When will the bullets in your eyes find me? بہ ساڑاں دل ءَ چون تئی زھیر کایاں How shall I hold my heart when I begin to long for you? تئی اِشک ءَ سُچاناں ھرجاه تئی نام ءَ گران باں I am burning in your love, chanting your name everywhere. اے کوه ءُ کھیر ءُ مُرگاں تئی جُست ءَ کنان باں Would be asking these mountains, ghafs and the birds about you. پدا بیا پدا بیا اے وَیرانیں دمکاں Come again into these desolate streets. دل ءَ ٹپ ءُ ٹوریں بزور ءُ ملم کاں Take the bruised heart and bind its wounds. گوں مھر ءِ حدیثاں من ءَ چُپ ءُ دم کاں With the hadiths of love, breathe sacred verses upon me. پدا دل جوان بیت پدا انسران باں Heart would grow young again, and I would feel at peace. اے کوه ءُ کھیر ءُ مُرگاں تئی جُست ءَ کنان باں Would be asking these mountains, ghafs and the birds about you. اے زند اِنت مساپر داں منزل روان اِنت This is life: the wayfarer walks until the destination is reach. بیا اِشک ءِ مریدانی مئے کاروان اِنت Come, this is the caravan of the disciples of love. چو روکیں چراگ ءَ گوں رُژن ءَ بلان اِنت It is glowing like a kindling lamp. تئی یاتانی چیدگ مئے نُو دل ءَ سنگران باں The echoes of your memories settle now in our hearts. اے کوه ءُ کھیر ءُ مُرگاں تئی جُست ءَ کنان باں Would be asking these mountains, ghafs and the birds about you. https://t.me/meeras_balouch

گمونم خیلی از مخاطبین اهل مطالعه نیستن ، به محض اینکه توی کانال مطلب گذاشته میشه ، از کانال خارج میشن ؛ خب خودتون ضرر میکنید قربونتون برم وگرنه من که اینارو خوندم‌. برای حفظ میراث بلوچستان ، فقط دنبال گوش دادن به موسیقی نباشید .

معماری در بلوچستان @meeras_balouch

معماری در بلوچستان @meeras_balouch

و شاید بتوان تمام این میراث را در یک جمله خلاصه کرد: معماری بلوچستان، روایتِ رابطه انسان با سرزمین است. ــــــــــــــــــــ 🏛 میراث بلوچ تاریخ، فرهنگ، هنر و روایت‌های بلوچستان #معماری #بلوچ #بلوچستان https://t.me/meeras_balouch

🏛 معماری در بلوچستان؛ هنرِ زیستن با سرزمین وقتی از معماری بلوچستان صحبت می‌کنیم، نباید آن را فقط به چند خانه خشتی، کپر یا قلعه محدود کنیم. معماری این سرزمین نتیجه قرن‌ها تجربه و سازگاری انسان با گرما، کم‌آبی، باد، کوه، بیابان، نخلستان و دریای عمان است؛ معماری‌ای که در آن، طبیعت و زندگی روزمره از یکدیگر جدا نیستند. بلوچستان نیز یک اقلیم یکدست ندارد. از سواحل مکران و روستاهای کنار دریای عمان تا دشت‌های خشک و نواحی کوهستانی، شرایط طبیعی متفاوت بوده و همین تفاوت، گونه‌های مختلفی از سکونت و معماری را به وجود آورده است. 🌴 کپر؛ معماریِ سازگار با طبیعت کپر یکی از شناخته‌شده‌ترین جلوه‌های معماری بومی بلوچستان است. چوب، نی، ساقه و برگ نخل و حصیر، مصالح اصلی بسیاری از این سازه‌ها بوده‌اند. کپر را نباید صرفاً نماد فقر یا معماری ابتدایی دانست؛ این سازه، پاسخی هوشمندانه به محیط است: سبک، قابل تعمیر، متکی بر مصالح محلی و متناسب با شیوه زندگی مردمی که در محیط‌های گرم و خشک یا در نواحی نخلستانی زندگی می‌کردند. 🧱 خشت و گل؛ مصالحِ اقلیم در بسیاری از سکونتگاه‌های بلوچستان، خشت و گل از مهم‌ترین مصالح ساختمانی بوده‌اند. دیوارهای ضخیم خشتی در کنار سایه، حیاط و تهویه طبیعی می‌توانستند نوسان شدید دمای بیرون را کاهش دهند. در مناطق کوهستانی نیز استفاده از سنگ، گل و چوب بیشتر دیده می‌شود؛ بنابراین معماری بلوچستان یک سبک واحد نیست، بلکه مجموعه‌ای از گونه‌های محلی است که با محیط خود سازگار شده‌اند. ☀️ حیاط و ایوان؛ قلب خانه در بسیاری از خانه‌های سنتی، حیاط تنها یک فضای خالی نبود؛ مرکز زندگی خانوادگی و پیونددهنده اتاق‌ها و فضاهای مختلف بود. ایوان نیز به‌عنوان فضای میان داخل و بیرون، امکان استفاده از سایه و هوای آزاد را فراهم می‌کرد و از تابش مستقیم خورشید بر فضای داخلی می‌کاست. این عناصر علاوه بر عملکرد اقلیمی، با حریم خانواده، مهمان‌پذیری و شیوه زندگی اجتماعی نیز ارتباط داشتند. 🌬 باد، سایه و تهویه طبیعی معمار بومی بلوچستان برای مقابله با گرما الزاماً به فناوری‌های امروزی نیاز نداشت. جهت‌گیری بنا، اندازه و محل بازشوها، حیاط، ایوان، روزنه‌ها، سایه‌اندازها و در برخی مناطق سازوکارهای بادگیر و سرمایش تبخیری، بخشی از دانش اقلیمی ساختمان بودند. در مکران حتی از سازه‌هایی مانند خَرْخانه برای بهره‌گیری از جریان هوا و رطوبت و خنک‌کردن فضا استفاده می‌شده است. 💧 آب؛ بخش پنهان معماری در سرزمینی که آب همیشه ارزشمند بوده، معماری بدون شناخت نظام آب امکان‌پذیر نبوده است. چاه‌ها، آب‌انبارها، کاریزها و شیوه‌های ذخیره و انتقال آب، در شکل‌گیری و دوام بسیاری از سکونتگاه‌ها نقش داشته‌اند. در مکان‌های تاریخی مکران نیز آثار مرتبط با تأمین و ذخیره آب نشان می‌دهد که مدیریت آب بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی و معماری بوده است. 🏰 قلعه‌ها؛ معماری برای امنیت در کنار خانه‌ها، بلوچستان دارای سنت معماری دفاعی نیز بوده است. قلعه‌ها معمولاً در نقاط استراتژیک، بر فراز ارتفاعات، در مسیرهای ارتباطی یا در نزدیکی بنادر ساخته می‌شدند. قلعه تیس در جنوب بلوچستان یکی از نمونه‌های شناخته‌شده این میراث است؛ بنایی که تاریخ آن لایه‌های مختلفی را در خود جای داده و موقعیت آن، اهمیت راهبردی و دریایی منطقه را نیز نشان می‌دهد. 🌊 مکران؛ معماری در کنار دریا موقعیت مکران در ساحل دریای عمان باعث شد این منطقه در طول تاریخ با شبکه‌های تجارت و ارتباطات دریایی در تماس باشد. بندرها و سکونتگاه‌های ساحلی، علاوه بر زندگی روزمره مردم، با ماهیگیری، دریانوردی و تجارت پیوند داشتند و همین ارتباطات، در شکل‌گیری فرهنگ و معماری منطقه اثر گذاشت. 🎨 معماری و زیبایی‌شناسی بلوچ زیبایی معماری سنتی بلوچستان همیشه در تزئینات فراوان خلاصه نمی‌شود. گاهی زیبایی در رنگ طبیعی خاک، بافت خشت، تیرگی چوب، بافت حصیر، فرم کپر، سایه عمیق ایوان و تضاد نور شدید خورشید با فضای نیمه‌تاریک خانه شکل می‌گیرد. در کنار معماری، هنرهای بومی مانند سوزن‌دوزی نیز بخشی از فرهنگ بصری بلوچستان هستند؛ هرچند از نظر علمی نباید بدون شواهد تاریخی، میان نقوش سوزن‌دوزی و فرم‌های معماری رابطه مستقیم فرض کرد. 🌿 از گذشته تا امروز با ورود بتن، سیمان، فولاد و مصالح صنعتی، چهره بسیاری از شهرها و روستاهای بلوچستان تغییر کرده است. اما بسیاری از اصول معماری بومی همچنان ارزشمندند: سایه، تهویه طبیعی، حیاط، مصالح محلی، جرم حرارتی و سازگاری با اقلیم. امروز همین اصول در معماری پایدار و طراحی اقلیمی مدرن نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. بنابراین میراث معماری بلوچستان فقط چند بنای قدیمی نیست؛ بلکه دانشی درباره چگونه زیستن با یک سرزمین است. دانشی که از خاک و سنگ، از برگ نخل و حصیر، از باد و سایه و از آب، فضایی برای زندگی ساخته است.

معماری در بلوچستان #معماری #بلوچ #بلوچستان‌

#ناخدا #ناهدا #دریا #بلوچ #بلوچستان‌ @meeras_balouch

و در این جهان دریایی، ناخدا کسی بود که باید راه دریا را می‌شناخت و مسئولیت بازگشت از آن را می‌پذیرفت. به همین دلیل، وقتی امروز در بلوچستان به کسی «ناخدا» گفته می‌شود، این واژه را می‌توان بخشی از میراث زبانی و دریایی مَکُران دانست؛ واژه‌ای که از یک عنوان ساده فراتر رفته و بخشی از حافظه تاریخی زندگی مردم ساحل شده است. --- ⚓️ ناخدا؛ از «ناوخدا»ی فارسی کهن تا ناخداهای مَکُران امروز واژه‌ای که در آن، «ناو» نشانه دریاست و «خدا» نشانه صاحب و فرمانروای آن. میراث بلوچ فرهنگ، تاریخ و روایت‌های بلوچستان #میراث_بلوچ #بلوچستان #مکران #ناخدا #دریانوردی_بلوچ #دریای_مکران #گواتر #چابهار #پسنی #جیوَنی #فرهنگ_بلوچ #تاریخ_بلوچستان https://t.me/meeras_balouch

⚓️ ناخدا؛ واژه‌ای که از دل دریاهای مَکُران آمده است وقتی در سواحل بلوچستان نام «ناخدا» را می‌شنویم، معمولاً تصویر مردی در ذهن شکل می‌گیرد که سال‌ها با دریا زندگی کرده؛ مسیر آب، باد، موج و خطرهای دریا را می‌شناسد و مسئولیت یک شناور و سرنشینان آن را بر عهده دارد. اما «ناخدا» فقط یک عنوان امروزی برای فرمانده لنج نیست؛ این واژه پیشینه‌ای بسیار قدیمی‌تر دارد و در تاریخ دریانوردی ایران و سرزمین‌های پیرامون اقیانوس هند، ردپایی طولانی از خود بر جای گذاشته است. ◾️ ریشه واژه «ناخدا» صورت قدیمی‌تر این واژه «ناوخدا» بوده است: ناو + خدا «ناو» در فارسی به معنای کشتی و شناور است و «خدا» در کاربردهای کهن فارسی، علاوه بر معنای امروزی، می‌توانسته معنای صاحب، سرور، بزرگ یا فرمانروا داشته باشد. از همین رو، «ناوخدا» در اصل به معنای صاحب، مهتر یا فرمانده ناو بوده است. لغت‌نامه دهخدا نیز «ناوخدا» را با معانی‌ای چون ربان، ملاح، کشتیبان و فرمانده ناو ثبت کرده است. با گذشت زمان، «ناوخدا» در فارسی به شکل کوتاه‌تر «ناخدا» درآمد. بنابراین «ناخدا» از ابتدا یک عنوان دریایی بوده و مفهوم آن به شخصی مربوط می‌شده که اختیار و مسئولیت کشتی را بر عهده داشته است. 🌊 اما ناخدا چه ارتباطی با بلوچستان دارد؟ برای شناخت جایگاه این عنوان در بلوچستان، باید به مَکُران نگاه کنیم. ساحل مَکُران از دیرباز بخشی از شبکه دریانوردی و دادوستد دریایی میان سواحل ایران، عمان، هند و دیگر مناطق اقیانوس هند بوده است. در چنین محیطی، دریا تنها یک مرز طبیعی نبود؛ بلکه راه ارتباط، تجارت، سفر، صید و زندگی بود. از همین رو، جامعه‌های ساحلی مَکُران به گروهی از دریانوردان و فرماندهان شناورها نیاز داشتند که شناخت عمیقی از دریا و مسیرهای آن داشته باشند. در این بستر تاریخی، عنوان «ناخدا» نیز در مَکُران کاربرد پیدا کرد و شواهد تاریخی نشان می‌دهد که این عنوان در بلوچستان سابقه‌ای چندصدساله دارد. 🏺 یکی از مهم‌ترین شواهد تاریخی؛ گواتر یکی از ارزشمندترین شواهد، در گواتر در شرق مَکُران دیده می‌شود. در سال ۸۷۳ هجری قمری، برابر با ۱۴۶۸–۱۴۶۹ میلادی، آرامگاهی در گواتر ساخته شده که کتیبه آن نام «ناخدا بنگی اسماعیل» را ثبت کرده است. پژوهش‌های تاریخی و باستان‌شناختی، بنگی اسماعیل را یک فرمانده بلوچ از طایفه کلمتی معرفی می‌کنند و واژه «ناخدا» را در اینجا به عنوان لقبی برای یک فرمانده یا رئیس صاحب اقتدار ثبت کرده‌اند. گزارش تاریخی دیگری که در جریان سفر جورج کرزن در سال ۱۹۰۱ ثبت شده، از آرامگاهی در گواتر یاد می‌کند و کتیبه آن را چنین توصیف می‌کند که توسط Nakhuda Bangi Ismail ساخته شده و تاریخ آن ۸۷۳ هجری بوده است. این سند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد عنوان «ناخدا» در مَکُران دست‌کم از سده پانزدهم میلادی در ارتباط با یک شخصیت بلوچ به کار می‌رفته است. 🛶 ناخدا، ملوان و صیاد البته «ناخدا» را نباید با هر دریانورد یا ماهیگیری یکی دانست. در مفهوم سنتی دریانوردی: صیاد کسی است که کار اصلی او صید و ماهیگیری است. ملوان عضو خدمه شناور است و در امور مختلف دریایی و کار با شناور مشارکت دارد. ناخدا فرمانده و مسئول اصلی شناور و سفر دریایی است؛ کسی که باید تصمیم‌های مهم سفر را بگیرد و مسئولیت شناور و افراد حاضر در آن را بر عهده داشته باشد. بنابراین در فرهنگ دریایی بلوچستان، «ناخدا» بیش از آنکه صرفاً نام یک شغل باشد، با تجربه، مهارت، مسئولیت و شناخت دریا ارتباط دارد. 🌍 آیا «ناخدا» مخصوص بلوچستان است؟ خیر. این نکته بسیار مهم است. «ناخدا» عنوانی مخصوص بلوچ‌ها یا بلوچستان نیست. این واژه در دیگر جوامع دریایی ایران، به‌خصوص در سواحل خلیج فارس و دریای عمان نیز سابقه دارد. در بوشهر، هرمزگان، جزایر خلیج فارس و دیگر مناطق جنوبی ایران نیز «ناخدا» عنوانی شناخته‌شده برای فرمانده یا صاحب اختیار شناور بوده است. حتی این واژه از حوزه زبان فارسی فراتر رفته و صورت‌های مشابه آن در زبان‌ها و فرهنگ‌های پیرامون اقیانوس هند دیده می‌شود؛ از جمله در اردو، هندی، عربی خلیجی، مالایی و برخی زبان‌های دیگر. در واقع، گسترش این واژه در سرزمین‌های پیرامون اقیانوس هند را می‌توان در ارتباط با سابقه طولانی ارتباطات دریایی و تجاری این منطقه دید. 🌊 پس اهمیت «ناخدا» در بلوچستان چیست؟ اهمیت آن در این نیست که بلوچستان تنها جایی بوده که این عنوان را داشته است. اهمیت واقعی در این است که «ناخدا» در مَکُران در بستری تاریخی از دریانوردی بلوچ معنا پیدا کرده و اسناد تاریخی مشخصی از کاربرد آن در این منطقه وجود دارد. از گواتر و جیوَنی تا پسنی، چابهار و دیگر سواحل مَکُران، زندگی مردم ساحل با دریا، صید، سفر و تجارت دریایی پیوند داشته است.

ناخدا #ناوخدا #ناخدا #ناهدا @meeras_balouch

موسیقی #موسیقی #زیمل #زیمر @meeras_balouch

داستان زندگی خیلی از ماها @meeras_balouch

من یک کسانیں مرگے آں؛ منی کدوہ منی نہ انت. بچار چنچو تلوساں، بگند چنچو بزگاں؛ بمار چنچو گم پر انت...

#مبارک‌کازی

پرنده‌ای کوچک‌ام؛ حتی لانه‌ام از آنِ من نیست. ببین چه زجرکشیده‌ام، ببین چه درمانده‌ام؛ و دریاب که چه‌قدر درد در جانم نشسته است... @Balochiann

خواننده: استاد شمشی بهروز نوازنده سروز : نبی بخش جت نوازنده تنبورگ: مشخص نیست @meeras_balouch

اجرای موسیقی بلوچی‌ @meeras_balouch

زیبایی ببینیم #دوچاپی #ناچ #رقص #صحبت #سه چاپی @meeras_balouch

رقص #دوچاپی #ناچ #رقص #صحبت #سه چاپی @meeras_balouch