انجمن علمی دانشجویان رادیولوژی شیراز

الفبای رادیولوژی 🩻 🔖قسمت سوم: پاتولوژی 🧬 پاتولوژی پایه چیست؟

پاتولوژی پایه علمیه که بررسی می‌کنه بیماری‌ها از کجا شروع می‌شن و در سطح سلول و بافت چه تغییراتی ایجاد می‌کنن. یعنی قبل از اینکه بیماری توی تصویر، آزمایش یا علائم بالینی دیده بشه، پاتولوژی پایه توضیح می‌ده درون بدن چه اتفاقی افتاده. به زبان ساده: 🧠 *پاتولوژی پایه = ریشه‌ی بیماری‌ها.*

📚 پاتولوژی پایه چه چیزهایی رو بررسی می‌کنه❓ 1) آسیب سلولی (Cell Injury)

وقتی سلول‌ها تحت فشار قرار می‌گیرن (کمبود اکسیژن، سموم، اشعه، عفونت): ❄️ ممکنه قابل برگشت باشه ❄️ یا غیرقابل برگشت و به مرگ سلول ختم بشه این مرحله، نقطه شروع خیلی از بیماری‌هاست.

2) مرگ سلولی

دو نوع مهم داره: ♦️نکروز (Necrosis): مرگ ناگهانی، همراه التهاب → معمولاً آسیب‌زاست ♦️ آپوپتوز (Apoptosis): مرگ برنامه‌ریزی‌شده → بدون التهاب، طبیعی‌تر

3) التهاب (Inflammation)

واکنش دفاعی بدن به آسیب یا عفونته. می‌تونه: ❣حاد باشه (قرمزی، درد، تورم) ❣مزمن باشه (آسیب طولانی‌مدت) خیلی از بیماری‌ها نتیجه التهاب مزمن هستن.

4) اختلالات گردش خون

مثل: ◾️ایسکمی ▫️ انفارکتوس ◾️ ادم ▫️ ترومبوز که باعث کمبود اکسیژن و آسیب بافتی میشن.

5) سازگاری‌های سلولی

وقتی سلول‌ها خودشون رو با شرایط جدید تطبیق می‌دن: * Hypertrophy (بزرگ شدن سلول) * Hyperplasia (زیاد شدن تعداد سلول) * Atrophy (کوچک شدن) * Metaplasia (تغییر نوع سلول)

6) نئوپلازی (Neoplasia)

پایه‌ی تومورها: 🔹خوش‌خیم 🔸 بدخیم پاتولوژی پایه توضیح می‌ده چرا رشد سلولی از کنترل خارج می‌شه.

🎯 چرا پاتولوژی پایه مهمه⁉️

چون: ✔ منطق بیماری رو می‌فهمی ✔ تشخیص‌ها برات معنی‌دار می‌شن ✔ ارتباط تصویر، آزمایش و علائم رو درک می‌کنی ✔ پایه‌ی پاتولوژی اختصاصی و بالینیه بدون پاتولوژی پایه، بقیه درس‌ها حفظی میشن.

گردآورنده:مهدیه نوروزی @RA404SUMS

شب یلدا تون مبارک با آرزوی بهترین اتفاق ها براتون و شروع یک زمستان فوق‌العاده برای خودتون و خانواده عزیزتون🌌❤️ @RA404SUMS

وبینار مشاوره کنکور ارشد + تجربه‌های رتبه‌های برتر برگزاری در بستر اسکای روم هزینه وبینار : رایگان 📅 زمان برگزاری: 🗓 پنج‌شنبه ۴ دی ماه ❓ سؤال چالشی وبینار: 👉 آیا میشه از دی ماه شروع کرد و رتبه خوب آورد؟ 🔍 در این وبینار چی یاد می‌گیری؟ ✔️ تجربه‌های واقعی رتبه‌های برتر کنکور ارشد ✔️ راه‌های عملی کاهش استرس و اضطراب در ماه‌های پایانی ✔️ نکات طلایی جمع‌بندی که بیشترین بازده رو دارن ✔️ آموزش برنامه‌ریزی اصولی برای دوران جمع‌بندی حتی اگر از دی شروع کنی ✔️ اشتباهات رایج داوطلب‌ها در این بازه و راه دور زدنشون اگر می‌خوای هوشمندانه جمع‌بندی کنی، آرامش ذهنت رو برگردونی و با یه برنامه درست جلو بری، این وبینار رو از دست نده 🔥 📌 منتظرتم پنج‌شنبه ۴ دی ماه ساعت ۸ شب ‼️لینک کانال جهت شرکت در وبینار @vebinararshad

🐱 قضیه گربه شرودینگر 📌قضیه گربه شرودینگر یک آزمایش فکری مشهور در مکانیک کوانتومی است که در سال ۱۹۳۵ توسط اروین شرودینگر مطرح شد و هدف آن نقد تفسیر کپنهاگی بود. 🔗در این آزمایش، گربه‌ای درون جعبه‌ای کاملاً بسته قرار داده می‌شود که امکان هیچ مشاهده مستقیمی از درون آن وجود ندارد. داخل جعبه، یک اتم رادیواکتیو، شمارنده گایگر، چکش و شیشه‌ای حاوی سم قرار دارد. اگر اتم دچار واپاشی شود، شمارنده فعال شده، چکش آزاد می‌شود، شیشه سم می‌شکند و گربه می‌میرد؛ در صورت عدم واپاشی، گربه زنده می‌ماند. 🧮طبق مکانیک کوانتومی و تفسیر کپنهاگی، پیش از انجام مشاهده، اتم در حالت برهم‌نهی واپاشیده و واپاشیده‌نشده قرار دارد. در نتیجه، کل سامانه—including گربه—نیز در حالتی قرار می‌گیرد که گربه به‌طور هم‌زمان «زنده و مرده» تلقی می‌شود. شرودینگر این نتیجه را پارادوکسیکال و غیرقابل‌قبول می‌دانست و از آن برای نشان دادن محدودیت‌های تفسیر کپنهاگی استفاده کرد. 📝آلبرت انیشتین نیز منتقد جدی چنین برداشتی بود. نقل‌قول مشهور او، «خدا تاس نمی‌اندازد»، بیانگر مخالفتش با نقش تصادف بنیادین در طبیعت است. انیشتین معتقد بود که واقعیت فیزیکی باید مستقل از عمل مشاهده وجود داشته باشد و وابسته‌کردن سرنوشت گربه به مشاهده، نشانه‌ای از ناقص‌بودن نظریه کوانتومی است. 🔎این آزمایش فکری و نقدهای انیشتین، نقش مهمی در شکل‌گیری بحث‌های بنیادین درباره ماهیت واقعیت، نقش مشاهده‌گر و کامل‌بودن نظریه‌های فیزیکی داشته و زمینه‌ساز تفسیرهای مختلفی مانند جهان‌های چندگانه و نظریه متغیرهای پنهان شده است. ✏️گردآورنده:مهسا کارمند @RA404SUMS

🐱 این قسمت گربه و شرودینگر #طنز #فیزیک کوانتوم @RA404SUMS

متأسفانه بازدید فردا به علت مشکل در دستگاه بیمارستان لغو شد تاریخ جدید رو اعلام می کنیم بهتون

🗣مدل نظری آشکارساز پرتوی یونیزان ⚙️یکی از مهم‌ترین ابزارهای مورد استفاده توسط متخصصین فیزیک پزشکی در ارزیابی کمی میزان تابش دریافت شده، آشکارسازها هستند. طی صد سال گذشته، آشکارسازهای بسیار متعددی با اصول کار، جنس، نقاط قوت و ضعف و کاربردهای خاص خود تولید شده‌اند اما تمام آن‌ها بر اساس یک سری اصول عام عمل می‌کنند و از یک مدل نظری مشخص پیروی می‌کنند. درک این مدل نظری می‌تواند برای شناخت تمام انواع مختلف آشکارساز مفید باشد. ⏺شماتیک آشکارساز را در شکل بالا ملاحظه می‌کنید. در این مدل نظری، تابش یونیزان فارغ از نوع آن به حجم فعال آشکارساز اصابت می‌کند و در پی این اصابت، بسته به عواملی مثل انرژی پرتو، نوع آن و جنس ماده‌ی هدف، بارهای الکتریکی در حجم فعال آشکارساز تولید می‌شوند. این بارهای الکتریکی معمولا توسط یک مدار الکتریکی خارجی (عموما مدارهای RC)، جمع‌آوری می‌شوند و نرخ بار جمع‌آوری شده در واحد زمان دریافت می‌شود که همان جریان ایجادشده در مدار آشکارساز است. برای محاسبه‌ی میزان بارهای هم‌نام تولیدشده توسط یک پرتوی اصابت کننده در واحد جرمِ حجم فعال آشکارساز، سطح زیر نمودار جریان_زمان محاسبه می‌شود. @RA404SUMS

دانشجو روز نمیخواد، فرجه امتحان میخواد. #موقت

💠 اثر اکسیژن یکی از مهم‌ترین عواملی که بر پاسخ بافت‌ها به تابش تأثیر می‌گذارد، اکسیژن است. حضور اکسیژن باعث می‌شود آسیب‌های ناشی از تابش شدیدتر و غیرقابل ترمیم‌تر شوند. 📈 در منحنی‌های بقا مشاهده می‌شود که در حضور اکسیژن، برای ایجاد همان میزان آسیب بیولوژیکی، دوز کمتری از تابش کافی است. این پدیده با فاکتور OER (Oxygen Enhancement Ratio) بیان می شود: OER= دز لازم در حضور اکسیژن/دز لازم در نبود اکسیژن مقدار OER برای پرتوهای X و γ حدود ۲٫۵ تا ۳ است، در حالی که برای ذرات آلفا و نوترون‌ها تقریباً ۱ است؛ یعنی اکسیژن در این نوع تابش‌ها تأثیر چندانی ندارد. 🔬 مکانیسم اثر اکسیژن اکسیژن در سطح رادیکال‌های آزاد عمل می‌کند. در حضور اکسیژن، رادیکال‌های حاصل از تابش با اکسیژن ترکیب شده و پراکسیدهای آلی پایدار و غیرقابل ترمیم تشکیل می‌دهند. اما در نبود اکسیژن، این ترکیبات ایجاد نمی‌شوند و در نتیجه ترمیم سلولی افزایش می‌یابد. در تومورهای بزرگ معمولاً نواحی مرکزی دچار هیپوکسی (کمبود اکسیژن) هستند، بنابراین نسبت به تابش مقاوم‌ترند. به همین دلیل، یکی از چالش‌های رادیوتراپی، درمان مؤثر این نواحی کم‌اکسیژن است. ⚛️ رابطه اکسیژن با LET اثر اکسیژن به نوع تابش و قدرت انتقال انرژی خطی (LET) بستگی دارد. ✅ در تابش‌های با LET پایین (مثل X و γ), اثر اکسیژن زیاد است. ⬇️ با افزایش LET, مقدار OER کاهش می‌یابد. به زبان ساده: هرچه تابش چگال‌تر و پرانرژی‌تر باشد، اکسیژن نقش کمتری در افزایش آسیب ایفا می‌کند. 💬 در مجموع، حضور اکسیژن هنگام تابش نقش کلیدی در شدت آسیب‌های سلولی دارد و این موضوع یکی از پایه‌های اصلی رادیوبیولوژی و رادیوتراپی به شمار می‌رود. #رادیوبیولوژی #فیزیک @RA404SUMS

OER

اطلاعیه بازدید از بخش پزشکی هسته‌ای بیمارستان نمازی برای ثبت نام به 09178011378 در تلگرام پیام دهید

🩻الفبای رادیولوژی 📚قسمت سوم:پاتولوژی تصویر برداری 🧬 پاتولوژی تصویربرداری چیه❓

وقتی اسم «پاتولوژی» میاد، معمولاً یاد آزمایشگاه و بررسی بافت زیر میکروسکوپ می‌افتیم. ولی پاتولوژی تصویربرداری یعنی بررسی تغییرات بیماری در تصویر؛ یعنی این‌که یک بیماری چطور خودش رو در CT، MRI، X-ray یا سونوگرافی نشون می‌ده. به زبان ساده: 🔍 پاتولوژی تصویربرداری = دیدن بیماری‌ها از پشت لنز دستگاه‌های تصویربرداری.

📌 چرا مهمه؟

وقتی بدونی بیماری‌ها توی تصویر چه شکلی می‌شن: ✔ تشخیص سریع‌تر می‌شه ✔ اشتباه کم‌تر می‌شه ✔ آرتیفکت از پاتولوژی تشخیص داده می‌شه ✔ می‌فهمی هر یافته یعنی چی و چقدر مهمه دانشجوهای رادیولوژی بدون این بخش عملاً نمی‌تونن تصویر رو “درک” کنن.

🧠 پاتولوژی تصویربرداری از کجا شروع شد⁉️

بعد از کشف X-ray، پزشک‌ها دیدن که بعضی بیماری‌ها «الگوهای قابل‌تشخیص» دارند: 🔸شکستگی → خط تیره 🔹 پنومونیا → کدورت 🔸تومور → توده 🔹 مایع → سطح صاف 🔸 هوا → سیاهی از همین‌جا علمِ«Radiologic Pathology» شکل گرفت: ترکیب پاتولوژی کلاسیک + تصویر. بعداً CT و MRI اومدن و ۳ چیز رو ممکن کردن: 1) دیدن عمق بافت‌ها 2) تشخیص تفاوت‌های کوچک 3) ارتباط دقیق بین آناتومی و بیماری

🎯 پاتولوژی تصویربرداری دقیقاً روی چی تمرکز می‌کنه⁉️ 1⃣ الگوی ضایعه (Pattern Recognition)

مثلاً: 🔅 Ground-glass 🔅 Mass effect 🔅 Ring enhancement 🔅 Hypodensity / Hyperdensity 🔅 Restriction در MRI این‌ها «زبان تصویربرداری» هستن.

2⃣ تغییرات بافتی

هر بیماری بافت رو یه‌جور تغییر می‌ده: ▫️ التهاب → افزایش آب → T2 بالا ◾️ خونریزی → تغییر سیگنال وابسته به مرحله ▫️فیبروز → اسکار → تراکم بالا در CT ◾️ چربی →هایپرسیگنال T1 دانستن این‌ها یعنی فهمیدن «چرا» چنین تصویری دیده می‌شه.

3⃣ ارتباط تصویر با پاتولوژی واقعی

مثلاً: 💢 تومور بدخیم → حاشیه نامنظم، نکروز مرکزی 💢 تومور خوش‌خیم → حاشیه صاف، رشد آهسته 💢 عفونت → التهاب + مایع 💢 انسداد → اتساع بالادست یعنی تصویر دقیقاً بازتاب تغییرات سلولی و بافتی است.

4⃣تفکیک پاتولوژی از آرتیفکت

خیلی مهم و کاربردی: خط، سایه، روشنایی یا نقص تصویر همیشه بیماری نیست. پاتولوژی تصویربرداری کمک می‌کنه بفهمی: 💗این ضایعه‌س؟ 💗 یا آرتیفکت؟ 💗 یا یافته‌ی طبیعی؟

📝گردآورنده:مهدیه نوروزی 🌻‌@RA404SUMS

🩻الفبای رادیولوژی قسمت دوم: فیزیک تصویر برداری 🌀 فیزیک تصویربرداری چیه و اصلاً از کجا اومده❓

فیزیک تصویربرداری همون علمیه که توضیح می‌ده ما «چطور می‌تونیم داخل بدن انسان رو بدون اینکه بازش کنیم ببینیم.» ایده‌اش ساده‌س: استفاده از انواع انرژی (نور، صوت، امواج مغناطیسی یا اشعه) برای ساختن تصویر از بافت‌ها.

✡ولی این علم داستانش از کجا شروع شد❓ 📜 یه نگاه تاریخی کوتاه

📍۱۸۹۵ – کشف پرتو ایکس توسط رونتگن وقتی اولین رادیوگرافی از دست همسرش گرفته شد، دنیا فهمید می‌شه استخوان‌ها رو بدون جراحی دید. از همین‌جا *فیزیک تصویربرداری* شروع شد. 📍 دهه ۱۹۷۰ – اختراع CT ایده چرخاندن پرتو ایکس و بازسازی کامپیوتری باعث شد پزشک‌ها بتونن “برش‌های واقعی” از بدن ببینن. 📍دهه ۱۹۸۰ – MRI با استفاده از مغناطیس و امواج RF بدون هیچ اشعه‌ای تونست بافت نرم رو با بهترین کنتراست ممکن نشون بده. 💢 پیشرفت‌های اخیر سونوگرافی‌های پیشرفته، PET/CT، AI در تصویربرداری و کاهش دوز؛ همه از دل فیزیک تصویربرداری بیرون اومدن.

〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰 🎯 فیزیک تصویربرداری دقیقاً به چه دردی می‌خوره⁉️ 1⃣ساخت تصویر با کیفیت

این علم به ما یاد می‌ده چطور انرژی رو طوری تنظیم کنیم که: 🔻تصویر واضح‌تر باشه 🔻 کنتراست بهتر بشه 🔻نویز کمتر بشه 🔻 جزئیات بیشتری دیده بشه

2⃣کم کردن دوز و بالا بردن ایمنی

فیزیک تصویربرداری کمک می‌کنه: 🔹 دوز بیماران تا حد ممکن کم بشه 🔸 تنظیمات درست انجام بشه 🔹 از اصول ALARA پیروی بشه پس توی رادیولوژی، فیزیک = ایمنی.

3⃣فهمیدن اینکه چرا تصویر خراب شد

آرتیفکت‌ها (خط و سایه و اعوجاج‌ها) همیشه دردسر هستن. فیزیک به ما می‌گه این خط چرا افتاده❓ ▫️ حرکت؟ ◾️ فلز؟ ▫️ تنظیمات اشتباه؟ ◾️میدان مغناطیسی؟ ▫️سخت‌افزار؟ این علم، “مکانیک پشت پرده عکس” رو توضیح می‌ده.

4⃣ کمک به تشخیص بهتر

هرچقدر فیزیک دستگاه‌ها رو بهتر بشناسیم: 🔹تنظیمات درست‌تر می‌شه 🔸تصویر واضح‌تر می‌شه 🔹 بیماری راحت‌تر شناسایی می‌شه پس فیزیک → کیفیت → تشخیص دقیق‌تر.

5⃣ به وجود آمدن مدالیته‌های جدید

هر نسل جدید دستگاه‌ها، از پیشرفت‌های فیزیکی میاد: 🔅CTهای قفسه‌ای (cone-beam) 🔅 MRI با میدان بالا 🔅سونوگرافی‌های داپلر رنگی 🔅PET با حساسیت بیشتر 🔅تکنولوژی‌های کاهش دوز پایه‌ی همشون = فیزیک.

✏️گردآورنده:مهدیه نوروزی ✨ @RA404SUMS

🧠مقایسه جامع روش‌های تصویربرداری مغز 💢تصویربرداری عصبی شامل روش‌های ساختاری، عروقی و عملکردی است که هرکدام اطلاعات متفاوتی ارائه می‌دهند. ✔️رادیوگرافی(X-Ray) 🔹سریع برای استخوان 🔹مزایا: در دسترس 🔹محدودیت: عدم نمایش بافت نرم ✔️سی‌تی‌اسکن(CT Scan) ✏️کاربرد: خونریزی، تروما، سکته، توده‌ها 🔹مزایا: سرعت بالا 🔹محدودیت: کنتراست کمتر از MRI ✔️ام‌آر‌آی(MRI) 🔹استاندارد بافت نرم ✏️کاربرد: سکته، MS، تومور، التهاب، خونریزی 🔹مزایا: بدون اشعه 🔹محدودیت: زمان طولانی، ناسازگاری ایمپلنت‌ها ✔️ام‌آر‌ای عروقی(MRA) 🔹بررسی عروق ✏️کاربرد: آنوریسم، تنگی، انسداد 🔹مزایا: بدون اشعه 🔹محدودیت: دقت کمتر در عروق ریز ✔️پت‌اسکن(PET Scan) 🔹بررسی متابولیسم ✏️کاربرد: آلزایمر، دمانس، صرع، تومور 🔹مزایا: اطلاعات عملکردی 🔹محدودیت: رزولوشن پایین‌تر از MRI 📍جمع‌بندی رادیوگرافی: استخوان سی‌تی‌اسکن: تروما و خونریزی ام‌آر‌آی: دقیق‌ترین برای بافت نرم ام‌آر‌ای عروقی: جریان خون پت‌اسکن: متابولیسم و عملکرد

🩻الفبای رادیولوژی قسمت اول :آناتومی 1. آناتومی یکی از بنیادی‌ترین درس‌های رشته رادیولوژی است و بدون تسلط روی آن، هیچ تکنیک تصویربرداری به‌درستی قابل انجام یا تفسیر نیست. 2. دانشجو در این درس با ساختار بدن انسان از سطحی‌ترین لایه‌ها تا عمقی‌ترین اندام‌ها آشنا می‌شود. 3. آناتومی در رادیولوژی فقط حفظ کردن اسم اعضای بدن نیست؛ بلکه درک سه‌بعدی بدن برای تصویرسازی دوبعدی است. 4. رادیولوژیست یا کارشناس باید بداند هر عضو در تصویر چطور دیده می‌شود، چرا این‌طور دیده می‌شود، و مرزهای طبیعی آن چیست. 5. این درس شامل بخش‌های اصلی بدن است: اسکلت، عضلات، مفاصل، دستگاه گردش خون، تنفس، شکم، لگن، دستگاه عصبی و اندام‌ها. 6. در رادیولوژی، آناتومی همراه با Orientation تصویر آموزش داده می‌شود تا دانشجو درک کند هر برش یا پروجکشن چه قسمتی از بدن را نشان می‌دهد. 7. رابطه‌ی مستقیم بین پوزیشن‌دهی صحیح و تصویر آناتومیک استاندارد در این درس تأکید می‌شود. 8. آناتومی پایه‌ای برای درس‌های تخصصی‌تر مثل فیزیک تصویربرداری، تکنیکولوژی، سونوگرافی و CT/MRI محسوب می‌شود.