Meow History

«داوری کمبوجیه» اثر جرارد داوید این مشهورترین نقاشی مربوط به کمبوجیه دوم است و داستان مجازات قاضی فاسد «سیسامنس» را به دستور او نشان می‌دهد.

مدرسه هنری فرانسه (French School / ناشناس در بعضی نسخه‌ها) سال: حدود 1872 موضوع: روایت هرودوت از کشتن گاو مقدس آپیس توسط کمبوجیه

هنرمند: Reinier Vinkeles منبع طراحی: Jacobus Buys سال: 1780 سبک: حکاکی/چاپ کتاب تاریخی (خیلی کلاسیک و قدیمی)

هنرمند: Adrien Guignet اثر: Meeting Between Cambyses II and Psammetichus III تاریخ: حدود 1842 مکان: موزه لوور، فرانسه سبک: نقاشی آکادمیک/اورینتالیستی قرن 19

چندین نقاشی نامدار از کمبوجیه دوم توسط نقاشان نامی :

مهر استوانه‌ای با نام «آماسیس»: در میان گواه های باروی تخت پارسه اثری منحصر‌به‌فرد پیدا شده: یک مهر استوانه‌ای با نقش‌برجسته‌های هخامنشی که بر روی آن کارتوش (نام سلطنتی) «آماسیس»، فرعون مصریِ قبل از کمبوجیه حک شده است این نشان می‌دهد که حتی نام فرعون شکست‌خورده‌ای مثل آماسیس هم در دستگاه اداری هخامنشیان اعتبار داشته یا شاید این اشیا به عنوان غنیمت یا هدیه به پرسپولیس رسیده بودند

گمان «نی‌ریز»: که «تخت رستم» قطعی نیست نکته جالبتر اینکه در همان گواه های گلی بارو اشاره‌ای به مقبره‌ای برای کمبوجیه در منطقه «نیریز» (شرق پارس) شده که ماهیانه برای آن قربانی می‌فرستادند این یک مدرک مستقیم‌تر از فرضیه تخت رستم است هرچند هنوز خود مقبره پیدا نشده

چیزی که بخوام در کنارش بگم اینه که برپایه یکی از گل‌نوشته‌های تخت پارسه داریوش بزرگ دو سال هر ماه به ارامگاه کمبوجیه و همسرش قربانی میداده و اینکه در سنگ نوشته بیستون هم کمبوجیه رو « شاهی از تخمه ما » نام میبره. این دو برای دونستن روایت دو شاه خوبه

نقش «اوجاهورسنه»: انتخاب این لقب و سیاست اسان گیری مذهبی‌اش یکطرفه نبود سندی از مجسمه‌ای در موزه واتیکان نشان می‌دهد که یک پزشک و اشراف‌زاده مصری به نام «اوجاهورسنه» خودش مستقیما این لقب را برای کمبوجیه تدوین کرده و مسئولیت مشروعیت‌بخشی به او در میان مصریان را بر عهده داشته است

گواه های گلی: در کنار گواه های اقتصادی که اشاره کردم نام کمبوجیه روی اسناد اداری فراوانی از شهرهایی مثل بابل و اوروک دیده می‌شود این اسناد موضوعات عادی مثل حقوق کارگران معاملات جو و ابزارآلات ساختمانی را ثبت کرده‌اند و نشان می‌دهند که امپراتوری در زمان او به شکل منظمی اداره می‌شده

مدارک بایگانی معبد: حتی نامه‌ای از یک مقام محلی به کاهن معبد «اینه» در اوروک باقی مانده که در آن درباره کمبود جو برای حقوق کارگران در سال‌های اولیه حکومت کمبوجیه اعتراض شدیدی ثبت شده است

هیچ نقش‌برجسته شناخته‌شده‌ای مثل بیستون یا تخت پارسه که تصویر کمبوجیه را نشان دهد پیدا نشده است هیچ کتیبه جداگانه ایی از خود کمبوجیه در ایران که مانند کتیبه‌های داریوش باشد شناخته نشده است حتی در پاسارگاد و تخت پارسه نیز آثار قطعی و منسوب به شخص او بسیار کم هستند

با این حال بعضی باستان‌شناسان حدس زده‌اند بنای ناتمام «تخت رستم» دراستان پارس شاید برای آرامگاه کمبوجیه ساخته شده بوده باشد اما این فرضیه قطعی نیست

لقب سلطنتی و جایگاهش در مصر معنی دقیق لقب فرعونی: لقب «مسوت-رع» که قبلا راجع بهش گفتم در پست های بالاتر بیشتر به عنوان «تصویر رع» یا «همانند رع» ترجمه می‌شود جالب اینکه برخی پژوهشگران معتقدند این لقب برخلاف سنت فرعون‌های پیشین که سه بخشی بود عمدا دو بخشی انتخاب شد تا مفهوم جدیدی را برساند : شاه نه یک خدای مستقل بلکه تصویر و کپیِ زمینیِ خدای خورشید بر روی زمین است

جالبه بدونید سرزمین های توران بعد از استعمار انگلیسی ها طی توافق نامه های مختلف 100 ساله در ازای پول از ایران جدا شدن

تیرگان بیشتر در ایران و مناطقی با پیشینه فرهنگی ایرانی برگزار می‌شود ایران: در استان‌هایی مانند مازندران، خراسان، تهران، اصفهان، کرمان، یزد و شیراز و خوزستان

تاجیکستان: برنامه‌هایی برای زنده نگه داشتن این جشن وجود دارد

سایر کشورها: ایرانیان و زرتشتیان مقیم آمریکا کانادا و کشورهای اروپایی نیز آن را گرامی می‌دارند

واژه «جَشْن» کاملاً پارسی است و ریشه در زبان اوستایی دارد این واژه از ریشه باستانی 𐬫𐬀𐬯𐬥𐬀 (یسنا) به معنای پرستش و نیایش گرفته شده است

امروز 10 تیر ماه جشن تیرگان یکی از جشن‌های باستانی و کهن ایرانی است که در آغاز تابستان برگزار می‌شود این جشن ریشه در اسطوره‌های ایران باستان دارد و به تیشتر (ایزد باران) تقدیم شده است

تیرگان یادآور داستان آرش کمانگیر است که با پرتاب تیری مرز ایران و توران را مشخص کرد و پس از آن باران بر زمین بارید این تیر انقد با قدرت شلیک شده بود که چندین شبانه روز توی راه بوده تا به سرزمین توران (تاجیکستان و ازبکستان امروزی) برسه و مرز های شرقی مارو تعیین کرده‌

در روایت دیگه این جشن با ایزد باران (تیشتر) مرتبطه تیشتر با دیو خشکسالی نبرد میکنه و پس از پیروزی او باران بر زمین می‌باره

از آیین‌های اصلی این جشن می‌توان به این موارد اشاره کرد: پاشیدن آب به نشانه شادی و درخواست باران بستن دست‌بندهای رنگین‌کمانی بر مچ به مدت ده روز و سپس انداختن آن در جوی آب پختن غذاهای سنتی مانند آش اسفناج و شله‌زرد

گزارش نبونعید: این متن بابلی که به دوران کوروش بزرگ و آغاز کمبوجیه می‌پردازد او را به عنوان «شاه بابل» معرفی می‌کند که در مراسم مذهبی سال نو شرکت می‌جسته ( توی پست های بالاتر براتون قرار دادم )

لوح‌های گلی: اسناد اقتصادی روزمره از شهرهایی مثل سیپار معاملات خرید و فروش را در دوران او ثبت کرده‌اند این یعنی در زمان او امور اداری و اقتصادی امپراتوری به شکل عادی در جریان بوده

به طور خلاصه روایت دقیق‌تر (برخلاف منابع یونانی) نشان می‌دهد که کمبوجیه دوم پادشاهی توانا بوده که برای تثبیت حکومت هخامنشی بر تمدن‌های کهن سیاست تساهل مذهبی را در پیش گرفته بود

سنگ‌نوشته اوجاهورسنه (Udjahorresne): مهم‌ترین سند است اوجاهورسنه، یک اشراف‌زاده و پزشک مصری گزارش می‌دهد که کمبوجیه: لقب رسمی فرعونی «مسوت-رع» (Mesut-Ra) را برای خود برگزید تا مشروعیت یابد مسوت _ رع به معنای زاده شده از خدای خورشید است ( فرزند خورشید)

به معبد الهه نیت (Neith) در سایس احترام گذاشت سجده کرد و قربانی تقدیم نمود دستور پاکسازی معبد از بیگانگان را صادر کرد و مراسم مذهبی را احیا نمود

شواهد آرامگاه گاو آپیس (سقاره): برخلاف ادعای هرودوت که می‌گوید گاو مقدس آپیس را کشت کتیبه‌های سقاره نشان می‌دهد گاو آپیس در سال ششم سلطنت او (حدود 524 ق.م.) در سن 20 سالگی به مرگ طبیعی مرده و با تشریفات کامل دفن شده است

بر اساس منابع دست اول هخامنشی مصری و بابلی تصویر کاملا ً متفاوتی از کمبوجیه نسبت به روایت هرودوت به دست می‌آید او نه یک پادشاه دیوانه بلکه فرمانروایی عمل‌گرا بود که با سنت‌های محلی کنار آمد

کتیبه بیستون (داریوش بزرگ): تنها روایت رسمی هخامنشی است اشاره می‌کند که کمبوجیه دوم برادرش بردیا را پیش از لشکرکشی به مصر کشت این یک قتل سیاسی برای حذف رقیب بود نه نشانه جنون طبق این کتیبه کمبوجیه به مرگ طبیعی (یا خودخواسته) از دنیا رفت