Meow History

متن کتاب <<تاریخ‌ها>> از هرودوت در کتابخانه ی پرسیوس است کتاب سوم بند 88 ازدواج داریوش و آتوسا هرودوت می‌گوید بعد از اینکه داریوش پسر ویشتاسپ به شاهی رسید با زنان خاندان‌های بزرگ پارسی ازدواج کرد او مشخصاً می‌نویسد داریوش با آتوسا، دختر کوروش آرتیستونَه، دختر کوروش پارمیس، دختر بردیَه، پسر کوروش و دختر اوتانه ازدواج کرد

درباره ی آتوسا می‌گوید که او پیش از داریوش، همسر کمبوجیه، برادر خودش بوده و پس از آن نیز در حرم مردی که هرودوت او را «مغ» می‌نامد قرار گرفته بود. سپس داریوش با او ازدواج کرد این روایت هرودوت است و سند هخامنشی مستقیمی برای همه ی جزئیات آن نداریم

👑 و درباره ی رابطه‌شان چه می‌توان گفت؟ از روایت هرودوت می‌توان فهمید که او آتوسا را ملکه‌ای بسیار بانفوذ معرفی می‌کند و می‌گوید داریوش او را بیش از دیگر همسرانش گرامی می‌داشت اما هرودوت چیزی شبیه این نمی‌گوید که: «داریوش عاشق آتوسا بود.» «آنها رابطه ی عاشقانه ایی بسیار عمیقی داشتند.» این برداشت‌ها بیشتر تفسیرهای امروزی هستند. آنچه خود هرودوت روایت می‌کند بیشتر این است: داریوش ← آتوسا را بسیار گرامی می‌داشت آتوسا ← دربار و شاه نفوذ داشت آتوسا ← مادر خشایارشا بود و از نظر سندهای هخامنشی هم جایگاه بلند آتوسا را می‌توان پذیرفت ولی جزئیات رابطه ی شخصی آنها را نه

سپس داریوش تصمیم می‌گیرد برای بررسی و شناسایی سرزمین یونانیان، سکا و چند تن دیگر برای جست و جو بفرستد داستان گفت‌وگوی آتوسا و داریوش در هیچ کتیبه ی داریوش تأیید نشده است نه در: بیستون کتیبه‌های پارسه شوش نقش‌رستم و نه در لوح‌های اداری پارسه چنین گفت‌وگویی ثبت نشده

بنابراین ما می‌توانیم بگوییم: «هرودوت چنین روایتی نقل کرده» ولی نمی‌توانیم بگوییم: «آتوسا قطعاً داریوش را وادار کرد به یونان لشکر بکشد>>

👑 چرا آتوسا برای داریوش مهم بود؟ هرودوت در کتاب سوم، بند 88 توضیح می‌دهد که داریوش از میان این زنان آتوسا را بیشتر از دیگران گرامی می‌داشت حتی می‌گوید داریوش از آتوسا چهار پسر داشت و یکی از آنها خشایارشا بود

🔥 کتاب سوم، بند 134–135 هرودوت روایت می‌کند که آتوسا به بیماری مبتلا شده بود و پزشکی یونانی به نام دِموکِدِس (Democedes) او را درمان کرد پس از درمان، آتوسا با داریوش صحبت می‌کند و از او می‌خواهد کاری بزرگ انجام دهد؛ از جمله اینکه: داریوش باید به یونان لشکر بکشد

این بخش یکی از معروف‌ترین قسمت‌هایی است که هرودوت درباره ی نفوذ آتوسا بر داریوش روایت می‌کند طبق داستان هرودوت آتوسا به داریوش می‌گوید داشتن یک شاهنشاهی بزرگ کافی نیست و از او می‌خواهد سرزمین‌های بیشتری را به فرمانروایی خود درآورد

هرودوت گفته های مربوط به داریوش و آتوسا عمدتاً در کتاب سوم «تاریخ‌ها» آمده و بخشی هم در کتاب هفتم ادامه پیدا می‌کند

هرودوت هیچ‌جا یک داستان کامل و مستقیم از «رابطه ی عاشقانه ی داریوش و آتوسا» نمی‌دهد اطلاعاتش بیشتر درباره ی ازدواج جایگاه آتوسا و نفوذ او در دربار است

📜 کتاب سوم — مهم‌ترین بخش در کتاب سوم بند 88 هرودوت می‌گوید داریوش پس از به‌دست گرفتن شاهی با زنان خاندان کوروش ازدواج کرد او از این زنان نام می‌برد: آتوسا، دختر کوروش آرتیستونَه، دختر کوروش پارمیس، دختر بردیَه، پسر کوروش و فِیدیمَه، دختر اوتانه

هرودوت درباره ی آتوسا نکته ی مهمی می‌گوید: او پیش از داریوش همسر کمبوجیه بوده و پس از آن به داریوش رسید

ما هیچ نامه ی عاشقانه خاطرات شخصی یا نوشته‌ای از آتوسا و داریوش نداریم که بتوانیم بر اساس آن بگوییم رابطه‌شان دقیقا چگونه بوده اما از جایگاه آتوسا می‌توانیم یک چیز روشن را بفهمیم: آتوسا همسر معمولی دربار نبود او دختر کوروش بود و این موضوع برای داریوش ارزش سیاسی بسیار زیادی داشت داریوش از شاخه‌ای دیگر از خاندان هخامنشی بود و پس از رسیدن به شاهی با ازدواج با دختر کوروش پیوند خودش را با خاندان بنیان‌گذار شاهنشاهی نیرومندتر کرد

پژوهشگران این را یکی از انگیزه‌های مهم ازدواج داریوش با آتوسا می‌دانند در سنگ نبشته های خزانه ی پارسه نام آتوسا آمده است این سنگ نبشته ها اسناد اداری هستند و نشان می‌دهند که او یک زن بسیار بلندپایه و ثروتمند در دربار بوده است

نام او به صورت ایلامی ثبت شده و در پژوهش‌ها با آتوسا مرتبط دانسته می‌شود. این اسناد از نظر تاریخی مهم‌اند چون برخلاف روایت‌های یونانی مدرک اداری هخامنشی و هم‌روزگار خود آتوسا هستند

آتوسا کتیبه ی سلطنتی مستقل و شناخته‌شده‌ای ندارد

شهبانویی که پدرش شاه ( کوروش بزرگ )

مادرش شهبانو ( کاساندان )

همسرش شاه ( داریوش بزرگ )

برادرش شاه ( کمبوجیه )

و پسرش شاه ( خشایارشاه بزرگ )

اون یکی از تاثیرگذارترین زنان هخامنشی بود و نفوذ و قدرت زیادی در سیاست داشت او تا پایان عمرش به عنوان ملکه ی مادر احترام بالایی در دربار داشت

تاریخ زندگی او را حدود 550 تا 475 پیش از میلاد دانسته‌اند.

آیا آتوسا تنها همسر داریوش بود؟ خیر

داریوش چند همسر داشت و ازدواج‌هایش تا اندازه‌ای یک سیاست خانوادگی و فرمانروایی هم بود

نام ایرانی و پارسیش اَرتَستونَه بوده است آتوسا نام یونانی اون هست پارسی باستان: اوتَئوسَه یا اوتَوشَه معنای نامش : نیک توان ، کسی که دارای توان نیک است .

اسناد ایلامیِ پارسه نام او را در بیش از بیست لوح ثبت کرده‌اند و نشان می‌دهند که جایگاه بسیار بالایی داشته است.

اگر خود متن بیستون را بخوانیم، 19 نبرد را به شکل یک فهرست شماره‌گذاری‌شده نمی‌بینیم. این شمارش از کنار هم گذاشتن شرح رویدادهای جنگی و جملهٔ پایانی داریوش به دست می‌آید.

داریوش در پایان می‌گوید: > «پس از آنکه شاه شدم، در یک سال 19 نبرد کردم و به خواست اهورامزدا، 9 شاه را شکست دادم و گرفتار کردم.» و آن 9 مدعی شاهی این‌ها بودند: گَئوماتَ، اَشینَه، نَدینتَبَیَرَ، مَرتیَه، فَرَوَرتیش، چیچَنتَخمَه، فَرادَه، وَهیزداتَه و اَرَخَه.

اما جالب اینجاست که اَشینَه و مَرتیَه اصلاً نبرد مشخصی در متن بیستون ندارند؛ اَشینَه به داریوش تحویل داده شد و کشته شد، و مَرتیَه را خودِ ایلامیان گرفتند و کشتند. در مقابل، گئوماتا در نبردی توصیف‌نشده کشته شد. بنابراین «19 نبرد» یک شمارش رسمی از سوی داریوش است، نه اینکه برای هر یک از 9 مدعی دقیقاً یک نبرد وجود داشته باشد.

و مهم‌تر از همه: این 19 نبرد با جنگ‌های بعدی داریوش یکی نیستند. پس از این دوره، داریوش هنوز جنگ‌ها و لشکرکشی‌های دیگری داشت؛ برای نمونه: شورش اَتَمَیتَه در اَلیم در سال‌های دوم و سوم شاهی داریوش؛ لشکرکشی به سرزمین سکاها؛ گسترش فرمانروایی در بخش‌هایی از هند؛ و سرانجام لشکرکشی به سرزمین یونانیان که چند دهه بعد به نبرد ماراتون در 490 پ.م. رسید.

خود بیستون هم در پایان، پس از بخش مربوط به 19 نبرد، جداگانه از شورش اَتَمَیتَه و سپس از پیروزی داریوش بر سکونخَه، سرکردهٔ سکاها، سخن می‌گوید. پس اگر بخواهیم دقیق بگوییم: داریوش = 19 نبرد در یک سالِ آغازین شاهی + چند لشکرکشی و نبرد مهم دیگر در سال‌های بعد. و ماراتون اصلاً یکی از آن 19 نبرد نیست.

هیشتاسپَه بار دیگر با شورشیان پارت جنگید. جای نبرد: پَتیگَرَبَنا. تاریخ: 11 ژوئیهٔ 521 پ.م.

در مَرگوش (مرو) شورش شد و فَرادَه رهبر آن بود. داریوش، دَدارشی را فرستاد و او با مروها جنگید و شورش را درهم شکست. تاریخ نبرد: 28 دسامبر 521 پ.م.

وَهیَزداتَه در پارس خود را بَردیَه معرفی کرد. داریوش سپاهی به فرماندهی اَرتَوَردیَه فرستاد. نخستین نبرد در رَخا رخ داد. تاریخ: 24 مه 521 پ.م.

وَهیَزداتَه پس از شکست دوباره سپاه گرد آورد و بار دوم با اَرتَوَردیَه جنگید. جای نبرد: کوه پَرگَه. تاریخ: 15 ژوئیهٔ 521 پ.م. این بار وَهیزداته گرفتار شد.

وَهیَزداتَه گروهی را به هَرَئوَتی (رخج) فرستاد تا با ویوَنه بجنگند. نخستین نبرد در دژی به نام کَپی‌شَه‌کَنیش رخ داد.

شورشیان رخج برای بار دوم به ویوَنه حمله کردند. جای نبرد: گَندوتَوَه. باز هم سپاه ویوَنه پیروز شد.

آخرین شورش بزرگ این رشته، شورش اَرَخَه بود. اَرَخَه، ارمنی‌ای از بابل، خود را نَبوکُدراکَرَ، پسر نَبونَئید، خواند. داریوش اِنتَفَرَنَه را با سپاه به بابل فرستاد و شورش سرکوب شد.

شورشیان ارمنی برای بار سوم به دَدارشی حمله کردند. جایگاه نبرد: اویامَه زمان: 20 ژوئن 521پ.م.

فرمانده دیگری به نام وَمیسَه به ارمنستان رفت، نخستین نبرد او در ایزالَه در آشور، رخ داد

شورشیان برای بار دوم با وَمیسَه جنگیدند. جایگاه نبرد: اوتیارَه

این بار خود فَرَوَرتیش مدعی شاهی ماد، در برابر داریوش قرار گرفت. جای نبرد: کَندوروش در ماد تاریخ: 8 مه 521 پ.م. داریوش می‌گوید سپاه فَرَوَرتیش شکست خورد و او گریخت بعدها گرفتار و در هَگمَتانه کشته شد.

چیچَنتَخمَه، از مردمان ساگَرتی، شورش کرد و خود را شاه خواند. داریوش سپاهی پارسی و مادی به فرماندهی تَخمَسپادَه فرستاد. نبرد رخ داد و چیچَنتَخمَه گرفتار شد.

هیشتاسپَه، پدر داریوش، در پارت بود. پارت‌ها و هیرکانی‌ها شورش کردند و هیشتاسپَه با آنان در ویشپَوزاتیش جنگید.

داریوش در کتیبه ی بیستون می‌گوید «19 نبرد» داشته اما نام 19 نبرد را جداگانه ننوشته است او نام 9 مدعی شاهی را می‌آورد و شرح چندین درگیری را در بخش‌های گوناگون کتیبه می‌دهد. پس اگر کسی بگوید «بیستون نام 19 نبرد را یکی‌یکی نوشته»، دقیق نیست. این 19 نبرد مربوط به سال نخست فرمانروایی داریوش و سرکوب شورش‌های 522 تا 521 پ.م. است؛ ماراتون جزو این 19 نبرد نیست و نزدیک 32 سال بعد، در 490 پ.م. رخ داد.

گَئوماتَ موبدی که خود را بردیا پسر کوروش معرفی کرده بود. داریوش می‌گوید در دژ سِکَیَـوَتی در سرزمین نِسایَه در ماد او را با چند تن از یارانش کشت ( پست های بالاتر بند بند کتیبه رو قرار دادم ) این بیشتر یک یورش/درگیری برای برانداختن گئوماتا بود تا نبرد بزرگ سپاهی. پژوهشگران آن را در شمار 19 نبرد داریوش می‌دانند هرچند متن آن را صریحاً با واژه ی «نبرد» توصیف نمی‌کند.

نَدینتَبَیَرَ در بابل خود را نَبوکُدراکَرَ، پسر نَبونَئید، معرفی کرد. داریوش نخست در کنار رود دجله با سپاه او درگیر شد و از رود گذشت سپس سپاه او را شکست داد.

نَدینتَبَیَر پس از عقب‌نشینی دوباره در برابر داریوش ایستاد. این بار نبرد در زازانَه ، در کنار رود فرات رخ داد داریوش می‌گوید سپاه دشمن شکست خورد و بسیاری در آب رود گریختند.

در ماد، سپاه داریوش به فرماندهی هیدَرنَه با شورشیان مادی در شهری به نام ماروش جنگید و پیروز شد.

در ارمنستان، شورشیان برای نخستین بار در برابر دَدارشی فرمانده داریوش، ایستادند. جایگاه نبرد: زوزَه زمان: 20 مه 521 پ.م.

شورشیان ارمنستان بار دوم گرد آمدند. جایگاه نبرد: تیگرَه زمان: 30 مه 521 پ.م.

A Rainha da Pérsia : به پرتغالی نام پارسی : ملکه ی پارسی یک سریال برزیلی است که در سال 2024 ساخته و پخش شد و امتیاز بالایی داره این مجموعه 30 قسمت دارد و هر قسمت حدود 45 تا 50 دقیقه است داستان درباره ی چیست؟ داستان بر پایهٔ کتاب اِستِر در عهد عتیق (کتاب مقدس) ساخته شده است، نه بر پایه ی سنگ‌نبشته‌ها یا لوح‌های هخامنشی داستان درباره ی : اِستِر (هاداسا) دختری یهودی و خشایارشاه بزرگ

نام فیلم : prince of persia نام پارسی فیلم : شاهزاده ی پارسی این فیلم در سال 2010 ساخته شد و بر پایه ی بازی رایانه‌ای Prince of Persia است، نه بر پایه ی تاریخ واقعی ایران شخصیت اصلی: دَستان (Dastan) یک شاهزاده ی جوان است که به فرزندخواندگی شاه ایران درمی‌آید او به خنجری جادویی دست پیدا می‌کند که می‌تواند زمان را به عقب برگرداند سپس همراه شاهزاده‌ای به نام تامینا تلاش می‌کند نگذارد این خنجر به دست دشمنان بیفتد