Meow History

هر سرزمین، گل‌هایی دارد که بخشی از زیبایی و یادگارهای آن سرزمین‌اند

گل‌ها تنها رنگ و زیبایی نیستند گل‌هایی که در خاک آن ریشه دوانده‌اند و با آب‌وهوا، کوهستان، دشت و فرهنگ مردمش پیوند خورده‌اند.

ایران این سرزمین کهن نیز سرزمین گل‌های گوناگون است؛ از لاله‌های واژگون کوهستان تا رز پارسی و سوسن چلچراغ

هر گل تنها یک گیاه نیست گاهی نشانی از یک سرزمین، یک داستان و بخشی از زیبایی‌های آن است

امشب ده تا از این گلها رو معرفی میکنم

سنِ ممنوعی برای شرکت در جشن پوریم وجود ندارد. بچه‌ها، نوجوانان و بزرگسالان می‌توانند در جشن‌ها شرکت کنند در بسیاری از جاها حتی کودکان لباس مبدل می‌پوشند و در برنامه‌های جشن شرکت می‌کنند. کودکان کم‌سن هم می‌توانند در جشن و برنامه‌ها باشند.

برای انجام برخی وظایف دینی پوریم، سن و شرایط دینی فرد مهم می‌شود.

در سنت یهودی پسر معمولا از 13 سالگی و دختر از 12 سالگی از دیدگاه دینی به سن مسئولیت می‌رسد

برای کودکان کوچک‌تر هم معمولا خانواده آنها را کم‌کم با آیین‌های پوریم آشنا می‌کنند برای نمونه شنیدن خواندن طومار استر. برخی راهنماهای دینی پیشنهاد می‌کنند کودکان حدود 5_6 ساله را نیز برای آشنایی به نیایشگاه ببرند

یکی از شناخته‌شده‌ترین رسم‌های پوریم این است که کودکان و بزرگسالان لباس مبدل می‌پوشند؛ برای نمونه لباس استر، مردخای یا شخصیت‌های دیگر داستان

همچنین طومار استر در شب و روز پوریم خوانده می‌شود برای نیازمندان کمک می‌فرستند به دوستان و خانواده خوراکی هدیه می‌دهند و یک خوراک‌خوری جشنین برپا می‌کنند

پوریم بر پایه ی گاه‌شماری یهودی در 14 آدار برگزار می‌شود.

در اورشلیم و برخی شهرهایی که در سنت یهودی «شهرهای دیوارکشیده» به شمار می‌آیند

جشن یک روز دیرتر یعنی 15آدار برگزار می‌شود که به آن پوریمِ شوشان می‌گویند چون گاه‌شماری یهودی با گاه‌شماری خورشیدی ما یکی نیست، پوریم در گاه‌شماری امروزی معمولا در اسفند یا گاهی اوایل فروردین می‌افتد

برای نمونه پوریم 2026از شامگاه 2 مارس( 11 اسنفد) تا شامگاه 3( 12 اسفند ) مارس بود؛ در اورشلیم تا 4 ( 13 اسفند ) ادامه داشت

آدار (Adar / به یهودی : אדר) نام یکی از ماه‌های گاه‌شماری یهودی است چون گاه‌شماری یهودی ماه‌ـ‌خورشیدی است تاریخش هر سال در گاه‌شماری خورشیدی جابه‌جا می‌شود

برای پوریم، تاریخ همیشه 14 آدار است (به‌جز برخی شهرها که 15 آدار را جشن می‌گیرند)

پوریم یکی از جشن‌های یهودی است که داستانش از کتاب استر می‌آید( دیشب براتون خود کتاب آیه به آیه اش گذاشتم 🫵)

بر پایه ی داستان کتاب استر، هامان نقشه داشت یهودیانِ زیر فرمان شاه را از میان ببرد استر که شهبانو شده بود، همراه مردخای برای نجات آنان اقدام کردند و در پایان، یهودیان از این خطر جان به در بردند

نام پوریم از واژه ی «پور» می‌آید یعنی قرعه چون در داستان گفته می‌شود هامان برای گزینش روز اجرای نقشه‌اش قرعه انداخت

فردا باهم بررسی می‌کنیم جشن پوریم چیه آیا هنوز جشن گرفته میشه ؟

نامدار ترین فیلم ها براتون از داستان استر گذاشتم ولی فردا فیلم سریال های دیگه که ازش ساخته شده رو میذارم

نام پارسی: یک شب با پادشاه سال ساخت: 2006 کشور: آمریکا بر پایه ی کتاب اِستِر در عهد عتیق (تورات/کتاب مقدس) داستان چیست؟ داستان درباره ی اِستِر، یک دختر یهودی است که به همسری خشایارشا بزرگ درمی‌آید و سپس قوم خود را از توطئه هامان نجات می‌دهد تنها فیلمیه که نزدیک به خشایارشا قیافش و رفتارش نزدیک به سر ستون های تخت پارسه و گفته های خودش تو کتیبه هاس

A Rainha da Pérsia : به پرتغالی نام پارسی : ملکه ی پارسی یک سریال برزیلی است که در سال 2024 ساخته و پخش شد و امتیاز بالایی داره این مجموعه 30 قسمت دارد و هر قسمت حدود 45 تا 50 دقیقه است داستان درباره ی چیست؟ داستان بر پایهٔ کتاب اِستِر در عهد عتیق (کتاب مقدس) ساخته شده است، نه بر پایه ی سنگ‌نبشته‌ها یا لوح‌های هخامنشی داستان درباره ی : اِستِر (هاداسا) دختری یهودی و خشایارشاه بزرگ

پایان کتاب

فصل دهم خیلی کوتاه است.

شاه برای سرزمین‌های شاهنشاهی خراج تعیین می‌کند. بقیه ی کارهای بزرگ شاه و همچنین بزرگی و جایگاه مردخای در نوشته‌های مربوط به تاریخ شاهان ثبت شده است مردخای در پایان داستان به مقام بسیار بالایی می‌رسد؛ به‌گونه‌ای که در کنار شاه، برای مردم خودش شخصیتی بزرگ و مورد احترام معرفی می‌شود.

و کتاب با این مضمون تمام می‌شود که مردخای برای خیر و آرامش مردمش تلاش می‌کرد.

چیزی که الان خواندیم داستان خودِ کتاب استر بود، نه اینکه تک‌تک این رویدادها را تاریخ قطعی دربار هخامنشی بدانیم .

پیروزی و جشن پوریم

روز تعیین‌شده فرا می‌رسدهمان روزی که قرار بود دشمنان یهودیان به آنان حمله کنند اما شرایط برعکس می‌شود یهودیان در شهرها گرد هم می‌آیند و از خودشان دفاع می‌کنند

در داستان دشمنان یهودیان شکست می‌خورند

در شوش نیز یهودیان بر دشمنان خود پیروز می‌شوند ده پسر هامان هم در روایت کشته می‌شوند نکته مهم این است که داستان تاکید می‌کنند یهودیان دارایی دشمنانشان را غارت نکردند

شاه از تعداد کشته‌شدگان شوش باخبر می‌شود استر درخواست می‌کند که یهودیان شوش یک روز دیگر نیز فرصت دفاع داشته باشند شاه اجازه می‌دهد

یهودیان دیگر مناطق نیز از خودشان دفاع می‌کنند بعد از پایان درگیری‌ها روزهای شادی و جشن آغاز می‌شود این همان چیزی است که داستان آن را جشن پوریم می‌نامد

مردخای این روزها را به عنوان جشنی سالانه ثبت می‌کند قرار می‌شود یهودیان در این روزها برای یکدیگر هدیه و خوراک بفرستند و به نیازمندان کمک کنند هدف جشن به یاد داشتن روزی است که وضعیت یهودیان از ترس و نابودی به پیروزی و شادی تغییر کرد

فرمان نجات

شاه اموال هامان را به استر می‌دهد. استر به شاه می‌گوید مردخای چه نسبتی با او دارد. شاه نیز انگشتر مُهر خود را که قبلا به هامان داده بود، به مردخای می‌دهد. یعنی مردخای اکنون اختیار صدور فرمان‌های سلطنتی را پیدا می‌کند

استر دوباره نزد شاه می‌رود. او از شاه می‌خواهد فرمان نابودی یهودیان را لغو کند. اما یک مشکل وجود دارد: در داستان گفته می‌شود فرمان دارای مُهر شاه را نمی‌توان به سادگی لغو کرد. پس باید راه دیگری پیدا شود

شاه به استر و مردخای اجازه می‌دهد فرمان تازه‌ای صادر کنند. فرمان جدید به یهودیان اجازه می‌دهد برای دفاع از خودشان متحد شوند و در برابر کسانی که به آنان حمله می‌کنند مقاومت کنند. فرمان به زبان‌های مختلف سراسر شاهنشاهی فرستاده می‌شود. مردخای نیز با لباس سلطنتی از کاخ بیرون می‌آید. شهر شوش سرانجام به جای سوگواری، شاد و خوشحال می‌شود

سقوط هامان

شاه و هامان به دومین مهمانی استر می‌روند. شاه دوباره می‌پرسد: «درخواستت چیست؟» این بار استر حقیقت را می‌گوید. او می‌گوید خودش و مردمش قرار است نابود شوند. شاه می‌پرسد: «چه کسی چنین کاری کرده؟» استر جواب می‌دهد: هامان شاه بسیار خشمگین می‌شود.

شاه برای مدتی از اتاق بیرون می‌رود. هامان نزد استر می‌ماند و برای نجات جان خودش از او درخواست می‌کند وقتی شاه برمی‌گردد، می‌بیند هامان کنار جایگاه استر افتاده است و تصور می‌کند حتی به ملکه هم تعرض می‌کند خشم شاه بیشتر می‌شود

یکی از خواجه‌ها به شاه می‌گوید که هامان قبلا برای مردخای دار ساخته است شاه فرمان می‌دهد: هامان را به همان دار بیاویزند. و بدین ترتیب هامان که قصد نابودی مردخای را داشت، خودش مجازات می‌شود

ورق برمی‌گردد

این فصل یکی از مهم‌ترین قسمت‌های داستان است

آن شب شاه خوابش نمی‌برد از او می‌خواهند کتاب گزارش‌های سلطنتی را برایش بخوانند در آنجا نوشته شده که مردخای قبلا توطئه ی دو نگهبان علیه شاه را آشکار کرده بود شاه می‌پرسد برای مردخای چه پاداشی داده شده؟ پاسخ می‌دهند هیچ

همان موقع هامان وارد کاخ شده تا درباره مجازات مردخای صحبت کند شاه از هامان می‌پرسد؟ برای کسی که شاه بخواهد او را گرامی بدارد، چه باید کرد؟ هامان فکر می‌کند شاه درباره ی خودش صحبت می‌کند بنابراین پیشنهاد می‌کند آن شخص لباس سلطنتی بپوشد، بر اسب شاه سوار شود و یکی از بزرگان شهر او را در شهر بگرداند و اعلام کند که شاه می‌خواهد او را گرامی بدارد

اما شاه به هامان می‌گوید همین کارها را برای مردخای انجام بده هامان مجبور می‌شود خودش مردخای را در شهر بگرداند و او را بزرگ بدارد بعد با ناراحتی به خانه برمی‌گردد

همسر و دوستان هامان به او می‌گویند که اگر مردخای یهودی باشد اوضاع برای هامان بسیار خطرناک شده است در همین هنگام ماموران شاه می‌آیند و هامان را به مهمانی استر می‌برند

هامان از مهمانی خوشحال و مغرور از جایگاه خودش است اما وقتی مردخای را می‌بیند که همچنان در برابر او تعظیم نمی‌کند، دوباره عصبانی می‌شود. هامان به خانه می‌رود و برای خانواده و دوستانش تعریف می‌کند که چه جایگاه بزرگی پیدا کرده است؛ ولی می‌گوید تا زمانی که مردخای را می‌بیند، خوشحال نیست همسرش زِرِش و دوستانش پیشنهاد می‌کنند دار بزرگی برای مردخای آماده کند و صبح از شاه اجازه بگیرد که مردخای را به آن بیاویزند.

هامان از این پیشنهاد خوشش می‌آید و دستور ساخت آن را می‌دهد.

مردخای پاسخ بسیار مهمی به استر می‌دهد: اگر او سکوت کند، نجات ممکن است از راه دیگری برای یهودیان برسد اما خودش و خانواده‌اش در امان نخواهند بود

شاید استر دقیقا برای چنین روزی به مقام ملکه رسیده باشد

استر تصمیمش را می‌گیرد

او از مردخای می‌خواهد یهودیان شوش سه روز روزه بگیرند و برای او نیز دعا کنند استر می‌گوید پس از این سه روز نزد شاه خواهد رفت، حتی اگر این کار جانش را به خطر بیندازد

واکنش مردخای و استر

وقتی مردخای از فرمان شاه باخبر می‌شود، لباس سوگواری می‌پوشد و در شهر شوش با اندوه فراوان پیدا می‌شود بسیاری از یهودیان هم وقتی فرمان را می‌شنوند سوگواری و روزه می‌گیرند.

استر از وضعیت مردخای باخبر می‌شود و برایش لباس می‌فرستد، اما مردخای قبول نمی‌کند. استر یکی از خدمتکارانش را می‌فرستد تا بفهمد چه اتفاقی افتاده است مردخای نسخه‌ای از فرمان نابودی یهودیان را به او نشان می‌دهد و از استر می‌خواهد نزد شاه برود و برای نجات مردمش درخواست کند

استر جواب می‌دهد که هرکس بدون دعوت وارد حضور شاه شود، ممکن است مجازات شود؛ مگر اینکه شاه عصای سلطنتی خود را به سوی او دراز کند

او می‌گوید 30 روز است که شاه او را به حضور خود نخواسته است

فرستادن فرمان

کاتبان دربار احضار می‌شوند و فرمانی نوشته می‌شود که در آن مقرر شده است در یک روز مشخص: یهودیان از جوان و پیر گرفته تا زنان و کودکان کشته شوند و دارایی‌هایشان گرفته شود فرمان به زبان‌ها و خط‌های گوناگون سرزمین شاه نوشته و به همه بخش‌های شاهنشاهی فرستاده می‌شود.

در پایان فصل، تصویر بسیار تلخی ایجاد می‌شود: هامان و شاه می‌نشینند و می‌نوشند، در حالی که شهر شوش از این فرمان به هم ریخته است.

پی‌نوشت : این فصل، نقطه‌ای است که هامان به دشمن اصلی یهودیان در داستان تبدیل می‌شود و زمینه ی صلی اتفاقات فصل‌های بعد را می‌سازد

و یک نکته تاریخی هم مهم است: هامان، مردخای و فرمان نابودی یهودیان در سنگ‌نبشته‌های هخامنشی به‌طور مستقل تایید نشده‌اند؛ بنابراین این بخش را نمی‌توان مانند یک گزارش تاریخی قطعی از دربار خْشایارشا دانست

تعیین روز نابودی

هامان برای تعیین زمان اجرای نقشه‌اش قرعه می‌اندازد. در متن این کتاب قرعه «پور» نامیده می‌شود به همین دلیل بعدها نام جشن یهودی پوریم به همین داستان مربوط می‌شود بعد هامان نزد شاه می‌رود و ادعا می‌کند گروهی از مردم در سراسر سرزمین شاه زندگی می‌کنند که قوانین متفاوتی دارند و فرمان‌های شاه را رعایت نمی‌کنند او پیشنهاد می‌کند فرمانی صادر شود تا این گروه نابود شوند

شاه نیز انگشتر مُهر خود را به هامان می‌دهد؛ یعنی به او اختیار می‌دهد فرمان را به نام شاه اجرا و مُهر کند