Mohammed Seid - Miftah

ለሂሳብ (Math) ትምህርት ልዩ ድጋፍ የሚሰጡ፣ ጥያቄዎችን በፎቶ ወይም በፅሁፍ ተቀብለው ደረጃ በደረጃ የሚያብራሩ 5 ምርጥ የAI መተግበሪያዎች፦ 1️⃣ Photomath: አስቸጋሪ የሂሳብ ጥያቄዎችን በስልክ ካሜራ ፎቶ በማንሳት ብቻ እያንዳንዱን የአሰራር ደረጃ በዝርዝር የሚያሳይ መተግበሪያ። photomath.com 2️⃣ Symbolab: ለአልጀብራ፣ ካልኩለስ እና ትሪጎኖሜትሪ ጥያቄዎች እጅግ በጣም ዝርዝር የሆነ የአሰራር ቅደም ተከተል እና ግራፎችን የሚሰጥ የሂሳብ መፍቻ። symbolab.com 3️⃣ Mathway: ከመሰረታዊ ሂሳብ እስከ ከፍተኛ የኮሌጅ ሂሳብ ጥያቄዎችን በፍጥነት የሚመልስ የካሊኩሌተር እና የAI ጥምረት። mathway.com 4️⃣ Wolfram Alpha: የተወሳሰቡ የሂሳብ ቀመሮችን፣ እኩልዮሾችን (equations) እና የሳይንስ ጥያቄዎችን በከፍተኛ ትክክለኛነት የሚሰላ የምርምር ሞተር። wolframalpha.com 5️⃣ Microsoft Math Solver: በነጻ ጥያቄዎችን በስክሪኑ ላይ በመጻፍ ወይም ፎቶ በማንሳት መፍትሄ የሚሰጥ እና ተመሳሳይ ተጨማሪ የማለማመጃ ጥያቄዎችን የሚያቀርብ። |https://mathsolver.microsoft.com/ ለተጨማሪ መረጃ፦ ፌስቡክ: https://www.facebook.com/Miftahcode

Stella Juva በዓለም ላይ በፀሐይ ኃይል የሚሠራ የመጀመሪያው የሞባይል ክሊኒክ (አምቡላንስ) ሲሆን፥ የኤሌክትሪክ እና የነዳጅ አቅርቦት በሌለባቸው ራቅ ያሉ የገጠር አካባቢዎች የሕክምና አገልግሎት ለማድረስ የተሰራ አስደናቂ የቴክኖሎጂ ውጤት ነው። ይህንን ዘመናዊ ተሽከርካሪ የሰሩት በኔዘርላንድስ የሚገኘው የኢንድሆቨን ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ 23 ተማሪዎች ሲሆኑ፣ ዓላማቸውም የመንገድ እና የኃይል መሠረተ ልማት በሌላቸው ቦታዎች የሚኖሩ ማህበረሰቦችን ተጠቃሚ ማድረግ ነው። ተሽከርካሪው በላዩ ላይ በተገጠሙ የሶላር ፓነሎች አማካኝነት ንጹህ ኃይል የሚያመነጭ ሲሆን፥ ፀሐያማ በሆነ ቀን እስከ 715 ኪሎ ሜትር የመጓዝ አቅም አለው። የሕክምና መሣሪያዎቹ የሚጠቀሙት የኃይል ሥርዓት ከተሽከርካሪው መሪ ባትሪ የተለየ በመሆኑ የሕክምና አገልግሎቱ በጉዞ ርቀቱ ላይ ምንም ዓይነት ተጽዕኖ አይፈጥርም። በቅርቡም ከአምሬፍ ጤና አፍሪካ (Amref Health Africa) ጋር በመተባበር በኬንያ ወጣ ገባ መንገዶች ላይ የ800 ኪሎ ሜትር የሙከራ ጉዞን በስኬት አጠናቋል። ይህ ፈጠራ ዘላቂነት ያለው የፈጠራ ቴክኖሎጂ ፈታኝ በሆኑ የዓለማችን ክፍሎች ላይ እንዴት የሰዎችን ሕይወት ማዳን እንደሚቻል ያሳየ ትልቅ ተስፋ ነው። #SolarTeamEindhoven #StellaJuva #GreenTech #SolarPower #GlobalHealth #AmrefHealthAfrica

የአርተፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) እና የህግ የበላይነት፡ ከኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ እና ዩኔስኮ የሚሰጥ ነጻ ኮርስ! 🚀 ​ቴክኖሎጂ በየዕለቱ እየገሰገሰ ሲመጣ፣ የፍትህ ስርዓቶች እና የዳኝነት ስራዎችም ጭምር የ AI ድጋፍን እየተጠቀሙ ይገኛሉ። ይህ ደግሞ አዳዲስ ዕድሎችን ይዞ ከመምጣቱ ጋር ተያይዞ ስለ ፍትሃዊነት፣ ግልጽነት እና ተጠያቂነት በርካታ ጥያቄዎችን እያስነሳ ነው። ​ዩኔስኮ (UNESCO) ከኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ (Saïd Business School, Blavatnik School of Government እና Faculty of Law) ጋር በመተባበር ያዘጋጀው "AI, Justice, and the Rule of Law" የተሰኘ አለም አቀፍ ነጻ ኮርስ እድል ይኸውና! ​ስለ ኮርሱ ማወቅ የሚገቡ ዋና ዋና ነጥቦች፦ ​ለማን ተዘጋጀ? ለህግ ባለሙያዎች፣ ለፖሊሲ አውጪዎች፣ እንዲሁም በቴክኖሎጂ እና በህግ ግንኙነት ዙሪያ ፍላጎት ላላቸው ሁሉ (ምንም ቅድመ የቴክኒክ እውቀት አያስፈልግም!)። ​የሚወስደው ጊዜ፦ 18 ሰዓታት አካባቢ (በራሳችን ፍጥነት self-paced መማር የሚቻል)። ​ክፍያ፦ ሙሉ በሙሉ በነጻ (በዩኔስኮ እና በአውሮፓ ህብረት ድጋፍ የተሸፈነ)። ​ሰርተፍኬት፦ ኮርሱን ሲያጠናቅቁ ኦፊሴላዊ የኦክስፎርድ ዲጂታል ሰርተፍኬት ያገኛሉ። ​አርተፊሻል ኢንተለጀንስ በህብረተሰባችን እና በፍትህ ስርዓቱ ላይ የሚያመጣውን ተጽዕኖ በሰብአዊ መብት ማዕቀፍ ውስጥ ሆኖ ለመረዳት ይህን እድል መጠቀም እንችላለን። ​🔗 ለመመዝገብ፦ https://secure.sbs.ox.ac.uk/corporate/landingPage.do?method=load&corporateGroupId=7948447 ​#AI #RuleOfLaw #UNESCO #OxfordUniversity #TechEducation #Miftah@miftahcode

ጥናቶች እንደሚያሳዩት ቪዲዮዎችን ብቻ እያዩ በራስ ፍጥነት የሚማሩባቸው ኮርሶች የማጠናቀቅ ምጣኔያቸው ከ15% በታች ነው። ይህ ማለት ኮርስ ከጀመሩ 100 ሰዎች ውስጥ የሚጨርሱት 15 ሰዎች አካባቢ እንደ ማለት ነው። እኛስ ከየትኞቹ እንሆን? ላለመጨረሳችን ቁልፍ ምክንያቱ ምን ይሆን?

ወጣቶች ልዩ ትኩረት ሊሰጣቸው ይገባል! ​ የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ጉዞ እውን ሊሆን እና ዘላቂ ሰዉ ሊኖረው የሚችለው ወጣቶችን በዕውቀት፣ በቴክኖሎጂ እና በዲጂታል ክህሎት ማብቃት ስንችል ነው። ዛሬ የምንወስዳቸው እርምጃዎች የነገዋን አገር አቅም የሚወስኑ በመሆናቸው፣ ወጣቱ ትውልድ በዲጂታል ዘመን ስር ነቀል ለውጥ ማምጣት እንዲችል ሁለገብ ድጋፍ ማድረግ ይገባል። ​እንደ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI)፣ ዳታ ሳይንስ ፣ የሳይበር ደህንነት እና ሶፍትዌር ልማት ያሉ ዘመናዊ የቴክኖሎጂ መስኮች ላይ ወጣቱ አቅሙን እንዲያዳብር ሰፊ የትምህርት ተደራሽነት ሊፈጠርለት ይገባል። ሆኖም ይህ እውን እንዲሆን ከዋና ከተሞች ውጭ ያሉ ወጣቶችን ያካተቱ የጋራ የቴክኖሎጂ ማዕከላት (Tech Hubs) እና የኢንተርኔት መሰረተ ልማቶች መዘርጋት ቅድሚያ ሊሰጣቸው ይገባል። ​ከዚህም በተጨማሪ ወጣቱ በቴክኖሎጂ ፈጠራዎቹ በመጀመሪያ የኅብረተሰባችንን ዕለታዊ ችግሮች (እንደ ጤና፣ ግብርና፣ ትምህርት እና አስተዳደር ያሉ ዘርፎች ላይ ያሉ ክፍተቶችን) መቅረፍ ይኖርበታል። ከዚህም አልፎ በአካባቢያዊ ቋንቋዎች እና እውቀቶች ላይ ተመስርቶ የሚሠራቸውን የቴክኖሎጂ ምርቶች በማሻሻል በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪ የሆኑ እና ሰፊ ተፅዕኖ መፍጠር የሚችሉ አዳዲስ መፍትሄዎችን ለዓለም ገበያ ማቅረብ አለበት። ​የነገዋን አገር በወጣቶች ብቃት እና ዕውቀት ለመገንባት ልዩ ትኩረት ሰጥተን እንስራ! ወጣቱን ለማብቃት እና ዘርፉን ለማበረታታት እንደ ሀገር ባለፉት 5 አመታት ምን እርምጃዎች ተወስደዋል? እስኪ አሉ የምትሉትን ኮሜንት ላይ ዘርዝሯቸው? ተጨማሪ ሀሳብም ካለ ሼር አድርጉን!

⭕ Circle to Search - Google Search የተለያዩ ነገሮችን በማክበብ ማወቅ እንችላለን። #googlesearch

ብራውዘር ላይ ኢንኮግኒቶ (Incognito) ሞድ መጠቀም ለምን አስፈለገ? ምንስ ጥቅም እናገኛለን? 💻🔍 ​እንደ Google Chrome እና Microsoft Edge ያሉ የተለያዩ የድር አሰሳ መሣሪያዎችን (ብራውዘሮች) ስንጠቀም ኢንኮግኒቶ (ወይም ኢንፕራቫይቬት) ሞድ ትልቅ ፋይዳ አለው። ይህንን ሞድ ሲከፈት በዋናነት የትኞቹን ድረ-ገጾች እንደጎበኙ፣ የፍለጋ ታሪክን (Search history) እና የቅጽ መረጃዎችን በተጠቀምነው በመሳሪያ ላይ እንዳይቀመጡ ያደርጋል። ይህ ከእናንተ ውጪ ሌላ ሰው ኮምፒውተርዎን ወይም ስልክዎን ሲጠቀም ግላዊነትን ለመጠበቅ ይረዳል። ምን ስትሰሩ እንደነበር ታሪክ (history) አይቶ ማወቅ አይችልም! ​ከዚህ ባለፈም አንድን መተግበሪያ ወይም ድረ-ገጽን በአንድ ጊዜ በሁለት የተለያዩ አካውንቶች ለመጠቀም (አንዱን በመደበኛ ብራውዘር TAB ሌላውን በኢንኮግኒቶ በመክፈት) እጅግ ምቹ ነው። የፍለጋ ክፍለ-ጊዜው (Session) እንደተዘጋም የድር ጣቢያ ኩኪዎችና መረጃዎች አብረው ይሰረዛሉ። ​ይሁን እንጂ ኢንኮግኒቶ ሞድ በመሳሪያዎ ላይ ብቻ እንጂ የሚጠቀሙበትን የኢንተርኔት አቅራቢ (ISP)፣ የሚጎበኟቸውን ድረ-ገጾች ወይም በድርጅት/በትምህርት ቤት አውታረ መረብ ላይ የሚደረግ ክትትልን ሙሉ በሙሉ እንደማይደብቅ ግን ልብ ማለት ይገባናል። ​እናንተስ በስራችሁ ወይም በዕለት ተዕለት የኢንተርኔት አጠቃቀማቸሁ ላይ ይህንን ባህሪ በብዛት ለምን ትጠቀሙበታላችሁ? ሀሳባችሁን በኮሜንት አካካፍሉን! 👇 Telegram: https://t.me/miftahcode ​#TechTips #IncognitoMode #DigitalLiteracy

ለኤአይ እዚህ መድረስ አባት ናቸው ሊባሉ የሚችሉ ሰዎች በተመጨረሻ "I Changed my mind" የሚሉን እያሾፋብን ነው ወይስ የጉዳት መጠኑ አሳስቧቸው? 🤔 አሁን ደግሞ ቢል ጌትስ ስለ Al ፈርቻለሁ እያሉን ነው! ቃል በቃል "The turbulent AI era is here. The choices we make now are critical."

የደረቀ ሃይቅ ምናምን የሚለውን ቪዲዮ እና ምስል እኔ አላየሁትም ያው ብዙ ጊዜ እንደምለው ሶሻል ሚዲያ ላይ ብኖርም የሶሻል ሚዲያ አልጎሪዝም የሚሰጠኝን እያየሁ የምውልና የማመሽ አይደለሁም! አሁን አንዳንድ ፎቶዎችን ተመለከትኩኝ ነገር ግን በጣም አዝኛለሁ ዲጀታል ክህሎት የምለው በምክንያት ነው። ቀን ከቤቴ እንግዶች መጥተው ስለ ጉዳዩ ሲያወሩኝ ግዴላችሁም እውነት አይሆንም አሁን እውነት እነ ውሽትን መለየት ግራ ያጋባል ነበር ያልኳቸው ። አንድ ምስል ሲለቀቅ ቢያንስ ለምን በቀላሉ የ #GoogleLense እንኳን አንጠቀምም? ሌሎች Investigation መንገዶች እንዳሉ ሳልዘነጋ! ከመቼውም ጊዜ በላይ አይናችንን እና ጆሮአችንን የምንከፍትበት ወቅት አሁን ነው። Deepfake እና Fake news መለየት መቻል አለብን!

📊 65 JOBS WITH THE LOWEST RISK OF AUTOMATION By Artificial Intelligence and Robots It is impossible to say that any job is 100% AI-proof, but the table below showcases careers with a lower risk of automation. While AI continues to reshape the workforce, these fields depend heavily on uniquely human skills and real-world decision-making that technology cannot easily replace. Median Annual Wage | Projected Growth (2024–2034) 1. Nurse Practitioners — $129,210 — 40% 2. Physician Assistants — $133,260 — 20% 3. Nursing Instructors and Teachers, Postsecondary — $79,040 — 17% 4. Mental Health Counselors — $59,190 — 17% 5. Occupational Therapists — $98,340 — 14% 6. Orthotists and Prosthetists — $79,110 — 13% 7. Marriage and Family Therapists — $63,780 — 13% 8. Nurse Midwives — $128,790 — 11% 9. Physical Therapists — $101,020 — 11% 10. Art Therapists — $65,910 — 11% 11. Music Therapists — $65,910 — 11% 12. Athletic Trainers — $60,250 — 11% 13. Mental Health and Substance Abuse Social Workers — $60,680 — 10% 14. Healthcare Social Workers — $68,090 — 9% 15. Dermatologists — $239,200 or more — 8% 16. Psychiatrists — $239,200 or more — 8% 17. Fitness and Wellness Coordinators — $61,340 — 8% 18. Choreographers — $55,310 — 6% 19. Coaches and Scouts — $45,920 — 6% 20. Manufactured Building and Mobile Home Installers — $41,880 — 6% 21. Neurologists — $239,200 or more — 5% 22. Bioengineers and Biomedical Engineers — $106,950 — 5% 23. Civil Engineers — $99,590 — 5% 24. Transportation Engineers — $99,590 — 5% 25. Advanced Practice Psychiatric Nurses — $93,600 — 5% 26. Clinical Nurse Specialists — $93,600 — 5% 27. Critical Care Nurses — $93,600 — 5% 28. Soil and Plant Scientists — $71,410 — 5% 29. Paramedics — $38,480 — 5% 30. Emergency Medical Technicians — $41,340 — 5% 31. Oral and Maxillofacial Surgeons — $239,200 or more — 4% 32. Orthopedic Surgeons, Except Pediatric — $239,200 or more — 4% 33. Prosthodontists — $239,200 or more — 4% 34. Surgeons, All Other — $239,200 or more — 4% 35. Chief Executives — $206,420 — 4% 36. Dentists, General — $172,290 — 4% 37. Physicists — $166,290 — 4% 38. Clinical Neuropsychologists — $117,580 — 4% 39. Neuropsychologists — $117,580 — 4% 40. Security Managers — $104,690 — 4% 41. Architects, Except Landscape and Naval — $96,690 — 4% 42. Psychology Teachers, Postsecondary — $80,330 — 4% 43. Hospitalists — $239,200 or more — 3% 44. Physical Medicine and Rehabilitation Physicians — $239,200 or more — 3% 45. Preventive Medicine Physicians — $239,200 or more — 3% 46. Sports Medicine Physicians — $239,200 or more — 3% 47. First-Line Supervisors of Police and Detectives — $105,980 — 3% 48. Anthropology and Archeology Teachers, Postsecondary — $95,770 — 3% 49. First-Line Supervisors of Firefighting and Prevention Workers — $92,430 — 3% 50. Emergency Management Directors — $86,130 — 3% 51. Urban and Regional Planners — $83,720 — 3% 52. Landscape Architects — $79,600 — 3% 53. Interior Designers — $63,490 — 3% 54. Recreational Therapists — $60,280 — 3% 55. Firefighters — $59,500 — 2% 56. Pediatric Surgeons — $239,200 or more — 2% 57. Architecture Teachers, Postsecondary — $101,460 — 2% 58. Art, Drama, and Music Teachers, Postsecondary — $80,190 — 2% 59. Social Work Teachers, Postsecondary — $76,210 — 2% 60. Set and Exhibit Designers — $66,280 — 2% 61. Directors, Religious Activities and Education — $54,840 — 2% 62. Obstetricians and Gynecologists — $239,200 or more — 1% 63. Adapted Physical Education Specialists — $67,430 — 1% 64. Education Administrators, Kindergarten through Secondary — $104,070 — -1% 65. Fish and Game Wardens — $68,180 — -1% Source: U.S. Bureau of Labor Statistics (2024–2034 projections) Publisher: U.S. Career Institute — Dream • Learn • Succeed #AI #FutureOfWork #Careers #Automation #DigitalTransformation

2️⃣ በስራ ገበያ ላይ የሚኖረው ከባድ ተጽዕኖ እንደ ህግ፣ ሶፍትዌር ምህንድስና፣ የደንበኞች አገልግሎት፣ ህክምና፣ ዳታ ትንተና እና ማኑፋክቸሪንግ ያሉት የሥራ ዘርፎች በአንድ አስርት ዓመታት ውስጥ በከፍተኛ ፍጥነት በ AI ይጠቃሉ። ይህ ሁኔታ በተለይም ወደ ስራ ገበያው በሚገቡ ወጣቶች እና መካከለኛ ባለሙያዎች ላይ ትልቅ የስራ እጥረት ይፈጥራል። ስራ ማጣት በግለሰብ ገቢ ላይ ብቻ ሳይሆን በህብረተሰብ ጤና እና ማህበራዊ ትስስር ላይ ከባድ ቀውስ ሊያስከትል እንደሚችል ጠቁመዋል። 3️⃣ የደህንነት እና የወንጀል ስጋቶች AI ተገቢው ጥንቃቄ ካልተደረገለት ለከፍተኛ አደጋዎች ይጋለጣል። ወንጀለኞች የሳይበር ጥቃቶችን በራስ-ሰር ለመፈጸም፣ የሐሰት መረጃዎችን እና ዲፕፌኮችን (Deepfakes) ለማስፋፋት እንዲሁም ባዮ-ሽብርተኝነትን ጨምሮ አጥፊ ድርጊቶችን በቀላሉ ለመፈጸም ቴክኖሎጂውን ሊጠቀሙበት እንደሚችሉ አመላክተዋል። 4️⃣ መፍትሄዎች እና ወሳኝ ውሳኔዎች ለዚህ ታሪካዊ ፈጣን ለውጥ መፍትሄ ሲጠቁሙ፣ ኩባንያዎች ሰዎችን በሮቦት እንዳይተኩ በ AI ቶክኖች እና ሮቦቶች ላይ ግብር እንዲጣል አሳስበዋል። እንዲሁም እንደ እንክብካቤ ያሉ ስራዎች ለሰዎች ብቻ እንዲጠበቁ፣ ዓለም አቀፍ ትኩረት ተሰጥቶበት አስቀድሞ መርሃ ግብር እንዲዘጋጅ እና ተስማሚ ፖሊሲዎች እንዲተገበሩ አጥብቀው ጠይቀዋል። AI ዓለምን ፍትሃዊ ከሚያደርጉት መሳሪያዎች አንዱ ሊሆን እንደሚችል ሁሉ፣ በሀብታም እና በድሃ መካከል ያለውን ልዩነት እንዳያሰፋው አሁንኑ ጥንቃቄ ማድረግ ይገባል በማለት ሀሳባቸውን አጋርተዋል። ቴክኖሎጂው ዓለምን በፍጥነት እየቀየረ ነው። እናንተስ ስለዚህ አዲስ የ AI ዘመን እና ተያያዥ አደጋዎች ምን ታስባላችሁ? በጌትስ ሀሳብ ትስማማላችሁ?

ቢል ጌትስ እና የ AI ፈጣን ዘመን በትናንትናው እለት የማይክሮሶፍት ኩባንያ መስራቹ ቢል ጌትስ በድረ-ገጻቸው ላይ የሰው ሰራሽ አስተውሎትን በተመለከተ ሰፊ ጽሁፍ አጋርተዋል። ቢል ጌትስ በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ዙሪያ ባወጡት አዲስ ሰፊ ጽሁፍ ላይ፣ ዓለም ወደር የሌለው እና አሻሚ ወደሆነ የቴክኖሎጂ ዘመን እየገባች መሆኑን አጥብቀው አስጠንቅቀዋል፡፡ ቴክኖሎጂው ከቀደምቶቹ አብዮቶች ፈጣን በሆነ መልኩ በማደግ ላይ መሆኑን ጠቅሰው፣ በህብረተሰባችን ላይ የሚያስከትላቸውን በጎ እና መጥፎ ተጽዕኖዎችን በአንድ ጊዜ ይዞ እየመጣ መሆኑን አንስተዋል። ጌትስ በዋናነት ያነሷቸው ቁልፍ ጉዳዮች በአራት መልኩ በመክፈል ከዚህ በታች አስቀምጫለሁ 👇 1️⃣ የለውጡ ፍጥነት እና ልዩነት ከዚህ ቀደም የነበሩ የቴክኖሎጂ ለውጦች (ለምሳሌ ከግብርና ወደ ኢንዱስትሪ የተደረገው ሽግግር) ለመስፋፋት ትውልዶችን ወስደው ነበር። ነገር ግን AI ቋንቋን በቀላሉ የሚረዳ፣ የምንጠቀማቸው መሳሪያዎች የሚጠቀም እና የሰውን አእምሮአዊ አስተሳሰብ (Cognition) ጭምር መተካት የሚችል በመሆኑ ለውጡ እጅግ ፈጣን ነው። ጂኦፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ፉክክሩ ከፍተኛ ስለሆነ ይህንን ፍጥነት ማቀዝቀዝ ከቶውንም የማይታሰብ መሆኑን ጌትስ አመልክተዋል።

ምን ታስባላችሁ? ለረጅም አመታት የተጠቀምንባቸው የ ፍለጋ ሞተሮች በAI ቻትቦቶች መተካት ይችሉ ይሆን? በአሁኑ ሰአት እንደ ትክክለኛ የመረጃ ምንጭ የሚወሰደውስ የቱ ነው? Al ቻትቦት ወይስ በ Search engines የምናገኘው መረጃ?

አር ተፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ዛሬ የተጀመረ ነው? ኮምፒውተሮች ከሰዎች ጋር ውይይት የማድረግ እና የማሰብ ሀሳብ ከብዙ አሥርተ ዓመታት በፊት የጀመረ ነው። እጅግ ራቅ ባሉ ዓመታት ማለትም በ1950 እንግሊዛዊው የሒሳብ እና ኮምፒውተር ሳይንስ ሊቅ አላን ቱሪንግ (Alan Turing) ማሽኖች ሰውን የሚመስል ዕውቀት ማሳየት ይችሉ እንደሆነ ለመገምገም "የቱሪንግ ፈተና" (Turing Test) በመባል የሚታወቀውን ሐሳብ አቅርቧል። ይህ የቱሪንግ ሀሳብ የ AI ቴክኖሎጂ ውልደት እንደመነሻ ተደርጎ ይወሰዳል። ​ከዛሬ 7 አስርት ዓመታት በላይ የተጀመረው ይህ ጉዞ ዛሬ የደረሰበትን ደረጃ ስናየው በእውነት አስገራሚ ነው! ​#ArtificialIntelligence #TechHistory #AlanTuring #MiftahTech #Ethiopia

የአርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ኢንስቲትዩት፣ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ እና የተባበሩት መንግስታት የልማት ፕሮግራም በጋራ ባቋቋሙት የAI UniPod የ10 ቀናት የግብርና Collaborative AI Studio Challenge ተዘጋጅቷል፡፡ ይህ ጥሪ የፈጠራ ባለሙያዎች፣ ተመራማሪዎች እና ስታርታፖች የኢትዮጵያን ግብርና በሰው ሰራሽ አስተውሎት መፍትሄዎች እንዲያሻሽሉ የሚጋብዝ ነው። ተሳታፊዎች የ10 ቀን በአካል የሚሰጥ ስልጠና፣ የሽልማት ዕድል፣ የስታርታፕ ማዕከል መቀላቀል እና ከባለሙያዎች ጋር የመተዋወቅ ዕድል ያገኛሉ። የማመልከቻ ጊዜ ይህ ማስታወቂያ ከወጣበት ዕለት ጀምሮ ለ አንድ ሳምንት !

ቻትቦት (Chatbot) ምንድን ነው? በዛሬው ዲጂታል ዓለም ውስጥ ቻትቦት (Chatbot) ከእኛ ጋር መስተጋብር የሚፈጥር አንዱ ቁልፍ ቴክኖሎጂ ሆኗል። እስቲ ይህ ቴክኖሎጂ ምን እንደሆነ እና እንዴት እንደሚሰራ በዝርዝር እንመልከት። 1️⃣ ቻትቦት ማለት ምን ማለት ነው? ቻትቦት በጽሑፍ ወይም በድምፅ ከሰዎች ጋር የሚግባባ የሶፍትዌር መተግበሪያ ነው። ጥያቄዎችን ለመመለስ፣ መረጃ ለመስጠት እና ሰዎች ውስብስብ ምናሌዎችን (Menu) ሳይፈልጉ ወይም የድር ገጾችን ሳይቃኙ ሥራዎቻቸውን በፍጥነት እንዲያጠናቅቁ ይረዳል። እነዚህን ቴክኖሎጂዎች በሚከተሉት ቦታዎች ማግኘት እንችላለን፡ 🔹የድር-ገጾች (Websites) 🔹የመልዕክት መላላኪያ መተግበሪያዎች 🔹ኤስኤምኤስ (SMS) እና ዋትስአፕ (WhatsApp) እንዲሁም ቴሌግራም 🔹የደንበኛ አገልግሎት ፖርታሎች እና ሌሎች ዲጂታል ቻናሎች 2️⃣ የባህላዊ እና የAI ቻትቦቶች ልዩነት ሁሉም ቻትቦቶች በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) የተደገፉ አይደሉም። በዋናነት በሁለት ይከፈላሉ፡ 🔹ባህላዊ ቻትቦቶች (Traditional Chatbots): አስቀድሞ የተዘጋጁ ጥብቅ ደንቦችን፣ የውሳኔ ዛፎችን (Decision tree) እና የተጻፉ የውይይት አካሄዶችን ብቻ ይከተላሉ። ለሚጠበቁ እና ቀጥተኛ ጥያቄዎች በጥሩ ሁኔታ ቢሠሩም፣ ከተቀመጡላቸው የፕሮግራም ምላሾች ውጭ ለሆኑ ጥያቄዎች ግን ይቸገራሉ። 🔹የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ቻትቦቶች: እንደ የተፈጥሮ ቋንቋ ማቀነባበሪያ (NLP)፣ ጄኔሬቲቭ AI እና ትላልቅ የቋንቋ ሞዴሎች (LLMs) ያሉ ዘመናዊ ቴክኖሎጂዎችን ይጠቀማሉ። የተጠቃሚውን እውነተኛ ፍላጎት በመረዳት፣ የበለጠ ተፈጥሯዊ ምላሾችን ይሰጣሉ፤ ከሰፊ የውይይት ዓይነቶች ጋርም በቀላሉ ይላመዳሉ። ለምሳሌ፦ ChatGPT, Gemini, Copilot የመሳሰሉት 3️⃣ የዘመናዊ AI ቻትቦቶች አቅም እና ጥቅሞች የዛሬዎቹ የAI ቻትቦቶች ቀላል መልስ ከመስጠት ባለፈ ብዙ ነገሮችን ማከናወን ይችላሉ። 🔷ከሲስተሞች ጋር መገናኘት፡ መረጃዎችን ፈልጎ ለማውጣት፣ ግብይቶችን ለማጠናቀቅ ወይም ተጠቃሚዎችን በሂደት ውስጥ ለመምራት ከንግድ መተግበሪያዎች፣ ዳታቤዞች እና የእውቀት ማዕከላት ጋር ይተሳሰራሉ። 🔷የሰዎችን ሥራ ማገዝ፡ ተራ እና ድግግሞሽ ያላቸውን ጥያቄዎች በራሳቸው በመፍታት፣ ተጨማሪ እርዳታ ሲያስፈልግ ደግሞ ውስብስብ ውይይቶችን ወደ ሰው ረዳቶች ያስተላልፋሉ። 🔷ሁለገብ አገልግሎት፡ ድርጅቶች በደንበኛ አገልግሎት፣ በሽያጭ፣ በቴክኒክ ድጋፍ፣ መረጃ ለማካፈል እና በቀጠሮ አያያዝ ሥራዎች ላይ በስፋት ይጠቀሟቸዋል። ትናንት ይህን ጥያቄ አቅርቤ በርካቶች ተሳትፋችኋል ምላሽም ሰጥታችሗል ከልብ እናመሰግናልን ! ክፍል ሁለት ይቀጥላል .....

ነገረ ሳይበር ደህንነት (#Phishing) ፊሺንግ (Phishing) ወይም የዲጂታል ማታለያ ወጥመድ፡ ምንነቱ፣ አደጋው እና እራሳችንን የምንጠብቅባቸው መንገዶች ፦ በአሁኑ ዲጂታል ዘመን የቴክኖሎጂ አጠቃቀማችን እየጨመረ በመጣ ቁጥር፣ የሳይበር ወንጀለኞች ሰዎችን ለማጭበርበር የሚጠቀሙባቸው ስልቶችም እጅግ ረቂቅ እየሆኑ መጥተዋል። ከእነዚህ የሳይበር ጥቃቶች መካከል በስፋትና በተደጋጋሚ የሚከሰተው ፊሺንግ (Phishing) ወይም የማታለያ ወጥመድ ይባላል። ፊሺንግ ማለት ዲጂታል ሌቦች እንደ ባንክ፣ የኢንተርኔት አገልግሎት ሰጪ ድርጅቶች፣ ታዋቂ የንግድ ተቋማት ወይም የቅርብ ጓደኛ በመምሰል የሐሰት መልዕክቶችን የሚያሰራጩበት መንገድ ነው። ዋና ዓላማቸውም የተጠቃሚዎችን የልብ ትኩረት በመሳብ ወይም በማስፈራራት የእጅ ስልክ ቁጥርን፣ የባንክ ሚስጥራዊ ቁጥርን (PIN)፣ የሶሻል ሚዲያ የይለፍ ቃላትን (Password) ወይም የገንዘብ ማስተላለፊያ ማረጋገጫ ኮዶችን (OTP) ሰርቆ መውሰድ ነው። ይህንን ወጥመድ ልክ አንድ ዓሣ አጥማጅ መንጠቆው ላይ ትል አድርጎ ዓሣ እንደሚያጠምደው ሁሉ፣ እነሱም የሐሰት አሸናፊነት ማስታወቂያዎችን ወይም አስፈሪ ማስጠንቀቂያዎችን እንደ ማጥመጃ በመጠቀም ሰዎችን ያጠምዳሉ። እነዚህ አጥማጆች መልዕክቶቻቸውን ለማድረስ የተለያዩ የዲጂታል መገናኛ ዘዴዎችን ይጠቀማሉ። በብዛት የሚታወቀውና ስልካችን ላይ የሚመጣው የኤስኤምኤስ (SMS) ማጭበርበር ሲሆን፣ "የባንክ አካውንትዎ ወይም የቴሌብር አካውንትዎ ተቆልፏል፤ አሁኑኑ በዚህ ሊንክ ገብተው ካላስተካከሉ አካውንትዎ ይዘጋል" የሚሉ መልዕክቶችን ይልካሉ። በሌላ በኩል ደግሞ በቴሌግራም፣ በፌስቡክና በዋትስአፕ ግሩፖች ላይ "ይህንን ሊንክ ተጭነው የነፃ ኢንተርኔት ወይም የነፃ የገንዘብ ስጦታ ያግኙ፣ ለሌሎች 50 ሰዎችም ያጋሩ" የሚሉ የሐሰት ማስታወቂያዎችን ያሰራጫሉ። ከዚህ በተጨማሪም በቀጥታ የስልክ ጥሪ በመደወል "ከባንክ ዋና መሥሪያ ቤት ወይም ከኢትዮ ቴሌኮም ቴክኒክ ክፍል ነው የምንደውለው፤ ሲስተም እየቀየርን ስለሆነ አሁን ስልክዎ ላይ የሚመጣውን 6 አሃዝ ኮድ ይንገሩን" በማለት ሰዎችን ግራ በማጋባት አካውንታቸውን ሙሉ በሙሉ ይቆጣጠሩታል። ይህንን የዲጂታል ሌቦች ወጥመድ በቀላሉ ለይተን የምናውቅባቸው ጥቂት የአደጋ ምልክቶች (Red Flags) አሉ። የመጀመሪያው ምልክት 'አስቸኳይነት' ነው፤ ወንጀለኞቹ ቆም ብለን እንድንጠረጥርና እንድንመራመር ጊዜ አይሰጡንም። "አሁኑኑ ካላደረጉት አካውንትዎ ይዘጋል" በማለት እንድንደናገጥ ያደርጉናል። ሁለተኛው ምልክት ደግሞ የተሳሳቱና የተለወጡ ሊንኮች (URLs) ናቸው። ለምሳሌ የባንኩን ትክክለኛ ድረ-ገጽ ስም በትንሹ በመለወጥ (ከመደበኛው cbe. com. et ፋንታ cbe-bonus. com ወይም cbe-lottery. net በማድረግ) የሐሰት ገጽ ያዘጋጃሉ። ሌላው ትልቁ ምልክት፣ ሳይወዳደሩ ወይም ሳይሳተፉ "እጅግ ከፍተኛ የገንዘብ ወይም የዕቃ ስጦታ አሸነፉ" የሚሉ ከመጠን ያለፉና እውነት የማይመስሉ ማባበያዎች ናቸው። እራሳችንን እና ንብረታችንን ከዚህ የፊሺንግ አደጋ ለመጠበቅ ሁልጊዜም ተግባራዊ ልናደርጋቸው የሚገቡ ወሳኝ መከላከያዎች አሉ። ከሁሉም በላይ በማንኛውም ሁኔታ ስልካችን ላይ የሚመጣን የባንክ ወይም የሶሻል ሚዲያ ማረጋገጫ ኮድ (OTP) ለባንክ ሠራተኛም ቢሆን በፍጹም አሳልፎ አለመስጠት ዋናው መከላከያ ነው። ባንኮችም ሆኑ ታዋቂ ድርጅቶች ደንበኞቻቸውን ሚስጥራዊ ቁጥር እንዲናገሩ በስልክ ወይም በቴክስት በፍጹም አይጠይቁም። በተጨማሪም የማናውቀው ሰው በቴሌግራም ወይም በኤስኤምኤስ የላከልንን ማንኛውንም ሊንክ (Link) ከመንካት መቆጠብ እና ጥርጣሬ ሲኖር ወደ ድርጅቶቹ ይፋዊ እና መደበኛ ስልክ ደውሎ ማረጋገጥ ተገቢ ነው። ዲጂታል ደህንነት የሚጀምረው በንቃትና ባለመቸኮል በመሆኑ፣ ማንኛውንም መልዕክት ስናይ ቆም ብለን ማስተዋል ከሳይበር ሌቦች ይጠብቀናል።