سازِ نوروز

تا رُخ‌ات مقیّد ِ نقاب است دل چو پیچه‌ات در پیچ و تاب است مملکت چو نرگس‌ات خراب است چاره‌ی خرابی انقلاب است یا درستی اندر انتخاب است سنگ‌دل بت ِ آیینه‌رو باش با بَدان چو سنگ و با سبو باش خانه‌مان نگون کُنِ عدو باش تا عدوی مملکت به خواب است ریشه‌ی‌ بَدان، بَر کن از جهان گشته امتحان، تو این بدان، ای جانِ جان، هست امید تا ریشه در آب است اَمان که خصم، خیره گردد در انتخاب، چیره گردد بِدان که روزگارِ ملّت چو طُرّه‌ی تو تیره گردد شحنه مست و شیخ بی‌کتاب است شحنه مست و شیخ بی‌کتاب است شحنه مست و شیخ بی‌کتاب است شحنه مست و شیخ بی‌کتاب است. ابوالقاسم عارف قزوینی https://t.me/saznorooz

زمانی نو رسد از راه و اين بايای تاريخ است از اين رو، آن‌چنان باشيم کان؛ شايای تاريخ است! ولی در خورد ِ اين پيکار بودن، کارِ آسان نيست به گيتی کم کسی کز اين ره ِ خونين هراسان نيست در اين ميدانِ مِحنت، رند ِ عالم‌سوز می‌بايد کسی کاو در نبرد ِ عشق شد پيروز می‌بايد. احسان طبری https://t.me/saznorooz

تحلیل ساز و آواز ماهور (مثنوی) وزن شعر: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن بشنو از نی چون حکایت می‌کند وز جدایی‌ها شکایت می‌کند (درآمد با حالت درآمد راست، اشاره به خاوران و فرود) کز نیستان تا مرا بُبریده‌اند از نفیرم مرد و زن نالیده‌اند (درآمد با حالت درآمد راست، اشاره به خاوران و فرود) سینه خواهم شَرحه شَرحه از فِراق تا بگویم شرحِ درد ِ اشتیاق (شکسته و اوج شکسته و فرود) من به هر جمعیتی نالان شدم جُفت ِ خوش‌حالان و بَدحالان شدم (خاوران) هر کسی از ظنّ ِ خود شد یارِ من وز درون من نَجُست اسرارِ من (عراق و فرود) مولوی https://t.me/saznorooz

حافظ اَبنای زمان را غم ِ مسکینان نیست زین میان گر بتوان بِه که کناری گیرند. حافظ https://t.me/saznorooz

رفتم فرو به خاک، ز سرکوب ِ دشمنان نوبت کجا به سرزنش ِ دشمنان رسد؟ بی بال و پر چو رنگ ز رخسار می‌پَریم روزی که وقت ِ رفتن از این آشیان رسد. کلیم کاشانی https://t.me/saznorooz

تحلیلِ ساز و آواز همایون وزن شعر: فعلاتُن فعلاتن فعلاتن فعلن تا بُوَد زلف ِ تو اسباب ِ پریشانی ما رو به سامان ننهد بی سر و سامانی ما (درآمد) نه تو رحم آوری و نِی اَجَل آید ما را از دلِ سخت ِ تو فریاد و گران‌جانی ما (درآمد) دید هرکس رُخِ تو واله و شیدا تو شد نه همین حُسنِ تو شد باعث ِ حیرانی ما (چکاوک) ز آستین اشک بیفزود و ز دامان بگذشت آه از این سیل که دارد سرِ ویرانی ما (بیداد) روزِ مَحشر چو سر از خاک لَحَد برداریم نام نیکوی تو نقش است به پیشانی ما (بیات راجه با اشاراتی به عراق، فرود به درآمد) صغیر اصفهانی https://t.me/saznorooz

ای به موی‌ات صنما ماه ِ روی‌ات بنما سفر می‌کنم به سوی تو گذر می‌کنم به کوی تو در این شب‌ها که بی‌تاب‌ام بتاب ای ماه ِ مهتاب‌ام به پایان می‌رسد دوری تو آن سرچشمه‌ی نوری بیا‌ ای نگارِ من شبی در کنارِ من ای فروغِ وطن‌ام شکوه ِ سخن‌ام، همه جان و تن‌ام فروغِ شب ِ من ای صفای چمن‌ام دَم از غم نزن‌ام که نام ِ وطن‌ام سرود ِ لب من بپرس از چشم ِ یاران‌ام که هر شب ژاله‌باران‌ام به یاد ِ آرزوی‌ات ز شوقِ جست‌‌وجوی‌ات نوای نای ایران‌ام پر از شورِ دلیران‌ام چو صحرا لاله‌پوش‌ام چو دریا می‌‌خروش‌ام ایران ایران ایران ایران ایران ایران یاد باد از جاودانان زنده دارید ‌ای جوانان یاد ِ ما را در دیارِ مهربانان نغمه‌ی عاشقان در جهان جاویدان. حامد حسین‌خانی https://t.me/saznorooz

وزن شعر: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن تا کِی به تمنای وصالِ تو یگانه اشک‌ام شود از هر مژه چون سیل روانه ای تیرِ غم‌ات را دلِ عشاق نشانه جمعی به تو مشغول و تو غایب ز میانه هرکس به زبانی صفت ِ حَمد ِ تو گوید بلبل به غزل‌خوانی و قُمری به ترانه هر در که زنم صاحب ِ آن خانه تویی تو هر جا که رَوَم پرتوِ کاشانه تویی تو. شیخ بهایی https://t.me/saznorooz

تیره‌بختی، شب ِ اُمید بُوَد عاشق را اَبر هر چند سیاه است گُهربارتر است. صائب تبریزی https://t.me/saznorooz

غلام‌حسین بیگجه‌خانی (نوازنده‌ی تار) (۱۲۹۷-۱۳۶۶) https://t.me/saznorooz

تحلیلِ ساز و آواز افشاری وزن شعر: مفاعیلُن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن اگر دست‌ام رسد روزی که انصاف از تو بستان‌ام قضای عهد ِ ماضی را شبی دستی برافشان‌ام (درآمد) چنان‌ات دوست می‌دارم که گر روزی فَراق اُفتد تو صبر از من توانی کرد و من صبر از تو نتوان‌ام (درآمد) رفیقان‌ام سفر کردند هر یاری به اَقْصایی خلاف من که بگرفته است دامن در مُغیلان‌ام (جامه‌دران با حالت حصار) شَبان آهسته می‌نالم مگر دَردم نهان ماند به گوش ِ هر که در عالم رسید آواز پنهان‌ام (درآمد) به دریایی دراُفتادم که پایان‌اش نمی‌بینم کسی را پنجه افکندم که درمان‌اش نمی‌دانم (عراق) شَبان آهسته می‌نالم مگر دَردم نهان ماند به گوش ِ هر که در عالم رسید آواز پنهان‌ام (عراق) دمی با دوست در خلوت، بِه از صد سال در عشرت من آزادی نمی‌خواهم که با یوسف به زندان‌ام (عراق) دل‌ام صد بار می‌گوید که چشم از فتنه بر هم نِه دگر ره دیده می‌افتد بر آن بالای فتّان‌ام (عراق و در ادامه تحریر نهیب) من آن مرغ سخن‌دان‌ام که در خاک‌ام رَوَد صورت هنوز آواز می‌آید به معنی از گلستان‌ام (رهاب و فرود به درآمد افشاری) سعدی https://t.me/saznorooz