ماهور

اصطلاحات مثنوی : دفتر ششم مِزهَر : نوعی از ساز عود است که به آن عودِ جاهلی نیز گفته‌اند چون اعراب دوره‌ی جاهلیت با آن مانوس بوده‌اند . مِزهَر یا عود جاهلی از کاسه‌ای مُجَوَّف یعنی میان تهی و رشته‌های صوتی که بر دسته‌ی آن تعبیه می‌شدند تشکیل می‌شد . مولانا ، مومن را به ساز تشبیه کرده و می‌گوید : همانطوری که ساز تا خالی و مَجَوَّف نباشد از آن صوتی برنمی خیزد انسان نیز تا وقتی درونش از مُشتَهیّات یعنی خواسته‌ها و آرزوها و ماکولات یعنی خوردنی‌های رنگارنگ ، خالی نباشد پرنده‌ی روحش نغمه خوانی نمی‌کند چنانکه پیامبر اکرم ص نیز فرموده‌اند : مومن به نای می‌ماند که صدایش نیکو نشود جز با تهی بودن درونش . همانگونه که نوازنده ، سازی را که میان تهی نباشد و پُر باشد نمی نوازد مطرب ازل هم در مومنی که درونش پر از آرزوها و خوردنی‌ها باشد نغمات ملکوتیّه را به ترنّم درنمیآورد ، مولانا ، حق تعالی را به مطرب ازل ، تشبیه کرده و می‌گوید : پس ای سالک ، درونت را از امور دنیوی ، خالی کن که مضرابهای ازل ، خوب و دلنشین است و بِدان که همه‌ی لذات و خوشی‌های عالَم محسوسات  از عالَم لامکان به ظهور می‌رسد یعنی اصلِ خوشی‌ها ، آن سَری است نه این سَری . عالَم لامکان ، جایی است خارج از محدوده‌ی محسوسات و مادیات و در عرفان و فلسفه‌ی اسلامی به حریم الهی ، شهرت دارد که در آن از ماده و زمان و مکان ، اثری نیست . عالَم محسوسات ، همین عالَمی است که ما به طور موقت در آن زندگی می‌کنیم . #مسعود_لواسانی 🌺 ۷۰۶

قرارِ جان درمان نمی پذیرم گر دَرد از تو باشد ای وای بر کسی که دلسَرد از تو باشد شبها زِ بی قراری آیم به کویت ای دوست زیرا قرارِ جانِ شبگَرد از تو باشد اغیار را نخوانم هرگز به خوان خود چون قرآن نموده اظهار این طَرد از تو باشد در بازی زمانه بُرد است قسمت من وقتی که حکمِ تاسِ هر نَرد از تو باشد من در سلوک گیرم درس از نبیّ خاتم علمِ روان زِ قلبِ این فَرد از تو باشد از تیغِ تیزِ دشمن هرگز نمی هراسم تا مزدِ جان سپارِ آوَرد از تو باشد من پیرو امیرم آن شاهِ نیک مردان چون امرِ سروریِّ این مَرد از تو باشد #مسعود_لواسانی 🌺 🕌🕌🕌

هانری بیل استاندال ۱۸۴۲ - ۱۷۸۳ میلادی استاندال در شهر گرنویل فرانسه به دنیا آمد . او در کودکی مادر خود را از دست داد و تحت آزار و اذیت بی حد پدرش قرار گرفت . این نویسنده‌ی معروف در ارتش ناپلئون بناپارت ، خدمت می‌کرد . استاندال مدتی به میلان در ایتالیا رفت ولی دوباره به پاریس برگشت . او در اواخر عمر ، فلج شد . کتاب سرخ و سیاه معروفترین اثر اوست که شهرت جهانی دارد . آثار مهم او عبارتند از : راهبه کاسترو - آرناس - راسین و شکسپیر - گردش‌های رُم - زندگی روسین - وقایع ایتالیا - زندگی ناپلئون - معبد پارم و خانه‌ی اجاره‌ای . 📚📚📚

اصطلاحات مثنوی : دفتر ششم نظام تکوینی و تشریعی : مولانا میگوید : اگر خداوند نمیخواهد که مراد و امید آدمی برآورده شود چرا اصلاً آن امید را در دل انسان به وجود می‌آورد و خودش جواب می‌دهد : در این کار ، حکمت و فضیلتی است و آن اینست که دلت دچار حیرت شود زیرا اگر آدمی به هر موضع که امید ببندد و مرادش از همانجا حاصل شود به موجودی مغرور و حق ستیز ، تبدیل می‌شود . پس خداوند متعال  طِبق حکمت بالغه ی خویش ، نظام تکوین را به گونه‌ای برپا داشته که مراد آدمی از جایی حاصل شود که به آن امیدی ندارد تا بدینوسیله به نادانی و ناتوانی خود واقف شود و یقینش به غیب ، بیشتر گردد و همواره متوجه مبدا غیب باشد و به اعمال و رفتار و سعی و تلاش خود ، غَرِّه نشود و از خودبینی و اَنانیّت جدا گشته و با عجز به درگاه الهی روی آورد . نظام تکوینی یعنی مجموعه قوانین آفرینش و تدبیر حاکم بر جهان هستی ، مثل قوانین و علل فیزیکی و طبیعی . نظام تکوینی در مقابل نظام تشریعی قرار دارد که شامل قانون گذاری و دستورهای دینی است . ویژگیهای نظام تکوینی عبارتند از : ایجاد و پدید آوردن موجودات که همان آفرینش حقیقی است و تخلف ناپذیری قوانین خلقت که بر تمام جهان ، حکمفرما هستند و بی نیاز آن از اراده‌ی بشر ، چون وابسته به اراده‌ی بشری نیست . نظام تکوینی بر اموری مثل جهان هستی و قوانین آفرینش مثل مرگ و زندگی و چرخش سیارات ، واقع شده است و نظام تشریعی ، شامل دستورها و قوانین اخلاقی و دینی برای هدایت اختیاری انسانهاست . پس نظام تکوینی یعنی قوانین و نظامِ حاکم بر کل عالَم و آدم که فعل خداست و ربطی به حوزه‌ی اختیاری بشر ندارد و نظام تشریعی یعنی قوانینی که به حوزه‌ی فعالیت‌های اختیاری بشر ، مربوط است . #مسعود_لواسانی 🌺 ۷۰۵

احمد محمود (زاده ۴ دی ۱۳۱۰ اهواز -- درگذشته ۱۲ مهر ۱۳۸۱ کرج) نویسنده او را پیرو مکتب رئالیسم اجتماعی می‌دانند. معروف‌ترین رمان او همسایه‌ها در زمره آثار برجسته ادبیات معاصر ایران شمرده می‌شود. او از پدر و مادری دزفولی زاده شد و شاید به همین دلیل بیشتر خود را دزفولی می‌دانست. در برخی از آثارش چون همسایه‌ها و مدار صفر درجه، واژه‌ها و جملاتی به گویش دزفولی به چشم می‌خورد و نیز شخصیت «نعمت» در داستان «غریبه‌ها و پسرک بومی» از کتابی به همین نام نیز از یکی از اهالی دزفول به نام نعمت علایی گرفته شده‌است که  حدود سال ۱۳۲۳ در دزفول به‌دست افراد ناشناسی ترور شده است. او در سال ۱۳۲۹ دوره متوسطه را شبانه در دبیرستان شاهپور اهواز به پایان رساند و پس از سپری کردن دوران تحصیلات ابتدایی و متوسطه در زادگاهش، به دانشکده افسری ارتش راه یافت؛ اما ازجمله تعداد زیاد دانشجویان دانشکده افسری بود که پس از ۲۸ امرداد ۱۳۳۲ بازداشت و سپس بخش‌بخش آزاد شدند؛ درحالی‌که تنها ۱۳ نفر از آنان در زندان باقی ماندند. او یکی از این دانشجویان بود که توبه‌نامه امضاء نکرد، به همین دلیل مدت زیادی را در زندان به‌سر برد. او مدتی هم در حوالی خلیج‌فارس، از جمله در بندرلنگه، در تبعید به سر برد والبته خودش از این دوران باعنوان: «... زمانی که گرفتار بازی سیاست شده بودم!» یاد می‌کند. در سال ۱۳۳۳ نخستین داستان کوتاهش به نام "صب می‌شه" در مجله امید ایران منتشر شد و در سال ۱۳۳۸ توانست اولین مجموعه داستانش به نام مول را با سرمایه شخصی به‌چاپ برساند. او می‌گفت: بعد از انقلاب به اصرار خودم بازخرید و خانه‌نشین شدم تا شاید به درد درمان‌ناپذیری که همه عمر با من بود - و هست - سامان بدهم. دیر بود اما چاره نبود. آرامگاه وی در امامزاده طاهر کرج است. 📚📚📚

اصطلاحات مثنوی : دفتر ششم وَلَد و والِد : اهل حقیقت عقیده دارند که شاهِ وجود ، همانطور که زاده‌ی کسی نیست زاینده ی کسی هم نیست زیرا اگر خلقت جهان به صورت ولد و والد ، انجام می‌شد قطعا خالق جهان با خودِ جهان ، سنخیّت پیدا می‌کرد و نزد عاقلان ، واضح است که چنین سنخیّتی معارضِ آئین حنیفِ توحید است . چنانکه در آیه‌ی ۳ سوره‌ی توحید آمده است : نه زاده‌ی کسی است و نه کسی را زاییده است . منظور مولانا از شاهِ وجود ، حضرت حق تعالی است . حنیف به معنی یکتا پرست ، پاک دین و درست کردار آمده است . مفهوم مَعیَّت : بنابر تفسیر آیه‌ی ۴ سوره‌ی حدید ، مقصود از معیت خدا بر انسان ، معیت و همراهی قیُّومی است یعنی انسان از خدا و خدا از انسان جدا نیستند . انسان ، بدون خدا ، بی معنی است و هر جا که انسان هست خدا هم هست و هر کجا خدا باشد طبیعتاً موجودات هم هستند پس وقتی که ما معتقدیم خدا همیشه با ما و ظاهر و شاهد است و حضور دارد باید ادب را رعایت کنیم و گناه و نافرمانی و معصیت نکنیم . در قسمت آخر آیه‌ی ۴ سوره‌ی حدید آمده است : و هرجا باشید او یعنی خداوند متعال با شماست و نسبت به آنچه که انجام می‌دهید بینا و بصیر است . مولانا میگوید : هرگاه طالب فهم معیت ، سیر و سلوک فراوان کرد و تجارب عرفانی غنی حاصل نمود آنگاه حقّ سیر و سلوک را به خوبی ادا کرده و مُهر حجاب و غفلت از دلش برداشته می‌شود و به فهم معیتِ حق تعالی دست پیدا می‌کند . شخصی که طالب معیت حق تعالی است وقتی به حقیقت معیت می‌رسد یعنی درمی‌یابد که با ما بودن خدا یعنی چه و نیز می‌گوید : پیش از آنکه معیت حق تعالی را به یقین دریابم آیه‌ی ۴ سوره‌ی حدید را تقلیدی بر زبان می‌آوردم اما اینک دریافتم که خداوند از لا ، اَبَداً ، اولاً و آخراً ، ظاهراً و باطناً با من بوده است . شناخت سِرِّ معیت حضرت حق تعالی با سیر و سلوک عملی ، امکان پذیر است . #مسعود_لواسانی 🌺 ۷۰۴

علی اشرف درویشیان در ۳ شهریور سال ۱۳۲۰ در یک خانواده کارگری کُرد در شهر کرمانشاه به دنیا آمد. وی تحصیلات ابتدایی تا دبیرستان خود را در کرمانشاه بود و در سال ۱۳۳۷ دانشسرای مقدماتی را گذراند و برای معلمی به روستاهای اطراف کرمانشاه رفت. در سال ۱۳۴۵ تحصیلات در رشته ادبیات فارسی در دانشگاه تهران را آغاز کرد و سپس تحصیلاتش را در روانشناسی ادامه داد. درویشیان نویسندگی را به طور جدی در تهران و با آشنایی جلال آل احمد و سیمین دانشور آغاز کرد و دریافت که سلیقه‌اش متوجه داستان کوتاه و رمان است. بسیاری از داستان‌های او بخش‌هایی از زندگی اجتماعی خودش را به تصویر می‌کشد. وی نویسنده‌ای با علاقه به سبک رئالیستی بود. درویشیان در نویسندگی تحت تاثیر نویسندگانی چون صادق هدایت، بزرگ علوی، محمود دولت آبادی، ارنست همینگوی، گابریل گارسیا مارکز و ویلیام فاکنر بود. درویشیان ۴ آبان سال ۱۳۹۶ پس از یک دوره بیماری طولانی بر اثر سکته مغزی درگذشت. آثار او: سالهای ابری، سلول ۱۸، همراه آهنگهای بابام، آبشوران، فصل نان، از این ولایت، درشتی و... 📚📚📚

ارسطو ( معلم اول )   ۳۸۵ - ۳۲۲ قبل از میلاد در شهر اسطاغیر از توابع مقدونیه یونان متولد شد . در ۱۸ سالگی به آتن رفت و شاگرد افلاطون شد و ۲۰ سال شاگرد او بود . وی به سرعت چنان پیشرفتی در علوم نظری کرد که افلاطون به او لقبِ ( عقل ) داد . پس از فوت افلاطون به آسیای صغیر رفت و به معلمی اسکندر انتخاب شد و چهار سال او را تعلیم داد . در ۳۲۵ قبل از میلاد ، مدرسه‌ای تاسیس کرد و چون همیشه در حال حرکت ، تدریس می‌کرد روش تدریس او به مشاء معروف گردید . مشاء در لغت به معنی راه رونده آمده است . ارسطو کتب بسیاری در مورد منطق ، علوم طبیعی ، متافیزیک ، اخلاق ، سیاست و علوم و فنون نوشت . وی از افلاطون در مورد فلسفه ، انتقاد می‌کرد و معتقد بود که علم جزء بر کلیات ، تعلق نمی‌گیرد و برای تشخیص امری باید کلّ آنرا مورد بررسی قرار داد . ارسطو که به معلم اول معروف است به سال ۳۲۲ فبل از میلاد درگذشت . 📚📚📚

اصطلاحات مثنوی : دفتر ششم عالَم ناسوت ، همین عالَم خاکی و عالَم طبیعت است که ما اکنون در آن زندگی می‌کنیم . برکشیدنِ دَلق از جان : تعبیری است از میراندن و کُشتن کسی . نظیر تعبیر معروف خرقه تُهی کردن که صوفیه در باره‌ی مرگ دراویش به کار می‌برند . صوفیه ، زمانی که درویشی فوت می‌کند میگویند : فلان درویش ، خرقه تهی کرد . طبل زیر گلیم زدن : کنایه از پوشیده داشتن کاری است و طبل هوا زیر گلیم زدن از آنجا که هوا ، صورت اصلی عشق است یعنی مخفی نگه داشتن و اِخفای عشق ، در حالیکه عشق ذاتاً غمّاز و کشّاف درون عاشق است . غمّاز به معنی سخن چین و اشاره کننده با چشم و ابروست . کشّاف به معنی آشکار کننده ، بسیار کشف کننده ، گشاینده ی کارها و روشن کننده‌ی حقایق  ، آمده است ضمنا نام تفسیر معروف زَمَخشری از قرآن کریم نیز کشّاف است . #مسعود_لواسانی 🌺 ۷۰۳

محمود حسابی ۱۳۷۱ - ۱۲۸۱ هجری شمسی دکتر محمود حسابی به سال ۱۲۸۱ شمسی در تهران در محله ی سنگلج متولد شد . تحصیلاتش را در مدرسه‌ی فرانسوی فرر و کالج آمریکایی بیروت تا سطح لیسانس به پایان رساند . او سپس از مدرسه‌ی مهندسی بیروت فارغ التحصیل شد . دکتر حسابی از دانشگاه سوربن پاریس ، دکترای فیزیک و از مدرسه‌ی عالی الکترونیک پاریس ، مهندسی برق را دریافت نمود . او از شاگردان آلبرت انیشتین است . ایشان تألیفات زیادی در مورد برق ، الکتریسیته و اتم به زبان‌های فرانسه ، انگليسی و فارسی دارد . دکتر حسابی عضو شورای انستیتوی اتمی و فیزیک جهانی بود . او از طرف دولت فرانسه دارای نشان کماندور لژیون دونور بوده و از سوی مجمع علمی دانشمندان جهان در سال ۱۹۹۰ میلادی به عنوان مرد علمی سال برگزیده شد . دکتر حسابی در ۱۲ شهریور ۱۳۷۱ در ژنو درگذشت و پیکرش برای دفن به ایران منتقل شد . ⚡️⚡️⚡️

اصطلاحات مثنوی : دفتر ششم هدف و راه مقدس : برای رسیدن به هدفی مقدس باید راهی مقدس را طی کرد پس نمی‌توان به بهانه‌ی داشتن هدف مقدس از روش‌های نامقدس و ضد اخلاقی بهره جُست . مولانا با این فرمایش ، این گفته‌ی باطل و غلط را که هدف ، وسیله را توجیه می‌کند را مردود می‌شمارد . برق : به معنی صاعقه بوده و مراد از آن ، سرعت نور است . مولانا میگوید : دل آدمی بدون هیچگونه توشه و مَرکَبی مثل صاعقه از خاور به باختر می‌رود . تشبیه سرعت افکار و خواطر قلبی به سرعت نور از روی ناچاری است و این به آن معنی نیست که سرعت افکار ، مساوی با سرعت نور است ، این مثال فقط برای تقریب اذهان ، بیان شده است وگرنه روح در لحظه و در یک آن ، سفرهایی می‌کند که اگر جسم بخواهد همان سفرها را انجام دهد برای هر سفر به هزاران میلیون سال نوری ، زمان نیاز دارد و شاید هم بیشتر . پس سرعت افکار و خواطر قلبی با سرعت نور قابل مقایسه نیست زیرا نور در هر ثانیه ، سیصد هزار کیلومتر ، حرکت می‌کند اما سرعت افکار و خواطر قلبی را نمی‌شود اندازه گیری کرد . مشایخ عظام نقشبندیه این سفرهای روحانی را که مستلزم خلع بدن عنصری است و با سرعتی مافوق تصور را سفر در وطن ، تعبیر کرده‌اند . این سفر توسط کسانی که تهذیب نفس کرده و آراسته به فضائل اخلاقی هستند و از صفات حیوانی ، دور می‌باشند انجام می‌شود . تقریباً همه‌ی عرفا معتقدند که هر انسانی بر اثر ریاضت نفس می‌تواند عُروج و معراجی داشته باشد . مولانا میگوید : هر چند عارفان در عالَم ناسوت به سر می‌برند ولی به جهت تمرکز روحی و مراقبه ی باطنی ، عوالِم بسیاری را در عالَم ملکوت ، عالَم جبروت و عالَم لاهوت ، مشاهده می‌کنند . خواطر جمع واژه‌ی خاطر است . #مسعود_لواسانی 🌺 ۷۰۲

ابن بیطار متوفی ۶۴۶ هجری قمری عبدالله ابن احمد یا حمید ابن بیطار اندلسی مالقی ، ملقب به ضیاء الدین مشهور به ابن بیطار یکی از گیاه شناسان بزرگ بود که او را نباتی و عشاب نیز می‌گفتند . نبات و عشاب ، هر دو به معنی گیاه هستند . او در مالقه از بلاد آندلس متولد شد و در علوم  آن زمان به ویژه در گیاه شناسی ، تبحر فراوانی داشت و به منظور شناخت گیاهان سفرهای زیادی به تونس ، یونان ، ایتالیا ، شام ، مراکش و الجزایر کرد و با گیاه شناسان مشهور ، ملاقات و مذاکره نمود و یادداشت‌های بسیاری فراهم کرد و سپس به مصر رفت و به خدمت محمد بن ابی بکر ایوبی ، حکمران آن سامان درآمد و به عنوان رئیس گیاه شناسان انتخاب شد . آثار مهم او در باره‌ی فواید عسل ، ادویه جات ، غذاها است و کتابی نیز به نام تذکره در طب از او به جای مانده است . ☘☘☘

اصطلاحات مثنوی : دفتر ششم کُحلِ عزیز : به معنی سرمه ی عزت و سرمه ی گرانبهاست . مولانا میگوید : مرشدان حقیقت بین به کوردلان میگویند : با هر دو دستتان ما را بگیرید که سرمه‌ای گرانقدر داریم یعنی صاحب بینش و بصیرت الهی هستیم و اگر شما فاقد بصیرت باشید به وسیله‌ی ما به بصیرت خواهید رسید و ما برای چشمان نابینای شما مثل پیراهن حضرت یوسف ع هستیم . سرمه کشیدن باعث تقویت دید می‌شود . بصیرت به معنی دیدن با چشم دل است نه با چشم سَر . بینش باطنی ، نیرویی در دل انسان است که حقیقت کارها را می‌فهمد و باعث تشخیص راه درست در سختی ها و فتنه ها می‌شود و عواقب کارها را پیش از وقوع مشکلات ، درک می‌کند . انسان بصیر فردی نکته سنج ، آگاه و ثابت قدم است . #مسعود_لواسانی 🌺 ۷۰۱