کدهالیک | codehalic

خبر فوری برای دنیای .NET؛ Polly هم پولی شد! این تصمیم تازه یعنی یه زنگ خطر جدی برای کل اکوسیستم اوپن‌سورس، چرا که نشون میده مدل‌های سنتی و کاملاً رایگان دیگه جوابگوی هزینه‌ها و زحمات نگهدارندگان پروژه‌های بزرگ نیستن. تجربه آمار ریزش‌های شدید ۹۱، ۸۸ و ۹۸ درصدی دانلود پکیج‌هایی مثل AutoMapper، MediatR و MassTransit بعد از تجاری‌شدن نشون میده جامعه نرم‌افزار هنوز با این مدل جدید کنار نیومده، اما واقعیت اینه که دیر یا زود بقیه ابزارهای حیاتی هم مجبور به طی‌کردن همین مسیر میشن. @codehalics | کدهالیک

ثبت‌نام «دورهٔ مهندسی بک‌اند با NestJS» باز شد. اول از همه، از ۶۸ نفری که پیش‌ثبت‌نام کردن ممنونیم. شما وقتی هنوز هیچ قسمتی از دوره منتشر نشده بود به ما اعتماد کردین، و این برامون خیلی ارزشمنده. به همین خاطر، دوره برای پیش‌ثبت‌نامی‌ها ۲۰ درصد تخفیف بیشتر داره و فقط کافیه با حسابشون وارد دوره بشن به طور اتوماتیک حساب میشه ! توی این دوره، بک‌اند رو با ساختن یه پروژهٔ واقعی یاد می‌گیریم: یه بانک دیجیتال کامل، از صفر. از افتتاح حساب و احراز هویت ویدیویی، تا پنل ادمین، دفتر کل دوطرفه، تراکنش‌ها، کارت و سوییچ بانکی؛ یعنی همهٔ چیزهایی که پشت یه اپ بانکی واقعی اتفاق می‌افته. قسمت اول از فصل یک هم منتشر شد: دموی کامل پروژه. پیشنهاد می‌کنیم قبل از ثبت‌نام ببینیدش تا دقیقاً بدونید قراره چی بسازیم. تماشای قسمت اول: https://codehalic.ir/courses/backend-engineering-bootcamp/videos/introduction ثبت‌نام در دوره: https://codehalic.ir/courses/backend-engineering-bootcamp پ.ن‌: صدام با تم هالووینه قبل باز کردن ویدیو بگم که نترسین :)))))) @codehalics | کدهالیک

یه بازی براتون آوردم که میتونین هر سایتی رو با اسلحه های مختلف نابود کنین ! لینک بازی: destroy.spritefusion.com @codehalics | کدهالیک

کاش زومیت با بیشتر از ۱۵ سال سابقه و اعتبار، انقدر مستقیم و بدون ویرایش از خروجی هوش مصنوعی استفاده نمیکرد. خوندن متنی که لحن و ساختارش کاملاً داد میزنه توسط AI تولید شده، برای رسانه‌ای با این همه تجربه واقعاً دلسردکننده‌ست... @codehalics | کدهالیک

یک مجموعه کامپوننت مدرن و خوش‌ساخت مخصوص Design Engineerها، طراحی‌شده با Tailwind CSS و هماهنگ با Shadcn. https://www.cult-ui.com/ @codehalics | کدهالیک

بنظرم بزرگترین تغییری که بعد ai توی تیم ما اتفاق افتاد حذف کامل جیرا و اسپرینت و تسک و استوری پوینت و پوکر پلن و دیلی و ... بود ! عملا من خیلی وقته رنگ جیرا رو ندیدم یه روزایی اگر جیرا آپدیت نبود حکم تیر داشت الان آخرین باری که رفتم جیرا تسک هام رو ببینم یادم نیست ! شرایط شرکت شما هم همینطوری شده ؟ @codehalics | کدهالیک

یه روزی هم مدیرم بهم یه موردی رو گوشزد کرد که خیلی راجب بهش فکر کردم برگشت اینو بهم گف که «چرا نمی‌شه برای یک پروژه ۲۰ میلیونی، ۱۰۰ میلیون کد زد؟» خیلی از برنامه‌نویس‌ها فکر می‌کنند اگر برای یک پروژه‌ی کوچک و کم‌بودجه، معماریِ سنگین و پیچیده‌ی سیستم‌های بزرگ را پیاده کنند یا فیچرهای فرضی آینده را همین اول کد بزنند، به کارفرما لطف کرده‌اند و کار مهندسی و باکیفیتی تحویل داده‌اند! اما حقیقت اینه که این کار دقیقاً زیر پا گذاشتن اصل YAGNI است. یادمه یک بار خاطره‌ی یکی از همکارانمو که می‌گفت: «اوایل کارم برای یک مشتری که کلاً ۲۰ میلیون بودجه داشت و یک سیستم ساده می‌خواست، رفتم سراغ پیاده‌سازی Microservices، CQRS، پیاده‌سازی Event Sourcing و کشینگ چندلایه‌ای با Redis! با خودم می‌گفتم من یک مهندس نرم‌افزارم و نباید از کیفیت بزنم. اما چی شد؟ پروژه به جای ۲ هفته، ۳ ماه طول کشید، هزینه‌های سرور مشتری سر به فلک کشید و موقع تغییر یک فیچر ساده، آن‌قدر کدها در هم پیچیده شده بود که مشتری کلافه شد و پروژه شکست خورد.» کیفیت در مهندسی نرم‌افزار یعنی تحویل راه‌حل ساده، پایدار و متناسب با نیازِ امروز. اگر برای زیرساخت ۲۰ میلیونی، ۱۰۰ میلیون کد بزنی، کیفیت خلق نکرده‌ای؛ بلکه یک «فیل سفید» پرهزینه ساخته‌ای که فردا هیچ‌کس از پس نگهداری و توسعه‌اش برنمی‌آید! به اندازه کافی نصیحتتون کردم ولی به قول ما لر ها گیوه بی‌‌کِش، صلا به پا نکو (وقتی هنوز گیوه‌ات رو نکشیدی و پایت نکردی، راه رفتن و دویدن رو متر نکن / تا پاهات رو ندیدی، برای کفش نسخه پیچیده نپیچ) #lawsofsoftwareengineering @codehalics | کدهالیک

اصل YAGNI اتفاقاً تو عصر هوش مصنوعی صد برابر مهم‌تر شده! الان که AI با یک دستور ساده برامون فیچر می‌زنه، بزرگ‌ترین تله اینه که وسوسه بشیم بگیم «خب اینم اضافه کن، کاری نداره که!» ولی نتیجه‌اش میشه کدی پیچیده، دست‌پاشکسته و پر از دردسر. مثلاً سر سناریوی تست یک شرکت، قرار بود یک ویدیوپلیر ساده با پشتیبانی از HLS و زیرنویس بزنم. با خودم گفتم «بذار AI برام فیچر شخصی‌سازی زیرنویس (تغییر رنگ و فونت) رو هم بزنه که خفن‌تر بشه!»؛ دقیقاً همین‌جا YAGNI رو گذاشتم زیر پام. نتیجه؟ فیچری که نه کارفرما خواسته بود و نه حتی یک کاربر بهش نیاز داشت، بازخوردها و اصلاحیه‌های بی‌‌پایانی آورد که کلی از وقت و انرژیم رو گرفت. هوش مصنوعی کد زدن رو بی‌نهایت ساده کرده، اما استراتژیِ کد ننوشتن هنوز با ماست! #lawsofsoftwareengineering @codehalics | کدهالیک

قوانین مهندسی نرم افزار رو خیلی وقته دیگ بررسی نکردیم امروز میخوام راجب یکی از اصل های اساسی و بنیادینی که 90% مهندسای نرم افزار بهش بی اهمیتن رو براتون بازگو کنم ! قانون YAGNI (فعلاً بهش نیاز نداری!) می‌گه هیچ‌وقت به امید اینکه «شاید بعداً فلان قابلیت به کارمون بیاد»، برای سیستم کد اضافه ننویس. کدهایی که برای نیازهای فرضی آینده پیش‌بینی می‌کنی، در ۹۰ درصد مواقع یا هیچ‌وقت استفاده نمیشن یا وقتِ اجرا آن‌قدر همه چیز تغییر کرده که مجبور میشی همه‌شون رو بریزی دور! مثلاً وقتی داری یک بخش ورود ساده می‌سازی، نیازی نیست از همین اول سیستم ورود با گوگل، اثر انگشت و ارسال پیامک رو هم پیاده کنی تا پروژه اوور-انجینیر بشه؛ همون ورود ساده رو تمیز تحویل بده و هروقت کاربران واقعاً به قابلیت جدیدی نیاز داشتند، کدت رو رفکتور کن و توسعه‌اش بده. #lawsofsoftwareengineering @codehalics | کدهالیک

ترامپ با فرمان اجرایی، «هوش مصنوعی» را به «ابرهوش» تغییر نام داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، فرمانی اجرایی امضا کرده که بر اساس آن، نهادهای فدرال موظف‌اند در مکاتبات رسمی خود عبارت‌های «هوش مصنوعی (AI) را با ابرهوش (SI) جایگزین کنند. بر پایه‌ی این فرمان، تمامی ارتباطات رسمی دولت آمریکا از این پس باید از واژگان جدید استفاده کنند و اصطلاحات پیشین در اسناد دولتی کنار گذاشته می‌شوند. جالب‌تر اینکه برخی از مدیرعامل‌های کمپانی‌های مطرح دنیا از جمله AMD، گوگل، تسلا، اسپیس‌ایکس، متا، انتروپیک هم این تغییر نام را پذیرفته‌اند. @codehalics | کدهالیک

الان با وجود هوش مصنوعی و ایجنت‌ها بهترین زمان برای یادگیری کامل چرخه حیات توسعه نرم‌افزاره، چون مرحله کدنویسی خیلی سریع‌تر انجام میشه و وقت بیشتری برای بقیه بخش‌ها مثل طراحی، تست و دپلوی باقی می‌مونه. توی پروژه‌های شخصی قبلاً باید کلی وقت می‌ذاشتیم تا فقط کد اولیه‌رو بزنیم، اما الان ایجنت‌ها این کار رو راحت کردن و باعث میشن سریع‌تر سراغ اصل مطلب بریم. این یعنی می‌تونیم توی زمان کم، پروژه‌های مختلفی رو راه بندازیم و مهارت‌هایی مثل تنظیم CI/CD یا معماری رو که شاید توی کار روزمره فرصتش پیش نیاد، حسابی تمرین کنیم و یاد بگیریم. https://spin.atomicobject.com/software-development-lifecycle @codehalics | کدهالیک

جدیداً یه موج جدید توی دنیای تک راه افتاده به اسم «نبود هوش مصنوعی خودش یه فیچره» که قشنگ‌ترین نمونه‌ش حرکت اخیر لیبره‌آفیسه. بعد از اینکه همه شرکت‌ها به زور AI رو چپوندن توی نرم‌افزارهاشون، حالا خیلیا دنبال ابزارهای ساده و امن می‌گردن. لیبره‌آفیس هم توی نسخه جدیدش اعلام کرده هیچ هوش مصنوعی پیش‌فرضی نداره تا دیتای حساس مردم دست شرکت‌های دیگه نیفته. اون‌ها می‌گن برخلاف غول‌های تکنولوژی که فقط برای گرون کردن اشتراک‌هاشون همه‌جا AI می‌ذارن، اولویت اولشون حریم خصوصی کاربرهاست؛ هرچند اگه کسی واقعاً هوش مصنوعی بخواد، می‌تونه خودش مدل‌های لوکال و امن رو روش نصب کنه. https://blog.documentfoundation.org/blog/2026/09/03/yes-no-ai-is-now-a-feature/

یک تریک باحال توی تایپ‌اسکریپت اینه که به جای as از satisfies استفاده کنی! وقتی از as استفاده می‌کنی داری به کامپایلر می‌گی «اعتماد کن، تایپش همینه»، اما satisfies می‌گه «چک کن درست باشه، ولی تایپ اصلیم رو دست‌نزن!». اینطوری هم ساختار داده‌ت کنترل میشه و هم اتوکمپلیت و تایپ‌های دقیقِ خودت رو از دست نمیدی. البته هنوز واسه گرفتن المان‌های DOM یا داده‌های unknown از API مجبوریم بریم سراغ as. @codehalics | کدهالیک

شرکت Anthropic رسما از Claude Sonnet 5.5 رونمایی کرد؛ دومین عضو از خانواده Claude 5.5 که ارتقای قابل توجهی نسبت به Sonnet 5 به شمار می‌رود. این مدل بیش از ۳۰ درصد سریع‌تر از نسل قبل است و به دلیل مصرف توکن کمتر برای انجام هر تسک، تا ۳۰ درصد هزینه نهایی کمتری دارد. در بنچمارک‌های مختلف، Sonnet 5.5 در سطوح Low و Medium Effort می‌تواند بهترین امتیاز Sonnet 5 را با حدود یک‌دهم هزینه ثبت کند. این نسخه در رفع باگ، کدنویسی، طراحی UI و ساخت داکیومنت و اسلاید بسیار دقیق‌تر شده و شفاف‌تر می‌نویسد. مدل Sonnet 5.5 از امروز به صورت عمومی در دسترس قرار گرفته و مدل Haiku 5.5 نیز طی هفته‌های آینده عرضه خواهد شد. @codehalics | کدهالیک

این مقاله نشون میده که با اومدن هوش مصنوعی و خودکار شدن کدنویسی، نقش برنامه‌نویس‌ها نه تنها از بین نرفته، بلکه یک پله بالاتر رفته؛ به طوری که تمرکز اصلی از تایپِ ساده‌ی دستورات، رفته سمت تصمیم‌گیری‌های کلان و درک درست مسئله. هوش مصنوعی میتونه کدهای پیچیده رو توی چند ثانیه تحویل بده، اما مسئولیت طرح سؤال‌های دقیق، تبدیل نیازهای مبهم به خواسته‌های شفاف و بررسی منتقدانه کدهای تولیدشده برای پیدا کردن باگ‌های پنهان، همچنان با انسانه. از طرفی ابزارهای هوش مصنوعی شناخت واقعی از شرایط کاربر، معماری کلی سیستم و اتفاقات غیرمنتظره توی دنیای واقعی ندارن. در نهایت، هوش مصنوعی کارهای تکراری و خسته‌کننده رو عهده‌دار شده تا برنامه‌نویس‌ها فرصت بیشتری برای تفکر عمیق، طراحی زیرساخت و ارزش‌آفرینی واقعی داشته باشن. https://blog.stackademic.com/ai-writes-my-code-now-heres-what-i-actually-do-with-my-time-a7387fd82e75 @codehalics | کدهالیک

پروژه‌های اوپن‌سورس هم این وسط دارن یکی‌یکی به سمت لایسنس‌های پولی و Closed Source کوچ می‌کنن! پورتینر (Portainer) توسعه‌ی نسخه رایگان و متن‌بازش رو عملاً روی سری 2.x متوقف کرد؛ یعنی این نسخه دیگه قابلیت‌های جدید یا معماری بازطراحی‌شده رو نمی‌گیره و فقط به آپدیت‌های امنیتی و باگ‌فیکس محدود میشه. تمام ویژگی‌های جدید رفته روی نسخه 3.0 که کاملاً Closed Source شده و فوکوس اصلیش رو گذاشته روی کوبرنتیز. اگه دنبال جایگزین‌های متن‌باز و رایگان برای مدیریت داکر می‌گردید، پروژه‌های نوظهوری مثل Komodo و Arcane گزینه‌های جذابی برای بررسی هستن. پ.ن : عجب وضعیه آقا ! @codehalics | کدهالیک

یه کاربرد خیلی خفن دیگ هم Ceph داره حیفه اینجا این بحث رو تکمیل کنیم ! Ceph همزمان سه تا چیز رو براتون میتونه محیا کنه Block Storage Object Storage File System (CephFS) حالا خیلیا میان ازش به عنوان Object Storage استفاده میکنن مثلا مثل نماوا یا فیلیمو یا VOD های بزرگی مثل Netflix حتی و قطعا انتخابشون یه چیزی مثل MinIO نیست ! چون MinIO توی این مقیاس‌های بزرگ به خاطر محدودیت‌های معماری و تغییرات لایسنس تجاریش اصلاً پاسخگو نیست. این مجموعه‌ها دقیقاً میرن سراغ Ceph (بخش Object Storage / RGW) تا از اون به عنوان زیرساخت اصلی ذخیره‌سازی فایل‌های رسانه‌ای خودشون استفاده کنن. توی این سناریو، فایل‌های ویدیو بعد از Transcode شدن مستقیماً روی Cluster بزرگی از Ceph ذخیره می‌شن و با پروتکل S3 به CDN متصل میشن؛ قدرتش هم اینجاست که با پخش شدن آرشیو فیلم‌ها روی ده‌ها سرور فیزیکی، همزمان با افتادن ترافیک سنگینِ شبانه (مثلاً موقع انتشار قسمت جدید یک سریال) هیچ لود سنگینی توی I/O به وجود نمیاد، هزینه‌های توسعه زیرساخت کاملا ارزون میشه و Open-Source باقی می‌مونه و حتی اگه چند تا هارد یا سرور ذخیره‌سازی وسط پخش زنده از دسترس خارج بشن، کاربرا بدون کوچک‌ترین قطعی یا فریم‌دراپ به تماشای فیلم ادامه میدن چیزی که Minio به شکل نیتیو نداره اصلا حالام که پولی شده که دیگ کلا باید بیخیالش بشین ! سف خیلی خیلی بزرگه حتما یه روزی برید سمتش و راجبش بخونین شگفت زدتون میکنه ! https://ceph.io/en/ @codehalics | کدهالیک

من یه توضیحی بدم برای کسایی که به دنیای Cloud Engineering و معماری ابری علاقه دارن درک نحوه همکاری OpenStack و Ceph یکی از جذاب‌ترین مفاهیم پایه‌ایه. توی محیط ابری، وقتی یه سرور مجازی می‌سازی که به یه دیسک احتیاج داره، کلاً دو تا بخش وارد بازی می‌شن: مدیریت‌کننده و ذخیره‌کننده. کار OpenStack مثل یه مدیر ارکستره؛ درخواستت رو می‌گیره، سرور مجازی رو می‌سازه و از بخش مدیریت دیسکش (سرویس Cinder) می‌خواد که یه Storage به این ماشین وصل کنه. اما خود OpenStack دیسک فیزیکی نداره که داده‌ها رو روش بریزه! اینجاست که Ceph وارد میشه. سیستم Ceph مثل یه انبار بزرگ از هاردهای فیزیکیه که روی ده‌ها سرور مختلف توی کل Data Center پخش شدن. وقتی می‌گن «توی محیط ابری دیتای تو روی یه هارد یا سرور مشخص نیست»، دقیقاً دارن درباره کارکرد همین Ceph حرف میزنن. سف دیسک درخواستی تو رو به تکه‌های کوچک‌تر تقسیم می‌کنه، هر تکه رو روی هاردِ یه سرورِ متفاوت می‌ذاره و چند تا کپی (Replication) هم ازشون می‌سازه تا اگه یه هارد یا حتی کل یه سرور فیزیکی بسوزه، دیتات اصلاً آسیب نبینه. شاید برات سوال بشه پس تکلیف RAID چی میشه؟ توی محیط ابری دیگه کلاً RAID سخت‌افزاری رو می‌ذاریم کنار؛ چون RAID فقط محافظ هارد‌های روی یک سرور بود، اما Ceph کار همون RAID رو به صورت نرم‌افزاری و در سطح کل Data Center انجام میده. در نهایت، OpenStack این دیسکِ توزیع‌شده رو از طریق Network مثل یه Block Storage به سرور مجازی تو متصل می‌کنه تا بتونی روش Operating System یا Database بالا بیاری. @codehalics | کدهالیک

برام سوال شد مگ کسی تو ایران EBS داره؟

خود EBS سرویس اختصاصی آمازون (AWS) برای ارائه‌ی دیسک‌های ابری تحت شبکه (Block Storage) هست و چون آمازون در ایران دیتاپاسنتر نداره، این برند مستقیماً وجود نداره؛ اما معادل دقیق فنی اون تحت عنوان Block Storage (که معمولاً با Ceph و OpenStack پیاده‌سازی شده) توسط ابرسازهای داخلی مثل ابر آروان، پارس‌پک، همروش، ابر دراک و ابرآمد ارائه می‌شه. پس انتظار زیادیه پوستگرس روی این سرویسا داشته باشی و خروجی خوبی بتونی بگیری با اینکه قیمت سرویس هاشون سر ب فلک کشیده مخصوصا سرویس های DAAS که جدیدا هر کدوم بیرون دادن ! اکثرا هم باید سرویس های خوبشونو بخری وگرنه میبرن دیتابیست رو روی یه اینستنس شیر با بقیه اجراش میکنن ! یعنی عملا دیتابیس تو با دیتابیس اصغر از شرکت ایکس دقیقا جفتشون رو یه اینستنس داره اجرا میشه بدون ک خودت ببینی چون یوزر های جدا برات میسازن ولی یه اینستنسی ! @codehalics | کدهالیک

دلیل اصلی کند شدن پستگرس توی حجم داده‌های بالا، کندی دیسک‌های ابری مثل EBS هستش و اگر اون رو روی حافظه‌های پرسرعت محلی NVMe اجرا کنین، سرعت تراکنش‌ها چند برابر میشه و فشار سیستم به شدت افت میکنه. البته این تغییر دیسک فقط سرعت کار با داده‌های ردیفی را بالا می‌بره و ماهیت ساختاری دیتابیس را عوض نمیکنه؛ یعنی برای گزارش‌گیری و تحلیل داده‌های خیلی بزرگ، همچنان لازمه که داده‌ها را به یک دیتابیس ستونی مثل کلیک‌هاوس منتقل کنین تا بهترین نتیجه را بگیرین. https://clickhouse.com/blog/postgres-on-nvme @codehalics | کدهالیک