psychology tip💧

ማንነትን መቀበል ማንነትህን ትቀበለዋለህ? ወይስ ዘወትር ትሸማቀቅበታለህ? የምታፍርበትስ ነገሮች አሉህ? ካሁን ካሁን ሰዎች ስለዛ ነገር አንስተው ተረቡኝ አበሸቁኝ የምትልበት ስስ ጎንህ? የምትሸሸው ርዕሰ ጉዳይ አለህ? የሚያባትትህ? ላብ የሚያጠምቅህ? “Never forget what you are. The rest of the world will not. Wear it like armor, and it can never be used to hurt you.” "ማንነትህን በፍፁም አትርሳው። የተቀረው አለም አይረሳውምና። እንደ ጦር ልብስ ታጠቀው። ማንም በዛ በኩል ሊጎዳህ አይቻለውም።" ይህች ከላይ ያለችው ንግግር Game of thrones ላይ ከማደንቃት የ Tyrion Lannister ለ Jon snow ከነገረው ንግግር ውስጥ ቅመም ናት። Jon snow ቤት ውስጥ የ አባት ልጅ ብቻ በመሆኑ ዲቃላ እየተባለ የሚጠራ ሙሉ ክብር ያላገኘ በዛ የሚበሳጭ ልጅ ነው። እድሉን የሚያማርርና መቀበል ያቃተው በመሆኑ ሰዎች በዛ ክፍተቱ እሱን ለማጥቃት ይቀላቸዋል። እና Tyrion ይሄን ነገር አስተውሎ Jon ብቻውን አዝኖ ይህችን ከላይ ያለችውን ንግግር ለ Jon snow ሲናገረው እናያለን። በ psychology ውስጥ አንድ ሰው ጤናማ መሆኑ ከሚታይባቸው  መንገዶች አንዱ የሚመጣበትን የህይወት ፈተና ወይ ችግር  የሚቋቋምበት መንገድ ነው። በ psychology አንድ ሰው ለችግሩ የሚሰጠው ምላሽ ሁለት አይነት መንገድ አለ። የመጣብህን የህይወት ፈተና መቀየር ከቻልክ ትቀይረዋለህ። ከ አቅምህ በላይ ከሆነ ግን ትቀበለዋለህ። መቀየር የማትችለውን ነገር መቀበል ካልቻልክ ግን አዕምሮህን እየመረዘው የ አዕምሮህን ጤና ያዛባዋል። ይህ ችግርን ለመቆጣጠርና በችግርህ ላለመውደቅ ይረዳሀል። Tyrion Lannister ድንክ (Dwarf) በመሆኑ በቤት ውስጥ ሲንቁትና እንደ አውሬ ሲያዩት ያደገ ሰው ነው። እንደ ታላቅ ወንድሙ የጦርነት ጀብድ የሌለው የሻሞላ ችሎታ የሌለው ነው። ድክመቱን በማመኑና በመቀበሉ የማይችለውን ሻሞላ አንስቶ አያቅተኝም የሚል ባለመሆኑ ትኩረቱን ወደ ንባብ በማዞር ወንድሙ በጦርነት ያገኘውን ጀብድ እሱ በንባብ አዕምሮውን በመጠቀም ብኩርናውን ለማግኘትና ከሰዎች ያጣውን ክብር ሲያገኝ እናያለን። Jon snow አንድ ቀን Tyrion lannisrter ሲያነብ ለምን አብዝቶ እንደሚያነብ ይጠይቀዋል። የ Tyrion መልስ ድንቅ ነው። "My brother has a sword and I have my mind. The sword needs a whetstone, and the mind needs to read. "ወንድሜ ጎራዴ አለው እኔ ደሞ አዕምሮ አለኝ። ጎራዴ እንዲሳል ሞረድ እንደሚሻው ሁሉ አዕምሮም የሰላ እንዲሆን ንባብ ይፈልጋል።" የ Tyrion ትልቁ ጥንካሬው ማንነቱን በመቀበሉ ውስጥ ያለ ከራስ ጋር የመስማማት ሂደት ነው። ከማንም በፊት አንተ ለራስህ ቦታ ሊኖርህና ሁሉን ነገርህን የመቀበል አቅም ሊኖርህ ይገባል። ችግርህን ለማለፍና ጥንካሬ እንዲኖርህ ያለብህን ጉድለት ተቀብለህ መቀየር የምትችለውን እየቀየርክ የማትችለውን በመቀበል ነው። ከ ስብሀት ይሄን የሚገልፅ ጥሩ አባባል አለው። ቃል በቃል ባላስታውሰውም "አምፖል ተቃጠለ ተብሎ ቤት አይቀየርም አምፖል ይቀየራል እንጂ። የማትችለውን ነገር መታገል መሸነፍ ሳይሆን አቅምን ለማይጠቅም ነገር ማባከን ነው።" የሚል። አብዝተህ የምትሸሸው ነገር ያልተቀበልከው ማንነትህ የድክመትህ ምንጭ በመሆኑ አንተን በዛ በኩል ለመጣል መታገልም አይጠበቅባቸውም። ማንነትህን መቀበል የጥንካሬህ ምንጭ ነው። በጣም የምታፍርበትን ነገርህን የተቀበልከው ቀን ሰዎች እና እራስህ በዛ ነገር አንተን ማጥቃት ያቆማሉ። ወይ ትቀበለዋለህ አልያ በዛ ነገር እያሳደዱ ይወግሩሀል። @psychotipps @psychotipps

ጭንቅላትክ ዉስጥ ነክ፥ ያ ነዉ ችግርክ። ዓለም ላንተ ሳይኾን በአንተ እየተቀረጸ ይገኛል። ሐሳብክን ካልገራከዉ ሕይወትክ ቅርጽ የሌለዉ ብትን ጨርቅ ይኾናል። ለመለወጥ ዝግጁ ስትኾን አንድ ቀን ያልከዉ ቀን አንድ ብለክ ትዠምረዋለክ። የእዉነታክም ፈጣሪ አንተ እንደኾን ታስተዉላለክ።

ንዴት በሳይኮሎጂ እይታ (Anger in Psychological Perspective) :-ንዴት (Anger) አንድ ሰው ለተፈጠረ ነገር ወይም ለተሰማው ስሜት ምላሽ የሚሰጠው ስሜት ነው። ብዙ ጊዜ ንዴት አሉታዊ ስሜት ተደርጎ ቢወሰድም እንደሌሎቹ ስሜቶች ሁሉ ተፈጥሯዊና አስፈላጊ ነው። ይሁን እንጂ ንዴት ከቁጥጥር ውጭ ሲሆን ችግር ሊፈጥር ይችላል። የንዴት መንስኤዎች (Causes of Anger) ንዴት በተለያዩ ምክንያቶች ሊከሰት ይችላል፤ ከእነዚህም መካከል፡- •  ውጫዊ ክስተቶች (External Events): ለምሳሌ የትራፊክ መጨናነቅ፣ ክርክር፣ ወይም ኢፍትሃዊነት። •  ውስጣዊ ክስተቶች (Internal Events): ለምሳሌ ጭንቀት፣ ትዝታዎች፣ ወይም ሀሳቦች። •  ባዮሎጂያዊ ምክንያቶች (Biological Factors): ሆርሞኖች እና የነርቭ አስተላላፊዎች (neurotransmitters) በንዴት ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ ይችላሉ። •  የተማሩ ባህሪያት (Learned Behaviors): አንድ ሰው ንዴትን እንደ መፍትሄ አይቶ ሊያድግ ይችላል። የንዴት ዓይነቶች (Types of Anger) ንዴት በተለያዩ መንገዶች ሊገለጽ ይችላል፤ ከእነዚህም መካከል፡- •  ግልጽ ንዴት (Overt Anger): በግልጽ የሚታይ ንዴት፤ ለምሳሌ መጮህ፣ መሳደብ፣ ወይም አካላዊ ጥቃት። •  ድብቅ ንዴት (Covert Anger): በግልጽ የማይታይ ንዴት፤ ለምሳሌ ዝም ማለት፣ መንገራገር፣ ወይም ተሳዳቢ ቀልድ መናገር። •  ውስጣዊ ንዴት (Inward Anger): ወደ ውስጥ የሚዞር ንዴት፤ ለምሳሌ ራስን መውቀስ፣ ድብርት፣ ወይም የጤና ችግሮች። ጤናማ ያልሆነ ንዴት የሚያስከትለው ችግር (Problems Caused by Unhealthy Anger) ከቁጥጥር ውጭ የሆነ ንዴት በግል ሕይወት፣ በስራ ቦታ እና በአጠቃላይ ጤና ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል። •  የግንኙነት ችግሮች (Relationship Problems): ንዴት የቤተሰብን፣ የጓደኞችን እና የፍቅር ግንኙነቶችን ሊያበላሽ ይችላል። •  የጤና ችግሮች (Health Problems): ከፍተኛ ንዴት የደም ግፊትን ከፍ ሊያደርግ፣ የልብ በሽታን ሊያስከትል እና የጭንቀት ደረጃን ሊጨምር ይችላል። •  የስራ ችግሮች (Work Problems): ንዴት በስራ ቦታ ላይ ከሥራ ባልደረቦች ጋር ግጭት እንዲፈጠር ሊያደርግ ይችላል። •  የህግ ችግሮች (Legal Problems): አካላዊ ጥቃት ወይም ቁጣ ወደ ህግ ችግሮች ሊያመራ ይችላል። ንዴትን በሳይኮሎጂካዊ መንገድ መቆጣጠር (Managing Anger Psychologically) ንዴትን መቆጣጠር የሚቻል ክህሎት ሲሆን የተለያዩ የስነ ልቦና ዘዴዎችን በመጠቀም ማዳበር ይቻላል። 1. የንዴት ቀስቅሴዎችን መለየት (Identify Anger Triggers):   •  ምን አይነት ሁኔታዎች፣ ሰዎች ወይም ሀሳቦች ንዴትህን እንደሚያነሳሱ ለመረዳት ሞክር።   •  ቀስቅሴዎችህን መለየት ንዴትን አስቀድሞ ለመከላከል ወይም ለመቆጣጠር ይረዳል። 2. የማስታገሻ ዘዴዎችን ተጠቀም (Use Relaxation Techniques):   •  ጥልቅ መተንፈስ (Deep Breathing): በቀስታ እና በጥልቀት መተንፈስ የልብ ምትን ይቀንሳል እና ዘና ለማለት ይረዳል።   •  ማሰላሰል (Meditation): አእምሮን ማረጋጋት እና ትኩረትን በአሁኑ ጊዜ ላይ ማድረግ ንዴትን ለመቀነስ ይረዳል።   •  ዮጋ (Yoga): የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎችን እና የአተነፋፈስ ቴክኒኮችን በማጣመር ጭንቀትንና ንዴትን ለማስታገስ ይረዳል። 3. የእውቀት (ኮግኒቲቭ) መልሶ ማዋቀር (Cognitive Restructuring):   •  አሉታዊ ሀሳቦችን መቃወም እና በአዎንታዊ ሀሳቦች መተካት።   •  "ሁልጊዜ" ወይም "ምንም ጊዜ" የሚሉ ቃላትን ማስወገድ (ለምሳሌ "ሁልጊዜ ታበሳጫኛለህ" ከማለት ይልቅ "በዚህ ሁኔታ ተበሳጭቻለሁ" ማለት)።   •  ሁኔታውን በተለየ አቅጣጫ ለማየት መሞከር (ለምሳሌ "ምናልባት ሆን ብለው ላይሆን ይችላል" ብሎ ማሰብ)። 4. ችግር ፈቺነት (Problem Solving):   •  የሚያበሳጭህን ሁኔታ መለየት።   •  ሊሆኑ የሚችሉ መፍትሄዎችን ማሰብ።   •  እያንዳንዱን መፍትሄ መገምገም እና የትኛው የተሻለ እንደሆነ መወሰን።   •  የተመረጠውን መፍትሄ ተግባራዊ ማድረግ። 5. የግንኙነት ክህሎቶችን ማዳበር (Improve Communication Skills):   •  ስሜትህን በግልጽ እና በአክብሮት መግለጽ።   •  ሌሎችን በጥሞና ማዳመጥ እና ለመረዳት መሞከር።   •  "እኔ" የሚሉ መግለጫዎችን መጠቀም (ለምሳሌ "ይህን ስታደርግ ተናድጃለሁ" ማለት)። 6. ቀልድ መጠቀም (Use Humor):   •  ሁኔታውን ለማርገብ ቀልድ መጠቀም።   •  ይሁን እንጂ ሌሎችን የሚጎዳ ወይም የሚያቃልል ቀልድ ከመጠቀም ተጠንቀቅ። 7. የአካባቢ ለውጥ ማድረግ (Change the Environment):   •  የሚያበሳጭህን ሁኔታ ለጊዜው ለቀህ መሄድ።   •  ወደ ተረጋጋ ቦታ ሄዶ ዘና ማለት። 8. የጊዜ ገደብ መውሰድ (Take a Time-Out):   •  በክርክር መካከል ለጥቂት ጊዜ መራቅ ስሜትህን ለመቆጣጠር ይረዳል።   •  ጊዜውን ለራስህ ጥቅም ተጠቀምበት፤ ለምሳሌ ጥልቅ ትንፋሽ መውሰድ ወይም ማሰላሰል። 9. መደበኛ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ (Regular Physical Exercise):   •  የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ጭንቀትንና ንዴትን ለመቀነስ ይረዳል።   •  በተለይ እንደ መሮጥ፣ መዋኘት ወይም ዳንስ ያሉ የልብ ምትን የሚጨምሩ እንቅስቃሴዎች ጠቃሚ ናቸው። 10. የሳይኮሎጂ ባለሙያ እርዳታ (Seek Professional Help):   •  ንዴትህን በራስህ መቆጣጠር ካልቻልክ የሳይኮሎጂ ባለሙያ ወይም ቴራፒስት እርዳታ ጠይቅ።   •  ቴራፒ እንደ CBT (Cognitive Behavioral Therapy) ያሉ ዘዴዎችን በመጠቀም ንዴትህን ለመቆጣጠር ይረዳሃል። @psychotipps @psychotipps

የተጎጂነት ሚናን መጫወት (Playing the Victim) ዛሬ የተጎጂነትን ሚና በመጫወት ሰዎች እንዴት እንደሚያታልሉን እና መጠቀሚያ እንደሚያረጉን እናያለን ይህ ባህሪ ምን ማለት እንደሆነ እና እንዴት በግንኙነቶች ውስጥ ተጽዕኖ እንደሚያመጣ እንመልከት:- 1. ትርጉም (Definition):   •  የተጎጂነት ሚናን መጫወት ማለት አንድ ሰው ከኃላፊነት ለመሸሽ ወይም ርኅራኄን ለማግኘት ንጹሕ ወይም አቅመ ቢስ መስሎ ሲቀርብ ነው። ለስህተታቸው ኃላፊነት ከመውሰድ ይልቅ እየተጎዱ ወይም ፍትሃዊ ባልሆነ መንገድ እየተያዙ እንደሆነ ያስመስላሉ። በምሳሌ እንመልከተው-   •  አበበ እና ሰላም  የትምህርት ቤት ፕሮጀክት በጋራ እየሰሩ ነው። አበበም የራሱን ክፍል መስራት ይረሳል፣ እና ሰላምም  ሀላፊነቱን እንዳልተወጣ  ታስታውሰዋለች።   •  አበበ ስህተቱን ከመቀበል ይልቅ "ሁልጊዜ ትወቅሺኛለሽ! ህይወቴ ምን ያህል አስጨናቂ እንደሆነ ታውቂያለሽ? ማንም በፍጹም አይረዳኝም!" እያለ እንደተጎዳ ሰው ያስመስላል። የተበሳጨ መስሎ መተወን ይጀምራል፣ ይህም ሰላም  ነገሩን በማንሳቷ የጥፋተኝነት ስሜት እንዲሰማት ያደርጋል።   •  አበበም  ኃላፊነትን ያስወግዳል እና ሰላምም  ምንም ስህተት ሳትሠራ እንኳን የጥፋተኝነት ስሜት ይሰማታል፤ ራሱን እንደተጎዳ በማስመሰል ስራውን ሳይሰራ ያመልጣል።   •  ሰላም አበበ  የባሰ መጥፎ ስሜት እንዳይሰማው ስለማትፈልግ ማማረር ታቆምና አብዛኛውን ስራ በራሷ ትሰራለች። ይሔ የሁላችንም ተፈጥሯዊ ባህሪ ሌሎችን እንደጎዳን አይነት ስሜት ከተሰማን እነሱን ለመካስ እንሞክራለን ይህም ስሜት ሌሎች እንደ ደካማ ጎን ሊጠቀሙበት ይችላሉ። ይሔን አውቀን ከእንደዚ አይነቱ የ manipulation ጥቃት መጠንቀቅ አስፈላጊ ነው። @psychotipps @psychotipps

TRAUMA LOOPING: Trauma looping/በጉዳት ዙሪያ መቆጣጠር ማለት አንድ ሰው እርስዎን ለመቆጣጠር ያለፈውን ህመምዎን ወይም ስህተቶችዎን በተደጋጋሚ የሚያስታውስበት ስልት ነው። ይህ ዘዴ እርስዎ ባለዎት ስሜት እንዲጣበቁ እና ተስፋ እንዲቆርጡ በማድረግ የድጋፍ ጥገኛነትን ይፈጥራል፣ እናም ያለእነሱ እርዳታ ማገገም እንደማይችሉ እንዲያምኑ ያደርጋል። ዋና ዋና ባህሪያት •  ያለፈውን ህመም ማስታወስ •  ተስፋ ቢስነትን መፍጠር •  ጥገኛነትን ማበረታታት •  እራስን የመውደድ ስሜትን ማሳጣት ለምን ይከሰታል? •  ቁጥጥር (Control): ተቆጣጣሪው በህይወትዎ ላይ ስልጣን ለመያዝ። •  የበላይነት (Dominance): የበላይነትን ለማሳየት እና የበታችነት ስሜት እንዲሰማዎት ለማድረግ። •  የግል ጥቅም (Personal gain): በእናንተ ላይ ጥገኛ በመሆን የራሱን ፍላጎቶች ለማሟላት። በምሳሌ እንመልከተው ቀን 1:   •  ተጠቂ፦ “ያለፈውን ትቼ አሁን ደስተኛ መሆን እፈልጋለሁ።”   •  ተቆጣጣሪ፦ “ደስተኛ መሆን አትችይም። ሁሉንም ነገር ያጣህበትን ጊዜ ታስታውሳለህ? ልክ እንደበፊቱ ሁሌም ውድቀት ነህ።”   •  ተጠቂ፦ “እየተሻለኝ እንደሆነ አሰብኩ፣ አሁን ግን ወደ ጀመርኩበት እየተመለስኩ እንደሆነ ይሰማኛል።”   •  ተቆጣጣሪ፦ “ምክንያቱም ለማምለጥ ስለማትችል ነው። ምንም ብትሞክር፣ ያ ስህተት ሁልጊዜ ያሳድድሃል። ይገልጽሃል።”   •  ተጠቂ፦ “ካለፈው መላቀቅ እንደማልችል ይሰማኛል። ልክ በትዝታ እንደተያዝኩ ነዉ።”   •  ተቆጣጣሪ፦ “እውነት ነው፤ እዛው ነህ፣ ሁሌም እዛው ትሆናለህ። በጭራሽ አትራመድም። በሞከርክ ቁጥር ደግሞ እየባሰ ይሄዳል። አንተን በትክክል የሚረዳህ እኔ ብቻ ነኝ።”   •  ተጠቂ፦ “ስለሱ ማሰብ ማቆም አልቻልኩም። በዚህ ዑደት ውስጥ እንደታሰርኩ ነው የሚሰማኝ።”   •  ተቆጣጣሪ፦ “በትክክል ተናገርሽ። በጭራሽ ከሱ ነፃ አትወጣም። ግን እኔ እዚህ ለአንተ አለሁ፣ እና መፈወስ ከፈለግክ፣ አንተን ልምራህ ያስፈልገኛል። ያለ እኔ በጭራሽ አትራመድም።” ተቆጣጣሪው ያለፈውን እያነሳ ያሰቃያል። እንዴት መከላከል ይቻላል? 1. ግንዛቤ (Awareness): ይህንን የመቆጣጠር ዘዴ መገንዘብ የመጀመሪያው እርምጃ ነው። ባህሪያቱን ይወቁ እና ለይተው ለማወቅ ይሞክሩ። 2. ወሰን ማበጀት (Set boundaries): ለራስዎ ግልጽ የሆኑ ድንበሮችን ያዘጋጁ እና ያክብሩ። ያለፈውን እንዲያነሱብዎ አይፍቀዱላቸው። 3. ርቀት መጠበቅ (Distance): አስፈላጊ ከሆነ ከነዚህ ሰዎች ራቁ። አካላዊ እና ስሜታዊ ርቀትን መጠበቅ እራስዎን ለመጠበቅ ይረዳል። 4. ድጋፍ መፈለግ (Seek support): ከጓደኞች፣ ከቤተሰብ አባላት ወይም ከአማካሪ ጋር ይነጋገሩ። ስሜትዎን መጋራት እና ድጋፍ ማግኘት ጠቃሚ ነው። 5. እራስዎን ይንከባከቡ (Self-care): በራስ መተማመንዎን ይገንቡ። በጥቅሉ ያለፈ ስህተታችንን በማስታወስ እና ከዛ የጥፋተኝነት ስሜት ለመላቀቅ የእነርሱ ድጋፍ እንደሚያስፈልገን አርገው በመንገር የእነርሱ ጥገኛ እና የፍላጎታቸው ፈፃሚ ለማድረግ ይጥራሉ ስለዚህ ከእዚህ አይነቱ የ manipulation ጥቃት መጠንቀቅ አስፈላጊ ነው። ቻናላችንን ለሌሎች በማጋራት ድጋፋችሁን አሳዩን እናመሰግናለን። @psychotipps @psychotipps

አንድ ወንድ ከአንዲት ሴት ሊደርስበት የሚችል የፍቅር ማኒፑሌሽን ጥቃት ዓይነቶች እና መፍትሔዎቻቸው የፍቅር ማኒፑሌሽን አይነቶች (በሴት ወደ ወንድ): 1. የጥፋተኝነት ስሜት መጫን (Guilt-tripping):   •  ምሳሌ: "ሁልጊዜ ለጓደኞችህ ጊዜ አለህ ለእኔ ግን ጊዜ የለህም። እንደማትወደኝ ይሰማኛል።"   •  ዓላማ: ወንዱን የጥፋተኝነት ስሜት እንዲሰማው በማድረግ የፈለገችውን እንዲያደርግ ማስገደድ። 2. ስሜታዊ ጫና (Emotional Blackmail):   •  ምሳሌ: "ይሄንን ካላደረክልኝ በጣም እንደምከፋ ታውቃለህ። ከከፋሁ ደግሞ ምን እንደማደርግ ራሴ አላውቅም።"   •  ዓላማ: ፍርሃትን በመጠቀም ወንዱ የፈለገችውን እንዲያደርግ ማስገደድ። 3. ተጎጂ መስሎ መቅረብ (Playing the Victim):   •  ምሳሌ: "ሁልጊዜ እኔን ትጎዳኛለህ። ማንም አይወደኝም። በጣም ነው የምሰቃየው።"   •  ዓላማ: ራስን እንደተጎዳ ማሳየትና የወንዱን ርህራሄ በመጠቀም የፈለገችውን ማግኘት። 4. ማሳነስ (Gaslighting):   •  ምሳሌ: "ይሄ ነገር በፍጹም አልተከሰተም። በጣም ታጋንናለህ።"   •  ዓላማ: ወንዱ እውነታውን እንዲጠራጠር ማድረግ እና በራሱ ላይ ያለውን እምነት ማሳጣት። 5. ዝምታን መምረጥ (Silent Treatment):   •  ምሳሌ: ለቀናት ወይም ለሳምንታት ያለ ምንም ምክንያት ዝም ማለት።   •  ዓላማ: ወንዱን በመቅጣት የፈለገችውን እንዲያደርግ ማስገደድ። 6. ምርጫዎችን መገደብ (Limiting Choices):   •  ምሳሌ: "ከእኔ ጋር መሆን ካለብህ ከነዚህ ጓደኞችህ ጋር መገናኘት የለብህም።"   •  ዓላማ: የወንዱን ነፃነት በመገደብ የፈለገችውን ዓይነት ሕይወት እንዲመራ ማድረግ። 7. ውዳሴን መከልከል (Withholding Affection):   •  ምሳሌ: ፍቅርን፣ እንክብካቤን ወይም ወሲብን መከልከል።   •  ዓላማ: ወንዱን በመቅጣት የፈለገችውን እንዲያደርግ ማስገደድ። 8. ማወዳደር (Comparison):   •  ምሳሌ: "የቀድሞ ፍቅረኛዬ ይሄንን በተሻለ ሁኔታ ያደርግ ነበር።"   •  ዓላማ: ወንዱን በራስ መተማመን እንዲያጣ ማድረግ እና የሷን መስፈርት እንዲያሟላ ማስገደድ። መፍትሔዎች (ለወንዶች): 1. ችግሩን መገንዘብ (Recognize the Manipulation):   •  ማኒፑሌሽን እየተደረገብህ እንደሆነ መገንዘብ የመጀመሪያው እርምጃ ነው። ባህሪያቱን ለይተህ እወቅ። 2. ድንበር ማበጀት (Set Boundaries):   •  ምን መቀበል እንደምትችል እና እንደማትችል በግልጽ አስቀምጥ። ለምሳሌ፡- "በዚህ ጉዳይ ላይ የጥፋተኝነት ስሜት እንዲሰማኝ እንድታደርጊ አልፈልግም።" 3. እራስህን ተንከባከብ (Self-Care):   •  አእምሮህን እና ስሜትህን ለመጠበቅ ጊዜ ውሰድ። የአካል ብቃት እንቅስቃሴ አድርግ፣ ጤናማ ምግብ ተመገብ፣ በቂ እንቅልፍ ተኛ፣ እና ከጓደኞችህ ጋር ጊዜ አሳልፍ። 4. እምቢ ማለት (Learn to Say No):   •  የጥፋተኝነት ስሜት ሳይሰማህ ወይም ሳትብራራ "አይሆንም" ማለት ተማር። 5. ስሜትህን መቆጣጠር (Manage Your Emotions):   •  በስሜትህ አትነዳ። ሁኔታውን በረጋ መንፈስ ለመገምገም ሞክር። 6. ሐሳብህን መግለጽ (Express Your Feelings):   •  በግልጽ እና በሐቀኝነት ስሜትህን ግለጽ። ለምሳሌ፡- "ይህን ስትይኝ ቅር ይሰማኛል።" 7. ርቀት መጠበቅ (Create Distance):   •  አስፈላጊ ከሆነ ከግንኙነቱ ራቅ። ለተወሰነ ጊዜ ብቻህን መሆን ወይም ከጓደኞችህ ጋር ጊዜ ማሳለፍ ትችላለህ። 8. ድጋፍ ማግኘት (Seek Support):   •  ከጓደኞችህ፣ ከቤተሰብህ ወይም ከሳይኮሎጂስት ጋር ተነጋገር። ከውጭ ያለ ሰው ሁኔታውን በግልጽ ሊያይ እና ሊረዳህ ይችላል። 9. ግንኙነቱን ማቋረጥ (End the Relationship):   •  ማኒፑሌሽኑ ከቀጠለ እና እየባሰ ከሄደ፣ ግንኙነቱን ማቋረጥ ብቸኛው መፍትሔ ሊሆን ይችላል። ጤናህን እና ደህንነትህን አስቀድም። 10. ቴራፒ (Therapy): እነዚህን መፍትሔዎች ተግባራዊ በማድረግ ራስህን ከማኒፑሌሽን መጠበቅ እና ጤናማ ግንኙነት መመስረት ትችላለህ። @psychotipps @psychotipps

የማኒፑሌሽን ዓይነቶች (በወንድ ወደ ሴት): 1. ጋዝላይቲንግ (Gaslighting):   •  ምሳሌ: "አልተከሰተም እኮ፣ እየተሳሳተሽ ነው"፣ "ሁልጊዜ በጣም ትጨነቂያለሽ"።   •  ዓላማ: ሴትዮዋ እውነታውን እንድትጠራጠር ማድረግ እና በራሷ ላይ ያላትን እምነት ማሳጣት። 2. ስሜታዊ ጫና (Emotional Blackmail):   •  ምሳሌ: "ይህን ካላደረግሽልኝ በጣም አዝናልሁ፤ ታውቂያለሽ ስናዝን ምን እንደምናደርግ ራሳችንን አንቆጣጠርም"   •  ዓላማ: ፍርሃትን በመጠቀም ሴትዮዋ የፈለገውን እንድታደርግ ማስገደድ። 3. ማጥቃት እና ማዋረድ (Criticizing and Belittling):   •  ምሳሌ: "ይሄ ምን ዓይነት ልብስ ነው የምትለብሺው? ሁሌም እንደዚህ ነሽ"   •  ዓላማ: ሴትዮዋ በራስ የመተማመን ስሜት እንዲያጣ እና በወንዱ ላይ ጥገኛ እንድትሆን ማድረግ። 4. የበላይነት (Dominance):   •  ምሳሌ: "የምልህን ካልሰማሽ፣ አንቺን ትቼ ሌላ እፈልጋለሁ"   •  ዓላማ: ሴትዮዋ የምትፈልገውን ለማድረግ ማስገደድ፣ በሱ ቁጥጥር ስር እንድትሆን። 5. ብቃት ማሳጣት (Invalidation):   •  ምሳሌ: "ለምን እንዲህ እንደተናደድሽ አልገባኝም፣ ምንም አልተፈጠረም እኮ"   •  ዓላማ: ስሜቷን መቀነስ እና ትክክል እንዳልሆነች እንዲሰማት ማድረግ። 6. ዝምታን መምረጥ (Silent Treatment):   •  ምሳሌ: ለቀናት ወይም ሳምንታት ዝም ማለት እና ችላ ማለት።   •  ዓላማ: ሴትዮዋን በመቅጣት የፈለገውን እንዲታዘዝለት ማድረግ። 7. ውዳሴን መከልከል (Withholding Affection):   •  ምሳሌ: ፍቅርን፣ ድጋፍን እና ማበረታታትን መከልከል   •  ዓላማ: ሴትዮዋ እንድትናደድ እና የሱ ፍቅር ለማግኘት እንድትጥር ማድረግ። 8. የጥፋተኝነት ስሜት መጫን (Guilt-Tripping):   •  ምሳሌ: "ሁልጊዜ እራስሽን ብቻ ነው የምታስቢው"   •  ዓላማ: የጥፋተኝነት ስሜት እንዲሰማት በማድረግ የፈለገውን እንድታደርግ ማስገደድ። 9. መቆጣጠር (Control):   •  ምሳሌ: ከማን ጋር እንደምትገናኝ፣ ምን እንደምትለብስ እና የት እንደምትሄድ መቆጣጠር   •  ዓላማ: በህይወቷ ላይ ሙሉ ቁጥጥር ማድረግ። መፍትሔዎች (ለሴቶች): 1. ችግሩን መገንዘብ (Recognize the Manipulation):   •  ማኒፑሌሽን እየተደረገብሽ እንደሆነ ማወቅ የመጀመሪያው እርምጃ ነው። የወንዱን ባህሪ ልብ በዪ። 2. ድንበር ማበጀት (Set Boundaries):   •  ምን ዓይነት ባህሪ መቀበል እንደማትችዪ በግልጽ አስቀምጪ። ለምሳሌ "እንደዚህ ስትናገረኝ በጣም ይሰማኛል፤ ደግሞ እንዳትደግመው"። 3. እራስሽን መንከባከብ (Self-Care):   •  የአካል ብቃት እንቅስቃሴ አድርጊ፣ ጤናማ ምግብ ተመገቢ፣ በቂ እረፍት አጊኚ። 4. "አይሆንም" ማለት ተለማመጂ (Learn to Say No):   •  በጥፋተኝነት ስሜት ሳይሰማሽ "አይሆንም" ማለት መቻል አለብሽ። 5. ስሜትሽን መቆጣጠር (Manage Your Emotions):   •  የሚልሽን እንዳታዳምጪ፤ ይልቅ በረጋ መንፈስ ሁኔታውን ለመገምገም ሞክሪ። 6. ድጋፍ መፈለግ (Seek Support):   •  ከጓደኞችሽ፣ ከቤተሰብሽ ወይም ከአማካሪ ጋር ተነጋገሪ። 7. ርቀት መጠበቅ (Create Distance):   •  አስፈላጊ ከሆነ ከግንኙነቱ ራቂ። 8. ግንኙነቱን ማቋረጥ (End the Relationship):   •  ማኒፑሌሽኑ ከቀጠለ እና እየባሰ ከሄደ ግንኙነቱን ማቆም ምርጡ መፍትሔ ነው። 9.  ቴራፒ (Therapy):   •  የስነ ልቦና ቴራፒስት ማኒፑሌሽንን ለመቋቋም እና ጤናማ ግንኙነት ለመመስረት ይረዳሻል። እነዚህን መፍትሔዎች በመተግበር ራስሽን ከማኒፑሌሽን መጠበቅ እና ጤናማ ግንኙነት መመስረት ትችያለሽ። @psychotipps @psychotipps

DID በፊልሞች ላይ አንድ ሰው በድንገት ባህሪው፣ አነጋገሩና ሙሉ ማንነቱ ተቀይሮ ሌላ ሰው ሲሆን አይታችሁ ይሆናል። ይህ በፊልም ፈጠራ ላይ ብቻ የሚታይ ሳይሆን በገሃዱ ዓለም ያለ፣ በስነ-ልቦናው ዓለም DID (Dissociative Identity Disorder) የሚባል እጅግ አስገራሚና ውስብስብ የአእምሮ እክል ነው። ቀደም ሲል "Multiple Personality Disorder" ወይም "የማንነት መከፋፈል እክል" በመባል ይታወቅ ነበር። ​ይህ እክል ምንድን ነው? ምልክቶቹስ ምንድን ናቸው? እስኪ አብረን እንየው። ​1. DID ምንድን ነው? ​DID ማለት በአንድ ግለሰብ አካል እና አእምሮ ውስጥ ሁለት ወይም ከዚያ በላይ የሆኑ፣ እርስ በርሳቸው ሙሉ በሙሉ የተለያዩ "ማንነቶች" መኖር ማለት ነው። እያንዳንዱ ማንነት የራሱ የሆነ ስም፣ እድሜ፣ ጾታ፣ የአነጋገር ዘይቤ፣ የእጅ ጽሕፈት፣ ትዝታ እና አልፎ ተርፎም የራሱ የሆነ የጤና ሁኔታ ሊኖረው ይችላል። ለምሳሌ አንደኛው ማንነት መነጽር የሚያስፈልገው፣ ሌላኛው ግን ፍጹም ጥራት ያለው እይታ ያለው ሊሆን ይችላል። አንደኛው ማንነት በጣም ፈሪ ሲሆን፣ ሌላኛው ደግሞ እጅግ ደፋርና ተሳዳቢ ሊሆን ይችላል። ​2. ዋና ዋና ምልክቶቹ ምንድን ናቸው? ​የማንነት መለዋወጥ (Switching): ግለሰቡ ካለበት ማንነት ወጥቶ ወደ ሌላኛው ማንነት የሚቀየርበት ሂደት ነው። ይህ ለውጥ በጥቂት ሰከንዶች ወይም ደቂቃዎች ውስጥ ሊከሰት ይችላል። ለውጡ የሚቀሰቀሰው አብዛኛውን ጊዜ አካባቢው ላይ ባለው የጭንቀት መጠን ወይም ትዝታዎችን በሚቀሰቅሱ ነገሮች ነው። ​የጊዜ እና የማስታወስ ክፍተት (Amnesia): አንደኛው ማንነት ስልጣኑን ይዞ በነበረበት ሰዓት የተደረጉትን ነገሮች፣ ዋናው ማንነት በፍጹም አያስታውሳቸውም። ለምሳሌ ሰውየው በድንገት እራሱን የማያውቀው ቦታ ሊያገኘው ይችላል፣ ወይም እሱ ያልገዛቸው ዕቃዎች፣ የለበሳቸው ልብሶች በቤቱ ውስጥ ሊያገኝ ይችላል። ​የውስጥ ድምፆች መጋጨት፦ በጭንቅላታቸው ውስጥ የተለያዩ ሰዎች እርስ በርሳቸው ሲያወሩ፣ ሲከራከሩ ወይም ትዕዛዝ ሲሰጡ ይሰማቸዋል። ይህ ሁኔታ በጭንቅላታቸው ውስጥ ትልቅ ግርግር ይፈጥራል። ​3. የችግሩ እውነተኛ መንስኤ ምንድን ነው? ​ስነ-ልቦና እንደሚያሳየው DID በዘር የሚመጣ ሳይሆን ከመጠን በላይ ከሆነ የልጅነት አእምሮ ስብራት (Trauma) የሚነሳ ነው። አንድ ህጻን ልጅ ሊቋቋመውና ሊሸከመው የማይችለው ከባድ ስቃይ፣ በደል ወይም አስከፊ ጥቃት ሲደርስበት፣ አእምሮው ህመሙን ለመከላከል ሲል ራሱን ይከፍለዋል። ​ህጻኑ "ይህ አሰቃቂ ነገር እየደረሰበት ያለው ለእኔ ሳይሆን ለሌላ ጠንካራ ሰው ነው" በሚል አእምሮው አዲስ ማንነት ይፈጥራል። ስለዚህ DID በሽታ ሳይሆን፣ የአእምሮ መከላከያ ዘዴ ነው። አእምሮ ህጻኑን ከከባድ ስነ-ልቦናዊ ስብራት ወይም ከእብደት ለማዳን የሚጠቀምበት የማይታይ ጋሻ ነው። ​4. የተሳሳቱ አመለካከቶች ​ብዙዎቻችን DID ያለባቸውን ሰዎች "ክፉ መንፈስ ወይም ጋኔን አድሮባቸዋል" ብለን እናስብ ይሆናል። ነገር ግን ይህ ከከባድ ስነ-ልቦናዊ ጫና የሚመጣ የጤና እክል እንጂ ከመናፍስት ጋር ምንም ግንኙነት የለውም። ​ሌላው የተሳሳተ ግንዛቤ ከስኪዞфሪንያ (Schizophrenia) ጋር ማታለል ነው። ስኪዞፍሪንያ የሌለ ነገር ማየት እና በሃሰተኛ እምነት መኖር እንጂ በአንድ አካል ውስጥ ማንነትን መከፋፈል አይደለም። DID ግን ሙሉ በሙሉ የማንነት መቆራረጥ ነው። ​የሰው ልጅ አእምሮ እራሱን ከከባድ ህመም ለመጠበቅ የሚያደርገው ጉዞ እጅግ አስደናቂ ነው። እነዚህ ሰዎች ፍርሃትና ጭንቀት በበዛባቸው ቁጥር ማንነታቸው ይለዋወጣል፤ በተቃራኒው ደህንነት፣ መረጋጋትና ፍቅር ሲሰማቸው ግን ህይወታቸውን በተረጋጋ ሁኔታ መምራት ይችላሉ። @psychotipps @psychotipps

Sorry gusy give away ዩን አንዳሰብኩት መጨረስ አልቻልኩም ግን ሽልማቱን መውሰድ ትችላላችሁ 1 @Userrfive 2 @Thequixotic8 3 @sun_night12 4 @Jos2119 በዚ dm እየመጣችሁ መውሰድ ትችላላቹ @asap_rokey

ሁለት ሰዎች በአንድ መንገድ ቆመዋል። አንደኛው ሰው ፊቱን ወደ ሰሜን አድርጓል፣ ሁለተኛው ደግሞ ፊቱን ወደ ደቡብ አድርጓል። የሚገርመው ግን... ሁለቱም ሰዎች ያለ መስተዋት እርስ በእርስ በደንብ መተያየት ይችላሉ። ይህ እንዴት ሊሆን ቻለ?

@Jos2119 one point መልሱ 1 እህት ነው 👍

በአንድ ክፍል ውስጥ 6 ወንድማማቾች አሉ። እያንዳንዱ ወንድ የራሱ የሆነ 1 እህት አለው። በድምሩ በክፍሉ ውስጥ ስንት እህቶች አሉ

5 ጥያቄ ልጨምር ወይስ ይብቃን?

@Userrfive three point ቀን ነበር ነው መልሱ 👍

አንድ በጣም ትልቅና ከባድ የጭነት መኪና ምንም መብራት ሳያበራ በፍጥነት እየሄደ ነው። መንገዱ ላይ ምንም ዓይነት የጎዳና መብራት የለም፣ ጨረቃም አልወጣችም። ነገር ግን አንድ ጥቁር ልብስ የለበሰ ሰው መንገድ እያቋረጠ ሳለ፣ሹፌሩ በሩቅ አይቶት ቆመ። ሹፌሩ ሰውንየውን እንዴት ሊያየው ቻለ?

@Thequixotic8 two point እሁድ ባንክ ዝግ ነው

አንድ በጣም ሀብታም ሰው በእሁድ ቀን በቤቱ ውስጥ ተገድሎ ተገኘ። በወቅቱ በቤቱ ውስጥ ሦስት ሰዎች ነበሩ። ሼፉ “እኔ ምግብ እየሠራሁ ነበር” አለ፣ ጽዳት ሠራተኛዋ “እኔ ባንክ ነበርኩ አለች፣ አትክልተኛው ደግሞ “እኔ አበቦችን ውኃ እያጠጣሁ ነበር” አለ። ነፍሰ ገዳዩ ማን ነው?

Ok iwill give 1pt for evrybody who try 👍

ንፋስ ያላጠፋቸው 7ቱ ቀልጠው ያልቃሉ ሶስቱ ስለጠፉ ቀልጠው አያልቁም

@Userrfive two point