انجمن علمی دانشجویی فیزیک پزشکی

☢️کلاس درس مبانی دزیمتری 1️⃣جلسه اول 👤پروفسور گانتر هارتمن ⏺استاد تمام فیزیک پزشکی مرکز تحقیقات سرطان، دانشگاه هایدلبرگ آلمان 📝دزیمتری پرتوهای یونیزان پزشکی یک حوزه مطالعاتی مبنایی و حیاتی در فیزیک پزشکی است که بر اندازه‌گیری و ارزیابی دز تابشی که بافت‌های انسانی در طول روش‌های تشخیصی و درمانی جذب می‌کنند، تمرکز دارد. این دانش نقش مهمی در تضمین ایمنی بیمار و بهینه‌سازی اثربخشی درمان ایفا می‌کند. 🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید... | @MedPhysics_Association |

🔻درمان فوتوداینامیک (Photodynamic therapy) 💡از دوران باستان، انسان از خواص درمانی نور برای ضد عفونی کردن زخم و درمان برخی اختلالات روانی بهره برده است. درمان فوتوداینامیک در اوایل قرن ۲۰ به صورت تصادفی توسط اسکار راب که مشغول مطالعه بر روی گونه‌های پارامسیا بود کشف شد. وی مشاهده کرد که گونه‌های پارامسیا که دارای نمونه هماتوپورفیرین (HPD) هستند و در معرض نور قرار گرفته اند، سطح بقای به‌شدت پایین‌تری نسبت به گونه‌های موجود در تاریکی از خود نشان می‌دهند. درمان فتوداینامیک (PDT) یک روش پیشرفته و نوین در درمان بیماری‌ها، به ویژه سرطان و برخی بیماری‌های پوستی و میکروبی است. این روش به دلیل دقت بالا و عوارض جانبی کمتر، به سرعت در حال گسترش است. ❓نحوه عمل این درمان چگونه است؟ 1️⃣تزریق یا استعمال موضعی دارو: در ابتدا، یک حساس‌کننده‌ی نوری (Photosensitizer) به بیمار تزریق می‌شود. این دارو به طور انتخابی در سلول‌های سرطانی تجمع می‌یابد. 2️⃣نوردهی (illumination): پس از گذشت مدت زمان مشخصی، یک منبع نوری خاص (مانند لیزر، لامپ یا نور LED) به ناحیه مورد نظر تابانده می‌شود. این نور باعث فعال‌سازی داروی حساس به نور شده و واکنش شیمیایی (فوتوشیمیایی) ایجاد می‌کند. 3️⃣تولید گونه‌های اکسیژن فعال: با فعال شدن دارو، اکسیژن فعال و رادیکال‌های آزاد تولید می‌شوند که به سلول‌های سرطانی آسیب می‌زنند و آنها را تخریب می‌کنند. این فرآیند همچنین می‌تواند به سیستم ایمنی بدن کمک کند تا سلول‌های سرطانی باقی‌مانده را شناسایی و نابود کند (از طریق التهاب و فعال‌سازی DAMP و سلول‌های Dendritic). ✔️مزایای PDT: ⏺غیرتهاجمی: PDT معمولاً نیازی به جراحی ندارد و می‌تواند در مطب یا کلینیک انجام شود. ⏺عوارض جانبی کمتر: نسبت به شیمی‌درمانی و پرتو درمانی، عوارض جانبی کمتری دارد و به بافت‌های سالم آسیب کمتری می‌زند. ⏺دقت بالا: این روش می‌تواند به طور دقیق سلول‌های سرطانی را هدف قرار دهد و از آسیب به بافت‌های سالم جلوگیری کند. ⏺قابلیت استفاده در مراحل مختلف بیماری: PDT می‌تواند در مراحل اولیه سرطان و همچنین برای کاهش اندازه تومورها یا تسکین علائم در مراحل پیشرفته‌تر مورد استفاده قرار گیرد. 🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید... | @MedPhysics_Association |

🗣مدل نظری آشکارساز پرتوی یونیزان ⚙️یکی از مهم‌ترین ابزارهای مورد استفاده توسط متخصصین فیزیک پزشکی در ارزیابی کمی میزان تابش دریافت شده، آشکارسازها هستند. طی صد سال گذشته، آشکارسازهای بسیار متعددی با اصول کار، جنس، نقاط قوت و ضعف و کاربردهای خاص خود تولید شده‌اند اما تمام آن‌ها بر اساس یک سری اصول عام عمل می‌کنند و از یک مدل نظری مشخص پیروی می‌کنند. درک این مدل نظری می‌تواند برای شناخت تمام انواع مختلف آشکارساز مفید باشد. ⏺شماتیک آشکارساز را در شکل بالا ملاحظه می‌کنید. در این مدل نظری، تابش یونیزان فارغ از نوع آن به حجم فعال آشکارساز اصابت می‌کند و در پی این اصابت، بسته به عواملی مثل انرژی پرتو، نوع آن و جنس ماده‌ی هدف، بارهای الکتریکی در حجم فعال آشکارساز تولید می‌شوند. این بارهای الکتریکی معمولا توسط یک مدار الکتریکی خارجی (عموما مدارهای RC)، جمع‌آوری می‌شوند و نرخ بار جمع‌آوری شده در واحد زمان دریافت می‌شود که همان جریان ایجادشده در مدار آشکارساز است. برای محاسبه‌ی میزان بارهای هم‌نام تولیدشده توسط یک پرتوی اصابت کننده در واحد جرمِ حجم فعال آشکارساز، سطح زیر نمودار جریان_زمان محاسبه می‌شود. 🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید... | @MedPhysics_Association |

🔊فیزیک پرتوشناسی تشخیصی 🔤پرتو ایکس در تیوب اشعه ایکس از طریق تابش ترمزی و برخورد الکترون‌های شتاب‌گرفته با آند تولید می‌شود. بخش مفید این پرتوها برای تصویربرداری پزشکی و ایجاد تصاویر با کنتراست بالا استفاده می‌شود. مقدار زیادی از انرژی نیز به گرما تبدیل شده و باید توسط طراحی مناسب تیوب کنترل شود. 🔼هدف از طراحی تیوب، حداکثر بهره‌وری پرتوی ایکس و افزایش عمر دستگاه است. 🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید... | @MedPhysics_Association |

🔴 آغاز به‌ کار انجمن علمی فیزیک پزشکی ✅ انجمن علمی فیزیک پزشکی، به عنوان مرجع فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در این حوزه آغاز به کار کرد. این انجمن در زمینه انتشار محتواهای آموزشی، برگزاری کارگاه‌های پژوهشی و آموزشی، اجرای طرح‌های پژوهشی زیر نظر اعضای برجسته هیئت علمی دانشگاه‌های داخلی و خارجی، حمایت از پایان‌نامه‌های دانشجویی، توسعه دانش در این حوزه و ... فعالیت خواهد کرد. 🗣در کانال انجمن علمی فیزیک پزشکی شبکه نخبگان ایران با ما همراه باشید... | @MedPhysics_Association |