کتابخانه ی حرکت

کلاغ، روی لبه‌ی پنجره نشسته بود و با آن چشم‌های سیاهش به من نگاه می‌کرد. نه می‌ترسید، نه تعظیم می‌کرد، نه برای نزدیک شدن به من دنبال دلیلی می‌گشت. انگار هنوز کسی به او نگفته بود که باید از چه چیزی بترسد. آدم‌ها اگر جای او بودند، پیش از آنکه مرا بشناسند، درباره‌ام حکم صادر می‌کردند. شاخ‌هایم را می‌دیدند و شیطان می‌ساختند؛ از سکوتَم تهدید درمی‌آوردند و از سایه‌ام نشانه‌ای از بدبختی. اما من شیطان نیستم؛ من دیوم. و چه مضحک است که آدمی، قرن‌ها برای ترساندن خودش هیولا ساخته، بعد هر موجودی را که در قالب قصه‌هایش نگنجد، به یکی از همان هیولاها تبدیل کرده است. شیطان، نامی است که آدم‌ها بر دشمنِ خویش می‌گذارند؛ دیو، شاید همان چیزی باشد که پیش از نام‌گذاری‌شان، در تاریکی جنگل‌ها، میان رؤیاها و پشت مرزهای جهانِ شناخته‌شده زندگی می‌کرده است. من با شیطان سر سازگاری ندارم؛ با آن‌هایی هم که هر ناشناخته‌ای را شر می‌پندارند، کاری ندارم. بگذار هرکس در تاریکی خودش، هیولای خودش را پیدا کند. کلاغ سرش را کج کرد و قارقاری کوتاه کرد. خندیدم. نه به او؛ به مردمی که اگر این صحنه را می‌دیدند، بی‌درنگ می‌گفتند کلاغ افسون شده، یا من او را به بند جادوی سیاه کشیده‌ام. چه اندازه از جهان را با این توضیح‌های کوچک، از دست داده‌اند! هرجا چیزی را نمی‌فهمند، یا آن را به خرافه می‌سپارند یا به انکار؛ گویی میان این دو پرتگاه، راه سومی وجود ندارد: ایستادن، تماشا کردن و پذیرفتن اینکه هنوز همه‌چیز را نمی‌دانیم. من از خرافات آدم‌ها بیزارم، اما نه آن‌قدر که به انکارشان پناه ببرم. جهان برای من به دیوارهای کوتاه عقلِ روزمره ختم نمی‌شود. هنوز برای جادو جا دارم؛ برای چیزهایی که شاید نتوان آن‌ها را با زبان امروز توضیح داد، اما همین ناتوانی، دلیل کافی برای مسخره کردنشان نیست. چه غرور عجیبی است که انسان، چون چیزی را نمی‌فهمد، گاهی به جای اعتراف به نادانی‌اش، اصلِ وجود آن را انکار می‌کند! من کلاغ‌ها را دوست دارم. نه چون فرستادگان تاریکی‌اند، نه چون مردم از آن‌ها می‌ترسند، و نه چون می‌توانم از سیاهی پرهایشان افسانه‌ای بسازم. دوستشان دارم چون کلاغ، پیش از آنکه نشانه‌ی چیزی باشد، خودش است؛ با چشم‌های هوشیارش، با حافظه‌اش، با صدایی که آدم‌ها خوش ندارند بشنوند. مگر هر چیزی باید به نمادی از خیر یا شر تبدیل شود تا بتوانیم درباره‌اش حرف بزنیم؟ کلاغ برای من نه پیام‌آور مرگ است و نه نشانه‌ی شومی؛ اما اگر روزی در پروازش چیزی جادویی ببینم، قرار نیست برای راضی کردن عقلِ دیگران، آن را انکار کنم. من از آن‌ها نیستم که جهان را آن‌قدر کوچک می‌کنند تا در مشتشان جا شود. کلاغ از پنجره پرید و روی شاخه‌ی درخت نشست. پیش از رفتن، یک بار دیگر نگاهم کرد؛ یا شاید حشره‌ای دیده بود که من نمی‌دیدم. تفاوتی نداشت. من نیازی ندارم از هر نگاه، پیامی آسمانی بسازم. جادو همیشه به معنای دخالت نیروهای پنهان نیست؛ گاهی در این است که موجودی، بی‌آنکه بداند دیگران چه قصه‌هایی درباره‌اش ساخته‌اند، آزادانه زندگی می‌کند. گاهی هم در این است که تو بتوانی چیزی را دوست بداری، بی‌آنکه مجبور باشی برایش دلیل بتراشی. بیرون، رهگذری کلاغ را دید و زیر لب چیزی گفت؛ احتمالاً همان حرف‌های همیشگی درباره‌ی بدیُمنی. کلاغ پر کشید و رفت. مرد هم به راهش ادامه داد، آسوده از اینکه جهان هنوز مطابق خرافات کوچک او کار می‌کند. به آسمان نگاه کردم. من دیوم؛ نه آن هیولایی که قصه‌های ترسویان ساخته‌اند و نه آن موجود رام و بی‌آزاری که برای پذیرفته شدن، باید از شاخ‌هایش خجالت بکشد. من در برابر شیطان می‌ایستم، اگر شیطان نامِ میل به تباهی باشد؛ در برابر خرافه می‌ایستم، اگر خرافه چشم آدمی را ببندد؛ و در برابر انکار می‌ایستم، اگر انکار بخواهد جادوی جهان را به اندازه‌ی فهم محدود ما تقلیل دهد. من نه به هر قصه‌ای ایمان می‌آورم و نه هر چیزی را که قصه می‌خوانند، انکار می‌کنم. میان این دو، سرزمینی هست که هنوز نامی برایش پیدا نکرده‌اند؛ سرزمینِ چیزهایی که نه با ترس شناخته می‌شوند و نه با تمسخر. من آنجا را خانه‌ی خودم می‌دانم. کلاغ‌ها را دوست دارم. بگذار مردم هرچه می‌خواهند بگویند. من مدت‌هاست فهمیده‌ام که برای دوست داشتن چیزی، لازم نیست جهان را قانع کنی که آن چیز دوست‌داشتنی است. کافی است جرئت کنی بی‌واسطه نگاهش کنی؛ بی‌آنکه چشم‌هایت را با ترس دیگران قرض گرفته باشی. و اگر روزی کلاغی روی شانه‌ات نشست، پیش از آنکه دنبال نشانه‌ی شومی بگردی، لحظه‌ای به او نگاه کن. شاید او فقط کلاغی باشد که از تو نترسیده؛ و شاید هم جهان، برای یک لحظه، تصمیم گرفته باشد رازی را به تو نشان دهد. لازم نیست به جادو ایمان داشته باشی؛ فقط آن‌قدر مغرور نباش که پیش از دیدنش، امکانش را انکار کنی.