SET/NET/TAIT 2026

MPSC 2026 गट ब आणि गट क परीक्षेसाठी अत्यंत उपयुक्त संदर्भ

▪️ *तलाठी गट - क मध्ये* 🔥🔥 *तलाठी भरती गट क मध्ये* ... ● *1539 तलाठी* .. ● *एकूण जागा 3088* जा. क्र. ०१७/२०२६ महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६ - पदसंख्येसंदर्भात आणि अर्ज सादर करण्याच्या दिनांकास मुदतवाढ देण्याबाबत शुध्दीपत्रक आयोगाच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आले आहे.

(3)पोलिटिकल थेअरी - ओ पी गाबा (4)राजकीय सिद्धांत - भा ल भोळे (5) आंतरराष्ट्रीय संबंध- देवळनकर (6)इंडियन पॉलिटी - लक्ष्मीकांत (7)भारतीय संसद -सुभाष कश्यप (8)भारतीय संविधान- सुभाष कश्यप (9)भारतीय राजकीय विचारवंत- बाचल (10)भारतीय राज्यघटना- विनायक घायाळ 11.इंडियन पॉलिटी-लक्ष्मीकांत(अनुवादित) 12.गव्हर्नन्स इन इंडिया-लक्ष्मीकांत(अनुवादित) *नेट / सेट परीक्षा तत्वज्ञान पेपर 2 पुस्तके* 1. मराठी तत्वज्ञान महाकोश खंड 1 ते 3 - डी डी वाडेकर 2. पाश्चात्य तत्वज्ञानाचा इतिहास खंड 1 ते 3 - ग ना जोशी 3. भारतीय तत्वज्ञान - श्रीनिवास दीक्षित 4. देशोदेशीचे दार्शनिक - प्राचार्य शिवाजीराव भोसले 5.नेतीक व सामाजिक तत्वज्ञान - सु वा बखले *नेट सेट अर्थशास्त्र पेपर 2 पुस्तके* १. भारतीय अर्थव्यवस्था - डॉ . किरण देसले २. भारतीय अर्थव्यवस्था - के सागर ३. सुक्ष्म अर्थशास्त्र - डॉ . आर . के . दातीर - निराली प्रकाशन ४. आधुनिक उच्चत्तर सिद्धांत -प्रा . राम देशमुख - विद्या प्रकाशन ५. स्थूल अर्थशास्त्र - प्रा . जी जे लोमटे - निराली प्रकाशन ६. आधुनिक स्थूल अर्थशास्त्र -प्रा . राम देशमुख - विद्या प्रकाशन ७. आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्र- डॉ . एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन ८. आर्थिक विकास व नियोजन - डॉ . एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन ९. आर्थिक विकासाचे सिद्धांत- डॉ . एस. के . पगार - इनसाईट प्रकाशन १०. भारतीय व जागतिक अर्थव्यवस्था - डॉ. एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन ११. सार्वजनिक आयव्यय - डॉ. एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन १२. आधुनिक बँकिंग -डॉ. एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन १३. संख्यात्मक तंत्रे - प्रा . राम देशमुख - विद्या प्रकाशन १४. प्रतियोगिता दर्पण - भारतीय अर्थव्यवस्था अंक - (दार सहामाही) *NET/SET Exam Mass Communication Book* 1.नेट सेट जनसंज्ञापन आणि पत्रकारिता - डॉ.नितीन रणदिवे व पद्मिनी साळुंखे-देशमुख 2. Mass communication in india - keval j kumar 3.Mass communication principle and concept- seema hasan 4. Jornalism: who, what, when, where etc. - james glen stovall 5. Mass communication and journalism net set book- k r Gupta *NET/SET Exam Physical Education* 1. NET SET physical education - Dr M l kamlesh 2. Physical education 2 and 3- Dr shyam Anand *NET/SET Exam library science* 1.library And information science - T sarvanan 2. Library science privious solved paper- R P H publicatio *नेट सेट वाणिज्य पेपर 2 पुस्तके* वाणिज्य विषयाची संदर्भग्रंथ सूची प्रा.प्रवीण कड यांनी सुचवलेली आहे) 1. Marketing management by Philip kotler 2. Organisational behaviour by Stephen Robbins 3. Human resource management by ashwathapa 4. Indian economy by datta and Sundaram 5. Financial management by Khan and Jain 6. Income Tax by Singhania 7. Business management by LM Prasad 8. Research methodology by CR Kothari 9. Legal aspects of business by ND Kapoor 10. Banking and financial institutions by Arihant Publication 11. Business economics by H L Ahuja 12. Auditing by chand and sons *(सदर सेट परीक्षेची माहिती आपल्या ओळखीच्या विद्यार्थी मित्रांना अवश्य शेअर करावी.)*

*नेट / सेट परीक्षा भूगोल पेपर 2 संदर्भ* (1)जिओग्रफी थ्रू मॅपस वर्ल्ड - के सिद्धार्थ (2)जिओग्रफी थ्रू मॅपस इंडिया - के सिद्धार्थ (3)विश्व भूगोल- मजीद हुसेन (4)भारताचा भूगोल- डॉ अनिरुद्ध (5)प्राकृतिक भूविज्ञान - सु प्र दाते (6)महाराष्ट्राचा भूगोल- के ए खतीब (7)भूगोलातील विचारवंत - सुरेखा पंडित (8) भूगोल शास्त्र विचारवंत - मजीद हुसेन (9) भारत व जगाचा भूगोल- अरुण सवदी (10)मानवी भूगोल - मजीद हुसेन (11)नकाशा व प्रात्यक्षिक भूगोल- पी एम नागतोडे (12) अरिहंत नेट सेट भूगोल गाईड *भूगोल: निवडक नेट/सेट संदर्भ-ग्रंथ सूची* 1) 12 वी पर्यंतची MSCERT & NCERT ची भूगोल पाठ्यपुस्तके 2) NET/ SET Objective Geography by Ritesh Kumar & Sujit Kumar, Upkar Publication 3) Atlas- नवनीत (मराठी माध्यम) & Oxford (English medium) 4) Dictionary- A Modern Dictionary of Geography by K. Siddhartha & S. Mukherjee, Kisalaya Publications Pvt. Ltd 5) Geography- Study Material & Question Bank by R. C. Chandana, Kalyani Publishers 6) Certificate Physical & Human Geography by Goh Cheng Leong, Oxford University Press 7) प्राकृतिक भू-विज्ञान, प्रा. सु. प्र. दाते, K'सागर ( मराठी माध्यम) 8) मानवी भूगोल, माजिद हुसेन, k'सागर (मराठी माध्यम) 9) Physical Geography by Dr. Savindra Singh, Prayag Pustak Bhavan 10) Evolution of Geographical Thought by Majid Husain, Rawat Publications 11) Economic Geography by T. H. Hartshorn & J. W. Alexander, Prentice-hall of India Pvt. Ltd. 12) Human Geography by Majid Husain, Rawat Publications 13) Regional Planning & Development by R. C. Chandana, Kalyani Publishers 14) Geography of India by Majid Husain, Rawat Publications 15) Fundamentals of Practical Geography by R. L. Singh *नेट/ सेट परीक्षा शिक्षणशास्त्र पेपर 2 संदर्भ* (1)NET/SET/PET संपूर्ण शिक्षणशास्त्र पेपर दुसरा - के'सागर पब्लिकेशन्स (2)शिक्षणशास्त्र सेट मी होणारच - डॉ कृष्णा पाटील, प्रा राहुल चित्रकार (3)संपूर्ण बालमानसशास्त्र व अध्यापनशास्त्र - डॉ शशिकांत अन्नदाते(अकरावी आवृत्ती) (4)नेट सेट शिक्षणशास्त्र दर्शन - डॉ.श्रीहरी दराडे (5)प्रगत शैक्षणिक मानसशास्त्र - डॉ ह ना जगताप (6)शैक्षणिक संशोधन पद्धती - बन्सी बिहारी पंडित (7)शैक्षणिक मार्गदर्शन व समुपदेशन - डॉ मेघा गुळवणी (8)शिक्षणातील आधुनिक विचारप्रवाह - डॉ नीलिमा सप्रे (8)विशेष शिक्षण - एम एस सी ई आर टी च्या पुस्तिका (9)प्रगत शैक्षणिक तंत्रज्ञान -डॉ.ह.ना.जगताप *नेट / सेट परीक्षा समाजशास्त्र संदर्भ पेपर 2* (1) समाजशास्त्र परिचय खंड 1 व 2- विद्याभूषण व सचदेव (२)सोशल चेंज- योगेंद्र सिंग (3) समाजशास्रतील मूलभूत संकल्पना - सर्जेराव साळुंखे (4)भारतीय समाज प्रश्न - प्रदीप आगलावे (5)सामाजिक संशोधन पद्धती- प्रदीप आगलावे (6)मूलभूत समाजशास्त्रीय विचार- प्रदीप आगलावे (7)अरिहंत समाजशास्त्र नेट सेट गाइड (8) वस्तुनिष्ठ समाजशात्र- पी के कुलकणी *नेट / सेट परीक्षा समाजकार्य पेपर 2 संदर्भ* (1) समाजकार्य- प्राजक्ता टांकसाळे (2)समाजकार्य वस्तुनिष्ठ- प्राजक्ता टांकसाळे (3)समाज विज्ञान कोश- गर्गे (4)मानवी हक्क- के सागर (5) व्यावसाईक समाजकार्य: शिक्षण व व्यवसाय- डॉ देवानंद शिंदे (6) भारतातील समाजकल्याण प्रशासन -डी आर सचदेव (7) अरिहंत नेट सेट गाइड *नेट / सेट परीक्षा मानसशास्त्र पेपर 2 संदर्भ* (1)मानसशास्त्र - म न पलसाने (2)उपयोजित मानसशस्त्र -पलसाने (3)मानसशास्त्र - सिसरेली (4)सामाजिक मानसशास्त्र-रॉबर्ट बेरोन अनुवाद साधना नातू (5)बालमानसशास्त्र - शशिकांत अन्नदाते (6)वेकासिक मानसशास्त्र - रा र बोरुडे (7) बोधनिक मानसशास्त्र -बोरुडे (8)अरुण कुमार सिंह यांची पुस्तके (9)संशोधन पद्धती- भरत देसाई (10)अरिहंत मानसशास्त्र नेट सेट गाईड *नेट / सेट परीक्षा लोकप्रशासन पेपर 2 पुस्तके* (1)प्रशासकीय विचारवंत - प्रसाद (2)न्यू होरायजन्स ऑफ पब्लिक -मोहित भट्टचार्य (3)भारतीय प्रशासन - श्रीराम माहेश्वरी (4)भारतीय प्रशासन- व्ही बी पाटील (5)प्रमुख प्रशासकीय विचारवंत - के आर बंग (6) विकास प्रशासन- के आर बंग (7)भारत में लोकप्रशासन- पद्मा रामचंद्रन (8) 21 वी शताब्दी में लोकप्रशासन - अशोक कुमार दुबे *नेट / सेट परीक्षा राज्यशास्त्र पेपर 2 पुस्तके* (1) भारतीय राज्यघटना - वि मा बाचल (2)भारतीय राज्यघटना व राजकीय व्यवहार - के सागर

*📢 महत्त्वाची सूचना : SET परीक्षा पुढे ढकलली* *🗓️ सेट परीक्षा आता २७ सप्टेंबर, २०२६ रोजी होणार ; CTET परीक्षा ६ सप्टेंबर रोजी असल्याने सेट परीक्षेची तारीख पुढे ढकलण्यात आली आहे.* *पुणे :* सेट परीक्षेची तारीख यापूर्वी दि. ६ सप्टेंबर, २०२६ अशी जाहीर करण्यात आली होती. परंतु दि. ६ सप्टेंबर, २०२६ रोजी CTET ही केंद्रीय शिक्षक पात्रता परीक्षा पूर्वनियोजित असल्याने दोन्ही परीक्षा एकाच दिवशी आयोजित करण्यात आल्यास विद्यार्थ्यांना कोणत्याही एका परीक्षेपासून वंचित रहावे लागेल. त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या हिताचा विचार करून सेट परीक्षेची तारीख बदलण्यात यावी यासाठी विद्यार्थ्यांचे ईमेल व पत्र सेट विभागास प्राप्त झाले होते. *✅ विद्यार्थ्यांची मागणी लक्षात घेता कोणताही विद्यार्थी सेट परीक्षेपासून वंचित राहू नये यासाठी दि. ६ सप्टेंबर, २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आलेली सेट परीक्षा पुढे ढकलण्यात येत असून सदर परीक्षा दि. २७ सप्टेंबर, २०२६ रोजी आयोजित करण्यात येणार आहे, असे समन्वयक, सेट विभाग, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे यांनी परिपत्रकाद्वारे कळवले आहे.* *📝 तसेच ज्या विद्यार्थ्यांनी अजूनही सेट परीक्षेसाठी अर्ज भरले नसतील त्यांना २३ जुलै २०२६ पर्यंत विलंब शुल्क भरून सेट परीक्षेसाठी अर्ज करता येणार आहेत.* 📌 यासंदर्भातील सविस्तर जाहीर निवेदन विद्यापीठाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे. https://setexam.unipune.ac.in/ *📚 नेट/सेट परीक्षा पेपर 1 व 2 करिता महत्वाची संदर्भ पुस्तके खालीलप्रमाणे आहेत.* *📕 सेट पेपर 1 उपयुक्त संदर्भ* *1️⃣ नेट सेट पेट अनिवार्य पेपर पहिला : संपूर्ण मार्गदर्शक - डॉ. शशिकांत अन्नदाते व स्वाती शेटे (12 वी आवृत्ती, के सागर पब्लिकेशन्स) (Must Read Book)* 2️⃣ युजीसी नेट अनिवार्य पेपर एक - K.V.S. मदान (इंग्रजी व हिंदी माध्यमातून उपलब्ध) *3️⃣ सेट परीक्षा 40 प्रश्नपत्रिका (14 पूर्व प्रश्नपत्रिका + 26 सराव प्रश्नपत्रिका स्पष्टीकरणासह) - डॉ. शशिकांत अन्नदाते व स्वाती शेटे* 4️⃣ पर्यावरण - इयत्ता 11 वी व 12 वी पुस्तक 5️⃣ संगणक - MSCIT पुस्तक 6️⃣ PET Exam संशोधन पद्धती परीक्षाभिमुख विवेचन व 500 सराव प्रश्न - डॉ. शशिकांत अन्नदाते 7️⃣ बुद्धिमत्ता व अंकगणित - के सागर / सचिन ढवळे / पंढरीनाथ राणे *📕नेट/सेट परीक्षा पेपर 2 विविध विषयांसाठी उपयुक्त संदर्भ* नेट सेट परीक्षेचा पेपर दोन हा त्या विद्यार्थ्यांच्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाशी संबंधित असतो. *📕नेट / सेट परीक्षा इंग्रजी पेपर 2 संदर्भ* (1) A glossary of literary terms- m.h. abrahms and harpham (2) A history of english literature - e Albert (3) English literature - R j Rees (4) a background to the english literature - B Prasad (5) English literature - Elizabeth drabble (6) History of indian english literature - m k naik (7) beginning theory - Peter Berry (8)A critical history of english literature - David daiches *📕नेट / सेट परीक्षा मराठी पेपर 2 संदर्भ* (1)प्राचीन मराठी वाङमयाचा इतिहास - ल रा नासिराबादकर (2)आधुनिक भाषाविज्ञान - मिलिंद मालशे (3)मराठी वाङमयाचा इतिहास (1ते 7 खंड)- महाराष्ट्र साहित्य परिषद (4)अनिवार्य मराठी - के सागर (5)मराठी वाङमयाचा इतिहास - रा श्री जोग (6)नेट सेट मराठी प्रश्नसंच- प्रवीण चंदनशिवे (7)प्रशांत किंवा विद्याभारती यांचे नेट सेट वरील पुस्तक *📕नेट / सेट परीक्षा हिंदी पेपर 2 संदर्भ* (1)हिंदी साहित्य का इतिहास - आचार्य रामचंद्र शुक्ल (2)हिंदी साहित्य युग और प्रवृत्तीयां - शिवकुमार वर्मा (3)हिंदी साहित्य का इतिहास - डॉ नागेंद्र , डॉ हरदयाळ (4)साहित्यशास्त्र - डॉ नारायण शर्मा (5)साहित्यशास्त्र - योगेंद्र प्रतापसिंह (6)हिंदी साहित्य का दुसरा इतिहास - डॉ बच्चन सिंह (7)प्रयोजन्मूलक हिंदी संरचना एवं प्रयोग - डॉ माधव सोनटक्के (8)भाषा विज्ञान के आधुनिक आयाम एवं हिंदी भाषा - अंबादास देशमुख (9)सामान्य हिंदी व्याकरण - ब्रजकिशोर प्रताप सिंह (10)वस्तुनिष्ठ हिंदी - डॉ पुरनचंद टंडन *📕नेट / सेट परीक्षा इतिहास पेपर 2 संदर्भ* (1)प्राचीन भारत- आर एस शर्मा (2)मध्ययुगीन भारत- सतीशचंद्र (3)आधुनिक भारत- बिपीन चंद्र (4)इंडीयन स्ट्रगल फॉर इंडिपेंडन्स- बिपीन चंद्र (5)इंडिया सिन्स इंडिपेंडन्स- बिपीन चंद्र (6)अर्ली हिस्ट्री ऑफ इंडिया - रोमिला थापर (7) प्राचीन भारत- डी. एन.झा. (8)अग्निहोत्री युपीएससी इतिहास गाईड (9)अरिहंत नेट सेट इतिहास पुस्तक (10)इतिहास तंत्र व तत्वज्ञान- शांता कोठेकर (11)महाराष्ट्राचा इतिहास- डॉ अनिल कठारे (12)महाराष्ट्राचा इतिहास- डॉ गाठाळ

https://youtu.be/3inrgFbpA5k https://youtu.be/3inrgFbpA5k

*नेट / सेट परीक्षा लोकप्रशासन पेपर 2 पुस्तके* (1)प्रशासकीय विचारवंत - प्रसाद (2)न्यू होरायजन्स ऑफ पब्लिक -मोहित भट्टचार्य (3)भारतीय प्रशासन - श्रीराम माहेश्वरी (4)भारतीय प्रशासन- व्ही बी पाटील (5)प्रमुख प्रशासकीय विचारवंत - के आर बंग (6) विकास प्रशासन- के आर बंग (7)भारत में लोकप्रशासन- पद्मा रामचंद्रन (8) 21 वी शताब्दी में लोकप्रशासन - अशोक कुमार दुबे *नेट / सेट परीक्षा राज्यशास्त्र पेपर 2 पुस्तके* (1) भारतीय राज्यघटना - वि मा बाचल (2)भारतीय राज्यघटना व राजकीय व्यवहार - के सागर (3)पोलिटिकल थेअरी - ओ पी गाबा (4)राजकीय सिद्धांत - भा ल भोळे (5) आंतरराष्ट्रीय संबंध- देवळनकर (6)इंडियन पॉलिटी - लक्ष्मीकांत (7)भारतीय संसद -सुभाष कश्यप (8)भारतीय संविधान- सुभाष कश्यप (9)भारतीय राजकीय विचारवंत- बाचल (10)भारतीय राज्यघटना- विनायक घायाळ 11.इंडियन पॉलिटी-लक्ष्मीकांत(अनुवादित) 12.गव्हर्नन्स इन इंडिया-लक्ष्मीकांत(अनुवादित) *नेट / सेट परीक्षा तत्वज्ञान पेपर 2 पुस्तके* 1. मराठी तत्वज्ञान महाकोश खंड 1 ते 3 - डी डी वाडेकर 2. पाश्चात्य तत्वज्ञानाचा इतिहास खंड 1 ते 3 - ग ना जोशी 3. भारतीय तत्वज्ञान - श्रीनिवास दीक्षित 4. देशोदेशीचे दार्शनिक - प्राचार्य शिवाजीराव भोसले 5.नेतीक व सामाजिक तत्वज्ञान - सु वा बखले *नेट सेट अर्थशास्त्र पेपर 2 पुस्तके* १. भारतीय अर्थव्यवस्था - डॉ . किरण देसले २. भारतीय अर्थव्यवस्था - के सागर ३. सुक्ष्म अर्थशास्त्र - डॉ . आर . के . दातीर - निराली प्रकाशन ४. आधुनिक उच्चत्तर सिद्धांत -प्रा . राम देशमुख - विद्या प्रकाशन ५. स्थूल अर्थशास्त्र - प्रा . जी जे लोमटे - निराली प्रकाशन ६. आधुनिक स्थूल अर्थशास्त्र -प्रा . राम देशमुख - विद्या प्रकाशन ७. आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्र- डॉ . एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन ८. आर्थिक विकास व नियोजन - डॉ . एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन ९. आर्थिक विकासाचे सिद्धांत- डॉ . एस. के . पगार - इनसाईट प्रकाशन १०. भारतीय व जागतिक अर्थव्यवस्था - डॉ. एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन ११. सार्वजनिक आयव्यय - डॉ. एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन १२. आधुनिक बँकिंग -डॉ. एस. के . पगार - प्रशांत प्रकाशन १३. संख्यात्मक तंत्रे - प्रा . राम देशमुख - विद्या प्रकाशन १४. प्रतियोगिता दर्पण - भारतीय अर्थव्यवस्था अंक - (दार सहामाही) *NET/SET Exam Mass Communication Book* 1.नेट सेट जनसंज्ञापन आणि पत्रकारिता - डॉ.नितीन रणदिवे व पद्मिनी साळुंखे-देशमुख 2. Mass communication in india - keval j kumar 3.Mass communication principle and concept- seema hasan 4. Jornalism: who, what, when, where etc. - james glen stovall 5. Mass communication and journalism net set book- k r Gupta *NET/SET Exam Physical Education* 1. NET SET physical education - Dr M l kamlesh 2. Physical education 2 and 3- Dr shyam Anand *NET/SET Exam library science* 1.library And information science - T sarvanan 2. Library science privious solved paper- R P H publicatio *नेट सेट वाणिज्य पेपर 2 पुस्तके* वाणिज्य विषयाची संदर्भग्रंथ सूची प्रा.प्रवीण कड यांनी सुचवलेली आहे) 1. Marketing management by Philip kotler 2. Organisational behaviour by Stephen Robbins 3. Human resource management by ashwathapa 4. Indian economy by datta and Sundaram 5. Financial management by Khan and Jain 6. Income Tax by Singhania 7. Business management by LM Prasad 8. Research methodology by CR Kothari 9. Legal aspects of business by ND Kapoor 10. Banking and financial institutions by Arihant Publication 11. Business economics by H L Ahuja 12. Auditing by chand and sons *(सदर सेट परीक्षेची माहिती आपल्या ओळखीच्या विद्यार्थी मित्रांना अवश्य शेअर करावी.)*

(5)साहित्यशास्त्र - योगेंद्र प्रतापसिंह (6)हिंदी साहित्य का दुसरा इतिहास - डॉ बच्चन सिंह (7)प्रयोजन्मूलक हिंदी संरचना एवं प्रयोग - डॉ माधव सोनटक्के (8)भाषा विज्ञान के आधुनिक आयाम एवं हिंदी भाषा - अंबादास देशमुख (9)सामान्य हिंदी व्याकरण - ब्रजकिशोर प्रताप सिंह (10)वस्तुनिष्ठ हिंदी - डॉ पुरनचंद टंडन *📕नेट / सेट परीक्षा इतिहास पेपर 2 संदर्भ* (1)प्राचीन भारत- आर एस शर्मा (2)मध्ययुगीन भारत- सतीशचंद्र (3)आधुनिक भारत- बिपीन चंद्र (4)इंडीयन स्ट्रगल फॉर इंडिपेंडन्स- बिपीन चंद्र (5)इंडिया सिन्स इंडिपेंडन्स- बिपीन चंद्र (6)अर्ली हिस्ट्री ऑफ इंडिया - रोमिला थापर (7) प्राचीन भारत- डी. एन.झा. (8)अग्निहोत्री युपीएससी इतिहास गाईड (9)अरिहंत नेट सेट इतिहास पुस्तक (10)इतिहास तंत्र व तत्वज्ञान- शांता कोठेकर (11)महाराष्ट्राचा इतिहास- डॉ अनिल कठारे (12)महाराष्ट्राचा इतिहास- डॉ गाठाळ *नेट / सेट परीक्षा भूगोल पेपर 2 संदर्भ* (1)जिओग्रफी थ्रू मॅपस वर्ल्ड - के सिद्धार्थ (2)जिओग्रफी थ्रू मॅपस इंडिया - के सिद्धार्थ (3)विश्व भूगोल- मजीद हुसेन (4)भारताचा भूगोल- डॉ अनिरुद्ध (5)प्राकृतिक भूविज्ञान - सु प्र दाते (6)महाराष्ट्राचा भूगोल- के ए खतीब (7)भूगोलातील विचारवंत - सुरेखा पंडित (8) भूगोल शास्त्र विचारवंत - मजीद हुसेन (9) भारत व जगाचा भूगोल- अरुण सवदी (10)मानवी भूगोल - मजीद हुसेन (11)नकाशा व प्रात्यक्षिक भूगोल- पी एम नागतोडे (12) अरिहंत नेट सेट भूगोल गाईड *भूगोल: निवडक नेट/सेट संदर्भ-ग्रंथ सूची* 1) 12 वी पर्यंतची MSCERT & NCERT ची भूगोल पाठ्यपुस्तके 2) NET/ SET Objective Geography by Ritesh Kumar & Sujit Kumar, Upkar Publication 3) Atlas- नवनीत (मराठी माध्यम) & Oxford (English medium) 4) Dictionary- A Modern Dictionary of Geography by K. Siddhartha & S. Mukherjee, Kisalaya Publications Pvt. Ltd 5) Geography- Study Material & Question Bank by R. C. Chandana, Kalyani Publishers 6) Certificate Physical & Human Geography by Goh Cheng Leong, Oxford University Press 7) प्राकृतिक भू-विज्ञान, प्रा. सु. प्र. दाते, K'सागर ( मराठी माध्यम) 8) मानवी भूगोल, माजिद हुसेन, k'सागर (मराठी माध्यम) 9) Physical Geography by Dr. Savindra Singh, Prayag Pustak Bhavan 10) Evolution of Geographical Thought by Majid Husain, Rawat Publications 11) Economic Geography by T. H. Hartshorn & J. W. Alexander, Prentice-hall of India Pvt. Ltd. 12) Human Geography by Majid Husain, Rawat Publications 13) Regional Planning & Development by R. C. Chandana, Kalyani Publishers 14) Geography of India by Majid Husain, Rawat Publications 15) Fundamentals of Practical Geography by R. L. Singh *नेट/ सेट परीक्षा शिक्षणशास्त्र पेपर 2 संदर्भ* (1)NET/SET/PET संपूर्ण शिक्षणशास्त्र पेपर दुसरा - के'सागर पब्लिकेशन्स (2)शिक्षणशास्त्र सेट मी होणारच - डॉ कृष्णा पाटील, प्रा राहुल चित्रकार (3)संपूर्ण बालमानसशास्त्र व अध्यापनशास्त्र - डॉ शशिकांत अन्नदाते(अकरावी आवृत्ती) (4)नेट सेट शिक्षणशास्त्र दर्शन - डॉ.श्रीहरी दराडे (5)प्रगत शैक्षणिक मानसशास्त्र - डॉ ह ना जगताप (6)शैक्षणिक संशोधन पद्धती - बन्सी बिहारी पंडित (7)शैक्षणिक मार्गदर्शन व समुपदेशन - डॉ मेघा गुळवणी (8)शिक्षणातील आधुनिक विचारप्रवाह - डॉ नीलिमा सप्रे (8)विशेष शिक्षण - एम एस सी ई आर टी च्या पुस्तिका (9)प्रगत शैक्षणिक तंत्रज्ञान -डॉ.ह.ना.जगताप *नेट / सेट परीक्षा समाजशास्त्र संदर्भ पेपर 2* (1) समाजशास्त्र परिचय खंड 1 व 2- विद्याभूषण व सचदेव (२)सोशल चेंज- योगेंद्र सिंग (3) समाजशास्रतील मूलभूत संकल्पना - सर्जेराव साळुंखे (4)भारतीय समाज प्रश्न - प्रदीप आगलावे (5)सामाजिक संशोधन पद्धती- प्रदीप आगलावे (6)मूलभूत समाजशास्त्रीय विचार- प्रदीप आगलावे (7)अरिहंत समाजशास्त्र नेट सेट गाइड (8) वस्तुनिष्ठ समाजशात्र- पी के कुलकणी *नेट / सेट परीक्षा समाजकार्य पेपर 2 संदर्भ* (1) समाजकार्य- प्राजक्ता टांकसाळे (2)समाजकार्य वस्तुनिष्ठ- प्राजक्ता टांकसाळे (3)समाज विज्ञान कोश- गर्गे (4)मानवी हक्क- के सागर (5) व्यावसाईक समाजकार्य: शिक्षण व व्यवसाय- डॉ देवानंद शिंदे (6) भारतातील समाजकल्याण प्रशासन -डी आर सचदेव (7) अरिहंत नेट सेट गाइड *नेट / सेट परीक्षा मानसशास्त्र पेपर 2 संदर्भ* (1)मानसशास्त्र - म न पलसाने (2)उपयोजित मानसशस्त्र -पलसाने (3)मानसशास्त्र - सिसरेली (4)सामाजिक मानसशास्त्र-रॉबर्ट बेरोन अनुवाद साधना नातू (5)बालमानसशास्त्र - शशिकांत अन्नदाते (6)वेकासिक मानसशास्त्र - रा र बोरुडे (7) बोधनिक मानसशास्त्र -बोरुडे (8)अरुण कुमार सिंह यांची पुस्तके (9)संशोधन पद्धती- भरत देसाई (10)अरिहंत मानसशास्त्र नेट सेट गाईड

*📢 सेट परीक्षा आता ६ सप्टेंबर २०२६ रोजी होणार; विद्यार्थ्यांची गैरसोय टाळण्यासाठी परीक्षा पुढे ढकलली!* *पुणे :* सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठातील सेट परीक्षा विभाग हा महाराष्ट्र शासनाची नोडल एजन्सी तसेच विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार महाराष्ट्र व गोवा राज्यातील विद्यापीठे आणि वरिष्ठ महाविद्यालयांमध्ये सहायक प्राध्यापक पदासाठी पात्रता परीक्षा घेण्याकरिता प्राधिकृत विभाग आहे. 🗓️ दि. २६ जुलै २०२६ रोजी ४१ व्या सेट परीक्षेचे आयोजन सेट विभागामार्फत महाराष्ट्र व गोवा राज्यातील विद्यार्थ्यांसाठी करण्यात आले होते. परंतु— त्याच दिवशी महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत सरळसेवा भरतीकरिता विविध विषयांच्या परीक्षा आयोजित करण्यात आल्या आहेत. दोन्ही परीक्षा एकाच दिवशी आल्यामुळे, विद्यार्थ्यांना कोणत्याही एका परीक्षेलाच उपस्थित राहता येईल; त्यामुळे त्यांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. 🚩 तसेच, दि. ७ जुलै २०२६ ते २५ जुलै २०२६ या कालावधीत आषाढी वारीचे आयोजन असल्याने, २६ जुलै रोजी परीक्षा घेतल्यास वाहतुकीची गैरसोय होऊन परीक्षा नियोजनात अडथळे निर्माण होण्याची, तसेच परीक्षार्थींना वेळेत परीक्षा केंद्रावर पोहोचण्यात अडचणी येण्याची शक्यता अधिक आहे. या दोन्ही पार्श्वभूमीवर, दि. २६ जुलै २०२६ रोजीची सेट परीक्षा पुढे ढकलण्याबाबत विद्यार्थ्यांकडून निवेदने प्राप्त झाली आहेत. 📌 सबब दि. २६ जुलै २०२६ रोजीची महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाची परीक्षा व आषाढी वारीची पार्श्वभूमी, तसेच विद्यार्थ्यांची मागणी लक्षात घेता कोणताही विद्यार्थी सेट परीक्षेपासून वंचित राहू नये, यासाठी दि. २६ जुलै २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आलेल्या सेट परीक्षेची संभाव्य तारीख : ६ सप्टेंबर २०२६ अशी जाहीर करण्यात येत आहे. ✔️ या संदर्भात काही शैक्षणिक गैरसोय अथवा अडचणी निदर्शनास आल्यास त्यांची पडताळणी करून, त्यानुसार अंतिम निश्चित तारीख पुढील १५ दिवसांत, सविस्तर वेळापत्रकासह जाहीर करण्यात येईल. याची संबंधितांनी नोंद घ्यावी, असे समन्वयक, सेट परीक्षा, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ यांनी कळविले आहे. 📌 यासंदर्भातील सविस्तर जाहीर निवेदन विद्यापीठाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे. https://setexam.unipune.ac.in/ *📚 नेट/सेट परीक्षा पेपर 1 व 2 करिता महत्वाची संदर्भ पुस्तके खालीलप्रमाणे आहेत.* *📕 सेट पेपर 1 उपयुक्त संदर्भ* *1️⃣ नेट सेट पेट अनिवार्य पेपर पहिला : संपूर्ण मार्गदर्शक - डॉ. शशिकांत अन्नदाते व स्वाती शेटे (12 वी आवृत्ती, के सागर पब्लिकेशन्स) (Must Read Book)* 2️⃣ युजीसी नेट अनिवार्य पेपर एक - K.V.S. मदान (इंग्रजी व हिंदी माध्यमातून उपलब्ध) *3️⃣ सेट परीक्षा 38 प्रश्नपत्रिका (13 पूर्व प्रश्नपत्रिका + 25 सराव प्रश्नपत्रिका स्पष्टीकरणासह) - डॉ. शशिकांत अन्नदाते व स्वाती शेटे* 4️⃣ पर्यावरण - इयत्ता 11 वी व 12 वी पुस्तक 5️⃣ संगणक - MSCIT पुस्तक 6️⃣ PET Exam संशोधन पद्धती परीक्षाभिमुख विवेचन व 500 सराव प्रश्न - डॉ. शशिकांत अन्नदाते 7️⃣ बुद्धिमत्ता व अंकगणित - के सागर / सचिन ढवळे / पंढरीनाथ राणे *📕नेट/सेट परीक्षा पेपर 2 विविध विषयांसाठी उपयुक्त संदर्भ* नेट सेट परीक्षेचा पेपर दोन हा त्या विद्यार्थ्यांच्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाशी संबंधित असतो. *📕नेट / सेट परीक्षा इंग्रजी पेपर 2 संदर्भ* (1) A glossary of literary terms- m.h. abrahms and harpham (2) A history of english literature - e Albert (3) English literature - R j Rees (4) a background to the english literature - B Prasad (5) English literature - Elizabeth drabble (6) History of indian english literature - m k naik (7) beginning theory - Peter Berry (8)A critical history of english literature - David daiches *📕नेट / सेट परीक्षा मराठी पेपर 2 संदर्भ* (1)प्राचीन मराठी वाङमयाचा इतिहास - ल रा नासिराबादकर (2)आधुनिक भाषाविज्ञान - मिलिंद मालशे (3)मराठी वाङमयाचा इतिहास (1ते 7 खंड)- महाराष्ट्र साहित्य परिषद (4)अनिवार्य मराठी - के सागर (5)मराठी वाङमयाचा इतिहास - रा श्री जोग (6)नेट सेट मराठी प्रश्नसंच- प्रवीण चंदनशिवे (7)प्रशांत किंवा विद्याभारती यांचे नेट सेट वरील पुस्तक *📕नेट / सेट परीक्षा हिंदी पेपर 2 संदर्भ* (1)हिंदी साहित्य का इतिहास - आचार्य रामचंद्र शुक्ल (2)हिंदी साहित्य युग और प्रवृत्तीयां - शिवकुमार वर्मा (3)हिंदी साहित्य का इतिहास - डॉ नागेंद्र , डॉ हरदयाळ (4)साहित्यशास्त्र - डॉ नारायण शर्मा

*सहयोगी प्राध्यापकांच्या १६जुलैपासून मुलाखती* - १२ जागांसाठी १४५ उमेदवार छत्रपती संभाजीनगर, दि.७ : डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठातील सहयोगी प्राध्यापकांच्या भरतीसाठी पात्र उमेदवारांची अंतिम यादी तसेच मुलाखतीचे वेळापत्रक जाहीर करण्यात आले आहे. एकूण १२ पदांसाठी १४५ उमेदवारांना मुलाखतपत्रे पाठविण्यात आली आहेत, अशी माहिती कुलसचिव डॉ.प्रशांत अमृतकर यांनी दिली. मुख्य परिसर व धाराशिव उपपरिसरातील अनुदानित विभागांमध्ये शिक्षक प्रवर्गातील ७३ पदे भरण्यात येणार आहेत. यामध्ये पहिल्या टप्प्यात ४ ते ७ जुलै या काळात प्राध्यापक प्रवर्गातील सात जागांसाठी मुलाखती घेण्या आल्या. मा.कुलगुरु डॉ.विजय फुलारी यांच्या अध्यक्षतेखाली निवड समितीने सदर मुलाखती घेतल्या आहेत. आता दुस-या टप्प्यात सहयोगी प्राध्यापक प्रवर्गातील १२ जागांसाठी येत्या १६ ते २४ जुलै या काळात मुलाखती घेण्यात येणार आहेत. व्यवस्थापन परिषद कक्षात दररोज सकाळी ११ वाजता या मुलाखती घेण्यात येणार असून सकाळी ८ वाजल्यापासून कागदपत्रांची पडताळणी करण्यात येणार आहे. या १२ जागांसाठी एकुण १४५ जणांनी मुलाखत पत्रे पाठविण्यात आली आहेत. सहयोगी प्राध्यापकपदासाठी मुलाखतीची तारीख, विषय, एकूण उमेदवार पुढीलप्रमाणे : - १६ जुलै-रसायनशास्त्र - ३५ उमेदवार, १७ जुलै - संगकणशास्त्र १८, - १८ जुलै - शिक्षणशास्त्र -२०, २० जुलै - जैवतंत्रज्ञान - २८, २१ जुलै -जल व भूमी व्यवस्थापन -४ व ग्रंथालयशास्त्र -५, २२ जुलै - प्राणीशास्त्र - १६, २३ जुलै - पाली-बुध्दीझम - ०२ व ऊर्दु - ०४, २४ जुलै - इतिहास - ०४ व राज्यशास्त्र -०६ याप्रमाणे मुलाखतीचा कार्यक्रम असणार आहे.तर तिसऱ्या टप्प्यात सहाय्य्क प्राध्यापक प्रवर्गातील ५३ जागांसाठी मुलाखती घेण्यात येणार आहेत. *विद्यापीठ निधीतून १४१ शिक्षकांची भरती* डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठात एकत्रित निधीतून वेतनावर विविध ३८ विभागात शिक्षकांची १४१ पदे भरण्यात येणार आहेत. ३० जून ते १५ जुलै या काळात ऑनलाईन आवेदन मागविण्यात आले असून उमेदवारांची लेखी परीक्षा. मुलाखती द्वारे पदे भरण्यात येणार आहेत. विद्यापीठात शिक्षक प्रवर्गातील २८९ शासन मान्य पदे असून १६० पदे सध्या रिक्त आहेत. प्राध्यापकांच्या ७३ पदांसाठी सध्या भरती प्रक्रिया सुरु करण्यात आली आहे. तथापि रिक्त पदांची संख्या मोठी असल्याने एकत्रित वेतनावरी पदे भरण्याचा निर्णय व्यवस्थापन परिषदेने घेतला आहे. मा.कुलगुरु डॉ.विजय फुलारी यांच्या मार्गदर्शनाखाली गेल्या दोन वर्षात एकत्रित वेतनावर शिक्षकांची ११ महिन्यासाठी भरती करण्यात आली. सन २०२६-२७ या शैक्षणिक वर्षासाठी एकत्रित वेतनावर सहायक प्राध्यापकांची १४१ पदे भरण्यात येणार आहेत. यामध्ये छत्रपती संभाजीनगर येथील ३० विभाग, धाराशिव उपपरिसर येथील ७ विभाग व दिनदयाल उपाध्याय कौशल्य केंद्र अशा ३८ विभागात मिळून ही पदे भरण्यात येणार आहेत. ११ महिन्यासाठी भरण्यात येणा-या या शिक्षकांना ३२ हजार रूपये मासिक वेतन देण्यात येणार आहे. विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या समर्थ पोर्टलवरुन ऑनलाईन पध्दतीने आवेदन मागविण्यात आले असून यांची लिंक विद्याीपठाच्या संकेतस्थळावर देण्यात आली आहे. ३० जून ते १५ जुलै या काळात उमेदवारांना ऑनलाईन आवेदन दाखल करता येणार आहेत. तर २० जुलै पर्यंत कागदपत्रांसह दोन प्रतीत अस्थापना विभाग संबंधित उमेदवारांनी आवेदन ’हॉर्डकॉपी’ पाठवावी. यानंतर लेखी परीक्षेची तारीख विद्यापीठाच्या संकेतस्थळावरून जाहीर करण्यात येईल, असे कुलसचिव डॉ.प्रशांत अमृतकर यांनी कळविले आहे. *सोबत मुलाखतीचे वेळापत्रक व विषयनिहाय पात्र उमेदवारांची यादी* __&&&&&_ *

https://youtu.be/3inrgFbpA5k https://youtu.be/3inrgFbpA5k

*NET/SET/TET/PET 2026 परीक्षेच्या तयारीसाठी उपयुक्त युट्यूब व्हिडिओ सिरीज* SET पेपर 2025 विश्लेषण https://youtu.be/Wve9LkPVCp8 NET, SET संप्रेषण घटक https://youtu.be/DCVls8oUeV4 TET/CTET बालमानसशास्त्र https://www.youtube.com/live/OQhfHnAeF7U?si=A88WqVK_85qs0Se1 उच्च शिक्षण प्रणाली https://youtu.be/TtAOzS0WYGY?si=ktdBEI8DChkPA6oE https://www.youtube.com/live/G8AV8haYXos?si=Qlq11tsMGEdgQ7cE संशोधन अभियोग्यता https://youtu.be/ORkr1kSy_Zg?feature=shared संशोधन संकल्पना https://youtu.be/vMHxFcRbi-U?si=I_DFOZH77quAQ5ye संशोधक गुण https://youtu.be/1VPinG2vJ9Q?si=VEcPF4_e9OxmZFUr ऐतिहासिक संशोधन https://youtu.be/4qZ597n1uck?si=oKtFVr6mZAC-7NEI मानसशास्त्र 171प्रश्न https://youtu.be/nSqhyChezwo?si=D4vb2IIpyyaoongg अध्यापनशास्त्र 112प्रश्न https://youtu.be/gkn63B51ZMk?si=MtBPDq4qEGxzqfm6 NEP 2020 https://youtu.be/EiomUNAfv1o?si=wdKlIhDUzbuk7j7i https://youtu.be/kIvi-uLw-sg?feature=shared Net set सराव प्रश्न https://youtu.be/mfHsufmW_vI?si=KGVYHtNoR_fYXkV5 संशोधन पद्धती https://youtu.be/zOMNsye6HFo?si=cTT1PKHMIdLcbZLb संप्रेषण तंत्रज्ञान https://youtu.be/CHjj-8O65Ds?si=E-33uFLNYMDgeucq https://youtu.be/J_ULuJTdBgI?si=oLc7dU8MORF9-1bf उच्च शिक्षण प्रणाली प्रश्न https://youtu.be/xdohr7R-SA8?si=MEcuIaLGS-WKKYPy [02/07, 19:44] ARIHANT: https://youtube.com/@digvijaygore4441?si=WNUccaF7SOOMut0D सेट /नेट  व्हिडिओ https://www.youtube.com/playlist?list=PLV4JJ9OcNZTDFSyWfwtASznIYA3lAMtOB टेट (TET) व्हिडिओ https://www.youtube.com/playlist?list=PLV4JJ9OcNZTCzj0A-0E1OSgGN6F4Kkjpb Prof Digvijay Gore Net set paper 1 video https://youtube.com/@digvijaygore4441?si=WNUccaF7SOOMut0D Net set Book Review https://youtube.com/playlist?list=PLGVyrrMbCqyaDQ6HBiKmFJLxKk_JsLlbs&si=A-RV9cS7-bWJKta1 नेट सेट विषयक सर्व व्हिडिओ पहा. सेट नेट पेपर १ संपूर्ण माहिती - https://youtu.be/gQC2VEkhnqQ नेट सेट सविस्तर मराठीतून अभ्यासक्रम - https://youtu.be/hDbqF2Mwl6g २०१६-२०१९ प्रश्न आणि चर्चा - माहिती तंत्रज्ञान ICT - https://youtu.be/ep3F6txV6PQ २०१६-२०१९ प्रश्न आणि चर्चा - संशोधन अभियोग्यता - https://youtu.be/pfXJ6G8KDwE सेट प्रशापत्रिका पेपर १ जून २०१९ चर्चा - https://youtu.be/q63Dllot5FE २०१६-२०१९ प्रश्न आणि चर्चा - उच्च शिक्षण प्रणाली - https://youtu.be/m7Dd470fny8 २०१६-२०१९ प्रश्न आणि चर्चा - संप्रेषण कौशल्य - https://youtu.be/24JSh7lw9SY २०१६-२०१९ प्रश्न आणि चर्चा - मानव आणि पर्यावरण विकास - https://youtu.be/-2bB20mqjA8 संप्रेषण कौशल्य - https://youtu.be/ep3F6txV6PQ सेट नेट परीक्षेचे स्वरूप - https://youtu.be/fLzdzq3nYas अध्यापन अभियोग्याता - https://youtu.be/NRXDm-TtkVI संशोधन अभियोग्याता - https://youtu.be/Z6Xcj2DQ1NM अध्यापन अभियोग्यता - https://youtu.be/Nyodo6RIZz4 संभाव्य प्रश्न (संशोधन अभियोग्यता) - https://youtu.be/G1Pb00aztkk उच्च शिक्षणाचा विकास - https://youtu.be/p4wdM_vMy6o सर्वेक्षण पद्धत - https://youtu.be/xh8MOjVjkSQ नेट सेट परीक्षा - विश्लेषणात्मक चर्चा - https://youtu.be/TGZztI5f-9Q २०१६-२०१९ प्रश्न आणि चर्चा - संप्रेषण कौशल्य - https://youtu.be/NIGZiRzUvvM नेट सेट परीक्षा पेपर १ आणि २ संदर्भ (सर्व विषय) - https://youtu.be/8nk9xLQjATo 🙏कृपया सर्वांना शेअर करावे🙏

*NET/SET/TET तयारीसाठी उपयुक्त व्हिडिओ सिरीज* 🔘सेट /नेट  व्हिडिओ🔘 https://www.youtube.com/playlist?list=PLV4JJ9OcNZTDFSyWfwtASznIYA3lAMtOB 🔹टेट (TET) व्हिडिओ🔹 https://www.youtube.com/playlist?list=PLV4JJ9OcNZTCzj0A-0E1OSgGN6F4Kkjpb 🔺TAIT  व्हिडिओ🔺 https://www.youtube.com/playlist?list=PLV4JJ9OcNZTBVHXnHRl0GB4w8D_Jm3QTH 🔹CTET व्हिडिओ🔹 https://www.youtube.com/playlist?list=PLV4JJ9OcNZTDJcQG-BH7-Zo3rsJK_VY1a 🔘SET/NET टेलिग्राम🔘 https://t.me/joinchat/AAAAAFikobkkuiy58Jn67Q 🔹TET  व TAIT टेलिग्राम 🔹 https://t.me/joinchat/AAAAAEWss8Y8wGqu6ZhG2w ☘Join WhatsApp Channel ☘ https://whatsapp.com/channel/0029Va9pq805fM5Smrs0cJ2N 🙏कृपया सर्वांना शेअर करावे🙏

NET/SET Paper-1 Test Series in Marathi: https://www.youtube.com/playlist?list=PLyfN07U_3thficzl5jeOkeFFQE_H0d2Gw

*TET परीक्षा पुढील वर्षांपासून ऑनलाइन होणार*

https://youtu.be/jsFuE5BM82I https://youtu.be/jsFuE5BM82I