ЗАБОН ВА АДАБИЁТИ ТОҶИК 📙 🇸🇱
Ir al canal en Telegram
Mostrar más
3 618
Suscriptores
+924 horas
+527 días
+9330 días
Archivo de publicaciones
ХУЛОСА
Ривояти Ромул ва Рем яке аз машҳуртарин афсонаҳои бунёди шаҳри Рими қадим мебошад.
Он аз сарнавишти пурфоҷиаи ду бародаре нақл мекунад, ки аз кӯдакӣ аз марг наҷот ёфта, бо шири модаргург бузург шуданд, барои адолат мубориза бурданд ва орзуи бунёди шаҳри навро доштанд.
Аммо рақобат барои ҳокимият ва якравӣ байни онҳо ба фоҷиа анҷомид.
Пас аз марги Рем, Ромул шаҳри наверо бунёд кард, ки баъдтар ба яке аз бузургтарин ва пуриқтидортарин шаҳрҳои таърихи ҷаҳон - Рим табдил ёфт.
Бунёдгузорон
Ромул ва Рем ба кӯҳ баромаданд,
Пешорӯяшон теппае хомӯшу танҳо буд.
Ромул гуфт: «Дар ин ҷо шаҳре хоҳад шуд».
Рем ҷавоб дод: «Шаҳре чун офтоб».
Ромул гуфт: «Бо иродаи ситорагон
Мо шарафи қадимаи худро ёфтем».
Рем ҷавоб дод: «Он чӣ гузаштааст,
Бояд фаромӯш кард, ба пеш назар афканем».
«Дар ин ҷо майдони бузурге мешавад, - гуфт Ромул, -
Дар ин ҷо хонаи мо хоҳад буд, барои ҳама кушода».
Рем ҷавоб дод:
«Аммо бояд наздик ба хона
Оромгоҳҳои гузаштагонро низ бунёд кунем».
Тарҷима аз асари Николай Гумилёв
https://t.me/Xir
БУНЁДИ ШАҲРИ РИМ
Пас аз ба хок супурдани бародараш, Ромул тамоми маросимҳои муқаддаси бунёди шаҳрро анҷом дод.
Аввал Ромул ва ҳамроҳонаш худро бо оташи муқаддас пок карданд.
Ҳар яке аз онҳо аз болои оташи фурӯзон ҷаҳид, то бо нияти пок ба сохтмони шаҳр оғоз кунад.
Баъд Ромул чоҳи хурди гирда канд.
Ба он як каф хокеро партофт, ки аз шаҳри Алба-Лонга - ватани аҷдодонаш оварда буд.
Дигар ҳамроҳонаш низ ҳамин тавр карданд.
Ин амал барои он анҷом дода мешуд, ки замини нав барои ҳар як сокини шаҳр мисли ватани аслиаш азиз гардад.
Мардуми қадим бовар доштанд, ки инсон бо як каф хоки ватани худ рӯҳи гузаштагон ва аҷдодони муҳофизашро низ бо худ меорад.
Дар ҳамин ҷо Ромул қурбонгоҳ сохт ва оташи қурбонӣ афрӯхт.
Ҳамин тавр, маркази муқаддаси шаҳри нав ба вуҷуд омад.
Дар атрофи он бояд хонаҳои мардум бунёд мешуданд.
Пас аз ин Ромул бо сипор хатти муқаддасеро кашид, ки ҳудуди шаҳрро муайян мекард.
Ба сипор гови сафед ва модагови сафед баста шуда буданд.
Ромул бо либоси коҳин ва сари пӯшида онҳоро роҳнамоӣ мекард.
Ҳангоми ҳаракат сипор дар замин ҷӯяки амиқ меканд.
Ҳамроҳони Ромул аз паси ӯ мерафтанд ва бодиққат нигоҳ мекарданд, ки хоки кандашуда ба тарафи дохили ҳудуди шаҳр афтад.
Ҳеҷ кас - на сокини маҳаллӣ ва на бегона - ҳақ надошт аз ин хати муқаддас гузарад.
Чунин амал таҳқири бузург ҳисоб мешуд.
Шояд Рем низ маҳз барои он чунин ҷазои сахт гирифт, ки аз ин ҳудуди муқаддас гузашта буд.
Дар ҷойҳое, ки бояд дарвозаҳои шаҳр ҷойгир мешуданд, ҷӯяк қатъ карда мешуд.
Барои ин Ромул сипорро боло мебардошт ва қисми заминро наканда мегузошт.
Деворҳое, ки баъдтар дар болои ин хатти муқаддас сохта шуданд, низ муқаддас ҳисоб мешуданд.
Ромул ҳамаи маросимҳои зарурии бунёди шаҳрро тибқи эътиқоди он давра анҷом дод.
Ҳамин тавр, ӯ аввалин подшоҳи шаҳр гардид.
Ва шаҳрро бо номи худ номгузорӣ кард.
Шаҳр Рим ном гирифт.
Ба забони лотинӣ онро Рома меномиданд.
МАРГИ РЕМ
Ромул барои исботи ҳақ будани худ ба кандани хандақ оғоз кард. Ин хандақ бояд ҳудуди шаҳри ояндаро муайян мекард.
Рем аз якравии бародараш ба ғазаб омада, ӯро масхара мекард.
Вай аз болои хандақ ва хоки ҷамъшуда ба осонӣ ҷаҳида, бо истеҳзо мегуфт:
- Ман ҳеҷ гоҳ чунин қалъаи пурқувватеро надидаам!
Ромул аз хашм худро фаромӯш карда, фарёд зад:
- Бо ҳар касе, ки ҷуръат кунад аз деворҳои шаҳри ман гузарад, ҳамин тавр хоҳад шуд!
Сипас ӯ ба Рем зарбаи сахте зад.
Рем ба замин афтод ва ҷон дод.
Ногаҳон Рем бо шодӣ фарёд зад.
Ӯ аввалин шуда шаш мурғи шикориро дид, ки дар осмони соф давр мезаданд.
Пас аз лаҳзае аз болои Ромул дувоздаҳ мурғи шикорӣ бо садои баланд ва ҳамроҳи ғуруши раъд парвоз карданд.
Баҳс боз аз нав оғоз ёфт.
Рем мегуфт, ки азбаски аввал ӯ нишонаи худоёнро дидааст, бояд подшоҳ ӯ бошад.
Аммо Ромул исрор мекард, ки аз назди ӯ ду баробар бештар парранда гузаштаанд ва ин маънои онро дорад, ки худоён ӯро интихоб кардаанд.
Ҳарду якрав буданд ва ҳеҷ кадом намехост ба дигаре роҳ диҳад.
ҚАРОРИ БУНЁДИ ШАҲРИ НАВ
Аммо на Ромул ва на Рем намехостанд дар Алба-Лонга, ҳатто дар зери ҳукмронии меҳрубони бобояшон бимонанд.
Фикри вобаста будан ба касе барои онҳо тоқатнопазир буд.
Онҳо мехостанд шаҳри наверо бунёд кунанд ва бар онҳое ҳукмронӣ намоянд, ки онҳоро ҳамроҳӣ мекарданд: чӯпонон, оворагардон ва ғуломони фирорӣ.
Ҳамаи онҳо Ромул ва Ремро пешвоёни худ медонистанд.
Бародарон қарор карданд, ки шаҳри навро маҳз дар ҳамон ҷойе бунёд кунанд, ки замоне обҳои Тибр онҳоро ба соҳил бароварда буд.
Ин макон теппаи қадимаи Палатин буд - ҷойе, ки баъдтар гаҳвораи шаҳри бузурги Рим гардид.
Аммо ҳанӯз аз оғози сохтмон байни ду бародари пештар дӯст ихтилоф пайдо шуд.
Онҳо баҳс мекарданд, ки шаҳр аз кадом ҷо сохта шавад, номи он чӣ бошад ва кадоме аз онҳо подшоҳи шаҳр гардад.
Пас аз баҳсҳои зиёд қарор карданд, ки аз худоён нишона интизор шаванд.
Барои донистани иродаи худоён онҳо ба парвози паррандагон назар мекарданд.
Ҳар ду дар ҷои алоҳида нишаста, мунтазири аломати осмонӣ шуданд.
ОШКОР ШУДАНИ АСРОРИ ТАВАЛЛУД
Рӯзе Рем дар яке аз задухӯрдҳо аз ҷониби чӯпонони Нумитор дастгир шуд.
Вақте ӯро назди подшоҳи собиқ оварданд, Нумитор аз зебоӣ ва симои наҷибонаи ҷавон дар ҳайрат монд.
Ӯ аз Рем пурсид, ки кист ва аз куҷо омадааст.
Рем ҳама чизро ошкоро нақл кард.
Вай гуфт, ки пештар ӯ ва бародараш худро фарзандони чӯпоне медонистанд, ки онҳоро тарбия кардааст.
Аммо баъдтар фаҳмиданд, ки модаргурге онҳоро бо шири худ калон кардааст, ҷонварону паррандаҳо ба онҳо ғизо меоварданд ва дарёи пуртуғён ҷони тифлони бечораро наҷот додааст.
Он гоҳ бародарон эҳсос карданд, ки таваллуди онҳо бо сирри бузурге алоқаманд аст, вале ҳанӯз натавониста буданд он сирро кушоянд.
Нумитор суханони ҷавонро бодиққат гӯш мекард.
Синну соли дугоникҳо, асрори пайдоиши онҳо ва наҷоти аҷибашон ӯро ба гумон овард, ки шояд онҳо ҳамон набераҳояш бошанд, ки ҳама онҳоро мурда мепиндоштанд.
Дар ҳамин ҳол Фаустул хабардор шуд, ки Рем ба дасти одамони подшоҳ афтодааст.
Ӯ аз макру ҳилаи Амулий тарсида, зуд ба назди Ромул рафт.
Фаустул ба Ромул тамоми он чизеро, ки дар бораи таваллуди асроромези онҳо медонист, нақл кард.
Ромул дастаи худро ҷамъ карда, барои наҷоти бародараш ба сӯи шаҳр равон шуд.
Дар роҳ сокинони атрофи Алба-Лонга низ ба ӯ ҳамроҳ шуданд. Онҳо аз Амулий нафрат доштанд, зеро ӯ подшоҳи ҳарису хиёнаткор буд ва мардумро сахт азият медод.
Мардуми Алба-Лонга таҳти роҳбарии Ромул Ремро озод карданд.
Амулий аз тахт сарнагун ва кушта шуд.
Нумитор дубора ба тахти подшоҳӣ нишаст.
Ҳарду бародар дӯстдоштаи мардум буданд.
Онҳо пурқувват, чолок ва шикорчиёни моҳир буданд. Аз мардум бар зидди роҳзаноне, ки сарзаминашонро ғорат мекарданд, ҳимоят менамуданд.
Ромул ва Рем ҳамеша ба ёрии шахсони беадолатона ранҷдида мешитофтанд.
Дар атрофи онҳо одамони гуногун ҷамъ мешуданд: чӯпонон, оворагардон ва ҳатто ғуломони фирорӣ.
Ҳамин тавр, ҳар яке аз бародарон дастаи худро дошт.
КӮДАКИИ ДУ БАРОДАР
Фаустул ду тифли зеборо дар лонаи модаргург дид ва онҳоро ба кулбаи худ бурд. Ӯ ва ҳамсараш писаронро ҳамчун фарзандони худ тарбия карданд.
Ба онҳо Ромул ва Рем ном гузоштанд.
Ҳам дар кӯдакӣ ва ҳам баъдтар, вақте ҷавон шуданд, ин ду бародар аз дигар фарзандони чӯпонон бо зебоӣ, нерӯ ва қомати пурифтихори худ фарқ мекарданд.
Шири модаргурге, ки онҳоро парварида буд, гӯё ба онҳо ҷасорату далерӣ бахшида буд. Онҳо аз ҳеҷ хатар наметарсиданд.
Дилҳояшон пур аз мардонагӣ, дасту пойҳояшон пурқувват ва мушакҳояшон неруманд буданд.
Ростӣ, ҳарду зудхашм ва якрав буданд, вале Ромул нисбат ба бародараш боандешатар буд.
Ҳангоми ҷамъомадҳо, вақте сухан дар бораи шикор ё чаронидани чорво мерафт, Ромул на танҳо маслиҳатҳои оқилона медод, балки рафтораш нишон медод, ки ӯ бештар барои фармонравоӣ офарида шудааст, на барои итоат кардан аз дигарон.
НАҶОТИ РОМУЛ ВА РЕМ
Бо фармони Амулий ғуломи подшоҳ сабадеро, ки дар он ду тифли гирён буданд, ба соҳили дарёи Тибр овард.
Он рӯз оби дарё бисёр баланд буд ва мавҷҳои пуртуғён ба ҳар касе, ки ба дарё наздик мешуд, хатар таҳдид мекарданд.
Ғулом тарсида, ҷуръат накард, ки ба об наздик шавад. Ӯ сабадро дар соҳил гузошта, гурехт.
Мавҷҳои пуршиддат сабадро фаро гирифтанд ва метавонистанд онро бо худ бибаранд, аммо шохаҳои дарахти анҷире, ки дар канори об мерӯид, сабадро нигоҳ доштанд.
Ногаҳон, гӯё мӯъҷиза рӯй дода бошад, оби дарё паст шуд ва тӯфон фурӯ нишаст.
Дугоникҳо аз сабади каҷшуда берун афтода, сахт гиря карданд.
Дар ҳамин вақт ба соҳили дарё модаргурге омад. Чанде пеш ӯ низ соҳиби бачаҳо шуда буд ва барои нӯшидани об ба назди дарё омада буд.
Модаргург тифлонро дид. Вай онҳоро гарм кард ва ду кӯдак бо иштиёқ ба пистони пур аз шири ӯ часпиданд.
Модаргург онҳоеро, ки тақдир ба ӯ супурда буд, ба лонааш бурд.
Дере нагузашта, онҳоро хукбони подшоҳе бо номи Фаустул пайдо кард.
Амулий аз таваллуди дугоникҳо, ки онҳоро довталабони тахт медонист, сахт ба хашм омада, тарсид. Ӯ фармон дод, ки тифлони навзодро ба обҳои дарёи Тибр партоянд ва модарашонро барои шикастани аҳдаш зинда ба хок супоранд.
Аммо худои Марс нагузошт, ки фарзандонаш ва модари дӯстдоштаашон ҳалок шаванд.
Тибқи ривоятҳои дигар, модари Ромул ва Рем ба зиндон андохта шуд ё ба дарёи Тибр партофта шуд. Гуфта мешавад, ки худои дарёи Тибр - Тиберин ӯро наҷот дода, ҳамсари худ гардонд.
Дар шаҳри пуршӯҳрати Алба-Лонга яке аз авлоди қаҳрамони бузурги троянӣ Эней - Нумитор подшоҳӣ мекард. Ӯ ҳокими одил ва меҳрубон буд. Аммо бародараш Амулий ба Нумитор ҳасад мебурд ва худ орзуи ба даст овардани тахту тоҷро дошт. Ӯ наздикони подшоҳро харида, аз боварии Нумитор истифода бурд ва ӯро аз тахт сарнагун кард.
Бо вуҷуди ин, Амулий ҷуръат накард, ки бародарашро бикушад. Барои он ки ҳокимияти худро мустаҳкам кунад, ӯ қарор дод писари Нумиторро ба қатл расонад. Духтари зебои Нумитор - Рея Силвияро бошад, коҳини маъбади олиҳаи Веста гардонд.
Коҳинони ин олиҳа бояд аҳди муҷаррадӣ мебастанд ва оташи муқаддасеро, ки шабу рӯз дар маъбад фурӯзон буд, нигоҳ медоштанд. Агар яке аз онҳо аҳди покдомании худро мешикаст, ба ҷазои даҳшатнок маҳкум мешуд - ӯро зинда ба хок месупориданд.
Худои ҷанг - Марс, мафтуни зебоии Рея Силвия шуда, бо ӯ пайванд баст. Аз онҳо ду писари дугоник ба дунё омад.
Ҳанӯз тифл буданд, ки намуди ғайриодии онҳо Амулийро ба ҳайрат овард. Аз вуҷуди онҳо гӯё неруе ношинос эҳсос мешуд.
ҚАҲРАМОНОН ВА РИВОЯТҲО
РОМУЛ ВА РЕМ. БУНЁДГУЗОРИ ШАҲРИ РИМ
Ромул ва Рем. Рангубори рӯйи матоъ. Аз энсиклопедияи «Санъати рассомии Фаронса». Ҳикоя бар асоси асарҳои «Таърихи Рим аз бунёди шаҳр»-и таърихнигори румӣ Тит Ливий (59 пеш аз милод - 17 милодӣ) ва «Зиндагиномаи муқоисавӣ»-и нависандаи юнонӣ Плутарх (асри I милодӣ) баён шудааст.
