Najmiddin Turon

Javlon JOVLIga bag‘ishlanadi Ushbu she'r Baland minbarlardan allalangan va Aldangan bolalar haqida emas. Unutlig‘ ul bulbul tumshug‘idagi Zanjirband nolalar haqida emas. Ushbu she'r Bu g‘urbat dahrida g‘aribdan g‘arib, Musofir o‘g‘lonlar haqida emas. Ham ro‘zi, ham so‘zi, ham yurtda o‘zi Qahatlig‘ zamonlar haqida emas. Ushbu she'r Kech kuzak qahridan qaltirab dir-dir, Kech ungan yalpizday beumid, besas, Erlari xorijda quldayin yurgan Yarim tul juvonlar haqida emas. Ushbu she‘r Tiniq osmoniga qarsak uchirib, Shoyini maqtovdan qilganicha mast. Xalqiga orzu va zahqum ichirib, To‘ymagan halqumlar haqida emas. Ushbu she'r Juft o‘rim sochlari to‘kilganicha, Oro(l)min yo‘qotgan onaday besas, Ichdan evrilsa-da Har go‘dagidan Umidvor bir Vatan haqida emas. Ushbu she'r Shirin tushlarini suvga oqizib, Bemahal uyg‘ongan odam haqida. © Najmiddin Ermatov may, 2019

Ўттиз қуш қонимни бўзадай ичди, Оҳулар кўзига сиғмади умрим. Менинг осмонимда учмаган ҳурни, Бир тунда алафлар пойида кўрдим. Бўзла энди, бўзтўрғай. Кафтимнинг чизиғин талади йўллар, Пиллақурт касбидан бермади улгу. Қопқонда чорасиз ётган қашқирдай, Бўғзимни йиртгудай увилладим "у-у-у-ув’’, Бўзла энди, бўзтўрғай. Кечалар ожизман, кечалар - хунбор, Куздузлар кифтимга қўнмаган бахтқуш. Ҳар оқшом бўғзимда уяласа мунг, Ҳар сахар кўзимдан сачраб кетар туш. Бўзла энди, бўзтўрғай. Булбул сайроғида висолга умид Куйган кўкайимга ботмоқда тиғдай. Эртамни кўролмай қурига ўша Кўзим косасида узатаман май. Бўзла ўзинг, бўзтўрғай. Олдинда нима бор - илон ютган йўл, Имкон йўқ, қайтиб ҳам бўлмайди изга. Андуҳга чайилган узу-у-ун умрда Ўлув битталиги кам бўлди бизга. Бўзла энди, бўзтўрғай. Ҳар лаҳза - косадай азобга тўла, Тушун, қисмат бўлди симирмоқ жабри. Бутун ҳаётини шундай куйдириб, Бўзлаб ўтар одам айтяпти. Бўзлагин-а, бўзтўрғай. Нажмиддин Эрматов сентябрь, 2019

* * * Қор мисоли кафтингга қўндим, Куйиб кетди кафтинг тафтимдан. Тисарилдинг, ахир билмасдинг, қорнинг чўғдек ёнишин, эркам. Мен ёнардим, Сен ҳайрон эдинг, Ҳадик ичра юмдинг кўзингни. Кўз ўрганган, юрилган ўша, Йўллар томон бурдинг юзингни. Кетаяпсан, ёнаяпман мен, Ортингда қор- оппоқ аланга. Олдинг совуқ – ёғаяпти қор, Ишонч билан боқдинг ўшанга. Ранжимагин, ёнаркан дея, Кетавергин сен ўша издан. Ранжимайман Дунёнинг совуқ Қорларига кўниккан қиздан. © Нажмиддин Эрматов

ДАРАХТ ЎКИНЧИ Шохларимдан тортди, оҳ, совуқ шамол, Номаҳрам қўлдайин сийпади таним. Кофир нигоҳ ила тикилди ҳилол, Ногоҳ англаб қолдим ялонғочлигим. Жуда яқин қолди оқ сочли ёғий, Мен унга бегона, у ҳирсга ташна. О, замин, паноҳ бер, яширгин мени, Ялонғоч ҳолимда унга кўрсатма. Оқ бадан, ёт қучоқ, увада танам... Илдизимдан ўрлар реза-реза тер. Битта ожизангни асрай олмадинг, Ўзимни осайин, қўйиб юбор ер. © Нажмиддин Эрматов Декабрь, 2018

* * * Тун. Ёмғир. Қоришиқ ифор. Учқур хаёл, қадамлар аста. Борлиққа сочилиб келади кетгинг, Ёмғир бўлсам керак, аслида. Сен йўқсан. Ҳеч ким йўқ. Нималардир бор. Ненидир туярсан ёмғир остида. Мен ахир осмонда яшаганманку, Не қилиб юрибман замин устида. Шайтон. Таъқиқ. Ва ўша мева— Афсус бор қувғинди одам наслида. Негадир уларга алоқам йўқдек, Ёмғир бўлсам керак, аслида. © Нажмиддин Эрматов

Barglarning qonini so‘rsa tiyramoh, Sim-sim yog‘dularin isitmasa moh, Oshiqlar ohini shamol eltgan chog‘, Deraza raxida guldonda munglig‘, Gul yig‘laydi ''so‘lsam-o, so‘lsam''. Bulbul nolasini xazon tush ko‘rsa, Kuygundi shamlar-o lov-lov yosh ko‘rsa, Ma'shuqlar ko‘zini ishqdan bo‘sh ko‘rsa, Yonishdan qo‘rqmay-o, ko‘nishdan qo‘rqib, Dil yig‘laydi ''yonsam-o, yonsam''. Qamishlar oralab, shamol chalsa nay, Quduq ko‘z ochmasa ming yillik sirday, Bugun men yig‘laram, yig‘laram tinmay, Senda men bordirman, oh, menda kim bor, Kim yig‘laydi oh, men-o tinsam? Asrlar ''ming yillik ol sabot'', desa, Osmonlar enggashib ''ma qanot'', desa, Azroil kelsayu ''bor hayot'', desa, Oh, so‘nggi tilarim faqat bir bo‘lsa, Rad etsam-da, o‘lsam-o, o‘lsam. noyabr. 2018 ©Najmiddin Ermatov

Бийлар ғолиб, ҳар доимгидай, Халқ сукутга, сукут халққа мос. Мутелиги агар кам бўлса, Тилигача кишанингни ос. Мана бўйним, сиртмоғингни сол, Косам тўлиб бўлди сабрга. Сўнгги ўтинч — фотиҳа ўқий, Сўз эркининг қабри қаерда?!.. Тириклигин кўрмадик биз-ку, Авлодлар ҳам сўрайди бир пайт. Ўшанда: ’'Биз ўлдирдик’’, — дема, ’’Ўзи қариб ўлгандир’’, — деб айт... Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2019

Дераза ортига салқин тез тушди, Лунжидан қон сaчраб қашқирлар дайдир. Ичкарида жоним, ичкарида тан, Ташқарида ватан йиғлайдир. Дераза ортини босмоқда қиров, Жон чиққан танадай оқармоқда ер. Ичкарида миллат, ичкарида халқ, Ташқарига ёлғиз талпинади шеър. Дераза ортида авжи қаҳратон, Дераза ортида қон босар қорни. Ичкарида ҳамма, ичкарида мен, Ташқарига чиқар бирор мард борми? Ташқарида йиғлар шеър ҳамда ватан, Ичкаридан бўлар ватанга тазим. Ҳеч йўқса ёшини артмоқлик учун, Негадир қошига чиқмайди ҳеч ким. Ташқарида ватан йиғлайдир... Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2019

Хазонлар товланган кунботар вақти, Шу ғамнок ватаннинг кузги боғида, Қулочинг кенг ёйиб, (Қизни қучгандай) Бу бир кам дунёнинг мангу оҳини Қу-у-у-чсанг. Айрилиқ куйини чалса тийрамоҳ, Мусича кўзига мунг чизиб келса. Кўрган ҳаётингга тупуриб шу чоғ, Ақлдан озсанг... Шамолнинг тилинда қўшиқ бошласанг, Дарахтлар—дирижёр силкитса қўлин. Эшилган танангга бағрини босиб, Ўйнаса ўлим. Сўнгги тиловинга етмоқ истасанг, Интихо тилансанг мана шу куздай. Ўлим ҳам тилагинг рад этиб кетса, Бевафо қиздай. Қушларсиз уядан пат йиғсанг кейин, Курагинг тилганча бирма бир эксанг. Хазонлар устида дустуман ётиб, Ўсишин кутсанг. Ишонсанг, Ҳеч йўқса туш кўрсанг шунда, Сендан тушовини ечса бу ҳаёт. Жисмингни кийимдай ечиб ташласанг, Курагингдан чиқса бир улкан қанот. Ке-е-етсанг. Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2019

Ярим тунда яримланяпман юлдуз санаётган кўлнинг ёнида. Кел, Нурим-ей, руҳима синггин. Кўлдан чиқиб бақалар аста кўзларима сакрай бошлайди. Кел, Нурим-ей, руҳима синггин. Муқовадек очиб сочимни пешонамни ўқийди шамол. Кел, Нурим-ей, руҳима синггин. Тошлар отиб бу кўлга кимдир чалғитмасдан юлдуз санашдан, қолмасимдан яримлаб буткул, кўзларима тўлмасдан бақа, тугатмасдан ўқишни шамол, кел, Нурим-ей, руҳима синггин. ©Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2018

*** Қон ва Сиёҳ Қон: —пақ этди, отилди ўқ. ҳақ, деган ул ўғлоннинг тешилган кўкрагидан бўй чўздим гул мисоли. Сиёҳ: —пақ этди, отилди ўқ. зирхланган қўналғада қондан қўрққан қўлни ва кўрдим қоғоз висолин. Қон: —авлодим, эгилмагин, бошингни тик тут, дея жондан кечган ўғлоннинг исён тўла кўксидан Ватан дея тўкилдим. Сиёҳ: —келажакка солдим изимни: “Бош эгмади исёнчи, Хоин эди, отилди”. Йиллар ўтиб авлодинг Бошин эгиб ўқийди. Қон: —Ватан дея тўкилдим. Сиёҳ: —хоин дея ўқилгай. ©Нажмиддин Эрматов @Najmiddin_Ermatov

* * * Қонялоқ тусига киради уфқ, Тоғларнинг қуёшга санчган тиғидан. Дарахт панасида мизғиган соя, Ҳуркиб туриб кетар ўрнидан. Чингиз лашкаридай ёғилар оқшом, Таслимман - аммо йўқ менда оқ байроқ. Кўнглим ўғирланган, таланган руҳим, Эгасиз кулбадай туришимга боқ. Осмонга қадагач оппоқ туғини, Зулматга юлдузлар ёғдиради шон. Кўзлари кўр бўлган умид ва ҳамда Фонуслар кўтарар кучсиз бир исён. Барча кишанларни ечади кеча, Барча кишангарга эшикбон уйқу. Кунли қувончларни бўғизлаб бунда, Оч қолган қашқирдай изғийди қайғу. Одамлик сиёҳи ўтирмас танга, Одамлик қолипи бу лаҳза жимдай. Вахший жондор каби ўкираман ва Мунис оҳу янглиғ йиғлайман тинмай. ©Нажмиддин Эрматов

Тил бу танглайингдан чиққан ортиғинг, Тумшуғинг тилингни тийиш-чун бешак. Юрагинг қўрқувни ҳис этмоқ учун, Қанотинг шунчаки ҳуснингга безак. Сайрамоқ? Нима у? Телбалар йўли, Англамоқ - аҳлоққа тескари ғоят. Осмон бу қонунга зид бўлган маскан, Учишга уриниш оғир жиноят. Тухумдан чиққандан шундай дедилар: Қафасдан ташқари - жиноят буткул. Фақат ичкарини ҳақ йўл деб билди, Eнди ҳеч жиноят қилмайди булбул. Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2019

Бунда эр йигитнинг сўзлари кескир, Лақмалик тўнини киймайди миллат. Зуғум бўлган чоғда бошни эгмасдан, Қаддини кўтарар туркий бир шиддат. Ҳар хил идорага қилмайди тазим, Ҳеч қандай ҳалқумга ташимас ўлпон. Бу миллат топори, бу миллат муте, Дейилган сўзларнинг барчаси ёлғон. Бир-бирининг гўштин ғажимайди ҳеч, Бир миллат дейди у, Ватан дейди у. Агарда қочса ҳам қорин деб эмас, Ҳурлик деб қочади кўзидан уйқу. “Эгилган бошларни қилич...” э, суф, Бундайин мақолни бу эл айтмаган. Бирорта юртдоши ноҳақ таланса, Алоқам йўқ дея ортга қайтмаган. Ҳолига кўникиб яшамайди у, Мардикор эмас у, у илмталаб. Аждодлар шонига муносиб ворис, Мана Биз дейди у дунёга қараб. Ёлғон деб ҳайқирманг, мен ҳам сиз каби, Асл аҳволимиз олганманку тан. Ўз ҳолимга қўйинг, чалғитманг етар, Мен ахир жимгина хаёл суряпман. Нажмиддин Эрматов Ноябрь, 2019

Кўнглимни сўрайсан, Ҳа, кўнглим бордир— Дунёни сиғдирган, Сени сиғдирган, Бошдан оёққача бус-бутун юрак. Менинг топинганим ўшаку ахир, Энди бу дунёлар менга не керак. Ишқимни сўрайсан, Ҳа, ишқим бордир— Хув, ўша одамга жон кирар маҳал чалинган мусиқадан ажралган наво. Мен унинг сеҳри-ла яна қайтадан Яратиб олгайман бошқа бир дунё. Фақат сўрамайсан, Сўрай олмайсан. Менинг яна битта азобим бордир— Яратган яратган, эй, тенгсиз дилдор, Ҳижронга эврилган умр йўлимда— Менинг сен сиғмаган пешонам ҳам бор. ©Нажмиддин Эрматов

* * * 1. Кўрасан, кўкиш баданини осмонга очиб, зулматда чўзилиб ётибди кўча. Сезасан, Панжасини совуқ урган қашқирдай, инграниб, имиллаб одимлар кеча. 2. Бўшалди, тушовини судраганча боради хаёл, кўчадан уялиб, кечадан чўчиб. Кўради, Ул таниш дераза, ётибди сулув, бегона сувратни бағрига босиб. Билади, бу гапни бўлмайди ўзингга айтиб, адашган ит каби кетади дайдиб. билмайсан, кутасан тонг отар, лекин-чи энди, ул хаёл ҳеч қачон келмайди қайтиб. 3. Кўрмайсан, кўкиш баданини осмонга очиб, зулматда чўзилиб ётаркан кўча. Сезмайсан, панжасини совуқ урган қашқирдай, исканиб, ирганиб кетаркан кеча. 4. Севасан. ©Нажмиддин Эрматов

''Uning ketganini ko‘rgandim, yetar, Uning kelmasligin ko‘rib qolmayin...'' N.E.

Hijron shomiga kirdim, tonglarim xush qol endi, Shabixun nayzalarga umrim giriftor endi, Ko‘zim, mendan ranjima, ko‘rmasam bahor endi, Sabuhiy tug‘yonlardan judo bo‘lgan yo‘ldamiz. Ko‘rganimiz nur emas, bizdan kahkashon baland, Ul somon sochig‘idan tiklangan narvon baland, Hali jism langarim, hali bu osmon baland, Yetim qovurg‘a yanglig‘ tanho bo‘lgan yo‘ldamiz. Bunda faqat boyqushlar ko‘zida mung tashiydi, Bunda faqat alaflar hasratimni taniydi, Bunda faqat ashk yog‘ar- anduhimdan chayindi, O‘ssa faryod o‘stirib, ado bo‘lgan yo‘ldamiz. Bir umr va bitta Ishq, faqat visol oz bo‘ldi, Ko‘rar kunim boyqushning ko‘zlariga mos bo‘ldi, Netay endi, qismatim shu yo‘llarga xos bo‘ldi, Atodan meroslig‘ ul xato bo‘lgan yo‘ldamiz. ©Najmiddin Ermatov may, 2019

дерлар: баҳорни соғинган уруғ, кута-кута гуллаб кетади, ўзи айланади баҳорга. дерлар: ёмғирни соғинган дарё, кута-кута парланиб кетар, ўзи эврилади ёмғирга. билмам: сени соғинётган мен, кута-кута яшасам, не бўлади охири?.. ©Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2018