Lyrics Notes

. «باترانه» منتشر شد. دوره‌ی جدید. شماره‌ی هفتم: پنجاه‌سال خنیاگری؛ گفت‌وگوی ویژه با استاد بابک رادمنش صد سال ترانه‌ی فارسی؛ با یادداشت‌هایی از حسن علیشیری، حمید ناصحی، روزبه آزادی و محمد میرشاهی همراه با مطالبی از : ملیکا تهرانی، علی جهانگرد، آزیتا ربانی، نفیسه آریان‌پور و گزارش‌های تصویری از کامبیز باقری نشریه‌ی باترانه از این شماره با همراهی مؤسسه‌ی «فصل سپید زمستان» منتشر می‌شود. نسخه‌ی دیجیتال مجله‌ را می‌توانید از سایت مگیران تهیه کنید. برای دریافت نسخه‌ی فیزیکی مجله می‌توانید در اپلیکیشن‌های تلگرام و واتساپ با شماره‌ی زیر سفارش خود را ثبت کنید.: 0991-855-5646 این شماره از باترانه از روز شنبه در کتاب‌فروشی‌های معتبر نیز در دسترس خواهد بود. اطلاعات مربوط به مراسم رونمایی، متعاقبا اعلام خواهد شد. @LyricsNotes

در هفتاد‌چهارمین زادروز زویا زاکاریان، روزنامه‌ی هم‌میهن، ویژه‌نامه‌ای در شماره ی شنبه بیست‌وششم خردادماه ۱۴۰۳ با نظرات و یادداشت‌هایی از فرزاد نعمتی، حمید ناصحی، حسین قلی‌پور، اخسان سلطانی و مهسا چراغعلی منتشر کرد. این ویژه‌نامه را از لینک زیر مطالعه کنید: https://hammihanonline.ir/fa/tiny/news-17303 @LyricsNotes

صادق نوجوکی بی‌شک یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین آهنگ‌سازان ایران است. جریان‌سازی او در موسیقی پاپ ایرانی همتا ندارد. سبکی که او خلق و اجرا کرد بخش مهمی از خاطره‌ی جمعی چند نسل را ساخته است و ذائقه‌ی جمعی را به سمتی برده که امروز هم گرایش آهنگ‌سازان به آن سو می‌تواند ضامن موفقیت آثارشان باشد. واکاوی مسیری که نوجوکی برای رسیدن به چنین جایگاهی طی کرده است به نسبت آهنگ‌سازان نسل پیش از او کار چندان دشواری نیست زیرا آغاز فعالیت‌های هنری او مصادف شد با دوران اوج موسیقی پاپ ایران و ‌ثبت و ضبط عمده‌ی اتفاقات و تاریخ‌ها در رسانه‌های گوناگون. نوجوکی در دهه‌ی چهل مانند عمده‌ی هم‌نسلانش با بیت‌بندهای نوجوانانه و اجرا در استیج‌های کوچک و کاخ‌های جوانان آغاز کرد و به شکلی تجربی نوازندگی را آموخت. در میانه‌ی دهه‌ی پنجاه و زمانی که بسیاری از هم‌سالانش در اوج شهرت بودند اولین آهنگ‌هایش به واسطه‌ی ذوق وافر و‌ نوگرایش در ملودی‌سازی، گل کرد و در سال‌های پایانی حکومت پیشین و اوایل حکومت فعلی آثاری متناسب با گرایشات سیاسی غالب ساخت و‌ منتشر کرد. اما در دهه‌ی شصت که لشکر شکست‌خورده‌ی پاپ ایران در گوشه و‌ کنار دنیا پراکنده شده بود او از معدود آهنگ‌سازانی شد که توانست از این شکست، فرصت‌های طلایی بسازد. ذائقه‌ی مردم در آن ایام هنوز جانب لحن موسیقی ایرانی بود و با این‌که ترانه‌ی نوین در قله بود اما تلاش معاش، ریسک تمرکز بر آن سبک را کمتر می‌پذیرفت. خوانندگان بزرگ و‌ پول‌ساز هم بیشتر ایرانی‌خوان بودند. چهره‌های محبوبی مانند هایده و مهستی و حمیرا و ستار در دهه‌ی شصت عمده‌ی آثار محبوبشان را به نوجوکی سپردند و از اواخر دهه‌ی شصت جوان‌های نونفسی مانند معین و فتانه و لیلا و شهره و شهرام و بیژن و امید هم به آن‌ها پیوستند. انواع ترانه‌ی نوین و غربی هم هرچند بیشتر سهم ستاره‌هایی مانند داریوش و ابی و شب‌پره و مارتیک می‌شد اما موفقیت آثار نوجوکی، این خوانندگان را هم به همکاری با او ترغیب می‌کرد و نتیجه، طیف گسترده‌ای از اجراهای خوانندگان متفاوت با سبک نوجوکی شد. صادق نوجوکی، اکثر ملودی‌های مشهور و درخشان خود را تا اوایل دهه‌ی شصت برای تنظیم به ناصر چشم‌آذر سپرده بود و هنوز به سبک شخصی خود نرسیده بود. وقتی ناصرخان در سال‌های آغازین دهه‌ی شصت به ایران بازگشت، نوجوکی برای رسیدن به خودکفایی در تنظیم برای آموختن سراغ احمد پژمان رفت. پژمان به عنوان آموزگاری برجسته توانست نوجوکی را دست‌کم در زهی‌نویسی به سمت صاحب‌سبک‌شدن ببرد. نوجوکی با نبوغ خاصش، هارمونی‌های غربی را با لحن‌های ایرانی آمیخت و با تکیه بر شور و دشتی و هارمونی‌کنترپوآن‌های مدرن غربی، سبکی ماندگار در تنظیم بنا کرد. سبکی که در عین سادگی بسیار گوش‌نواز است. تلفیق سینتی‌سایزر ارتقایافته‌ی دهه‌ی هشتاد میلادی با زهی‌های نوجوکی در بسیاری از اجراهای درخشان موسیقی پاپ آن دوران تا همین اواخر عامل شکل‌گیری بخش مهمی از دائقه‌ی جمعی ماست. از طرفی کلام ترانه‌ها در آثار نوجوکی متمرکز بر سبک و جریانی خاص نیستند. عمده‌ی آثار نوجوکی در تلفیق با سروده‌های ترانه‌سراهایی مانند مینا جلالی، هدیه، مسعود فردمنش، بیژن سمندر و ایرج رزم‌جو شکل گرفته‌اند و جریان ترانه‌ی نوین نقش چندانی در آثار او ندارد. همکاری‌های معدود او با ایرج و شهیار و زویا و اردلان نشان می‌دهد که ترانه‌ی نوین سازگاری چندانی با ذائقه‌ی آهنگ‌سازی او نداشته و ندارد و درخشش آثار او عموما متکی بر انتخاب‌ها و توانایی‌های خودش بوده است. گوناگونی سبک‌های ترانه‌سرایی در آثار او هم نشان از عدم اتکای ویژه‌ی او بر کلام است. در تاریخ ترانه‌ی مدرن معاصر، ملودی‌سازان برجسته‌ای ظهور کرده‌اند. چهره‌هایی مانند پازوکی، عطا خرم، مقصدی، بابک افشار، پرویز اتابکی، شماعی‌زاده، قمیشی و زلاند هیچ‌گاه نتوانستند در تنظیم، صاحب سبک شوند اما پس از رنسانس واروژان، موزیسین‌های برجسته‌ای که هنر تنظیمشان بر ملودی‌سازی غالب است مانند برادران چشم‌آذر، آندرانیک، اوشال، شمس و عبدی یمینی صرفا در تنظیم موسیقی دیگران درخشیدند و چهره‌هایی مانند بابک رادمنش و بابک بیات هم توانستند در مقاطعی، با سبک ویژه‌ای از تنظیم، ملودی‌هایشان را هم فراگیر کنند اما جریان‌سازی صادق نوجوکی در خلق ملودی/تنظیم‌هایی ماندگار، منحصربه‌فرد است. در گفت‌وگوی اخیر صادق نوجوکی چند نکته بهتر است موردتوجه قرار گیرد. اول تاکید بر نقش ناصر چشم‌آذر در آغاز فراگیری ملودی‌های نوجوکی و خلق سبک ویژه‌ی او و دوم آهنگ‌هایی که در بهمن ۵۷ ساخت و گرایشات چپ در محتوای آن ترانه‌ها غیرقابل‌انکار است. فارغ از این‌ها نکته‌ی دندان‌گیر و مفیدی در این مصاحبه نبود و امیدواریم که بالاخره یک مصاحبه‌ی مفصل و باکیفیت با این هنرمند برجسته ما را از فرازو‌فرودهای مهم موسیقی پاپ ایران در پنجاه‌سال گذشته به دانسته‌های بیشتری برساند. @LyricsNotes

گفت‌وگوی تازه‌ی صادق نوجوکی: https://www.instagram.com/reel/C7PdtMDCACE/?igsh=MXh2YnRxd3hxOHB1bw== @LyricsNotes

استناد به این بریده‌روزنامه صرفا می‌تواند برای اثبات حضور سیستم‌های مولتی‌تراک، پیش از سیستم هشت‌تراک استودیوپاپ در ایران باشد که امری بدیهی است و متن این نوشته مؤید فقدان دانش استفاده از این سیستم‌هاست. توصیف ابتدایی و غیرعلمی از کارکرد تراک‌ها در این مطلب هم جای بحث باقی نمی‌گذارد. پیش از استودیوپاپ، صداها به همان شکل غیرعلمی به صورت معجونی بی‌مبنا میکس می‌شد. دانش استفاده از سیستم مولتی‌تراک با دستگاه هشت‌تراک استودیوپاپ وارد ایران شد. دانشی که توانست هارمونی و کنترپوآن را در فرمی استاندارد به گوش شنونده برساند. @LyricsNotes

همین حالا با جناب بابک رادمنش @LyricsNotes

اجرای زنده‌ی «وقتی به مستی می‌رسم» با صدای ابی در حضور ایرج جنتی‌عطایی. تلویزیون پارس. @LyricsNotes

اجرای ترانه‌ی «وقتی به مستی می‌رسم» با موسیقی آرمن آساطوریان و صدای فرشید واله‌شیدا برای اولین بار در این کانال منتشر می‌شود. این ترانه از مجموعه‌ای از ترانه‌های جنتی‌عطایی است که توسط زنده‌یاد بابک بیات آهنگ‌سازی شده و قرار بود با صدای ابی منتشر شوند. سال‌ها پیش این مجموعه در قالب یک آلبوم توسط شهرام آذر تنظیم شد اما هیچ‌گاه به انتشار نرسید. با این حال دو سال پیش بخشی از این مجموعه توسط ابی برای تنظیم مجدد در اختیار باربد بیات قرار گرفت و برخی از ترانه‌ها به تنظیم نهایی رسیدند. اما ظاهرا ابی با ایرج جنتی‌عطایی و بامداد بیات به توافق نرسیده است و ترانه‌ها در اختیار دیگران قرار گرفته و انتشار این ترانه، امیدها برای انتشار کامل آلبوم بابک بیات و ابی را که عمده‌ی ترانه‌هایش سروده‌ی ایرج‌خان است کم‌رنگ می‌کند. @LyricsNotes