Lyrics Notes

هوش مصنوعی سرانجام سراغ آثار ناتمام بیتلز رفت. قطعه‌ی «اکنون و سپس» یکی از آفریده‌های «جان لنون» فقید است که نسخه‌ی ماکت آن بر روی نوار کاست و با یک پیانو ضبط شده است. نوار کاستی که این ترانه همراه با چند اثر دیگر از لنون در آن ضبط شده و بر روی آن عبارت «برای پل» نوشته شده، توسط همسرش «یوکو اونو» در سال ۱۹۹۴ به پل مک‌کارتنی تحویل داده شد. مک‌‌کارتنی با همراهی باقی اعضای بیتلز در همان زمان دو ترانه از این قطعات را ضبط کردند. ترانه‌ی Free As a Bird در دسامبر ۱۹۹۵ به رتبه‌ی دوم آهنگ‌های برتر بریتانیا رسید و ترانه‌ی Real Love در مارس ۱۹۹۶ به رتبه‌ی چهارم رسید. با این حال برای استخراج باکیفیتی از وکال جان لنون از این دموی بی‌کیفیت باید تا امروز صبر می‌کردیم. پل مک‌کارتنی و رینگواستار نوازندگی و تنظیم موسیقی این قطعه را به زیبایی انجام داده‌اند و بخش‌هایی از نوازندکی گیتار «جورج هریسون» فقید هم در آن شنیده می‌شود. پل مک‌کارتنی در مورد تردیدهایی که درباره‌ی این بازسازی وجود دارد گفته‌ است: «فرض کنید فرصتی داشتم از جان بپرسم: "هی جان، دوست داری این آخرین آهنگت را تمام کنیم؟" به شما می گویم، من جواب را می دانم. می‌شد: "آره!"» موزیک ویدئوی زیبایی نیز برای این قطعه توسط «پیتر جکسون» ساخته شده است. (امیدواریم این اتفاق با همین کیفیت برای ترانه‌های منتشرنشده‌ی بزرگان موسیقی ما نیز رخ دهد) @LyricsNotes

استاد محمدرضا شجریان ۱۳۱۹-۱۳۹۹ @LyricsNotes

زنده باشی بمیرم برای تو نازنین زندگی یعنی همین ... خط و طرح: علی افچنگی @LyricsNotes

بعد از مدت‌ها پیگیری، گفت‌وگوی من با «آرتوش» خواننده‌ی خاطره‌ساز ایرانی/ارمنی با همراهی آرمن آساطوریان عزیز به سرانجام رسید. گفت‌وگویی مفصل که پر از نکته‌های نو و گفته‌های جذاب است. این گفت‌وگو را به‌زودی در مجله‌ی باترانه خواهید خواند. @LyricsNotes

فروغ فرخزاد در دفتر شعر «دیوار» سروده‌ای بی‌پروا و تابوشکن دارد به نام «گناه». شعری که خصوصاً با توجه به زمانه‌ی سروده‌شدن، جسارت عریانی را در مواجهه با سنت و آیین و عرف نشان می‌دهد و از نشانه‌های بارز آوانگاردیسمِ موضوعی و محتوایی در آثار فروغ است: گنه کردم گناهی پر ز لذت در آغوشی که گرم و آتشین بود گنه کردم میان بازوانی که داغ و کینه‌جوی و آهنین بود اما ترانه‌ی «تابو» سروده‌ی ایرج جنتی عطایی هم با همان بی‌پروایی به همان موضوع پرداخته است. جنتی عطایی ترانه‌های زنانه و از زبان یک زن را به شکلی استادانه و خارق‌العاده می‌سراید. آثار مشهوری مانند «ماه‌پیشونی/ گوگوش»، «آشپزخونه/گیتی»، «مرد من/سیمین غانم» و «بخشش/ هایده» فارغ از فرم و طراحی کم‌نقص، برخلاف عمده‌ی سروده‌هایی این‌چنین در زمانه‌ی خود، به شکلی شگفت‌انگیز عاری از جنسیت‌زدگی‌های مرسوم‌اند و به زن و حقوق او نگاهی بسیار انسانی دارند که نه سهواً و نه عمداً، تعابیر و رویکردهای مردمَدارانه به آن‌ها (حتی در همان حد تعبیر) راه نیافته و مانند عمده‌ی آثار مدعی حقوق زنان به ورطه‌ی فمینیسم افراطی نیز فرو نیافتاده‌اند.  «تابو»ی جنتی عطایی همان روایت «گناه» فروغ است. با زبانی بی‌پروا و عاری از حس پشیمانی. با این حال ایرج جنتی عطایی مانند همیشه با مضمون‌پردازی‌ شگرفش از منظر تکنیکی اثری چندلایه‌تر آفریده است. هر اندازه که فروغ در روایتش ساده و بی‌آلایش از گناه می‌گوید، ایرج، روایتی پر از اشاره و کنایه به حواشی این تابوشکنی دارد. اما سروده‌ی ایرج با تمام شاعرانگی و تکنیکال بودنش از منظر حس و لحن زنانه به شعر فروغ نزدیک هم نمی‌شود. زنانگی شعر فروغ عنصری ذاتی در آثار اوست که جدا از فرم و شیوه‌ی مضمون‌پردازی، به شکلی طبیعی در اشعار او جاری است.  با این حال «تابو» نیز مانند «گناه» از بهترین سروده‌های زنانه‌ی فارسی تا امروز است. درباره‌‌ی «تابو» باید بیشتر نوشت. هر سطر این ترانه یک کارگاه آموزشی تمام عیار است. به عنوان نمونه در سطر : تب تند التهاب تو منُ زنِ غزل کرد ترانه‌سرا از زبان زنِ راوی، «زن شدن» به واسطه‌ی اولین رابطه‌ی عاشقانه‌ی غیررسمی را (که بر مبنای سنت و آیین، ننگین محسوب می‌شود) رسیدن به مفهوم زن در غزل، که تعریفی والا و ارزش‌مند از معشوق است می‌داند. این تعبیر را هم در سطری که نمونه‌ی دلپذیری از واج‌آرایی در ترانه‌ی فارسی است ارائه می‌کند. «توکا» با همین ترانه به عرصه‌ی پاپ فارسی قدم گذاشته است. خواننده‌ای که همکاری‌های متعددی با جنتی عطایی و دیگر بزرگان داشته و دارد و تا امروز نشان داده که خواننده‌ی قابلی است. ترانه‌ی «تابو» توسط مهرداد آسمانی آهنگ‌سازی شده است و فرم ملودی همان رنگ و بوی همیشه‌ی ملودی‌های آسمانی را دارد و حتی لحن خوانندگی مهرداد آسمانی را می‌شود در صدای توکا به راحتی ردگیری کرد. اتفاقی که به واسطه‌ی تجربیات حرفه‌ای توکا در موسیقی کلاسیک و اپرا در ترانه‌های بعدی او به درستی، کم‌رنگ و یا بی‌رنگ شده است. تنظیم منوچهر چشم‌آذر هم مثل همیشه غافلگیرکننده و زیبا و حاوی سازآرایی دل‌انگیز و استادانه‌ی اوست. #نقدوبررسی @LyricsNotes