codepedia

🧑‍💻 زبان برنامه نویسی `zerolang` چیست؟ شرکت vercel در این روزهایی که نت ما قطع شده یک زبان برنامه نویسی رو مغرفی کرده که به گفته خودش برای Agent ها طراحی شده برای نصب کامپایلر زبان خیلی راحت میتونید کامندهای زیر رو بنویسید

curl -fsSL https://zerolang.ai/install.sh | bash
export PATH="$HOME/.zero/bin:$PATH"
zero --version

خب حالا که تا اینجا اومدیم اولین کد به زبان zerolang رو هم بنویسیم برای این کار باید فایلی ایجاد کنیم مثل hello.0 و کدهای زیر رو در اون بنویسیم

pub fn main Void world World ! 
    check world.out.write "hello from zero\n"

برای اجرا کردن کد هم کافیه در ترمینال بنویسید

zero check hello.0

خب کد اصلی رو هم یه کمی بررسی کنیم کد شروع میشه با عبارت pub fn main به معنای تابع پابلیک اصلی نوع تابع void فرض میشه چون چیزی برنمیگردونه علامت ! برای اینکه تابع main بتونه خطا ها رو برگردونه در پست های آینده بیشتر از این زبان براتون میگم 🆔 @code_pedia

روزها رو میشماریم تا یادمون نره که هشتاد وچهار روز از #قطعی_اینترنت میگذره تا در ذهنمون چیزی عادی نشه 🆔 @code_pedia

شکست اینترنت پرو؟ 📉😕 به نظر میرسه استقبال از اینترنت پرو اونطور که اپراتورها انتظار داشتن پیش نرفته. میزان فعال‌سازی کاهش قابل توجهی داشته و بسته‌های زیادی هم تمدید نشدن. 📉❌ چرا؟ 🤔 ۱. فضای مجازی خبری نیست 📰🚫 و افراد عادی دیگه تمایلی برای فعال کردن اینترنت پرو ندارن. اخبار تکراری شده و پلتفرم‌هایی مثل اینستاگرام 📱 هم محتوای جدیدی ندارن که ارزش پول دادن داشته باشه. 💸 ۲. کسب و کارها هم انگیزه‌ای ندارن 🏢📉 و آنلاین‌شاپ‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات آنلاین خیلی زود فهمیدن که وقتی مشتری اینترنت نداشته باشه، بودن خودشان هم فایده‌ای نداره. 🛒🚫 وقتی کسی نیست که بخواد تبلیغشون رو ببینه، تقریبا اون چرخه‌ای که باید بین محتوا، دیده شدن و فروش می‌چرخید، به بن‌بست خورده و کل سیستم رو از کار انداخته. 🔄🛑 ۳. مقاومت در برابر تبعیض! ✊🚫 برخلاف آنچه تصور میشد، خیلی‌ها خودخواسته به سمت اینترنت پرو نرفتن چون معتقدن این نوع اینترنت تبعیض‌آمیزه و نمی‌خوان آن را مشروع کنن. ⚖️🙅‍♂️ ۴. اینترنت پرو اصلاً آزاد نیست! 🔒🚫 اینترنت پرو به هیچ عنوان چیزی شبیه به اینترنت سابق هم حتی نیست. به جز تلگرام و واتساپ که فیلتر نیست، هیچ مزیت خاصی نداره، گوگل پلی و اپ استور هم حتی مسدودن 🚫📲 و سقف مصرف روزانه هم باعث پشیمانی و عصبانیت کسایی شده که تهیه کردن 😤💔 و احساس می‌کنن که ارزش اینقدر هزینه کردن رو نداشته. 💸😡 🆔 @code_pedia

‏کنفرانس ‎گوگل: ده‌ها مدل و سرویس و گجت مبتنی بر Gemini معرفی شد و دنیا با سرعت نور دارد وارد عصر جدید AI می‌شود. درعوض، مردم ایران ۳ ماهه که مداوم از ‎اینترنت و ابزارهای اصلی هوش مصنوعی محروم‌ند شما فقط اینترنتو قطع نکردین؛ عملاً یک نسلو از رقابت جهانی حذف کردین 🆔 @code_pedia

🧠 جمع‌بندی از منظر یک متخصص در حوزه IT این بحران چند درس مهم دارد: 1️⃣ شکاف دیجیتال فقط یک واژه نیست: وقتی دسترسی به اینترنت به «طبقه اجتماعی» گره می‌خورد، عملاً یک سیستم دو سطحی شهروندی ایجاد می‌شود. 2️⃣ اقتصاد دیجیتال شکننده است: وابستگی بیش از حد به یک زیرساخت بدون پشتیبان مناسب، هر کسب‌وکاری را در برابر بحران‌های شبکه آسیب‌پذیر می‌کند. 3️⃣ VPN راه حل امنی نیست: بازار سیاه VPNها نه تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه درهای تازه‌ای برای سرقت داده و کلاهبرداری باز می‌کند.

مدیریت بحران شبکه نیازمند شفافیت است: عدم اعلام معیارهای شفاف برای لایه‌بندی اینترنت، باعث سردرگمی و بی‌اعتمادی می‌شود.

🆔 @code_pedia

⚖️ تناقض نهادی و آینده مبهم مقاله یورونیوز به یک نکته جالب اشاره می‌کند: از یک سو، رئیس‌جمهور ایران (پزشکیان) علناً با محدودیت‌ها مخالف است و وعده «باز کردن گره‌های اینترنت» را داده است. از سوی دیگر، شورای عالی امنیت ملی (که رئیس آن نیز خود پزشکیان است) سیستم «اینترنت پرو» را تصویب کرده است.

تحلیلگران این وضعیت را نشانه ساختار قدرت دوگانه در تصمیم‌گیری‌های شبکه می‌دانند. تا زمانی که نهادهای موازی بدون هماهنگی عمل کنند، وعده‌های رفع محدودیت جنبه نمادین خواهند داشت.

🆔 @code_pedia

🛡 معضل امنیت سایبری: بازار سیاه VPN و سرقت داده یکی از پیامدهای فنی اما کمتر گفته شده، رشد انفجاری بازار سیاه VPN است. وقتی مردم عادی مجبور می‌شوند برای دسترسی به خدمات اولیه، از سرویس‌های ناشناس و غیرقابل اعتماد استفاده کنند: اطلاعات شخصی و بانکی آن‌ها در معرض سرقت قرار می‌گیرد کلاهبرداران با فروش سیم‌کارت‌های جعلی با ادعای «اینترنت پرو»، مبالغی تا ۷ میلیون تومان اخاذی کرده‌اند هزینه ماهانه VPNهای پولی برای برخی کاربران به ۷۵ یورو می‌رسد (بیش از هزینه خط اینترنت ثابت در بسیاری از کشورهای اروپایی)

از منظر امنیت شبکه، چنین شرایطی یک «بهشت هکرها»ست: کاربران تشنه ارتباط، آگاهانه تمام ترافیک خود را به سرورهای ناشناس می‌سپارند.

🆔 @code_pedia

💸 ضربه اقتصادی: بیش از یک میلیارد دلار ضرر اقتصاد دیجیتال ایران که در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشت، با این خاموشی عملاً فلج شده است: ضرر روزانه: بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون دلار کل آسیب تا روز ۵۰: بیش از ۱ میلیارد دلار کسب‌وکارهای آسیب‌دیده: فروشگاه اینترنتی دیجی‌کالا مجبور به تعدیل نیرو شده حدود یک میلیون فروشگاه اینترنتی با کاهش ۸۰ درصدی فروش مواجه شده‌اند کسب‌وکارهای کوچک (کافه‌ها، رستوران‌ها، آموزشگاه‌ها) کاهش ۴۰ تا ۵۰ درصدی فروش را تجربه کرده‌اند اشتغال: حدود ۲ میلیون شغل به طور مستقیم تحت تأثیر قرار گرفته است

از دید مهندسی اقتصاد دیجیتال، اینترنت دیگر یک «امتیاز لوکس» نیست، بلکه زیرساخت اصلی حیات اقتصادی است. قطع یا محدودیت آن در مقیاس ملی، معادل تعطیلی یک بخش عظیم از تولید ناخالص داخلی است.

🆔 @code_pedia

🧩 معماری سه‌لایه اینترنت در ایران بر اساس گزارش‌های میدانی و تحلیل منابع بین‌المللی، ساختار فعلی اینترنت در ایران به سه لایه کاملاً مجزا تقسیم شده است: 🔹 لایه اول – اینترنت سفید مخاطب: مقامات ارشد حکومتی، برخی خبرنگاران خاص ویژگی اصلی: دسترسی پایدار و بدون فیلتر هزینه تقریبی (به ازای هر گیگ): نامشخص (عملاً در اختیار عموم نیست) 🔹 لایه دوم – اینترنت پرو مخاطب: مشاغل ثبت‌شده، دانشگاهیان، وکلا، پزشکان ویژگی اصلی: دسترسی محدود به حدود ۱۰ پلتفرم خارجی (مثل تلگرام، واتساپ) هزینه تقریبی (به ازای هر گیگ): حدود ۴۰,۰۰۰ تومان 🔹 لایه سوم – عموم مردم مخاطب: شهروندان عادی ویژگی اصلی: دسترسی از طریق بازار سیاه VPN (با سرعت و امنیت نامشخص) هزینه تقریبی (به ازای هر گیگ): حدود ۵۰۰,۰۰۰ تومان (۱۲ برابر لایه پرو!)

عدد دقیق هزینه هر گیگ در لایه پرو و عمومی در منابع مختلف متفاوت است، اما نسبت ۱ به ۱۲ تقریباً مورد اجماع است.

🆔 @code_pedia

📡 بحران اینترنت در ایران؛ ۸۳ روز در لاک‌آبی نگاهی فنی، اقتصادی و امنیتی به «اینترنت طبقه‌بندی شده» به گزارش یورونیوز، در پی اعمال محدودیت‌های گسترده اینترنتی در ایران، بیش از ۸۲ روز است که بخش قابل توجهی از مردم با الگویی بی‌سابقه از «اینترنت طبقه‌بندی شده» مواجه هستند. در این یادداشت، بدون ورود به حاشیه‌های سیاسی، ابعاد این پدیده را از سه منظر مهندسی شبکه، اقتصاد دیجیتال و امنیت سایبری بررسی می‌کنیم. 🆔 @code_pedia

روزها رو میشماریم تا یادمون نره که هشتاد و سه روز از #قطعی_اینترنت میگذره تا در ذهنمون چیزی عادی نشه 🆔 @code_pedia

آمار نشون می‌ده در ۳ ماه گذشته یک پاکسازی طبقاتی دیجیتال در ایران رخ داده. در این مدت سهم اندروید از ترافیک اینترنت ۲۵٪ افت و آیفون ۱۸۰٪ رشد داشته. این به معنی خروج میلیون‌ها کاربر طبقه متوسط و پایین از فضای آنلاینه. اونی که آیفون داره از پس هزینه کانفیگ یا اینترنت پرو برمیاد، اونی که نداره، اونقدر دغدغه مالی مختلف داره که عطای اینترنت رو به لقاش می‌بخشه 🆔 @code_pedia

محله ما گیت هاب در دسترس قرار گرفت رادارکلودفر خبر از افزایش ترافیک اینترنت از سمت ایران میده و گزارش ها از اختلال شدید روی ترنت و وصل شدن ابزارهای قندشکن رایگان داره پ.ن : یا انقدر با فیلتر ترنت ور رفتن که خراب شده یا اینکه دارن همین ته مونده رو هم میبندن که خیالشون راحت بشه 🆔 @code_pedia

:root {
  --radius: 0.625rem;
  --background: oklch(1 0 0);
  --foreground: oklch(0.145 0 0);
  --card: oklch(1 0 0);
  --card-foreground: oklch(0.145 0 0);
  --popover: oklch(1 0 0);
  --popover-foreground: oklch(0.145 0 0);
  --primary: oklch(0.205 0 0);
  --primary-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --secondary: oklch(0.97 0 0);
  --secondary-foreground: oklch(0.205 0 0);
  --muted: oklch(0.97 0 0);
  --muted-foreground: oklch(0.556 0 0);
  --accent: oklch(0.97 0 0);
  --accent-foreground: oklch(0.205 0 0);
  --destructive: oklch(0.577 0.245 27.325);
  --border: oklch(0.922 0 0);
  --input: oklch(0.922 0 0);
  --ring: oklch(0.708 0 0);
  --chart-1: oklch(0.646 0.222 41.116);
  --chart-2: oklch(0.6 0.118 184.704);
  --chart-3: oklch(0.398 0.07 227.392);
  --chart-4: oklch(0.828 0.189 84.429);
  --chart-5: oklch(0.769 0.188 70.08);
  --sidebar: oklch(0.985 0 0);
  --sidebar-foreground: oklch(0.145 0 0);
  --sidebar-primary: oklch(0.205 0 0);
  --sidebar-primary-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --sidebar-accent: oklch(0.97 0 0);
  --sidebar-accent-foreground: oklch(0.205 0 0);
  --sidebar-border: oklch(0.922 0 0);
  --sidebar-ring: oklch(0.708 0 0);
}

.dark {
  --background: oklch(0.145 0 0);
  --foreground: oklch(0.985 0 0);
  --card: oklch(0.205 0 0);
  --card-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --popover: oklch(0.205 0 0);
  --popover-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --primary: oklch(0.922 0 0);
  --primary-foreground: oklch(0.205 0 0);
  --secondary: oklch(0.269 0 0);
  --secondary-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --muted: oklch(0.269 0 0);
  --muted-foreground: oklch(0.708 0 0);
  --accent: oklch(0.269 0 0);
  --accent-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --destructive: oklch(0.704 0.191 22.216);
  --border: oklch(1 0 0 / 10%);
  --input: oklch(1 0 0 / 15%);
  --ring: oklch(0.556 0 0);
  --chart-1: oklch(0.488 0.243 264.376);
  --chart-2: oklch(0.696 0.17 162.48);
  --chart-3: oklch(0.769 0.188 70.08);
  --chart-4: oklch(0.627 0.265 303.9);
  --chart-5: oklch(0.645 0.246 16.439);
  --sidebar: oklch(0.205 0 0);
  --sidebar-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --sidebar-primary: oklch(0.488 0.243 264.376);
  --sidebar-primary-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --sidebar-accent: oklch(0.269 0 0);
  --sidebar-accent-foreground: oklch(0.985 0 0);
  --sidebar-border: oklch(1 0 0 / 10%);
  --sidebar-ring: oklch(0.556 0 0);
}

@layer base {
  * {
    @apply border-border outline-ring/50;
  }
  body {
    @apply bg-background text-foreground;
  }
}

و تمام 🆔 @code_pedia

خب بریم سراغ قسمت مهم ماجرا اضافه کردن `shadcn` به پروژه شما یادتون نمیاد قبلا که اینترنت بود باید از کامند زیر استفاده میکردیم

pnpm dlx shadcn@latest init -t [framework]

اما الان باید به صورت Manual نصب کنیم خب بریم سراغ کار ۱. نصب پکیج ها

pnpm add shadcn class-variance-authority clsx tailwind-merge lucide-react tw-animate-css

۲. وارد فایل `tsconfig.json`بشید (فایل در مسیر روت پروژه قرار داره) و کد زیر را جایگذاری کنید

{
  "compilerOptions": {
    "baseUrl": ".",
    "paths": {
      "@/*": ["./*"]
    }
  }
}

۳. در دایرکتوری روت پروژه یک فولدر با نام lib بسازید ۴. وارد فولدر lib شوید و فایلی با نام utils.ts بسازید و کدهای زیر را در آن قرار دهید

import { clsx, type ClassValue } from "clsx"
import { twMerge } from "tailwind-merge"

export function cn(...inputs: ClassValue[]) {
  return twMerge(clsx(inputs))
}

۵. در دایرکتوری روت فایلی با نام components.json بسازید و کدهای زیر را در آن قرار دهید

{
  "$schema": "https://ui.shadcn.com/schema.json",
  "style": "radix-nova",
  "rsc": false,
  "tsx": true,
  "tailwind": {
    "config": "",
    "css": "src/styles/globals.css",
    "baseColor": "neutral",
    "cssVariables": true,
    "prefix": ""
  },
  "aliases": {
    "components": "@/components",
    "utils": "@/lib/utils",
    "ui": "@/components/ui",
    "lib": "@/lib",
    "hooks": "@/hooks"
  },
  "iconLibrary": "lucide"
}

۶. در مسیر app/globals.css کدهای موجود را پاک کنید و کدهای زیر را جایگزین کنید

@import "tailwindcss";
@import "tw-animate-css";
@import "shadcn/tailwind.css";

@custom-variant dark (&:is(.dark *));

@theme inline {
  --color-background: var(--background);
  --color-foreground: var(--foreground);
  --color-card: var(--card);
  --color-card-foreground: var(--card-foreground);
  --color-popover: var(--popover);
  --color-popover-foreground: var(--popover-foreground);
  --color-primary: var(--primary);
  --color-primary-foreground: var(--primary-foreground);
  --color-secondary: var(--secondary);
  --color-secondary-foreground: var(--secondary-foreground);
  --color-muted: var(--muted);
  --color-muted-foreground: var(--muted-foreground);
  --color-accent: var(--accent);
  --color-accent-foreground: var(--accent-foreground);
  --color-destructive: var(--destructive);
  --color-destructive-foreground: var(--destructive-foreground);
  --color-border: var(--border);
  --color-input: var(--input);
  --color-ring: var(--ring);
  --color-chart-1: var(--chart-1);
  --color-chart-2: var(--chart-2);
  --color-chart-3: var(--chart-3);
  --color-chart-4: var(--chart-4);
  --color-chart-5: var(--chart-5);
  --radius-sm: calc(var(--radius) * 0.6);
  --radius-md: calc(var(--radius) * 0.8);
  --radius-lg: var(--radius);
  --radius-xl: calc(var(--radius) * 1.4);
  --radius-2xl: calc(var(--radius) * 1.8);
  --radius-3xl: calc(var(--radius) * 2.2);
  --radius-4xl: calc(var(--radius) * 2.6);
  --color-sidebar: var(--sidebar);
  --color-sidebar-foreground: var(--sidebar-foreground);
  --color-sidebar-primary: var(--sidebar-primary);
  --color-sidebar-primary-foreground: var(--sidebar-primary-foreground);
  --color-sidebar-accent: var(--sidebar-accent);
  --color-sidebar-accent-foreground: var(--sidebar-accent-foreground);
  --color-sidebar-border: var(--sidebar-border);
  --color-sidebar-ring: var(--sidebar-ring);
}

پزشکیان: بیایید در مصرف انرژی مثل اروپایی‌ها باشیم مردم به پزشکیان: بیایید در دسترسی به اینترنت مثل اروپایی‌ها باشیم. 🆔 @code_pedia

اما اگر شما بخواید یک پروژه جدید شروع کنید ( من میخوام در اینجا یک پروژه nextjs بسازم ) همچین اروری رو با روش بالا میگیرم

❯ pnpm create next-app@latest
.../19e44351254-32c0                     |   +1 +
.../19e44351254-32c0                     | Progress: resolved 1, reused 0, downloaded 1, added 1, done
√ What is your project named? ... .
The directory test-shadcn-delete-me contains files that could conflict:

  .npmrc

Either try using a new directory name, or remove the files listed above.

در این صورت شما باید میرور مد نظرتون رو به عنوان پیش فرض پکیج منیجرتون فراخوانی کنید. ۱. اگر از پکیج منیجر npm استفاده میکنید

npm config set registry https://mirror2.chabokan.net/npm/

۲. اگر از پکیج منیجر yarn استفاده میکنید

yarn config set registry https://mirror2.chabokan.net/npm/

۳. اگر از پکیج منیجر pnpm استفاده میکنید

pnpm config set registry https://mirror2.chabokan.net/npm/

🆔 @code_pedia

اگر با نصب پکیج های node در پروژه مشکل دارید دستورالعمل زیر برای شماست ۱. وارد دایرکتوری (فولدر) پروژتون بشید ۲. در مسیر روت پروژه (یعنی داخل هیچ ساب دایرکتوری یا فولدر دیگه نرید همون پوشه اصلی) فایلی با نام npmrc. بسازید ۳. فایل رو باز کنید و دستور زیر رو داخلش وارد کنید و سیو کنید ‍‍``` registry=https://mirror2.chabokan.net/npm/ ``` از این به بعد در پروژه فعلی شما زمانی که دستور npm install رو بزنید برای نصب پکیج ها به میرور داخلی چابکان مراجعه میکنه و مشکل شما رو در نصب بسته ها رفع میکنه. نکته : اگر مثل من به ابزارهایی مثل shadcn نیاز دارید این روش جوابگو نیست 🆔 @code_pedia

روزها رو میشماریم تا یادمون نره که هشتاد و دو روز از #قطعی_اینترنت میگذره تا در ذهنمون چیزی عادی نشه 🆔 @code_pedia