ادبیات سئونلر

دوستان عزیز، این مقاله برای بحث وگفتگو انتخاب شده است عزیزانیکه مایل به اظهار نظر در این مورد هستند می توانند نظر خود را حداکثر تا روزشنبه 1402/12/12تاساعت شانزده جهت انتشار در کانال ارسال کنند. ادبیات سئونلر آرا و نظرات ارسالی را بصورت مکتوب راس ساعت 21همانروز منتشر خواهد کرد. ادبیات سئونلر https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زبان مادری اصطلاحی جنسیت زده در دنیای امروزی که پدران و سایر مراقبان در ارائه اطلاعات مشارکت دارند به کارگیری اصطلاح زبان مادری، نقش پدران را کاملا نادیده می گیرد. در جهان چند فرهنگی کنونی، کودکانی که محصول پدران و مادران از دو فرهنگ و زبان مجزا هستند همزمان هم زبان پدر و هم زبان مادرشان را می آموزند. از طرفی دیگر، برخی از افراد معتقدند که در والدگری بسیاری از حقوق فرزند از مادر صلب شده است. اما گرفتن حقی به معنای نفی حقوق دیگری نیست. اینکه در قوانین ایراداتی وجود دارد و مادران در برخی کشورها از جمله ایران از بسیاری از حقوق نسبت به فرزندان خود منع می شوند نباید نقش پدران را کمرنگ کند. به همان اندازه که مادران در تربیت و هویت فرزندان نقش دارند این نقش برعهده پدران هم هست. اگر هویت و زبان فقط به مادران نسبت داده شود به مرور پدران را از مسئولیت هایشان نسبت به فرزندان صلب می کند و فقط به حقوق قانونی شده معطوف می کند. در همین خصوص فرضیات بسیاری مطرح می شود مثلا اینکه برای فرزندانی که به سرپرستی گرفته می شوند این اصطلاح ایراداتی ایجاد می کند چرا که ممکن است بدون مادر به سرپرستی گرفته شده باشند و یا سرپرست آنها نقش پدری در زندگیشان داشته باشد و هرگز به زبان مادر بیولوژیکی خود صحبت نکنند. همچنین در عرصه بین المللی در جوامعی که والدهای همجنس وجود دارد نقش پدری و مادری شکلی متفاوت دارد و این اصطلاح معنای دیگری پیدا می کند. پیشنهادات موجود اولین زبانی را که از نظر زمانی در معرض آن قرار گرفتیم، L1 (First Language) زبان نخست می نامند. در واقع اولین زبان، زبانیست که می فهمیم و به آن صحبت می کنیم و با آن بزرگ می شویم که یا والدین یا مراقبان با آن با فرزندانشان در ارتباط قرار می گیرند. می توان به جای اصطلاح زبان مادری از اصطلاح زبان اول استفاده کرد اما از آن هم کاملتر اصطلاح زبان‌های خانوادگی یا زبان‌های خانگی است. با توجه به بافت اجتماع، خانواده می تواند همزمان چندین زبان اول را در برگیرد مثلا یک زبان با یکی از والدین، زبان دیگری با والد دیگر و یک زبان اضافی با مراقب و غیره. این اصطلاح نه تنها به ما امکان می‌دهد از هر نوع جنگ قدرت یا سلسله مراتب بین زبان‌ها و نقش های اساسی و مسئولیت های خانوادگی اجتناب شود، بلکه تشخیص زبان‌های موجود در خانه از زبان‌های موجود در جامعه را آسان‌تر می‌کند به عنوان مثال زبان‌های خانگی یا خانوادگی به عنوان زبان های اول در مقابل زبان‌های جامعه (زبان‌های مهدکودک / مدرسه و غیره) به عنوان زبان های دوم. #رایحه_مظفریان https://t.me/Vortrags @EveDaughters https://t.me/Adabiyyatsevanlar

منشأ موسیقی بر اساس نظریه زنده یاد دکتر امیر حسین آریان پور در مراحل اوليه‌ي حيات و زندگي انسان،  كار به صورت گروهي است. افراد هر گروه براي غلبه بر مشكلات توان فرسا ي پيش از تاريخ مشتركاً  و به طرزي هماهنگ كار مي كردند و چون هركاري مثلاً غلتاندن سنگ يا كندن خاك يا فرو انداختن درخت يا پارو زدن ، مركب از حركاتي مكرر و منظم است، مردم ابتدايي در حين كار جمعي رفتاري موزون داشتند.  با يكديگر پيش و پس مي‌رفتند . دست‌ها را بالا و پايين مي‌بردند.  ابزارها را به كار مي‌انداختند ودم مي‌زدند. همانطور كه هيزم  شكنان كنوني هنگام زدن تبر به چوب،  نفس خود را به شدت و با صدا از سينه بيرون مي‌رانند،‌ مردم ابتدايي نيز موافق  حركات موزون خود، فرياد و شهيق مي‌كشيدند و از حنجره اصواتي  خارج مي‌كردند. اصوات ناشي از حنجره كه با اصوات ناشي از برخورد ابزارهاي كار بر موارد مورد عمل ملازم بودند،  به سبب وزن و هماهنگي كار،‌بهره‌اي از هماهنگي داشتند. انسان‌هاي ابتدايي در ضمن كار نيز به مقتضاي احوال خود،  كلماتي را بر زبان مي‌راندند. اين كلمات مقدس بودند و اعتقاد داشتند كه بر زبان جاري كردن آنها منجر به ازدياد محصول ودرست انجام شدن كار مي‌شود. اين كلمات مرتباً به وسيله‌ي فرياد كار و صداي ابزار كار قطع مي گرديدند. بدين ترتيب ترانه هاي ابتدايي فراهم آمدند. صداي ابزارهاي كار كه با اين كلمات نوعي هماهنگي ايجاد مي‌كرد،  انسان را به ساختن ا بزار موسيقي كشاند. به نظر مي‌رسد كه برخي از ابزارهاي موسيقي هم مستقيماً از ابزارهاي كار پديد آمده است. از آن جمله است،‌سازهاي زهي كه به الهام از كمان ساخته شدند و يكي از ساده‌ترين آنها چنگ است.   هنوز هم در بسياري از جوامع ابتدايي موجود،  موسيقي به همان شيوه‌اي كه گذشت، ساخته مي‌شود: گروهي به كاري دست مي‌زنند؛ از آن ميان يكي به تناسب حركات كار، براي خود زمزمه مي‌كند.  چون اين گروه از هماهنگي و همكاري برخوردارند. زمزمه او  توجه ديگران را به خود مي‌كشد،  پس يكي ديگر  موافق نواي زمزمه او كه با وزن كار جمعي تناسب دارد،  كلماتي را بر زبان مي‌آورد.  سپس ديگران با حركات بدن و صداي خود آن دو را همراهي مي‌كنند. به اين طريق زمينه‌ي يك آهنگ و يك شعر و يك رقص فراهم مي‌شود و بر اثر تكرار،  تصحيح  و تثبيت و زبانزد همه‌ي  اعضاي گروه مي‌شود. بر اساس این نظریه موسیقی همانند دیگر عرصه های هنر ، بر دو پایه استوار است : 1-  از " زندگی " سرچشمه می گیرد. 2-  با " اندیشه " عجین است. به نظر می رسد که امروزه نیز نمی توان موسیقی و هنر را فارغ از این دو دانست. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

او دنیادان سلام    ۱۹۹۱ بسته‌کار: خیام میرزازاده رئژیسور: توفیق تقی‌زاده اثرین مؤلفی: جلیل محمدقلیزاده( اؤلولر) @volkan22: قایناق

مین بیر مثل حاضیرلاییب سسلندیرن:«فاطمه محمودی» https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تاق-تاراق، تاق-تاراق... -یاتمامیسان هله؟! یاتما!... قورتاریرام. یاشیل‌گؤزلوم گلیب منیم گیزله‌ندیییم تاختا-توختا قالاغی‌نین قاباغیندان کئچنده اوره‌گیم سینه‌مدن چیخیب، یئره آیاقلاریمین آلتینا دوشدو. من اؤز یئریمده قورویوب، قالمیشدیم. حرکت ائله‌مه‌یه حالیم یوخ ایدی. سنین آغلینا گلرمی  دهلیزین بورولان یئریندن، منیم گؤرمه‌دیییم طرفدن کیم چیخدی؟! «تاق-تاراق، تاق-تاراق...» -رازی چیخدی. ایدبار رازی. اگیله-اگیله اوغرون-اوغرون اورا-بورا باخیب، تئز-تلسیک گئدیب، گیردی صینفه. سن ده دئییرسن، محبت بئله گلدی، بئله گئتدی... او واختدی، بو واختدی من سئوگی-محبت‌ نه‌دیر بیلمه‌رم، بیلمک ده ایسته‌میرم. هر شئی اؤلدو منیم اوچون.  ایندیینه قدر گونوم بو یوللاردا  ائله بو قاتاردا کئچیردی. یوردوم سنی، یاتاق!...  گئجه‌ن خئیره قالسین. من گؤزلریمی یومدوم. یئنه ده قایسی، گیلاس،  ویشنه آغاجلاری چیچک آچان بیر مکتب حیه‌طینده ایدیم. گون ایشیغی حزین-حزین نورونو اطرافا یاییردی. تورپاغین عطری آدامی بی‌هوش ائدیردی... بیردن بو یاز طراوتی ایله دولو حیه‌طه لئیسان یاغیشی یاغماغا باشلادی.  بیر نئچه ثانیه‌ ایچینده نه گول-چیچکدن اثر-علامت قالدی، نه آسوده-آسوده اوچوشان قوشلاردان... کوپه‌نین قاپیسی شصتله یانا آچیلیب شیشمان بلدچی، قادینی ایچه‌ری بوراخاندا من دیکسینیب گؤزلریمی آچدیم. یاتیردیم‌می، آییق ایدیم‌می بیلمیرم. بلدچی قادینین گومراه  قالین سسی کوپه‌نی باشینا گؤتوردو: -چای، چای واختیدی. چایلارینیز گلدی.  قالخماق لازیمدی. بیر ساعتدان آز واختیمیز قالیب. اینشاللاه بو دفعه‌ گئجیکمه‌ریک. سن هله باییرداکی لئیسان یاغیشا باخ، یاغیشا... یا قریب ایمام رضا... بلدچی قادین غریبه بیر سلیقه ایله ال-آیاق ائله‌ییب، چای ایستکانلارینی، لیمون قابینی، بالاجا قند قابینی کوپه‌ده‌کی میزین اوستونه دوزدو. قونشوم آرتیق اؤزونه ساهمان-سلیقه وئریب، منیم قارشیمداکی یاتاقدا اوتورموشدو. قاش-قاباقلا پنجره‌دن چؤله باخیردی. یاغیشین الیندن پنجره‌دن او طرفده هئچ نه‌یی سئچمک اولموردو. او ایسه یئنه ده قاتارین یک نسق «تاق-تاراق» سسی‌نین آهنگینه اویغون اولاراق باشینی آشاغی-یوخاری ترپتمکده ایدی. -سنین سئودییین موربّا‌دان قالماییب باغیشلا... بلدچی قادین بو سؤزلری قونشوما عنوان‌لاییب شیشمان بدنینی قاپییا طرف چئویرمزدن اوّل منی اؤز یاشیل گؤزلری ایله دقتله سوزه‌رک گولومسوندو. سونرا کؤکسونو اؤتوروب کوپه‌دن چیخدی. قونشوم بو قادینین سؤزلرینه هئچ بیر عکس‌العمل وئرمه‌دی. تکرلرین سسی یئنه قولاق دئشمه‌یه باشلادی: «تاق-تاراق، تاق-تاراق»...   سون  https://t.me/Adabiyyatsevanlar

-هامان او گون من یئنه اؤز یئریمی توتموش ایدیم و تاختاداکی دئشییه گؤزلریمی دیکمیشدیم. بودور بیرینجی درسین زنگی وورولدو. او یئنه ده زنگ وورولاندان  دهلیزده‌کی گئدیش-گلیش ییغیشاندان سونرا گلدی. دهلیزی بورولدو و تاختا ییغناغی‌نین یانیندا... یاشیل‌گؤزلوم غفلتاً آیاق ساخلادی. گؤزلرینی منیم باخدیغیم دئشییه دیکدی. بئله بیر یاخینلیقدان منیم گؤزلریم قاماشدی. اونون آستا سسی یاغ کیمی جانیما یاییلدی: -بیلیرم اورداسان. هر گون گلیب اوردا گیزله‌نیب، منی گؤزله‌ییرسن... من حرکتسیز قالمیشدیم. جینقیریمی دا چیخاردا بیلمیردیم. نفس آلماغا بئله قورخوردوم. منی طلسمه سالمیشدیلار. -ایسته‌ییرم بیله‌سن، منیم ده اوره‌گیم چوخدان سنینکی اولوب. من ده سنی دونیالار قدر سئومیشم. هر مکتبه یاخینلاشاندا اوره‌گیم گوپپولداییر. سنی تنفّس‌ده گؤره‌جه‌ییمی مین جور خیال ائدیرم. ائشیت منی! منی بیر داها بوردا بئله گؤزله‌مه. بو تاختا-توختانین دا آرخاسیندا گیزلنمه! گل سنینله کلوبدا کینو آخشامی کینودان اوّل گؤروشک. داها هئچ کیمدن گیزلتمه‌یک سیرّیمیزی. قوی بونو هامی بیلسین... دانیشدیق باخ! صاباحدان بوردا دورما. من داها گئدیم، سن ده گئت درسه. گئج قالدیق، آمّا بیل اوره‌گیم سنینله وورور. یاشیل‌گؤزلوم بو سؤزلری دئدی، منیم هوشومو الیمدن آلدی. گئدرکن هله بیر دوداقلارینی بیر-بیرینه سیخیب تاختا دئشیییندن منه هاوا اؤپوجویو ده گؤندردی. من ده اؤز نؤوبه‌مده دئشییین بو بیری طرفینده دوداقلاریمی بیر نئچه دفعه‌ آچیب بیر-بیرینه سیخدیم. گؤزلریم یاشارمیشدی. او گون مکتب حیه‌طینده‌کی گول-چیچه‌یین عطری عالمی باشینا گؤتورمه‌دیمی، گؤتوردو. قوشلارین شن‌جه جه‌جه‌ینی من بو گون ده اونودا بیلمیرم. یوخسا کی بو «تاق-تاراق» آدامی لاپ گیج ائدیر... او گون من باشا دوشدوم کی، دونیانی سئومک نه دئمکدیر. بو، قارشینا کئچن هر آدامی، تانیدین یا تانیمادین، سئومک دئمکدیر. من او گون بوتون دونیانی سئویردیم. تکجه اونو سئومک آزیما گلمیشدی. خوشبختلیک ده بو ایدی. تکجه سئودییینی سئومیرسن، قارشینا کئچن هر آدامی، حتی دوشمنینی سئویرسن. ایدبار رازی بئله منه گؤزل-گؤیچک بیر اوغلان کیمی گؤرونوردو. قاتار حرکتینی یاواشیتدی. دمیر تکرلرین جانینا اَیلج‌لر(ترمز) نئجه یاپیشدی‌سا، ات تؤکن بیر سس چیخدی، آمّا قاتار دایانمادی. دریندن نفس دریب، فیسیلدادی و یئنه ده یاواش-یاواش سرعت ییغماغا باشلادی. «تاق-تاراق، تاق-تاراق...» قونشوم داوام ائدیردی: -او گونون سحری مکتبه نئجه گلدیییمی خاطیرلامیرام. اصلینده گلمیردیم، اوچوردوم. بوتون گئجه‌نی یاتمامیشدیم، فیکریمده جوربه‌جور خیاللار، داها دقیق دئسم، خیال -پلوولار قوروردوم. دهلیزین بورولان یئرینی آز قالا سوروشوب، کئچدیم. ایسته‌دیم تاختا ییغناغینا بیر تپیک ووروب یانیندان اؤتوم کئچیم. ائله بیل، کیمسه منه دئدی کی، گل بو گون آخیرینجی دفعه‌ بو قیزی سن بوردا گؤزله، گلنده چیخ قارشیسینا، الینی الینه آل، گؤزونو گؤزونه‌ دیک... نهایت، زنگ وورولدو. دهلیزدن ال-آیاق.چکیلدی. ساکیتلیک اطرافی بورودو. اونون گلیشینی اوندان اوّل گلیب اطرافا یاییلان قوخوسوندان دویدوم. آیاق سسلری نهنگ دئولرین آیاق سسلری کیمی آغیر و واهیمه‌لی ایدی. دهلیزین بورولان یئرینه چاتاندا دایاندی. اوّلجه دال-دالی اییلیب دهلیزین من اولان طرفینه باخدی. ائله‌بیل  یوخلاییردی کی، کیمسه وار، یوخسا یوخدو. سونرا اوزونو دهلیزین منه گؤرونمه‌ین طرفینه توتوب منیم گؤره بیلمه‌دیییم، کیمینله ایسه دانیشماغا باشلادی. آرامیزدا تخمیناً ۵-۶ آددیملیق مسافه‌ وار ایدی. آمّا من اونون دئدیکلرینی بیرجه-بیرجه ائشیدیردیم. تاق-تاراق، تاق-تاراق... -اونون ایلک سؤزلری منی سکسه‌ندیرمه‌دیمی، سکسه‌ندیردی. او سؤزلرین کیمه عنوان‌لاندیغینی گؤره بیلمیردیم. آمّا من بو سؤزلری آرتیق تانیییردیم. بو سؤزلری من دونندن دفعه‌-دفعه‌ اؤزوم-اؤزومه تکرار ائدیب، ازبرله‌میشدیم. یاشیل‌گؤزلوم دئییردی... تاق-تاراق، تاق-تاراق... -هه، یاشیل‌گؤزلوم منیم! گؤره بیلمه‌دیییم او طرفده‌کی آداما بئله دئییردی: -بیلیرم  هر گون بوردا گیزله‌نیب منی گؤزله‌ییرسن. هر گون گلیب منی گؤزله‌مکدن یورولمورسان. دوز دئمیرم؟!  ایسته‌ییرم بیله‌سن منیم ده اوره‌گیم چوخدان سنینکی اولوب. من ده سنی دونیالار قدر سئومیشم. هر مکتبه گلنده اوره‌گیم گوپ‌پویداییر. سنی نئجه گؤره‌جه‌ییمی خیال ائدیرم. آمّا داها سن منی بوردا گؤزلمه! گل سنینله کلوبدا گؤروشک. کینو گونونده، داها هئچ کیمدن سیرّیمیزی گیزلتمه‌یک. دانیشدیق؟!  من داها گئدیم، سن ده گئت درسه. گئج قالدیق، آمّا اوره‌گیم بوردا سنینله قالیر بیله سن...  اونون بو دئدیکلری عیناً دونن دئدیکلری ایدی. نه آرتیق  نه‌ اسکیک...

صینفیمیزده‌کی «ایدبار رازی» ایله بؤیوک-بؤیوک شهرلره گئده‌جه‌ییمیزی گؤزل-گؤزل یئرلری گزه‌جه‌ییمیزی سئویب-سئویله‌جه‌ییمیز گؤزل-گؤیچک قیزلاری آغیز لذّتی ایله هر آخشام حیه‌طیمیزین قاباغیندا اوتوروب گؤتور-قوی ائدیردیک. صینفیمیزین بوتون اوغلانلاری بیر ایل، ایکی ایل بوندان اوّل هانسی‌سا قیزلارا وورولموشدولار. بعضی‌لری سئویب، سئویلیردی. بعضی‌لری محبتدن یانیب قوورولوردو. من و ایدبار رازی سئوگی پاییمیزی بؤیوک شهره عالی مکتبه ساخلاییردیق. ریل‌لردن گلن یک نسق «تاق-تاراق» سسی آرتیق ائشیدیلمیردی. -او قیز بیزیم مکتبیمیزه اونونجو صینیفده گلدی. عائله‌‌سی‌ایله باشقا رایوندان کؤچموشدولر. اونو قونشو صینفه یئرلشدیردیلر. من اونو ایلک دفعه‌ مکتب دهلیزینده گؤرن کیمی نفسیم توتولدو. سینه‌م‌ده نه ایدیسه آز قالا یئریندن چیخدی.  من اونا ائله او ساعت بیر کؤنولدن مین کؤنوله وورولدوم. سن دئمه، بئله ده اولورموش. سونرالار دهلیزده اوز-اوزه گلدیگیمده گؤزلرینه باخماغا بئله قورخوردوم. من بو رنگده گؤز هئچ هاردا گؤرمه‌میشدیم. یاشیل گؤزلرینی اوتانمادان، چکینمه‌دن آداما زیلله‌ییر  ائله تأکیدله باخیردی کی، ائله‌بیل باخیشی سنین ایچیندن تلوزیون-رادیو دالغالاری کیمی کئچیب آرخاندا نه وارسا اونا نفوذ ائدیر. سنین اؤزونو ایسه یوخ، گؤرمور  یاشیل گؤزلر سنی آهن‌ربا کیمی اؤزونه دوغرو چکیر، سنین باخیشینی اؤزونه ساری یؤنلدندن سونرا ایسه چوخ اعجازکار شکیلده یانا چکیلیر. بو زامان گؤزلری‌نین درینلییینده گیزلنمیش بوشلوق آچیلیر. سنین باخیشین اونون گؤزلری‌نین یانیندان اؤتوب، هامان بوشلوغا یووارلانیر. بئینیمده قریبه مقاملار جانلانیردی. من او بوشلوغا یاشیل‌گؤزلومون ظریف اندامینی قوجاقلاییب اونونلا بیرگه یووارلانیردیم. اؤپوب-اؤپوب دیشله‌ییب، دویماییردیم. بیر-بیریمیزه دونیانین بوتون شیرین شهوتلی سؤزلرینی دئیه-دئیه او بوشلوقدا آز قالا گوله‌شه-گوله‌شه قالیردیق. سونرا یئنه من بوشلوقدان بو طرفه مکتب دهلیزینه قاییدیردیم. اونون اعتناسیز گؤزلری منی یئنه قایتاریب دهلیزین باشینا گتیریردی. اعتناسیز یاشیل گؤزلر منه بیر حقیقتی آشکار بیان ائدیردی. بو آدامین منه قارشی بیگانه اولماسینی، مکتب دهلیزینه قاییداندان سونرا من اؤزومه بو گئن دونیادا راحت یئر تاپا بیلمیردیم. اونونلا بیرجه کلمه کسمک، هئچ اولماسا اونا اولان سئوینج دولو-آجی دولو حسّلریمی سؤیله‌مک منیم اوچون ال‌چاتماز بیر خولیا ایدی. صینیف یولداشیم، حیه‌ط قونشوم، ایدبار رازی یئنه ده سؤزونون یئرینی بیلمه‌یه-بیلمه‌یه دئیینیردی: -نه تهر باخیرسان سن بو قیزا؟!  ائله بیل یئیه‌جکسن اونو. نه گؤرموسن بو یاشیل‌گؤز سونادا؟!  اودو، نازلی وار، اونا نییه باخمیرسان؟!  سنی گؤره‌نده یئریشی ده دگیشیر... -ایدبار رازی گویا منیم حالیما یانیردی. من ایدبار رازی‌یه دوز-عمللی بیر جاواب وئره بیلمیردیم. یا قریب ایمام رضا، من ایدبار رازی‌یه نئجه دئیه‌یدیم کی، بو چلیمسیز  یاشیل‌گؤز قیزدان اؤترو جانیمی بئله فدا ائده‌رم؟! ایدبار رازی منی آنلامازدی. بیزیم مکتبین ایکینجی مرتبه‌سینده اوزون بیر دهلیز وار. اورتادان ایکی یئره بؤلونوب، ساغا دؤنوردو. دؤنن یئرده کونجده بیر تاختا قالاغی نه زاماندان بری آتیلیب، قالمیشدی. هامی بو تاختا قالاغینی اونودوب، گئتمیشدی. بو تاختا قالاغی‌نین آرخاسیندا من اؤزومه بیر گیزلی یئر دوزه‌لتمیشدیم. هر سحر اوردا گیزله‌نیب یاشیل‌گؤزلومون مکتبه گلمه‌گینی گؤزلردیم. من اونون گلیشینی دهلیزین او بیری طرفیندن، هله گؤرونمه‌دییی یئرده ایکن قوخوسوندان حسّ ائدردیم. تاختالارین آراسیندا بیر بالاجا دئشیک آچمیشدیم، او دئشیکدن باخیردیم. همیشه بیرینجی درسه گئجیکردی. یاشیل‌گؤزلوم بوش دهلیزی دؤنوب قنشریمدن کئچنده اوره‌گیم آز قالا دایانار و من نفسیم تنگییه-تنگییه بو قیزین یانیمدان اؤته‌رک گؤزدن ایتیب صینفه گیرمه‌گینی ایزلردیم. بعضاً او گلنه قدر اونو گؤزله‌مک، اونون گلیشیندن داها لذّتلی اولوردو. او باهار مکتب حیه‌طینده‌کی قیزیل‌گوللر بیر داها او جور بیتمه‌دی. او جور، یعنی  ائله اوره‌کدن، ائله عطیرلی، ائله آل-الوان، مین بیر رنگلی... -گونلرین بیر گونو... -بورادا قونشوم سؤزلرینه آرا وئردی و بوغازینی آریتلادی. یئنه قاتار تکرلری‌نین ریل‌لرله تماسیندان دوغان یک نسق «تاق-تاراق» سسی قولاق دئشمه‌یه باشلادی. -قولاغین منده‌دی؟! -قونشومون جود سسی خنجر کیمی هاوایا ساپلاندی. من اؤزوم یئریمده اوزانا-اوزانا، ائله بیل هامان باهارین طغیان ائدن چیچکلرینی گؤرمه‌یه باشلامیشدیم. او باهارین رایحه‌سینی دویوردوم. چیچکلر حقیقتاً  اوره‌کدن آچمیشدیلار. قونشوم دئین قدر گؤزل ایدیلر و حتی چیچک کوللاری‌نین اوستونده سیغیرچینلار جیویلده‌شه-جیویلده‌شه دؤوره ووروردو. من او باهارین ایچینده ایدیم.

«قاتارداکی آدام»   «کمال عبدولله‌»ین حئکایه‌سی کوچورن:« ویدا حشمتی» حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر» قاتار یاواش-یاواش حرکته گلدی. دریندن سیلکه‌له‌نیب اوره‌کدن فیت وئردی و آلا یاریمچیق فانار ایشیغینا بورونموش بو زاواللی دوراقدان(ایستگاه) هوسله سییریلیب چیخاراق گئجه‌نین ظلمت قارانلیغینا بورونموش چؤللو-بیابانا داخل اولماغا باشلادی. بورا قدر من کوپه‌ده تک ایدیم. قاتار یولا داوام ائده‌نده سئویندیم کی، کوپه‌یه قونشو گلمه‌دی.  آمّا سئوینجیم اوزون چکمه‌دی‌. بیر قدر ریل‌لرین یک نسق سسینی ائشیتدیکدن سونرا کوپه‌نین قاپیسی باییر طرفدن دارتیلماغا باشلادی. بیر-ایکی اوغورسوز جهددن سونرا نهایت قاپی هجوم‌لا یانا، اؤز یوواسینا دوغرو شاققیلتی‌یلا یول ائدیب آچیلدی. اوزون بویونا باخمایاراق ایکی‌قات اولموش یاشلی بیر کیشی الینده یول‌سبدی ایچه‌ری داخل اولدو: -سلام! آخشامین خئیر -سلام... من ممکن قدر چالیشدیم کی، سسیمده‌کی اوزونتو دویولماسین. بونا نایل اولدوم، یا اولمادیم، بیلمک اولماز. آمّا یئنی‌جه گلمیش بو قونشوم منیم «سلام»یمدان سونرا سولانمیش گؤزلری‌ایله ظنّ‌له، بیر قدر ده تعجبله منه باخدی. قاتار گئتدیکجه سرعتینی آرتیریردی. پنجره‌دن او طرفده‌کی زیل قارانلیق رنگه بورونموش چؤللو-بیابان قارا دلیک کیمی قاتاری اؤز ایچینه سوموروب، اودماقدا ایدی. ائله بیر گئجه دوشوردو کی، ائله‌بیل اؤز یئرینی ابديّاً قورویوب ساخلاماغا گلمیشدی. منیم یئریم آلت قاتدا ایدی. قونشوم الینده‌کی سبدی بیردفعه قالدیریب کوپه‌نین یوخاری مرتبه‌سینده‌کی اشیالار اوچون نظرده توتولموش بوشلوغا ایته‌له‌دی. سونرا بو آحیل کیشی، قوش یونگوللویو ایله سیچرایاراق منیمله اوز به اوزده، آمّا یوخاریداکی یئرینه  البته‌‌ کی، اللریله بدنینه دیرسک وئریب آتیلیب اوتوردو. ائله اوتوردوغو یئرده‌جه فیرلانیب اؤزو کوپه‌یه دؤندو. سونرا بو کیشی باشلادی سویونماغا. اوّلجه پئنجه‌یینی چیخاردی. کمالی قابلیّت‌له شالوارینی سویوندو. قاتاردا تئز-تئز زامان کئچیرن آداملارا خاص سلیقه ایله اونلاری یاتاغین آشاغی طرفینده‌کی آسیلقانا کئچیردی، الی ایله سیغاللاییب نهایت، یئرینه اوزاندی. بوتون بونلاری عادت‌کرده‌ شکیلده، چوخ بؤیوک بیر یئتکینلیک‌له ائتدی. اونو مشاهده ائله‌مک ماراقلی ایدی. بو آدام، ائله‌بیل  قاتاردا یاشاماق اوچون دوغولموشدو. اصل قاتار آدامی ایدی. اونون هر بیر حرکتی قاتارین ریل‌لرده چیخاردیغی تاق-تاراق سسینه هم آهنگ ایدی. آز قالا بیر آدام بویدا اولان واگن تکرلری‌نین یک نسق سسی اونون بدنی‌نین اینجه و کوبود تیتره‌ییشلری‌نین ایفاده‌سینه چئوریلیردی. یا دا عکسینه... قونشوم یاتاقداکی نازیک و آلابزک اؤرتونو اوستونه چکدی. باشی‌نین آلتینداکی آلچاق یاستیغی الی ایله بیر نئچه دفعه‌ دومسوکله‌دی و بوتون بونلاردان سونرا بیر آه چکیب، اوره‌گی‌نین درین یئریندن گلن آه‌ لا بیرگه بو سؤزلری دئدی: «یا قریب ایمام رضا...». سونرا کوپه ساکیتلیک ایچینده اریدی. واگن تکرلری‌نین یک نسق سسی آیدین شکیلده ائشیدیلمه‌یه باشلادی: تاق-تاراق تاق-تاراق... من یئریمین ایچینه گیریب اورا-بورا چؤنه‌رک بدنیم‌له سویوق یاتاغی قیزیشدیرماغا و صاباحا قدر هئچ اولماسا گؤزلریمین آجیسینی آلماغا چالیشدیم. بیر مدت کئچدی. تکرلرین یک نسق تاققیلتی‌سی قولاغیما آز قالا لای‌لا کیمی گلمه‌یه باشلایاندا یوخاریدان قونشومون خئیلی گومراه سسی ائشیدیلدی: -دئییرسن محبت دونیانین ان گؤزل نعمتیدیر؟ بئله دئدین ده سن؟! من آرتیق یومولماقدا اولان گؤزلریمی زور-گوج آچدیم. قونشومون «ایمام رضا»سینی خاطیرلادیم و بئینیمدن بونلار کئچدی: «محبت باره‌ده دانیشماق اوچون بوندان داها نامناسب واخت تاپماق ممکن اولمازدی... بئله ده ظلم اولار؟! و هم ده! من نه زامان بو معناسیز سؤزلری دئدیم، «یا قریب ایمام رضا!» -من سنی آنلاییرام. -قونشوم اوچون منیم اونو دینله‌ییب دینله‌مه‌مه‌ییمین بیر فرقی یوخ ایدی. -من سنی گؤزل آنلاییرام... چوخ آدام بئله دوشونور. آمّا اینان منه، بئله دییل.  یوخون گلمیرسه، سنه بیر احوالات دانیشیم. اعتراضین یوخدو کی؟! من آنجاق سوکوتدان عبارت جاوابیملا اعتراض ائده بیلردیم، بئله بیر اعتراضین ایسه قبول ائدیله‌جه‌یینه اومیدیم یوخ ایدی. منیم جاوابیمی هئچ کیم گؤزله‌مه‌دی. -او ایلین باهاری قایسی، گیلاس، ویشنه آغاجلاری‌نین آغ چیچکلرینه بورونوب بر-بزکلی گلین کیمی گلمیشدی... ایلک جمله‌‌ منی نئجه توتدوسا دقتیمی توپلادیم. -من رایون مرکزینده‌کی مکتبیمیزین سونونجو صینفینده اوخویوردوم. گله‌جک پلانلاریمی قوروردوم، اون ایللیکدن سونرا هانسی عالی مکتبده نئجه اوخویاجاغیمی بِئینیمده گؤتور-قوی ائدیردیم.

اوشاق ادبیاتی کارتون https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی «تکم چی» آستارانین مدرسه لرینده https://t.me/Adabiyyatsevanlar

• باغیشلا منی دوستوم! کئشگه سؤزونه باخیب، آزاد ائده‌یدیم سنی! اوندا بو قارتالا توتولمازدیم. من سنین حاقیندا یاخشی ایش گؤرمه‌دیم. سن منی اؤلومدن قوروماق ایسته‌ییردین. باغیشلا منی!. او ماجرادان سونرا مارالین احوالاتی بئله‌دیر: اووچوگلیب تله‌نین باغینی آچدی. اونو اؤلدورمه‌یه راضی اولمادی. اؤزاؤزونه دئدی: • بوگؤزل مارالی بازارا آپاریپ یاخشی قیمته ساتماق داها یاخشی‌دیر. بوگؤزللیکده حیوانی اؤلدوروب یئمک حئیف‌دیر.  اووچو مارالی چیگنینه آتیب یولا دوشدو. یولدا بیر کیشی‌یه راست گلدی. کیشی مارالین گؤزل آلا گؤزلرینی گؤروب اونا اوره‌یی یاندی. اؤزاؤزونه دئدی: • بیرگوناهسیزی ائولومدن قورتاران کیمسه، گوناهسیز اؤلمز. مارالی یاخشی قیمته اووچودان آلیب مئشه‌یه بوراخدی. اوگوندن بری مارالین باشقا حیوانلاری اینجیدیب لووغالاماغینی هئچ کیم گؤرمه‌دی. اوآناسی‌نین دَیرلی سؤزلرینی بوتونلوکله دوشونوب، هامی‌نین هامی‌یا مؤحتاج اولدوغونو آنمیشدی. گؤیدن اوچ آلما دوشدو، بیریسی سنین، بیریسی مارالین، بیریسی ده ناغیل دئیه‌نین. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی یازان:«لیلاکهن» حکایاتی از مرزبان‌نامه اوچونجو حئکایه: مارال‌ایله سیچانین حئکایه‌سی بیرگون وار ایمیش، بیرگون یوخ ‌ایمیش، اولو یاراداندان باشقا هئچ کیمسه یوخ ‌ایمیش.  آغاجلاری گؤیه باش قالدیرمیش، یام یاشیل گؤزل بیر مئشه‌ده، چوخلو حیوانلار یاشاییردی. اونلارگونده چوخلو خطرلرله راستلاشیردیلار. اونلار جانلارینی قورویوب خطردن قورتولماق اوچون بیربیرلرینه یاردیم ائدردیلر. اونلارین ایچینده، بالاجا بیر مارال دا وارایدی، کی بیرآز شیلتاق ‌ایدی. اؤزوندن بالاجا اولان حیوانلاری اینجیدیردی. آیاغینی سیچانین قویروغونا قویوب، یازیق سیچان یالوارمایینجا آیاغینی گؤتورموردو. سینجابین زحمتله بیر یئره توپلادیغی یئمکلری ووروب داغیدیردی. سینجاب اونا یالواریردیسا آنجاق مارال قولاق وئرمه‌ییردی. بئله‌لیکله اوندان  بالاجا حیوانلارین هامیسی مارال دان آجیقلی ‌ایدی‌لر. مارال مئشه‌یه چیخیرکن هامیسی قاچیب یووالاریندا گیزلنیردیلر.  مارالین آناسی هرگون اونا اؤیود وئریب، بئله دئیردی: • یاوروجوغوم! گؤزل مارالیم! دوسلارینی اینجیتمه! بیز بیر بیریمیزه یاردیم ائتمه‌لی‌ییک، بیر بیریمیزی قورومالی‌ییق. یامان گونوموزده تک یالقیز قالماماغیمیز اوچون هامی‌ایله‌ دوست اولوب هامینی الده ساخلامالی‌ییق. بالاجا مارال اؤزونه گووه‌نیب بئله دئییردی: • جانیم آنام! منیم هئچ کسین کؤمه‌یی گره‌ییم دئییل. اؤز باشلارینی ساخلایا بیلمه‌ین بوخیرداجا حیوانلارین کؤمه‌یی منیم نه‌ییمه گرک؟ بیر قاریشجا اولمایان سیچان، یوخسا بالاجا سینجاب منه نه یاردیم ائده‌جک؟ من اونلاردان چوخ بؤیوگم، قات تات اونلاردان گوجلویم. بیر ده کی من یالنیز گولمک اوچون اونلارلا شوخلوق ائدیرم. هئچ زامان اینجیتمیرم. مارالین آناسی اونا چوخ اؤیود وئریب آنجاق او آزائشیدیردی. بؤیوکلویونه، گؤزللیینه گووه‌نیردی. کیمسه‌نین یاردیمینا مؤحتاج اولماماغینا فخر ائدیردی. قارشینا چیخانی لووغالاییب اینجیدیردی. بیر نفرین باغری اوندان آغ دئییل‌دی.  گؤزونوز یامان گون گؤرمه‌سین، بیرگون سحرچاغی مارال یوواسیندان چیخیب باشی سویوخلوقلا یولا دوشدو. بیردن اووچونون تله‌سینده قالدیغینی آنلادی. او، اووچونون قوردوغو تله‌یه دوشموشدو. مارال عاغلینا گلن بوتون یوللاری سینادی، آنجاق تله‌دن قورتولا بیلمه‌دی. مارالین قارا بختیندن او گون آناسی یئمک تاپماق اوچون اوزاق یئره گئتمیشدی. اونا گؤره بالاسی‌نین  سسینی ائشیتمیردی. مئشه حیوانلاری نین چوخوسو دا هله یوخودایدیلار، هئچ زاددان خبرلری یوخ‌ ایدی. مارالین سسینی ائشیدنلرده یووالاریندان چیخمیردیلار، نییه کی چوخ واختلار یالاندان های سالیب یاردیم دیله‌میشدی. اونونچون کیمسه یوواسیندان چیخماییب او یالقیز کؤمکسیز قالمیشدی. نه قدر اَل آیاق چالدی، قورتولماغا بیر یول تاپا بیلمیردی. اوره‌یی دؤیونوردو، چوخ قورخوردو.آناسیندان باشقا کیمسه اونا یاردیم ائتمزدی، آنجاق آناسی دا یوخ ‌ایدی. اووچو بیردن یئتیشه‌یدی، نه ائده بیله‌جک‌ایدی؟ بیردن گؤزو یوواسیندان  چیخیب اونا باخان سیچانا ساتاشدی. پئشمان حالدا یالواراراق اونا دئدی: • منیم یولداشیم! منه یاردیم ائدرسنمی؟ بیلیرم، سنی چوخ اینجیتمیشم،آنجاق ایندی آجیق آچما واختی دئییل. سنی چوخ قورخوتموشام، یمکلرینی گؤتورموشم، بیلیرم. آنجاق هئچ زامان سنین اووچویا توتولماغینی ایستمه‌میشم. گَل ایتی دیشلرینله بو تله‌نین باغینی اوز، منی قورتار.  یالواریرام ایندی سنه. بوندان بئله اینجیتمه‌رم، سؤز وئریرم ایندی سنه. سنی تانری‌یا آند وئریرم، یالواریه‌ام. ایندی لره اووچو گلیب منی توتوب اؤلدورر، اَتیمدن عائله‌سینه دادلی یئمک بیشیره‌ر. منیم اوولانماغیما راضی سان؟ من اوولانیرسام آنام غصه‌دن اؤلر. سیچان سئوینجک مارالا باخیب آز جا دوشونوب بئله دئدی: • بالاجا مارال! سن منی چوخ اینجیتمیسن! منی قووالاردین، دفعه‌لرله آیاغین آلتدا منی ازیب گولردین. من سنین یئمه‌یین دئییلدیم کی، یوخسا سنین تای توشون ایدیم. سنین غنیمین‌ایسه دئییلدیم؟  نه اوچون او قدر منی اینجیدیردین؟ اولماز. ایندی قال یالوارا یالوارا. منیم یالوارمالاریم یادیندادیرمی؟! بوگون سنین نوبتین دیر. مارال دئدی: • یولو بو دئییل. من سنی ایجیدیردیم دوزدو، آنجاق هئچ واخت سنین اؤلومونه راضی دئییلدیم. ایندی فرقلی بیر دورومداییق. سیچان سایمازجا اوز دؤندریب، یئمه‌یینی آغزیندا چئینه‌یرک اوزاقلاشدی. مارال اوجا سسله:  • گئتمه!، گئتمه!، او الدن گئتمه!  ساقین، اؤزونوگؤزله! - قیشقیردی. سیچان مارالین هایینا باخمایاراق یولونا داوام ائتدی. او بئله بیلیردی کی مارال اؤزوندن اؤترو هایقیریر. بیردن اؤزونو بیر قارتالین جایناغیندا اسیر اولوب، هاوادا آسیلی قالماسینی دویدو. نفسی چیخمیردی، آنجاق ایش ایشدن کئچمیشدی. سیچانین بوغازی دویومله‌نیب، مارالا ساری باخیب دئدی:

اوشاق ادبیاتی لب لبی ساتان اوغلان جیغاز۲ یازار:«صمد بهرنگی» چئویرن:« منیژه جم‌نژاد» ✂️ پیس نظری واریدی آغا. ابوالفضل دئدی: آ...آغا... تاری وئردی ایستیردی، آغا، حاجی‌قلی‌نی دفه ایله اؤلدورسون، آ... تاری وئردی گو٘نده ایکی-اوچ یول کلاسا باش ووراردی. هردن ده لب‌لبی‌لرینی ساتیب قورتاراندان سونرا گلیب کلاس‌دا اوتوروب درسه قولاغ آساردی. بیرگون دئدیم: تاری وئردی ائشیتدیم حاجی‌قلی‌له ساواشمیسان، منه دئیه بیلرسن نه‌جور اولدو؟ تاری وئردی دئدی: کئچن‌لرین سؤزودور آغا. باشیزی آغریدارام. دئدیم: اؤز دیلیندن اولدن آخیرا، سوزلشمه‌نیزی ائشیتمه‌ییم چوخ‌دا خوشوما گلر. سونرا تاری‌ وئردی دانیشماغا باشلادی: چوخ باغیشلا آغا، منیم له باجیم اوشاقلیقدان حاجی‌قلی‌نین یانیندا ایشلردیک. باجیم مندن قاباق اورا گئتمیشدی. من اونون الی آلتیندا ایشلردیم. او ایکی تومن آلاردی، منده بیر آز اوندان آز. ایکی اوچ ایل قاباق ایدی. آنام گئنه ناخوشودو. ایشله‌میردی، آما اوتوراق دا اولمامیشدی. کرخانا دا اوتوز-قیرخ اوشاق دا واریدی- ایندی ده واردیلار- بئش-آلتی اوستامیز دا واریدی. منیم له باجیم سحر گئدیب گون اورتا چاغی قاییدار، ناهاردان سونرا گئدر، آخشام قاییداردیق. باجیم کرخانا دا چادرا اؤرتردی. آما دا کیمسه‌دن او٘ز توتمازدی. اوستالار بیزه دده یئری ایدیلر. اوبیری‌لر ده اوشاق ایدیلر حاجی‌قلی دا کی ارباب ایدی. آغا آخیرلرده شرف‌سیز حاجی‌قلی گلیب بیزیم ایکیمیزین باشی‌اوسته دوروب باجیما هئی باخیردی هردن ده اونون یا منیم باشیما ال چکیب، یئرسیزجه گو٘لوب کئچیردی. من پیس دو٘شونموردوم، سانیردیم اربابیمیزدی محبت ائلیر . بیرزامان کئچدی. بیرجوما آخشامی هفته‌لییمیزی آلاندا، باجیما بیرتومن آرتیق وئریب دئدی: آنانیز ناخوشدو، بونو اونا خرجله‌یین. سونرا باجیمین او٘زونه گو٘لدو، منیم هئچ خوشوما گلمه‌دی. باجیم سانکی قورخموشدو، بیرسؤز دئمه‌دی، ایکیمیز آنامین یانینا گلدیک. حاجی‌قلی آناما آرتیق پول وئردیینی ائشیدینجه، فیکره گئتدی دئدی: دا بوندان سونرا آرتیق پول آلمازسینیز. صاباحدان من گؤردوم اوستالار، بیزدن بویوک اوشاقلار اؤز آرالاریندا پیچیلداشیرلار، یاواش منیم له باجیم ائشیتمه‌دن، بیر سؤز لر دئییرلر. آغا، اوبیری جوما آخشامی هامی‌دان آخیر مزدوموزو آلماغا گئتدیک. حاجی اؤزو دئمیشدی باشی آییق اولاندا یانینا گئده‌ک. حاجی، آغا اون بئش قیران آرتیق وئریب دئدی: صاباح ائویزه گله‌جه‌یم، ننه‌زه بیر سؤزوم وار. سونرا باجیمین او٘زونه گولدو، منیم‌ده هئچ خوشوما گلمه‌دی. باجیمین رنگی قاچدی، باشینی آشاغی سالدی. آغا منی باغیشلا. اؤزون دئدین هامیسی‌نی دئیم- اون بئش قیرانی حاجیا ساری توللاییب دئدیم: بیزه آرتیق پول لازیم دئییل. ننه‌مین آجیغی گلیر. حاجی گئنه گو٘لوب دئدی: جانیم ائششک اولما. سنه، ننه‌نه گؤره دئییل، آجیغیز گله یا خوشوز گله...سونرا اون بئش قیرانی گؤتوردو باجیمین الینه قویماق ایسته‌دی- باجیم دالی چکیلیب قاچدی ائشیه. حیرصیمدن آغلاماغیم توتدو. میز اوسته دفه واریدی. گؤتوروب توللادیم. حاجی‌نین او٘زونو کسدی، قانادی. حاجی باغیردی، یاردیم ایسته‌دی. من ائشیه قاچدیم، دا نه اولدوغونو بیلمه‌دیم. ائوه گلدیم باجیم ننه‌مین یانیندا سیخیلیب اوتوروب آغلیردی. گئجه، آغا کدخدا گلدی. حاجی‌قلی منیم الیمدن شکایتچی اولوب دئمیشدی: ایستیرم اولار لا قوهوم اولام، یوخسا اوغلانی امنیه الینه وئرردیم، دده‌سینی یاندیراردیلار. سونرا کدخدا دئدی: حاجی منی ائلچی گؤندریب. هه یا یوخ؟ حاجی قولونون آرواد- اوشاغی ایندی‌ده شهرده دیلر، آغا. آیری دؤرد کندده ده صیغه‌سی وار. منی باغیشلا آغا. یئکه دوغوز کیمی‌دی آغا. کو٘له، یوغون آغ-قارا ساققالی، بیردست مصنوعی‌دیش نئچه‌سی ده قیزیل دی، الینده ده اوزون تسبیحی. سیزدن ایراق یئکه قارتلامیش بیر دوغوز. ننم کدخودایا دئدی: منیم یوز قیزیم اولسا بیرینی او قوجا کافتارا وئرمرم. بیز گؤردویوموزو گؤردوک. بسیمیزدی. کدخودا سن اؤزون بیلیرسن بئله آداملار گلیب بیز کر-کندلی‌لرله دوغرو دو٘زگون قوهوم اولمازلار... آغا، کدخدا دئدی: هه سن دو٘ز دئییرسن. حاج‌قلی صیغه ایستیر. آما راضی اولماسان اوشاقلاری قووار، سونرا دا امنیه دردسری زادی...بونو دا بیل! باجیم آنامین دالیندا میسیب هیچقیرتی‌سی‌نین آراسیندا دئییردی: من دا کرخانایا گئتمه‌یه‌جم...منی اولدورر...سحر باجیم ایشه گئتمه‌دی. من تک گئتدیم. حاجی‌قلی قاپی دا دورموشدو، تسبیح چئویریردی. من قورخدوم آغا، یاخین گئتمه‌دیم. حاجی‌قلی او٘زونون یاراسینی  پارچا ایله باغلامیشدی، دئدی: اوغلان گل گئت ایچری، ایشیم یوخدو. من قورخا قورخا یاخینلاشدیم، قاپی‌دان کئچنده بیله‌ییمی توتوب کرخانانین حیطینه سالیب تپیک،  یومروق لا دو٘شدو جانیما.  سونوندا اؤزومو قورتاریب گئدیب دوننکی دفه‌نی گؤتوردوم. ائله وورموشدو، شیلیم-شهره اولموشدوم. آردی وار... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی کیتاب تانیتیمی https://t.me/Adabiyyatsevanlar