بوطیقای فضا

سرپناه‌های اضطراری ساخته‌شده توسط مردم در سرپل ذهاب با استفاده از مصالح بومیِ منطقه و با هدایت پویا خزائلی و همکارانش. @PoeticsofSpace

بالا: نمونه‌ای از سرپناه‌های ساخته‌شده زیر نظر شیگرو بان. پایین: استودیوی شیگرو بان در ژرژپمپیدو، ساخته‌شده از لوله‌های مقوایی - سال۲۰۰۵ (پویا خزائلی، معمار ایرانی، در مرکز تصویر). @PoeticsofSpace

👆برخی از کتاب‌های حوزۀ فلسفۀ معماری، «به‌مناسبتِ روز جهانی فلسفه». @PoeticsofSpace

مجموعۀ فلسفی «کورا» ویراستۀ آلبرتو پرز-گومز، که هفت جلد از آن منتشر شده است. Chora: Intervals in the Philosophy of Architecture (1-7), Alberto Pérez-Gómez,‎ Stephen Parcell, 1994-2016 @PoeticsofSpace

فلسفۀ معمارانه Architectural Philosophy, Andrew Benjamin - 240pages - Bloomsbury Academic - 2001 @PoeticsofSpace

فلسفۀ معماری Philosophy of Architecture, Christian Illies & Nicholas Ray - 164pages - Cambridge Architectural Press - 2014 @PoeticsofSpace

* «فلسفه برای معماران» کتابِ «فلسفه برای معماران»، پیش‌درآمدی جذاب و آسان برای درک مسائل فلسفی معماران در تئوری‌های معماری است و ایده‌های فلسفی را به شیوه‌ای روشن و برانگیزاننده مورد کاوش قرار می‌دهد. مباحث کتاب از نظریات افلاطون و ارسطو آغاز می‌شود اما به‌طور کلی بر فلسفه در سده‌های نوزدهم و بیستم متمرکز است. این کتاب هم‌چنین نشان می‌دهد که چگونه تغییر و تحولات دیدگاه‌های فلسفی، بر نحوۀ اندیشیدن معماران دربارۀ جهان و مکان‌های آن تأثیر می‌گذارد. کتاب در نُه فصل با عناوینِ زیر تدوین یافته است: ۱. افلاطون ۲. ارسطو ۳. تولد مدرنیته ۴. امانوئل کانت ۵. رمانتیسیسم و تاریخ‌گرایی ۶. پدیدارشناسی و هرمنوتیک ۷. حکما و فلسفه ۸. فلسفۀ تحلیلی ۹. جمع‌بندی شاکلۀ این کتاب را باید حاصل تلاشی در راستای مکان‌یابی مسائل اصلی معماری در متن گسترده‌ترِ فلسفی‌شان دانست. اگر هدف خواننده درک برخی ایده‌های خاص فلسفی در متن فلسفی‌شان است، باید آن دسته از ایده‌های فلسفی که مقدم بر آن متن بوده و آن را شکل‌ داده‌اند نیز مورد مطالعه قرار دهد. ازآنجاکه فیلسوفان، به طور معمول ایده‌های خود را در واکنش به پیشینیان خود صورت‌بندی می‌کنند، بنابراین بخش‌بندی این کتاب نظم تاریخی فیلسوفان را رعایت کرده‌ است. هم‌چنین مترجم کتاب، توضیحات مفصلی را به‌صورت پانوشت به آن افزوده است که درک مطالب را برای خوانندگان، و به‌ویژه برای دانشجویانی که آشنایی چندانی با مباحثِ تخصصیِ حوزۀ فلسفه ندارند، آسان‌تر می‌نماید و نیاز به مراجعه به منابع اصلی را کمتر می‌کند. @PoeticsofSpace

#معرفی_کتاب «فلسفه برای معماران» نوشتۀ برانکو میتروویچ انتشارات فکر نو Philosophy for Architects, Branko Mitrovic - 2011 @PoeticsofSpace

* شیگرو بان: پناهگاه‌های اضطراری از جنس مقوا من ساختمان‌ها را با کاغذهایی مثل این لولۀ مقوایی می‌سازم. در جوانی بسیار خوش‌شانس بودم که برندۀ مسابقه دومین پمپیدوسنتر فرانسه شدم. اما به‌عنوانِ یک معمار، بسیار ناراضی و مأیوس بودم، زیرا ما برای جامعه کاری نمی‌کردیم. ما در اصل برای افراد صاحب‌منصب، ثروتمندان، دولت، و بسازوبفروش‌ها کار می‌کردیم. آن‌ها ما را استخدام کرده بودند تا پول و قدرت‌شان را به‌وسیلۀ آثار معماری به نمایش بگذاریم. با این حال، افراد زیادی هستند که خانه‌هایشان را به‌واسطۀ بلایای طبیعی از دست می‌دهند. البته باید بگویم که این‌ها بلایای طبیعی نیستند. زلزله هرگز مردم را نمی‌کشد، بلکه فروریزی ساختمان‌هاست که مردم را می‌کشد و معماران مسئول آن هستند. مردم نیاز به خانه‌های موقت دارند، اما هیچ معماری بر روی آن کار نمی‌کند، چرا که ما زیادی درگیرِ کار برای افراد ممتاز جامعه هستیم. به همین دلیل بود که تصمیم گرفتم در مناطقی که فاجعه می‌دهد، کار کنم. در سال ۱۹۹۵، در کوبه ژاپن، زمین‌لرزۀ بسیار بزرگی داشتیم و تمام شهر بعد از زلزله در اثرآتش‌سوزی کاملاً سوخت. پیش از آن، تعداد زیادی پناهندۀ ویتنامی در کلیسای کاتولیک زندگی می‌کردند که پس از آن تخریب شده بود. به کشیش گفتم «چرا ما کلیسا را با لوله مقوایی نسازیم؟» و او گفت: «خدای من! مگر دیوانه‌ای؟ بعد از یک آتش‌سوزی، این چه پیشنهادی است که می‌دهی؟» نااُمید نشدم و شروع کردم به گفتگو با مردم، و ویتنامی‌ها را ملاقات کردم. آن‌ها زیر یک تکه پلاستیک در پارک زندگی می‌کردند. اعانه جمع کردم و پناهگاهی برای‌شان ساختم. با همکاری دانشجویانم، پنجاه واحد پناهگاه ساختیم. در نهایت، کشیش به من اعتماد کرد تا ساختمان را دوباره بسازم. او گفت: «تا زمانی که خودت پول جمع کنی و دانشجویانت را برای احداث بیاوری، می‌توانی این کار را بکنی.» برای احداث کلیسا، پنج هفته وقت صرف کردیم تا برای سه سال برپا باشد، ولی در واقع برای ده سال آنجا ماند چون‌که مردم دوستش داشتند. سپس در تایوان، زلزله‌ای بزرگ اتفاق افتاد، و ما پیشنهاد کردیم که این کلیسا را هدیه کنیم، بنابراین آن را برچیدیم و برای‌شان فرستادیم تا توسط افراد داوطلب دوباره ساخته شود. و هنوز هم در تایوان به عنوان یک کلیسای دائمی پابرجاست. آن‌گاه فکر کردم که چه ساختمانی دائمی و چه ساختمانی موقتی است؟ حتی ساختمانی که از کاغذ درست شده می‌تواند پایدار و دائمی باشد در صورتی که مردم دوستش داشته باشند. و یک ساختمان بتنی هم می‌تواند موقتی باشد، اگر فقط برای به‌دست‌آوردنِ پول ساخته شده باشد. در سال ۱۹۹۱، در ترکیه، زلزلۀ بزرگی رخ داد، به آنجا رفتم تا از مواد محلی برای ساخت پناهگاه استفاده کنم. همچنین در سال ۲۰۰۱ در غرب هند یک پناهگاه ساختم. در سال ۲۰۰۴، در سریلانکا بعد از زلزله و سونامی سوماترا، من یک روستای ماهیگیری اسلامی را بازسازی کردم. در سال ۲۰۰۸، در چندو، در استان سیچوان چین، حدود ۷۰٫۰۰۰نفر کشته شدند، به ویژه آن‌که مدارس بسیار زیادی به دلیل فساد بین مسئولین و پیمانکاران تخریب شدند. من دانشجویان ژاپنی‌ام را به آن‌جا بردم. در کمتر از یک ماه، ۹کلاس درس به مساحت بیش از ۵۰۰متربع را ساختیم که هنوز هم مورد استفاده قرار می‌گیرد، حتی بعد از زلزلۀ اخیرِ چین. @PoeticsofSpace

شیگرو بان: پناهگاه‌های اضطراری مقوایی این ساختمان‌های‌ موقت، به دلیل محبوبیت‌یافتن میان مردم، برای مدت‌های طولانی مورداستفاده قرار می‌گیرند. لینک مشاهده در TED: https://goo.gl/TpynaS @PoeticsofSpace

* زلزلۀ هاییتی، فاجعۀ طبیعی یا فاجعۀ مهندسی؟ همۀ ما از حجم عظیم تلفات مردمی در زلزلۀ هاییتی شنیده‌ایم، اما به اندازۀ کافی دربارۀ دلایل این تلفات گفته نشده است. در واقع این ساختمان‌ها بودند و نه زلزله، که ۲۲۰هزار نفر را در هائیتی کشته، ۳۰۰هزار نفر را زخمی کرده، ۱.۲میلیون نفر را آواره، مسیر غذارسانی را بسته، و نیز راه کمک‌رسانی و آب‌رسانی را به مردمان سراسر کشور مسدود کردند. این بزرگ‌ترین فاجعۀ شهری در دهۀ گذشته است؛ البته نه فاجعه‌ای طبیعی. بلکه یک «فاجعۀ مهندسی». پس از زلزله، ما مهندسان زلزله را به این کشور فرستادیم تا بفهمند دلیل فروریختن ساختمان‌ها چه بوده. تا دریابیم چه چیز امن بوده و چه چیز نبوده. ما بیش از ۱۵۰۰ساختمان را بررسی کردیم؛ مدرسه‌ها، مراکز مسکونی، و نیز مجتمع‌های پزشکی و اغذیه‌فروشی‌ها. ما ساختمان‌های دولتی را نیز بررسی کردیم. پس از مشاهدۀ فروریختن همۀ این ساختمان‌ها به یک شکل، به این نتیجه رسیدیم که هیچ چیز جدیدی وجود ندارد. دلیل ریختن، همان بوده که همیشه بوده: دیوارها و اسلب‌ها به‌درستی به ستون‌ها متصل نیستند. سقف از ساختمان آویزان است. ساختارهای معلق، یا غیرمتقارن، که به شدت لرزیده و فرو ریخته‌اند. مصالح ساختمانی نامرغوب، سیمان ناکافی، نبود مهار کافی روی آجرها، و میلگردهای نرم که در معرض رطوبت خورده شده‌اند. اکنون می‌دانیم چگونه باید ساختمان‌های مناسب ساخت و این راه‌حلِ ماست برای همۀ این ایرادها. به شیلی نگاه کنید؛ یک ماه پس از زلزله‌ای به قدرت ۸.۸ ریشتر. یعنی ۵۰۰ برابرِ قدرت زمین‌لرزه‌ای به قدرت ۷.۰ ریشتر که پایتخت هاییتی را لرزاند. کم‌تر از ۱۰۰۰ کشته، که اگر نسبت به جمعیت حساب کنیم، می‌شود کم‌تر از ۱درصدِ جمعیت تلفات زلزلۀ هاییتی. تفاوت میان زلزلۀ شیلی و هاییتی در چه بوده است؟ استاندارد لرزه‌شناسی و ساختمان‌سازی، یعنی درنظرگرفتنِ ساختمان‌ها به‌صورتِ یک مجموعه - دیوارها و ستون‌ها، سقف‌ها و اسلب‌ها، که به هم متصلند، نه به‌عنوان اعضای جدا از هم. اگر نگاهی به این ساختمان در شیلی بیندازید، از میان به دو نیم شده، اما مبدل به تلی از ویرانی نشده. مردم شیلی برای دهه‌ها مطابق با اصول و قواعد سازه‌ای، ساخت‌وساز کرده‌اند. @PoeticsofSpace

زلزلۀ هاییتی، فاجعۀ طبیعی یا فاجعۀ مهندسی؟ لینک مشاهده در TED (با امکانِ پخشِ زیرنویس فارسی): https://goo.gl/rb5CwW @PoeticsofSpace

🎞تصاویر نمونه‌هایی از سرپناه موقت به شیوه #کیشه‌شنی که قرار است توسط دانشجویان معماری در مناطق #زلزله‌زده ساخته شود. @sharghdaily

🔺تعدادی از دانشجویان معماری دانشگاه علم‌وصنعت، تهران، شهید بهشتی و چند دانشگاه دیگر به زودی عازم مناطق زلزله‌زده می‌شوند تا ساخت سرپناه موقت به روش سندبگ(کیسه های شنی)را آغاز کنند. @sharghdaily

یادی از نادر خلیلی که ایده‌اش برای ساخت پناهگاه پس از زلزله با کیسه و شن کلی جایزه جهانی برد اما گویا هرگز به ایران نرسید که عملی بشه https://goo.gl/wTJ2O نازلی کاموری https://goo.gl/EQqCRX @nimaclick

فضاهای داخلی موزۀ لوور ابوظبی پس از افتتاح، همراه با صحبت‌های «ژان نوول» دربارۀ ایده‌هایش در این پروژه. @PoeticsofSpace

ویدئویی دربارۀ طراحی معماری موزۀ لوور ابوظبی اثر «ژان نوول» فرانسوی، در مجاورتِ پروژه‌هایی از فرانک گری، نورمن فاستر، زَها حدید و تادائو آندو. @PoeticsofSpace

اجرای زیبای موسیقی زنده زیرِ بارشِ نور، در آیین گشایش موزۀ لوور ابوظبی. @PoeticsofSpace

موزۀ لوور ابوظبی اثر ژان نوول. گنبد مشبک موزه، ضمن دفع حرارت محیط بیابانی، گالری‌ها را با نور طبیعی روشن می‌کند. آثاری از ون‌گوگ، پیکاسو و داوینچی در این موزه به نمایش گذاشته شده‌اند. @PoeticsofSpace

موزۀ لوور ابوظبی اثر «ژان نوول»، معمار فرانسوی، که به‌تازگی پس از ده سال ساخت‌وساز و صرف یک میلیارد پوند هزینه، گشایش یافته است. @PoeticsofSpace