از نگاه احسان

فضای اکوسیستم تلگرام انقدری نا امید کننده شده که پروژه TONKeeper از The Open Platform تغییر کاربری داده به Multi chain wallet و اسم ولت رو از TonKeeper به Keeper تغییر داده و ریبرند کرده. از طرفی یه خبر دیگه که چند وقت پیش اومد این بود که تلگرام @wallet / wallet.tg رو با کیف پول خودش جایگزین کرده و دیگه. با هم عملا همکاری ندارند.

دیشب Chance🍀 به یه جایی رسید که این‌قدر زود انتظارشو نداشتیم. برای اولین بار نتونستیم همه‌ی ریکوئست‌ها رو هندل کنیم. تو دقیقه‌های آخر یه گیف‌اَوی، ترافیک زیادی رو تجربه کردیم و ۱۰ دقیقه‌ی پایانی یه سری از toss‌ها پشت سر هم fail می‌شد. برای همین ددلاین رو ۲ ساعت تمدید کردیم تا هم لود از رو سرور برداشته بشه، هم همه شانس برابر داشته باشن برای جایزه اصلی و برای رنکی که تو جایزه‌های قطعی دنبالش بودن. راستش رو بخواید، بابت همه‌ی محبت و انرژی‌ای که یوزرامون پای این اپ می‌ذارن واقعاً ممنونم. این مسیر برای من و تیمم راه طولانی بوده. چیزای زیادی یاد گرفتیم و تو روزای سخت و ریزش‌های مارکت هم Chance🍀 رو ول نکردیم و به ساختنش ادامه دادیم. چیزای بیشتری هم تو راهه: شفافیت بیشتر تو ایونت‌ها، اکتیویتی‌های بیشتر، و چیزایی که خودتون خواستید. ممنون از اعتماد و محبتتون. 🍀

به نظر میاد که تلگرام این مشکل رو در سکوت حل کرده و گیفت ها رو به افراد eligible داده.

یه ماجرای عجیب داره تو کامیونیتی گیفت‌های تلگرام سر و صدا می‌کنه. می‌دونید که روال کار ان اف تی های تلگرام اینجوریه: یه گیفت از کالکشن (مثلا Durov Cap) می‌خرید و بعد از یه مدت نامعلوم، وقتی تیم دیزاین تلگرام کارش رو کامل کرد، اجازه می‌ده که با یه مقدار استارز اون رو تبدیل به NFT کنید؛ یعنی کرفتش کنید و یه شماره‌ی اختصاصی بگیره که بعداً قابل مینت هم هست. جالبه که تو کالکشن‌های اخیر، اولین کرفت برای شماره‌ی ۱ حتی تا ۱ میلیون استارز هم رسیده. حالا کاربرا متوجه شدن که یه سری شماره‌ی رند و پرطرفدار — مثلاً DurovsGlasses-2222 — هرچقدر هم تلاش کنی کرفت نمی‌شن. نکته‌ی عجیبش اینه که ۲۲۲۱ و ۲۲۲۳ راحت کرفت می‌شن و بعدش هم داخل تلگرام قابل مشاهده‌ان، ولی ۲۲۲۲ نه کرفت می‌شه نه اصلاً دیده می‌شه. یعنی بدون اینکه کرفت شده باشه، انگار کلاً از سیستم اسکیپ شده اما بعد یه مدت صاحبش مشخص میشه. از این جالب‌تر، بخشی از همین شماره‌های خاص دست یه سری صاحب تکراری‌ان که به نظر می‌رسه از کارمندای خود تلگرام باشن. طبیعیه که کامیونیتی به این ماجرا معترض بشه. فرض کنیم اصلاً هیچ عمدی در کار نبوده. باز هم این می‌تونه یه باگ سیستمی باشه که یه اتکر ازش سوءاستفاده کرده یا حتی یه تبلیغ بدی که داره برای تلگرام میشه. ولی این فرض ذره‌ای از مسئولیت تلگرام کم نمی‌کنه؛ چون چیزی که اینجا زیر سؤال رفته fairness توزیع گیفت‌هاست، و شناسایی و رفعش — و شاید حتی اعلام عمومی‌ش — کاملاً وظیفه‌ی خود تلگرامه. این ماجرا دقیقاً با همون تصویری که تلگرام سال‌هاست ازش تبلیغ می‌کنه، یعنی یه مسنجر امن و شفاف، در تناقضه. نتیجه هم مشخصه: همون اعتماد کمی که از کامیونیتی مونده بود هر روز بیشتر خدشه‌دار می‌شه و شرایط ناراحت‌کننده‌تر.

خیلی ناراحت کنندس که یکی از معدود پروژه های فعال باقی مونده در فضای تلگرام و TON همچین حرفی و طعنه ای رو بزنه. پشت داستان اینه که کل بازار دست Tonnel بود و رقبا با ۰٪ کردن کارمزد و معرفی روش های قمارگونه ترید گیفت بیشتر ترافیک معاملات بازار رو از تونل خارج کردند

من امروز شانسی ۵۰۰ استارز بردم که قرار بود به هر حال به کامیونیتی بدم. چنل انگلیسی رو چک کنید جزییات شرکت تو یه گیم حدس زدن برای اینکه برنده این ۵۰۰ استارز بشید هست: https://t.me/itsJustEhsan/47

باور نکردنیه 🚬

⚽ Brazil 1–2 Norway 🎉 Your bet on Norway won — you earned 4930.00 $CHANCE. Your 1000.00 $CHANCE bet on Brazil lost.

⚽ ⁦اکوادور 2–1 آلمان⁩ 🎉 شرط شما روی اکوادور برنده شد و 3238.00 $CHANCE کسب کردید. شرط 1000.00 $CHANCE شما روی آلمان باخت.

این همه فیچری که تلگرام برای ربات ها داره امکانش رو فراهم میکنه قرار نیست تا ابد بدون استفاده بمونه و تو موج بعدی بازار و بهتر شدن شرایط٬ تبدیل به یک مزیت رقابتی تلگرام نسبت به رقبا دیگش میشه.

پاول مجدد به کل ممبر های تلگرام پیام تبلیغاتی کانال خودش رو نشون داد و تا این لحظه حدود ۳۰۰ هزار ممبر گرفته!

😌

این پامپ بوی اسمارت مانی میده.

تون کوین پامپ شد و به قیمت ۱.۸۰ دلار رسید.

ظاهرا تلگرام با خریدن ولیدیتور ها و stake کردن درامد خودش با فروش اشتراک از TON کنترل شبکه رو بدست گرفته. MTONGA در شرایطی داره اتفاق میافته که تلگرام نه تنها نتونسته وارد بازار امریکا باشه بلکه با فیلترینگ در روسیه٬ عملا بازار روسیه رو هم از دست داده. باید ببینیم برنامه پاول چیه

دامنه ton.org که پیش‌تر توسط تلگرام به TON Foundation واگذار شده بود، حالا به یک گروه دیگر منتقل شده. با توجه به تغییرات مدیریتی در TON Foundation و برنامه‌هایی که برای حضور در بازار آمریکا مطرح بود و در نهایت به نتیجه نرسید، به‌نظر می‌رسد مسیر پروژه در حال تغییر است. هنوز اطلاعات دقیقی از تیم جدید در دسترس نیست، اما این جابه‌جایی می‌تواند نشانه‌ی شروع یک فاز تازه باشد. باید دید این تغییرات به چه سمت می‌رود. امیدوارم این‌بار تمرکز روی توسعه واقعی باشد، نه صرفاً مدل‌هایی برای خالی کردن جیب کاربران.

گزارش Telemetr 2025 آمارهای جالبی منتشر کرده. از یک طرف: تعداد کیف‌پول‌های مرتبط با درآمد ربات‌ها و مینی‌اپ‌ها نسبت به ۲۰۲۴ تقریباً ۱۰ برابر شده؛ از ۲۷۴ کیف‌پول به حدود ۲۵۰۰ کیف‌پول. اما بخش جالب‌تر ماجرا اینجاست 👇 در اکتبر ۲۰۲۴، مجموع درآمد این کیف‌پول‌ها حدود ۲.۵ میلیون TON بوده. در اکتبر ۲۰۲۵ این عدد به ۵ میلیون TON رسیده. در نگاه اول شاید به‌نظر رشد بیاد، اما وقتی قیمت TON رو کنار این آمار می‌ذاریم، داستان عوض می‌شه: قیمت TON توی همین بازه از حدود ۵ دلار رسیده به ۲ دلار. یعنی از نظر ارزش دلاری، نه‌تنها رشد واقعی نداشتیم، بلکه عملاً با رشد منفی طرفیم. به‌عبارت ساده‌تر: با اینکه تعداد بازیگرها و کیف‌پول‌ها چند برابر شده، اثر اقتصادی خاصی ایجاد نشده و ورود این همه کیف‌پول جدید، حداقل فعلاً، تغییری در وضعیت کلی نداده. عددها زیاد شدن، ولی پول واقعی نه.

چندین ماهه که با ضعیف شدن جریان نقدینگی توی بازار طرفیم؛ پول کمتر شده، سرمایه‌دارها محتاط‌تر شدن، سرمایه‌گذاری بلندمدت تقریباً کنار رفته و همه دنبال سودهای کوتاه‌مدت هستن. با این حال، قیمت‌ها تا همین اواخر بالا نگه داشته شده بودن؛ نه به‌خاطر شرایط واقعی بازار، بلکه بیشتر به‌خاطر کنترل و تعویق. حالا به‌نظر میاد مارکت‌میکرها تازه به این جمع‌بندی رسیدن که این قیمت‌ها دیگه کار نمی‌کنه و بازار نیاز داره یه اصلاح جدی‌تر رو تجربه کنه. کاهش قیمت نه لزوماً فاجعه‌ست، نه غافلگیرکننده؛ بیشتر شبیه همون اتفاقیه که مدت‌ها بود باید می‌افتاد.

فالوور فیک؛ اعتیاد یا یک روش اثرگذار برندینگ؟ با رشد شبکه‌های اجتماعی از حوالی ۲۰۱۶ و بعدتر انفجار مصرف محتوا در دوران کرونا (۲۰۲۰)، همه دنبال یک «هک» بودند؛ هکی که نسل قبل‌تر یاد گرفته بود: هک توجه — اینکه چطور دیده شویم. در این سال‌ها، بخشی از افراد برای جلب توجه دست به هر کاری زدند؛ از سلفی‌های خطرناک و محتوای شوکی گرفته تا دعوا، افشاگری، داستان‌سازی‌های شخصی، محتوای نیمه‌برهنه یا فروش «رازهای موفقیت عجیب در سن کم». این مسیرها هم پرهزینه بودند، هم زمان‌بر؛ اما همه می‌خواستند سوار قطار رشد سریع شوند و خاص به نظر برسند. اینجا بود که فالوور فیک کم‌کم به یک unfair advantage تبدیل شد. بین حدود ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴، بات‌ها مخصوصاً در اینستاگرام و توییتر قدیم، به خیلی‌ها کمک کردند سریع‌تر برند شخصی بسازند؛ با عددهای بزرگ، لایک و کامنت. اوایل حتی خود پلتفرم‌ها هم فریب می‌خوردند و بعضی از این اکانت‌ها پروموت می‌شدند. بعدتر الگوریتم‌ها پیشرفت کردند و فالوور فیک بیشتر به یک ظاهر برندینگ تبدیل شد تا ابزار رشد واقعی. امروز، در ابتدای ۲۰۲۶، تعداد فالوور بخش زیادی از اهمیت سابقش را از دست داده. حتی تعداد ویو هم — بعد از موج ویدیوهای کوتاه در تیک‌تاک و اینستاگرام — دیگر معیار قابل‌اعتمادی نیست. شبکه‌های اجتماعی از «پروموت کردن افراد» به «پروموت کردن محتوا» شیفت کردند. در این بین، خیلی از تولیدکننده‌ها گم شدند. مدل‌هایی مثل Content House و Collab آمد، اما در این شلوغی، پیدا کردن مخاطب واقعی و متمایز بودن سخت‌تر شد — چون پلتفرم دیگر همراهت نبود. نتیجه‌ی این تغییر: • اثر فالوور فیک تقریباً از بین رفت • اثر ویوهای بالا (حتی واقعی) کم‌رنگ شد و حالا با رشد AI، خود محتوا هم با چالش جدی روبه‌رو شده. واقعاً کنجکاوم ببینم تغییر بعدی الگوریتم‌ها به کدام سمت می‌رود. نکته اینجاست که قبل از این همه تمرکز روی عددهای بزرگ، اصلاً این اعداد مهم نبودند. یک کسب‌وکار واقعی در کل عمرش چند مشتری سودآور دارد؟ ۱۰۰۰؟ ۲۰۰۰؟ ۱۰ هزار؟ برای همین CRM ساخته شد؛ تا همین تعداد محدود اما ارزشمند حفظ شوند. اما در شبکه‌های اجتماعی چرا هیچ راه مشخصی برای نگه‌داشت ۲–۳ هزار مخاطب واقعی و درگیر وجود ندارد؟ آن‌هایی که واقعاً دنبال می‌کنند، آن‌هایی که پست‌ها را کامل می‌خوانند، واکنش نشان می‌دهند و برمی‌گردند — چرا این‌ها پشت ویوهای غیرواقعی، مخاطب‌های غیرفعال و تمرکز الگوریتم روی «خود محتوا» پنهان شده‌اند؟ و سؤال آخر: مسیر جلو رفتن شبکه‌های اجتماعی دقیقاً به کدام سمت می‌رود؟

سقوط $TON من قبلاً بارها درباره‌ی اتفاقاتی که به‌عنوان یک مشاهده‌گر فعال در بازار می‌دیدم نوشتم؛ چه زمانی که بازار hyped بود و چه وقتی که ناامیدی همه‌جا رو گرفته بود. کسانی که کنجکاون، می‌تونن به پست‌های قدیمی‌تر کانال مراجعه کنن. اما امروز می‌خوام روی یه موضوع مشخص تمرکز کنم. اخیراً خبری منتشر شده که تلگرام در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۵۰ میلیون دلار تون‌کوین فروخته که این موضوع رو ظاهرا به سرمایه گذار های اوراق ۱.۷ میلیارد دلاری گفته. من شخصاً بعید می‌دونم این فروش در بازار اسپات ۲۰۲۵ اتفاق افتاده باشه، چون تون‌کوین اون موقع عملاً در کف قیمتی بوده. اگر هم چنین فروشی انجام شده، به احتمال زیاد مربوط به ۲۰۲۴ بوده. با این حال، چند نکته‌ی مهم وجود داره: تلگرام در حال حاضر بزرگ‌ترین فروشگاه اکوسیستم TON محسوب می‌شه. خرید و فروش Telegram Stars، تلگرام پریمیوم، و خیلی از پرداخت‌های غیررسمی به‌خاطر ارزون‌تر بودن نسبت به قیمت App Store، عملاً با تون‌کوین انجام می‌شن. تقریباً همه‌ی ریسلرها و افراد فنی از TON استفاده می‌کنن. از طرف دیگه، قراردادهای انحصاری تلگرام روی TON (اوایل ۲۰۲۵) باعث شد خیلی از اپلیکیشن‌ها و تیم‌ها سایر بلاکچین ها مثل سولانا کلاً از تلگرام خارج بشن — یا به‌خاطر این انحصار، یا به‌خاطر بن شدن. پس عدد ۴۵۰ میلیون دلار خیلی هم دور از ذهن نیست؛ کاملاً ممکنه این پول طی زمان، با مدل‌های مختلف، از کاربران گرفته شده باشه. اما مسئله‌ی اصلی اینجاست: بازاری که قرار بود ترکیبی از DeFi، گیم٬ بازارچه. مینی اپ ها سبک WeChat، سرویس و نوآوری باشه، الان عملاً به Gift Market و یه بازار کوچک شماره ناشناس خلاصه شده. حالا خود بازار Gift تلگرام: • حدود ۸۰٪ سودش مستقیم به تلگرام می‌رسه (به‌خاطر عرضه‌های متعدد و کارمزد ها) • و اون ۲۰٪ باقی‌مونده هم دست چند نهنگ محدوده که بازارچه‌های گیفت رو می‌چرخونن و کاملا دستکاری شده یا قمارخونه شده برای کاربر عادی، این تغییر مسیر شاید مهم نباشه. نه براش مهمه اکوسیستم چی شد، نه اینکه تمرکز از ساخت به cash-out سریع منتقل شده. کاربر عادی فقط اینو می‌بینه: تلگرام تون‌کوین فروخت، $TON دامپ شد، به قعر جدول رسید، و عملاً نابود شد… در حالی که مثلاً BNB نه‌تنها این مسیر رو نرفت، بلکه چند صد برابر رشد کرد. و همین مقایسه‌ست که داستان TON رو برای خیلی‌ها تلخ‌تر می‌کنه.