[ کانال برهان ]
مرکز نشر دروس اعتقادی اهل بیت علیهمالسلام + مباحث نقد فرق ضاله 👤پرسش و پاسخ: @EDborrhan کانالهای زیرمجموعه: @fariadras @borrhan2 @borrhanlibrary @borrhanmedia @dinclass @al_Burhan_English اینستا: https://t.me/pageborhan
Mostrar más📈 Análisis del canal de Telegram [ کانال برهان ]
El canal [ کانال برهان ] (@borrhan) en el segmento lingüístico de Farsi es un actor destacado. Actualmente la comunidad reúne a 11 639 suscriptores, ocupando la posición 7 810 en la categoría Religión y espiritualidad y el puesto 27 208 en la región Irán.
📊 Métricas de audiencia y dinámica
Desde su creación el невідомо, el proyecto ha mostrado un crecimiento acelerado, reuniendo a 11 639 suscriptores.
Según los últimos datos del 29 junio, 2026, el canal mantiene una actividad estable. En los últimos 30 días la variación de miembros fue de 90, y en las últimas 24 horas de 4, conservando un alto alcance.
- Estado de verificación: No verificado
- Tasa de interacción (ER): El promedio de interacción de la audiencia es 7.34%. Durante las primeras 24 horas tras publicar, el contenido suele obtener 4.37% de reacciones respecto al total de suscriptores.
- Alcance de las publicaciones: Cada publicación recibe en promedio 854 visualizaciones. En el primer día suele acumular 509 visualizaciones.
- Reacciones e interacción: La audiencia responde de forma activa: el promedio de reacciones por publicación es 8.
- Intereses temáticos: El contenido se centra en temas clave como السلام, برهان, نماز, اهل, خداوند.
📝 Descripción y política de contenido
El autor describe el recurso como un espacio para expresar opiniones subjetivas:
“مرکز نشر دروس اعتقادی اهل بیت علیهمالسلام
+ مباحث نقد فرق ضاله
👤پرسش و پاسخ:
@EDborrhan
کانالهای زیرمجموعه:
@fariadras
@borrhan2
@borrhanlibrary
@borrhanmedia
@dinclass
@al_Burhan_English
اینستا:
https://t.me/pageborhan”
Gracias a la alta frecuencia de actualizaciones (últimos datos recibidos el 30 junio, 2026), el canal mantiene la vigencia y un amplio alcance. La analítica demuestra que la audiencia interactúa activamente con el contenido, lo que lo convierte en un punto de referencia dentro de la categoría Religión y espiritualidad.
Carga de datos en curso...
| Fecha | Crecimiento de Suscriptores | Menciones | Canales | |
| 30 junio | 0 | |||
| 29 junio | +5 | |||
| 28 junio | +7 | |||
| 27 junio | +3 | |||
| 26 junio | +2 | |||
| 25 junio | +5 | |||
| 24 junio | +7 | |||
| 23 junio | +4 | |||
| 22 junio | +7 | |||
| 21 junio | +2 | |||
| 20 junio | +5 | |||
| 19 junio | +3 | |||
| 18 junio | +5 | |||
| 17 junio | +5 | |||
| 16 junio | +6 | |||
| 15 junio | +6 | |||
| 14 junio | +16 | |||
| 13 junio | +9 | |||
| 12 junio | +18 | |||
| 11 junio | +1 | |||
| 10 junio | +3 | |||
| 09 junio | +3 | |||
| 08 junio | +3 | |||
| 07 junio | +3 | |||
| 06 junio | +9 | |||
| 05 junio | +2 | |||
| 04 junio | +2 | |||
| 03 junio | +1 | |||
| 02 junio | +3 | |||
| 01 junio | +2 |
| 2 | به مناسبت فرارسیدن ایام نگاشته شدن صحیفه ملعونه دوم ، ترجمهٔ انگلیسی پست ریپلای شده [روایت خبر غیبی خاتمالانبیاء صلیاللّه علیه وآله به حضرت امیر علیهالسّلام مبنی بر پیمان شکنی امّت به اعتراف مخالفین] ، در کانال تازه تأسیس «ورژن انگلیسی برهان» بارگذاری شد↓↓
https://t.me/al_Burhan_English/239 | 127 |
| 3 | 🔹اشعاری عاشورایی با قدمتی هزار ساله؛
هفت قطعه شعر فارسی نقل شده در نسخهای هشتصد ساله از زیدیه ایران/قطعه هفتم
۷- خوانش و تصحیح تصحیح قطعه عبور حضرت زینب کبری سلام الله علیها بر کشتگان دشت کربلا
چو زینب گذر کرد (بر) کشتگان
بر آن پای مردان و آزادگان
غريوان همی گفت يا ويلتاه
إلی اللّه شکواي من محنتاه
رسولا کویر جهان را ببین
حسینِ علی واژگون بر زمین
عزیزان دیگر شده خاکسار
به دشت بلا برهنه تن فکار
سر از تن جدا و تن از دست و پای
ز کشته نماندست بر دشت جای
همه روی پوشیدگان تو را
دل و جان و دو دیدگان تو را
ز پرده کشیده برون آشکار
به چنگال دیوان شده چون شکار
#قدمت_عاشورا (۸۸)
@borrhan | 130 |
| 4 | فایل pdf کتاب «محن الابرار» - علامه مجلسی در ۱۰۹۷صفحه در «کتابخانه برهان» بارگذاری شد↓↓
https://t.me/borrhanlibrary/13453
این کتاب که به «مقتل علامه مجلسی» مشهور است ترجمه و شرح «مقتل بحار الانوار» است. این مقتل توسط «آیتالله حسن هشترودی تبریزی» ترجمه و توسط «علی اکبر رنجبران تهرانی» در ۲۸ باب تدوین و بازنویسی شده است.←کلیه وقایع مربوط به امام حسین علیهالسّلام از شروع امامت تا شهادت ایشان به تفضیل در این کتاب بیان شده است. | 261 |
| 5 | 🔥 اهل مدینه (در سال ۱۳۰۹) عاشورا را عید و جشن گرفته بودند، میخواستم از صدای جشن آنان، خودم را بکُشم ...
#عاشورا_و_وهابیت (۱۳)
@borrhan | 251 |
| 6 | ⚠️ اهل مکّه روز عاشورا جشن گرفته و بساط لهو و لعب فراهم میکردند، تا اینکه...
#عاشورا_و_وهابیت (۱۲)
@borrhan | 222 |
| 7 | ❌ گزارش یک شاهد عینی از جشن روز عاشورای سال ۱۲۳۱ در شهر بُرَیده از مناطق تحت سُلطه آلسعود
#عاشورا_و_وهابیت (۱۱)
@borrhan | 198 |
| 8 | #قدمت_عاشورا (۶۸)
#عاشورا_و_وهابیت (۱۰)
#ابوحنیفه #محمد_بن_ادریس_شافعی
#نقد_وهابیت #مدافعین_یزید
🔸سابقه عزاداری عاشورای حسینی در شهرهای مختلف ایران ، توسط شیعه و سنی ، در سده های پنجم و ششم ؛ تأليفی از شهر ری از حدود سال 560 ق به قلم عبدالجلیل قزوینی رازی
┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄
«... اوّل آنست كه تعزيت حسين على داشتن متابعت فرمان رسول صلّى اللّه عليه و آله است كه گفت : من بكى على الحسين او أبكى وجبت له الجنّة معنى آنست كه : هر كس كه بر حسين ابن على عليه السّلام بگريد يا كسى را بر وى بگرياند واجبست او را بهشت ؛ تا هم علما داخل باشند و هم مستمعان ردّا على النّواصب و الخوارج . و شيعه بدين جزع و فزع مخصوص نيستند در همهء بلاد اصحاب شافعى و بلاد اصحاب بو حنيفه فحول علما چون محمّد منصور ، و امير عبّادى ، و خواجه على غزنوى ، و صدر خجندى ، و ابو منصور ماشاده ، و مجد همدانى ، و خواجه بو نصر هسنجانى ، و شيخ بو الفضائل مشّاط ، و ابو منصور حفده ، و قاضى ساوه ، و سمعانيان ، و خواجه ابو المعالى جوينى و نزارى و علماء رفته و باقيان از فريقين در موسم عاشورا اين تعزيت با جزع و نوحه و زارى داشتهاند و بر شهداء كربلا گريسته و اين معنى از آفتاب ظاهرترست و گر خواجه انتقالى را بابت نيست بايد كه بولايت لرستان و خارجيان شود كه اين سنّت آنجا بدعت دانند كه بر على و حسين لعنت كنند و بر معاويه و يزيد صلوات فرستند اگر نه در بلاد اسلام اگر كور و كر نيست میشنود و میبيند كه حنيفى و سنّى و شيعى آن تعزيت دارند...»
📔به روايت کتاب نقض (ص 591 تا 592) - شواهدی دیگر از همین کتاب
✍🏻 پینوشت: اهل سنت ايران به گواهی منابع تاريخی و از جمله کتاب نقض تأليف عبد الجليل قزوينی در نيمه سده ششم قمری در شهرهای مختلف ايران و از جمله ری و خراسان مجالس عزای بر امام حسين علیه برگزار میکردند و روز عاشوراء مجلس میگرفتند و مقتل میخواندند.
←متأسفانه به دليل غلبه اسلام سلفی و وهابی و اموی در دو قرن اخير و با تبليغات آل سعود اين تصور در برخی ايجاد شده که عزاداری ها فقط مخصوص شيعيان است. ←روشن است که اسلام حنبلی های اموی گرای شام و نجد با اسلام تاريخی اهل سنت به ويژه در ايران و مصر فرق میکند. اگر در قرون گذشته به دلیل تبليغات اسلام خليفگان ، حقيقت تاريخی عاشوراء برای شماری از مسلمانان قابل درک نبود امروز با گسترش آگاهی و دستيابی به منابع تاريخی اينکه هنوز کسانی هستند که عاشوراء و انحراف منتهی به آن که به قتل فرزند پيامبر صلیالله علیه وآله و به دستور حاکمی ستمگر و خونريز و فاسد منجر شد را مورد بی توجهی قرار میدهند و اینکه امروزه عده ای از دشمنان اهل بیت علیهم السلام دفاع میکنند ، جای تعجب است...
🔥 نواصبی که در دوره ما فعّالند و تمام تلاششان تطهیر و تبرئه ناپاکزادگان است، تا آنجا که حتی امثال #شمر ملعون خبیث را "مولا و پهلوان و مجاهد و عابد" مینامند، و برای او از عباراتی چون "سلام الله علیه و رضی الله عنه" استفاده میکنند، و برای قاتلان امام حسین علیه السّلام و مدافعان آنان، طلب رحمت مینمایند را ، باید ادامه همان تفکری دید که در همان قرون اول شکل گرفت ،←پیروان #بنی_امیه در طول این چهارده قرن، هر جا که ریشه دواندند ، با نوشتار و گفتار، از قاتلان و دشمنان اهل بیت علیهم السّلام دفاع کرده و میکنند، و به محبت و مودّت این ناپاکزادگان افتخار مینمایند و در عین حال خود را مسلمان واقعی میپندارند.←چنین وضعی در زمانه ما با دسيسه های شوم تفکرات آل سعود و حتی آل خليفه امکان يافته است !
لعنت خدا بر مسببان این وضع.
اللّهُمَّ إِنَّ هذا يَوْمٌ تَبَرَّكَتْ بِهِ بَنُو اُمَيَّةَ...
در ادامه برخی مستندات مرتبط خواهد آمد.
➖➖➖➖➖
@borrhan | 351 |
| 9 | sticker.webp | 407 |
| 10 | 🏴 عزاداری سیدالشهداء
←ترکیه | استانبول و موکبهای عزاداری در ایالات متحده | دیربورن میشیگان
#کشتی_نجات_بشریت (۱۶۵)
@borrhan | 435 |
| 11 | 🔹اشعاری عاشورایی با قدمتی هزار ساله؛
هفت قطعه شعر فارسی نقل شده در نسخهای هشتصد ساله از زیدیه ایران
۶- خوانش و تصحیح قطعه قتل عام اهل بیت علیهمالسلام)
ز اولاد زهرا ده و هفت تن
سر آوردشان روی تیغ فتن
به يك جای بر جمله کشته شدند
ز روی جهان بر نوشته شدند
چگونه همی کرد خواهد نگاه
به روی محمّد بدان حشرگاه
کنون از حقیقت خبر یافتی
رسیدی بدانچه که بشتافتی
به جز آتشِ تیز مأویت نیست
به فردوس تو هیچ دعویت نیست
#قدمت_عاشورا
@borrhan | 414 |
| 12 | فایل pdf کتاب غدیر و اسرار سوره مائده ، تقریر بیاناتی از آقای غیب غلامی ، به مناسبت ایام نگاشته شدن #صحیفه_ملعونه دوم به سال ۱۱ هجری در «کتابخانه برهان» بارگذاری شد↓↓
https://t.me/borrhanlibrary/13450 | 450 |
| 13 | 🔸متن کامل صحیفه ملعونه دوم
✍🏻پینوشت: آیاتی که پیامبرخدا صلیالله علیه وآله خطاب به اصحاب صحیفه فرمودند:
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا ۖ فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ
پس وای بر کسانی که با دستهاشان نوشتهای را مینویسند، سپس میگویند: این [نوشته] از سوی خداست. تا با این [کار زشت و خائنانه] بهایی ناچیز به دست آورند؛ پس وای بر آنان از آنچه دستهاشان نوشت، و وای بر آنان از آنچه به دست میآورند. {۷۹بقره}
يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لَا يَرْضَىٰ مِنَ الْقَوْلِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا
[خیانت پیشگانْ خیانت خود را] از مردم پنهان میدارند، و[نمیتوانند] از خدا پنهان نمایند، و خدا با آنان بود آنگاه که در جلسه مخفی شبانه، درباره طرح و نقشه و سخنی که خدا به آن رضایت نداشت، چاره اندیشی میکردند و خدا همواره به آنچه انجام میدهند، احاطه دارد. {۱۰۸نساء}
#صحیفه_ملعونه
@borrhan | 453 |
| 14 | #صحیفه_ملعونه
⚠️در دو هفتهٔ ابتدائی محرم سال ۱۱ هجری قمری ، نیمهٔ دوم فروردین سال ۱۱ هجری شمسی ، آوریل سال ۶۳۲ میلادی ،در مدینه چه اتفاقی افتاد؟؟
┄┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄
🔻در این ماه ، در چنین ایامی ، جلسهای در منزل ابوبکر تشکیل میشود! در این جلسه ۳۴ نفر حضور دارند! نام بزرگانی از قریش و سران دو قبیلهٔ اوس و خزرج در میان اعضای این جلسه دیده میشود!
«سعید بن عاص اُموی» نویسندهٔ پیمانی است که اعضای جلسه بر مفاد آن توافق دارند!
🔥«بسم الله الرحمن الرحيم ، این نوشته ، پیمانی است که گروهی از اصحاب محمد رسول خدا از مهاجرین و انصار -که خداوند آنان را در کتاب خویش ستوده است- بر آن توافق دارند ... پس به درستی که خداوند به لطف و کرم خویش محمد را به سوی تمامی مردم فرستاد ، او را فرستاد با دینی که برای بندگان به آن راضی بود ... او امر الاهی را ابلاغ نمود تا آن که دین کامل گشت ... سپس خدای متعال او را با اکرام به سوی خویش برد ، بدون آنکه کسی را به عنوان جانشین انتخاب کند (!).. پس بر مسلمانان واجب است که هرگاه دوران خلیفه ای به پایان رسید ، صاحبان خرد و صلاح به مشورت بنشینند و آن کس را که لایق است ، انتخاب کنند ... حال اگر کسی برخلاف سخن فوق ، مطلبی گوید ... با اجتماع مسلمانان مخالفت کرده است..»!!!!
وعدهٔ مال و مقام به شاهدان این ماجرا داده میشود ؛ ...بدین ترتیب سعید بن عاص اُموی ، نام حاضران را می نویسد و پیمان نامه به «ابوعُبَيْده جراح» داده میشود ؛
←او به عنوان «امین» امانت داریِ این عهد نامه را به عهده می گیرد تا در اولین فرصت آن را در مکه و در خانهٔ کعبه - در کنار صحیفه اول - مدفون کند؛ تا این نوشته به عنوان سند محفوظ بماند.(۱)
حاضران در جلسه ، با شهادت بر اجرای این عهدنامه ، منزل ابوبکر را با رعایت احتیاط کامل ترک میکنند.
🔻فردا صبح پیامبر صلی الله علیه و آله ، پس از نماز صبح در جایگاه عبادت خویش به ذکر خداوند مشغول هستند ؛ با طلوع آفتاب ، پیامبر صلی الله علیه و آله رو به سمت ابوعبیده - که در صف نماز ایستاده بود - میکنند و میفرمایند :
💠 «آفرین به مثل تو ، امین این امت شدهای؟»(۲)
سپس آیهٔ زیر را تلاوت فرمودند :
📖 فَوَيلٌ لِلَّذينَ يَكتُبونَ الكِتابَ بِأيديهم ثُمَّ يَقولونَ هذا مِن عِندِاللهِ ... فَوَيلٌ لَهُم مِمّا كَتَبَت أيديهم وَ وَيلٌ لَهُم مِمّا يَكسِبونَ.
وای بر آن کسانیکه از پیش خود چیزی نوشته و به خدای متعال نسبت می دهند...پس وای بر آنها از آن نوشته ها و آنچه از آن به دست می آورند. {۷۹/بقره}
آن گاه فرمودند :
💠 «عده ای از این امت معاهدهای نوشتهاند که به معاهدهٔ زمان جاهلیت که در کعبه آویخته بودند ، شبیه است ... اگر نبود امر الاهی ، آنان را فرا میخواندم [ و رسوایشان می کردم]»
$کسانی که شب قبل در منزل ابوبکر حضور داشتند و اینک در مسجد حاضرند ،
رنگ از رخسارشان میپرد و بر خود میلرزند(۳)...آری ، خداوند به سلاح وحی ، پیامبر خویش را از آنچه دیشب گذشته است آگاه میکند ؛ اما تاریخ نویسان به طریق دیگری نیز ماجرای فوق را حکایت کردهاند :
همسر ابوبکر ، اسماء بنت عُمَیس که جلسه در منزل او تشکیل شده ، حکایتگر پیمان نامه برای آیندگان است؛(۴) این بانوی مسلمان ، پس از مرگ ابوبکر در سال ۱۳ هجری قمری ، افتخار همسری امیرالمؤمنین علیه السلام را دارد.
✍🏻 پینوشت : اولین صحیفه ، چندی پیش و در ایام حجة الوداع نگاشته شده است ، و جمعی ۵ نفری از منافقان متفق شدهاند تا نگذارند بعد از رسول خدا ، خلافت در اهل بیت ایشان مستقر شود!
۱- ارشاد القلوب ۲۰۰/۲ ؛ بحارالانوار ۱۰۴/۲۸
۲- جالب است که در منابع اهل تسنن ، این جمله را با حذف بقیهٔ ماجرا به عنوان امتیاز برای #ابوعبیده نقل میکنند و او را «امین امت» لقب میدهند!!! : تفسیر ابن کثیر ۴۴/۲
۳- ارشادالقلوب ۲۰۰/۲ ؛ بحارالانوار ۱۰۵/۲۸
۴- بحارالانوار ۱۰۲/۲۸
➖➖➖➖
@borrhan | 437 |
| 15 | sticker.webp | 547 |
| 16 | قادیانیه چیست ؟!
خواب در فرقه قادیانیه؛ بخش چهارم
⚠️به هوش باشید که تمامی فِرق باطله و نحل و ملل منحرفه که دستشان از دلیل و برهان خالی است برای اثبات مهملاتشان نوعاً به #خواب و رویا و مکاشفه و تجلیات پناهنده میشوند!
←به این نمونه از ادعاهای غلام احمد قادیانی سازنده فرقه قادیانیه در هند که خود را عیسی مسیح دوم و منجی عالم و مهدی موعود میداند توجه کنید؛ و به خاطر بسپارید که احمد بصری هم که در عصر ما ادعای مهدویت نمود با همین نقشهٔ راه ، اولین ادعای خود مبنی بر فرزند امام بودن را بر یک خواب مستند نمود!!
📙 کتاب تجلیات الهی، تالیف: میرزا غلام احمد قادیانی، صفحه ۲۴:
«در عالم مکاشفه به من آن پادشاهان نشان داده شدند که سوار بر اسب بودند و خبر داده شد که اینان هستند که یوغ اطاعتت را بر گردن خواهند داشت و خداوند به آنها برکت میدهد!»
✍🏻 پینوشت: در عالم مکاشفه به ما نویسندگان برهان هم نشان دادند که روی سر قادیانیها به رنگ طلا این آیت قرآنی را نگاشتهاند {ان هم الا کالانعام بل هم اضل سبیلا} ؛ این مکاشفه به اون مکاشفه در!!
✅ آیت صدقِ حجت الهی ، علم و حکمت و معجزه و برهان اوست.
#نقد_فرقه_قادیانیه (۴)
@borrhan | 591 |
| 17 | ▪️به مناسبت فرارسیدن دوازدهم محرم ورود اسرای کربلا به کوفه و سیزدهم محرم ورود اسرای اهل بیت حسینی سلام الله علیهم اجمعین به مجلس ابن زیاد لعین ، فایل pdf کتاب السیدة زینب ، تالیف دکتر عایشه عبدالرحمان بنت الشاطی نویسنده شهیر سنی مذهب و مصری و ترجمه آن ، در موضوع منقبت و عظمت زینب کبری سلام الله علیها به #قاعده_الزام در «کتابخانه برهان» بارگذاری شد↓↓
https://t.me/borrhanlibrary/13445 | 461 |
| 18 | کانال «وبلاگ آثار» پس از ذکر نمونههای مشابه، چنین نتیجه گرفته است که: «در قرآن، مشابه همین واکنش از حضرت زکریا علیهالسلام و حضرت مریم علیهاالسلام نیز نقل شده است، در حالی که هیچیک مورد مذمت و مؤاخذه قرار نگرفتهاند.»
در پاسخ میگوییم که حتی اگر از روایت عیاشی صرفنظر کرده و تنها به ظاهر آیات قرآن بنگریم، باز هم قیاس میان این موارد تمام نیست. ساره تنها شخصیتی است که پس از اظهار تعجب و استبعاد، با این پاسخ مواجه میشود:
أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ ؟
پاسخی که دستکم ظهور در نوعی عتاب، نکوهش یا بازخواست نسبت به این تعجب و استبعاد دارد. در مقابل، در ماجرای حضرت زکریا علیهالسلام و حضرت مریم علیهاالسلام، تعبیری مشابه این عتاب قرآنی مشاهده نمیشود.
اما استناد به پاسخ حضرت ابراهیم علیهالسلام اساساً خارج از محل بحث است؛ زیرا تعجب ایشان در زمانی رخ داد که هنوز نمیدانست بشارتدهندگان فرستادگان الهیاند و سخن آنان را به عنوان وحی و خبر قطعی از جانب خداوند تلقی نمیکرد، بلکه آنان را صرفاً مهمانانی ناشناس میپنداشت.
بنابراین، صرف وجود شباهت ظاهری میان این استبعادها برای یکسان دانستن آنها کافی نیست؛ بلکه ظاهر آیات نشان میدهد که خداوند متناسب با واقعیت درونی هر یک از این اشخاص و آنچه در پسِ گفتارشان نهفته بوده، با آنان سخن گفته است. ازاین رو حتی اگر برخلاف آنچه بررسیهای پیشین نشان میدهد، روایت عیاشی را صرفاً شرح و بسطی تفصیلیتر از مفاد آیات قرآن بدانیم و بپذیریم که روایت و آیات ناظر به یک واقعه واحد هستند، باز هم بر خلاف ادعای صاحب کانال «وبلاگ آثار»، استناد به این نمونههای ظاهراً مشابه هیچ کمکی به اثبات تعارض روایت با قرآن یا عقیم نشان دادن دلالت آن نخواهد کرد و بلکه آیه قرآنی موید روایت عیاشی نیز خواهد بود.
اما چنانکه از قرائن بر می آمد، ساره پس از آنکه حضرت ابراهیم علیهالسلام نیز بشارت الهی را به او ابلاغ کرد، بار دیگر بر استبعاد خویش پافشاری نمود و همان دیدگاه پیشین را تکرار کرد و بر اساس روایت مورد بحث و توضیحات ذکر شده، منشأ عقوبت همین اصرار و پافشاری مجدد بر ناشدنی دانستن وعده الهی بوده است؛ پافشاریای که به موجب روایت، آثار آن در نسل و فرزندان وی ظاهر گردید.
صاحب کانال وبلاگ آثار در پایان، پس از پرداختن به بحث ضعف سند روایت عیاشی و نقل دیدگاههای ابن غضائری و نجاشی ــ استدلالهایی که عمدتاً جنبه تقلیدی دارد و محل مناقشه است و هیچگاه مورد اتفاق همه علما و محققان نبوده است ــ این حدیث را به اختلافات میان فرزندان ساره و فرزندان هاجر گره میزند؛ در حالی که این تحلیل خود فاقد پشتوانهای روشن و قابل اتکا است.
زیرا در قرن دوم هجری، آن هم در فضای مدینه و دیگر شهرهای اسلامی، محور اصلی منازعات، اختلافات دروندینی و نزاعهای میان فرق و گرایشهای مختلف اسلامی بود و یهودیانِ باقیمانده در آن سرزمینها در اقلیت و موضع ضعف قرار داشتند. افزون بر این، هیچ گزارشی از منازعات میان شیعیان و یهودیان بر سر هاجر و ساره در آن دوره در دست نیست تا بر اساس آن بتوان احتمال داد کسی حدیثی را از زبان یکی از ائمه علیهمالسلام جعل کرده و سپس با تمسک به شخصیتی که اساساً نزد یهودیان حجیت و مقبولیتی ندارد، در صدد احتجاج بر آنان برآمده باشد؛ آن هم در موضوعی که اساساً از مسائل محوری و مناقشه برانگیز میان دو گروه به شمار نمیرفته است.
گذشته از همه اینها، با مطالعه کامل این روایت شریف روشن میشود که ثقل و محور اصلی آن بر دعوت شیعیان به تضرع، دعا و استغاثه برای تعجیل فرج و رفع گرفتاریها استوار است، نه بر نکوهش ساره یا بنیاسرائیل و نه بر دامن زدن به نزاعهای تاریخی میان فرزندان ساره و فرزندان هاجر. ازاینرو، گره زدن روایت به چنین منازعاتی، بیش از آنکه برخاسته از متن روایت باشد، تحمیلی بر آن و دور شدن از مقصود آشکار روایت به نظر میرسد.
✾اللَّهُمَّ عَجِّلْ فَرَجَ مَوْلَانَا الإِمَامِ الْمَهْدِيِّ ✾
◄ ۳/۳ ►
➖➖➖➖➖
@borrhan | 522 |
| 19 | در کانال «وبلاگ آثار»، پس از نقل بخش مربوط به وعده عذاب برای فرزندان ساره، مستشکل با طرح چند اشکال، روایت مورد بحث را مخالف قرآن دانسته و در نتیجه آن را غیرقابل قبول قلمداد کرده است. منشأ این اشکال آن است که ایشان از ابتدا چنین فرض کردهاند که قرآن و روایت مورد بحث، هر دو ناظر به یک بشارت و یک واقعه واحد هستند؛ حال آنکه با اندکی دقت در جزئیات، روشن میشود که این برداشت، سطحی و نادرست بوده و هرچند روایت بهصراحت این نکته را بیان نمیکند، اما نتایج تطبیقات نشان می دهد که حضرت ابراهیم علیهالسلام این بشارت را برای ساره بازگو کرده است.
در آیاتی که مورد استناد «وبلاگ آثار» قرار گرفته، فرشتگان مستقیماً و بدون واسطه حضرت ابراهیم علیهالسلام، بشارت تولد اسحاق را به ساره میدهند:
﴿وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ قَالَتْ يَا وَيْلَتَىٰ أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَٰذَا بَعْلِي شَيْخًا إِنَّ هَٰذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ﴾ (هود: ۷۱ـ۷۲)
اما در روایت مورد بحث، ماجرا به گونهای دیگر نقل شده است. در این روایت، حضرت ابراهیم علیهالسلام پس از وحی خود این بشارت را به ساره منتقل نموده است:
«أَوْحَى اللَّهُ إِلَى إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ سَيُولَدُ لَكَ، فَقَالَ لِسَارَةَ، فَقَالَتْ: أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ؟ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّهَا سَتَلِدُ».
بنابراین، عبارات موجود در قرآن و روایت لزوماً از یک بشارت واحد حکایت نمیکنند. بر اساس ظاهر این دو نقل، این احتمال کاملاً معقول است که بشارت مذکور در روایت عیاشی همان بشارت قرآن به ساره نباشد بلکه تکرار آن و در زمانی دیگر باشد و به عبارت دیگر ساره بیش از یک بار بشارت فرزنددار شدن را دریافت کرده باشد:
نخست، از سوی فرشتگان و بدون واسطه حضرت ابراهیم علیهالسلام:
«فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ».
و بار دوم، از طریق حضرت ابراهیم علیهالسلام، پس از آنکه خداوند این بشارت را به وی ابلاغ کرده است:
«أَوْحَى اللَّهُ إِلَى إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ سَيُولَدُ لَكَ، فَقَالَ لِسَارَةَ...».
لازم به ذکر است که اشتراک در بخشی از الفاظ _أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ_ بهتنهایی برای اثبات وحدت واقعه کافی نیست؛ بهویژه آنکه در هر دو نقل، سخن از بشارت فرزنددار شدن زنی سالخورده است و طبیعی است که واکنش ساره در هر دو مورد مشابه باشد! تفاوت دیگر اینکه در قرآن ساره در پاسخ به فرشتگان، علاوه بر اشاره به کهنسالی خود، به سالخوردگی حضرت ابراهیم علیهالسلام نیز استناد میکند، در حالی که در روایت عیاشی تنها به پیری خویش اشاره شده است.
با وجود این توضیحات، باز اگر کسی قانع نشود و همچنان اصرار داشته باشد که قرآن و روایت از یک بشارت واحد سخن میگویند و بشارت مذکور در روایت همان بشارت قرآنی است، در پاسخ خواهیم گفت که صرفنظر از تفاوتهایی که گذشت، باز هم وجود تفاوتهای دیگری میان دو نقل، مانع از آن است که بتوان هر دو را ناظر به یک واقعه واحد دانست.
از جمله اینکه در آیات قرآن، ساره در پاسخ خود میگوید:
﴿أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَٰذَا بَعْلِي شَيْخًا﴾
یعنی: «آیا من فرزند بیاورم، در حالی که پیرزنم و این شوهرم نیز پیرمردی سالخورده است؟»
تعبیر «وَهَٰذَا بَعْلِي شَيْخًا» نشان میدهد که مخاطب مستقیم ساره در این گفتوگو حضرت ابراهیم علیهالسلام نبوده است؛ زیرا او با اشاره به ابراهیم، با شخص سومی سخن میگوید. در مقابل، در روایت عیاشی تنها دو طرف گفتوگو، حضرت ابراهیم علیهالسلام و ساره هستند و ساره نیز صرفاً در پاسخ به سخن ابراهیم علیهالسلام میگوید: «أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ؟»
از این رو، حمل این دو نقل بر یک واقعه واحد، با متون موجود سازگاری ندارد.
◄ ۲/۳ ► | 440 |
| 20 | ¤ بررسی و نقد برداشت کانال «وبلاگ آثار» از یکی از مهمترین روایاتِ توصیه به تضرع و استغاثه برای تعجیل در امر فرج ¤
عَنْ فَضْلِ بْنِ أَبِي قُرَّةَ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ: أَوْحَی اَللَّهُ إِلَی إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ سَيُولَدُ لَكَ، فَقَالَ لِسَارَةَ ، فَقَالَتْ: « أَ أَلِدُ وَ أَنَا عَجُوزٌ » فَأَوْحَی اَللَّهُ إِلَيْهِ: أَنَّهَا سَتَلِدُ وَ يُعَذَّبُ أَوْلاَدُهَا أَرْبَعَمِائَةِ سَنَةٍ بِرَدِّهَا اَلْكَلاَمَ عَلَيَّ، قَالَ: فَلَمَّا طَالَ عَلَی بَنِي إِسْرَائِيلَ اَلْعَذَابُ ضَجُّوا وَ بَكَوْا إِلَی اَللَّهِ أَرْبَعِينَ صَبَاحاً فَأَوْحَی اَللَّهُ إِلَی مُوسَی وَ هَارُونَ أَنْ يُخَلِّصَهُمْ مِنْ فِرْعَوْنَ فَحَطَّ عَنْهُمْ سَبْعِينَ وَ مِائَةَ سَنَةٍ، قَالَ: وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ : هَكَذَا أَنْتُمْ لَوْ فَعَلْتُمْ لَفَرَّجَ اَللَّهُ عَنَّا، فَأَمَّا إِذَا لَمْ تَكُونُوا فَإِنَّ اَلْأَمْرَ يَنْتَهِي إِلَی مُنْتَهَاهُ .
العیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، ج ۲، ص ۱۵۴.
◄ ۱/۳ ► | 1 010 |
¡Ya disponible! Investigación de Telegram 2025 — los principales insights del año 
