ره‌آورد بهشت

از پختگی است گر نشد آواز ما بلند کی از سپند سوخته گردد صدا بلند؟ سنگین نمی‌شد این‌همه خواب ستمگران گر می‌شد از شکستن دلها صدا بلند... #صائب_تبریزی #شعر #ارسالی_دوستان

دستگیری نتوان داشت توقع ز غریق اهل دنیا همه درمانده‌تر از یکدگرند #صائب_تبریزی #شعر #ارسالی_دوستان

احوال من مپرس که با صدهزار درد می‌بایدم به دردِ دل دیگران رسید #صائب_تبریزی #شعر #ارسالی_دوستان

ضعیفان را به چشم کم مَبین گر بینشی داری که گاهی کشوری زیر و زبر از آه می‌گردد ! #صائب_تبریزی #شعر #ارسالی_دوستان

ز حرفِ حق در این ایامِ باطل، بوی خون آید #صائب_تبریزی #شعر #ارسالی_دوستان

خطر در آب زیر کاه بیش از بحر می‌باشد من از همواریِ این خلقِ ناهموار می‌ترسم #صائب_تبریزی #شعر #ارسالی_دوستان

گوهرنمای جوهر ذاتیِ خویش باش خاکش به سر که زنده به نام پدر بُوَد #صائب_تبریزی #شعر #ارسالی_دوستان

همین الان میفرستم بار جدید رسید

خب کنسله

ولی شعرای قشنگین بخونیدشون حالا شاید فردا فرستادمشون

حسش نیست اینجا بفرستم به بزرگی خودتون ببخشید

امشب توی کانال ایتا تعداد زیادی بیت به مناسبت بزرگداشت صائب فرستادم https://eitaa.com/amoozeshadabiatcfu

*کهن‌ترین نمونه دستخط صائب تبریزی* کهن‌ترین دستنویسی که به خط صائب تبریزی تا کنون یافته‌ام. دستنویسی از کتاب من لا یحضره الفقیه تأليف شیخ صدوق محل نگهداری: کتابخانه مجلس شورای اسلامی تاریخ کتابت: ۱۰۴۶ق در اصفهان @sh_edrak1400 #شعله_ادراک

در کتاب صُوَرِ خیال مُتعالیه «خوانش صدرایی اندیشه‌های صائب تبریزی» (تهران: سخن ،1401) به اندیشه‌های وجودگرایی (اگزیستانسیالیسم) نزد ملاصدرا و صائب پرداخته‌ام. بخشی از فرجامۀ کتاب را تقدیم می کنم: (صص 380-382). صدرا با آنکه وجود را بر ماهیت مقدم می‌داشت و بصیرت فلسفی جدیدی در نگاه به ماهیت واقعیت به ارمغان آورد و گذار عمده‌ای از ذات‌گرایی به جانب وجودگرایی (اگزیستانسیالیسم) در فلسفۀ اسلامی ایجاد کرد، اما با این همه، وجودباوری او را نمی‌توان به سادگی با اگزیستانسیالیسم غربی همسان دانست. بسیاری از اصول و مفاهیم سازندۀ اگزیستانسیالیسم قرن بیستمی هیچ نسبتی با آراء ملاصدرا ندارد؛ مثلاً تمرکز کی‌یر کِگارد بر فرد انسانی و مسائل او یا توجه ژان پل سارتر به آزادی و انتخاب و مسئولیت، و به تبع آن نومیدی، اضطراب و تنهایی و پوچی که از اصول اگزیستانسیالیسم قرن بیستم است به هیچ روی در دستگاه فکری ملاصدرا مطرح نشده است. صائب تبریزی اما به مسائل فرد انسانی توجه عمیقی دارد. تمام سخن او از زبان یک فرد انسانی است که دچار اضطراب وجودی سنگینی است و ترس و لرز از زندگی، نومیدی، بی‌معنایی جهان لحظه‌ای او را آرام نمی‌گذارد. او به گواه اشعارش از مضطرب‌ترین شاعران فارسی است، اضطراب وجودی او و شاعر پس از وی بیدل دهلوی عمیق‌تر و شدیدتر از دیگر شاعران فارسی است. از چهار اضطراب اگزیستانسیالیست‌های غربی (مرگ، پوچی، تنهایی، آزادی) او بیشتر دچار دهشت از مرگ و پوچی است. بیشینۀ اضطراب‌های وی از ناپایداری زندگی و بیگانگی انسان در عالم ایجاد است که با مرگ به اوج می‌رسد. او می‌کوشد با چنگ زدن به آموزه‌های سنتی و الهیاتی از اضطراب مرگ بکاهد اما اضطراب همچنان غالب است. عشق دومین عامل نیرومند مضطرب‌کنندۀ صائب است. چرا عشق و چگونه؟ شاعر پاسخ روشنی نمی‌دهد. فقط می‌گوید که اضطراب ما از عشق، اختیاری نیست. آدمی از عشق ناگزیر است. پس از آن پوچی جهان و نامردمی و گاه تنهایی. اما او غالباً تنهایی را پناهگاهی برای فرار از نامردمی‌ها یافته و عزلت را بر حضور در اجتماع انسانی ترجیح می‌دهد. صائب دربارۀ علت وجودی اضطراب‌ها و راه حل آنها بحث و استدلال نمی‌کند بلکه صرفاً حالات و دریافت‌های تجربی خود را با اسلوب شاعرانه به تصویر می‌کشد؛ این قدر می‌گوید که اضطراب، گوهرِ ذاتی انسان است؛ مثل اضطراب آب در دل مروارید غلطان. جهان آماجگاه (میدان تیر) است و آدمی هدف اصلی آن. اگر اندیشه‌های وجودگرایانۀ ملاصدرا و صائب بیشتر برجسته می‌شد آن دو از زیر سایۀ خوانش اشراقی عرفانی بیرون می‌آمدند و با اندیشه‌های خودشان شناخته‌ می‌شدند. زیرا وجودباوری در کار هر دوی آنها نوآورانه است. محتمل است که خوانش وجودگرایانه از شاعران فارسی چندان با استقبال همراه نشود؛ تو گویی جامعۀ ایرانی، قهرمان اگزیستانسیال نمی‌خواهد، بلکه دلبستۀ آن است که جنبۀ آشنای فرهنگیِ بزرگانش را برجسته کند؛ می‌خواهد قهرمانان فرهنگی‌اش همگی عارفِ حقیقت و مستغرق در عوالم غیب باشند و ما را به جمع ساکنان حرم ستر و عفاف ملکوت فراخوانند.»

انرژی زنانه🎀 شاهنامه و فرهنگ ایران، (مجموعه مقالات جلال خالقی مطلق در دانشنامه‌ی ایرانیکا). جلال خالقی مطلق؛ ترجمه‌ی فرهاد اصلانی، معصومه پورتقی. تهران: انتشارات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۶. گشسپ بانو، صفحه ۱۶۵. #جلال_خالقی_مطلق