˖࣪ ֢Psychology Roz.

در این مدل، فرد با خشم مداوم و تمایل به کنترل دیگران شناخته می‌شود. افراد سادیست ستمگر از ایجاد ترس و وحشت در دیگران لذت می‌برند. هدف آن‌ها صرفاً انتقام نیست، بلکه نوعی ارضای روانی از دیدن رنج دیگران است. آن‌ها با انجام رفتارهای ظالمانه و تهدیدآمیز، دیگران را وادار به تسلیم می‌کنند و این نوع بسیار خطرناک و مخرب است.

در این نوع، فرد در موقعیتی قرار دارد که قدرت اعمال زور و کنترل را داشته و از این قدرت برای آزار و تنبیه دیگران استفاده می‌کند. ممکن است این افراد در نقش‌های شغلی مانند افسران پلیس، مدیران سخت‌گیر یا مأموران امنیتی باشند. در نگاه بیرونی امکان دارد رفتارشان در چارچوب قوانین دیده شود، اما در واقع آن‌ها با انگیزه‌های درونی خود از تنبیه و کنترل دیگران لذت می‌برند. این رفتارها اغلب به عادتی نهادینه تبدیل می‌شود.

این مدل در افرادی دیده می‌شود که معمولاً از نظر شخصیتی ضعیف، خجالتی یا ترسو هستند. آن‌ها در شرایطی که موقعیت قدرت نداشته باشند، جرئت بروز مستقیم رفتارهای تهاجمی را ندارند اما زمانی که با افرادی بسیار ضعیف‌تر مواجه می‌شوند، دست به آزار می‌زنند. کودک‌آزاری یکی از مصداق‌های رایج این نوع اختلال است. در واقع، آن‌ها از تخیل یا اجرای خشونت نسبت به افراد ناتوان، احساس تسلط و آرامش موقتی می‌گیرند.

این مدل، شباهتی به نوع انفجاری آن دارد؛ اما در حالت ستمگرانه، کار به‌صورت ناگهانی شروع و تمام نمی‌شود. بلکه یک ماجرای ادامه‌دار است. این نوع اختلال شخصیتی از روش‌های پیچیده‌تر و شدیدتری استفاده می‌کند تا از دیگران انتقام بگیرد یا تحقیرشان کند؛ به همین دلیل با افرادی که سر راهشان قرار می‌گیرند، مسئله‌ای ندارند بلکه افراد را مانند طعمه‌هایی خاص بررسی می‌کنند. بعدازاین که تمام ویژگی‌های آن‌ها را بررسی کردند، تلاش می‌کنند که آن‌ها را برنجانند و موجب ترسشان شوند. آن‌ها سعی دارند که دیگران متوجه خلاف‌کار بودن آن‌ها نشوند و به همین دلیل کارهایشان را از دید عموم پنهان می‌کنند و تاحدامکان کارهایی که خلاف قانون باشد، انجام نمی‌دهند.

در بعضی از موارد، فرد به‌ دلیل ناتوانی در تحمل احساساتی مانند خشم، ناامیدی یا تحقیر، رفتارهای آزاردهنده‌ای نسبت به کسی که به او علاقه دارد، نشان می‌دهد. این نوع از اختلال می‌تواند در شدیدترین شکل خود به اقداماتی مانند اسیدپاشی منجر شود. فرد از این‌ که محبوبش دیگر نتواند با فرد دیگری رابطه یا ازدواج داشته باشد، احساس رضایت می‌کند. شکل دیگری از سادیسم عشقی نیز در روابط جنسی دیده می‌شود که در آن فرد تمایل دارد شریک خود را در حین رابطه مورد آزار جسمی یا روانی قرار دهد. برای این افراد، رابطه جنسی بیشتر از آن‌ که عاشقانه باشد، بستری برای اعمال سلطه و خشونت است. این نوع اختلال معمولاً در مردان بیشتر از زنان دیده می‌شود، هرچند در هر دو جنس می‌تواند بروز کند.

در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، سادیسم جنسی به‌عنوان یکی از اختلالات پارافیلیک طبقه‌بندی‌شده است. این اختلال شامل لذت‌بردن از ایجاد درد، ترس یا تحقیر در شریک جنسی است و معمولاً بدون رضایت طرف مقابل انجام می‌شود. ابزارهایی مانند طناب، زنجیر، شلاق یا دستبند در این نوع رفتار نقش دارند. ممکن است افراد مبتلا شریک خود را محدود کنند، کتک بزنند، گاز بگیرند یا به شکل‌های دیگر آسیب فیزیکی وارد کنند. این رفتارها اغلب با خیالات غیرعادی، توهمات جنسی و تمایلات آزاردهنده همراه هستند. در موارد شدید، این نوع اختلال می‌تواند آسیب‌های جدی روانی یا جسمی به همراه داشته باشد و در بعضی شرایط حتی خطر مرگ نیز وجود دارد. به همین دلیل، سادیسم جنسیتی از سوی روان‌درمانگران به‌عنوان اختلالی نیازمند درمان فوری شناخته می‌شود.

در این نوع، فرد در زمان عصبانیت به طور ناگهانی کنترل خود را از دست می‌دهد و با پرخاشگری تلاش می‌کند ترس را در دل دیگران بیندازد. اما نکته‌ای که معمولاً پشت این رفتار پنهان است، ترس درونی و ضعف شخصیت فرد بوده و او برای پنهان‌کردن ترس و ناتوانی خود، با خشونت واکنش نشان می‌دهد و به دنبال افرادی می‌گردد که توان مقابله با او را ندارند. در واقع، هدف اصلی این افراد ایجاد ترس در دیگران است تا احساس قدرت کاذب به‌ دست آورند و از فاش‌شدن ضعفشان جلوگیری کنند.