شب‌های عربی

شگفت‌زدگی از حوادث جهان اسلام و رفتارهایی که مسلمونا با هم دارن، از نشونه‌های مبتدی بودن در تاریخه.

حجر الاسود به نوعی مقدس‌ترین قسمت پیکره کعبه هست. و دزدیدنش فقط برای تروماتایز کردن جهان اسلام و بازی با احساسات مسلمانان نبود؛ بلکه هدف اصلی این بود که قبله جدیدی ساخته شود و موقعیت کانونی عربستان از بین برود. یک دعوای ژئوپلیتیک بود در واقع. مشابه اقدام قرمطیان در دزدیدن این سنگ مقدس با هدف ایجاد یه کعبه جدید، اقدام صفویان بود که حدیث جعل می‌کردند که ثواب زیارت فلان حرم شیعی ده برابر کعبه است. اقتصاد زیارتی بسیاری از شهرهای ایران و عراق، به برکت تلاش‌های صفویه برای کم‌رنگ کردن کعبه است.

یکی از موارد جالب در تاریخ فرقه‌های اسلامی، «قرمطیان» هستند. حمله کردند به مکه و حجر الاسود مقدس را از پیکره کعبه بیرون کشیدند و با خودشان بردند و قبله مسلمانان ۲۲ سال حجر الاسود نداشت.

در فضای اسلامی دانشی که درباره اعتقادات دینی هست «کلام» نام دارد. این که چه عقیده‌ای درست/نادرست است و دیگر مذاهب چه عقایدی دارند، همه در حیطه این دانش است. در ضمن دانش کلام، کتاب‌هایی وجود دارند که مانند دایرة المعارف مذاهب اسلامی هستند و مفصل فهرست کرده‌اند که در جهان اسلام چه فرقه‌هایی با چه اعتقاداتی ظهور کرده‌اند. وقتی همزمان با الهیات جامعه شناسی می‌خواندم، شیفته‌ دانش کلام و کتاب‌های فرقه‌نگاری بودم. چون به نظرم یک منبع غنی مردم‌شناختی بودند. منبعی که به شما بگوید در چه سالی در چه منطقه‌ای از جهان پهناور اسلامی چه فرقه‌ای ظهور کرد و چه اعتقاداتی داشت و چه کارها/رفتارهایی می‌کرد، بدون شک یک اثر تاریخی ارزشمند است. اما... وقتی بیشتر مطالعه کردم نگاهم عوض شد. در تاریخ اسلام بسیار داشته‌ایم راویان جلیل‌القدری که حدیث جعل می‌کردند درباره خواص و ثواب قرائت قرآن! گاهی دست این افراد رو می‌شده و مواخذه می‌شدند: «چرا حدیث دروغ به پیامبر خدا نسبت دادی؟!» پاسخ می‌دادند: «حرف بدی که نزدیم! می‌خواستیم مردم بیشتر قرآن بخوانند.» و از این دست موارد بسیار است. به‌تدریج فهمیدم برای اهالی علوم اسلامی، «واقعیت و حقیقت» ارزش ذاتی ندارد. آن‌ها چنان دل‌مشغول «هدایت» هستند، که حاضرند حقیقت را قربانی کنند. در همان کتاب‌های فرقه‌نگاری که بالا گفتم، نویسندگان این کتاب‌ها هیچ پروایی از دروغ بستن به مخالفان از دیگر مذاهب و ادیان نداشته‌اند. جالب است بدانید تکنیک نسبت دادن «بی‌عفتی جنسی» به مخالفان، در همین کتاب‌ها نیز وجود دارد. یعنی مثلا می‌گفتند «فلان گروه در فلان منطقه پدید آمد؛ اعتقادات خیلی باطلی داشتند؛ ضمنا با مادر و خواهر خودشان هم آمیزش داشتند که خاک بر سرشان!» اگر نویسندگان کتاب‌های کلام اسلامی و فرقه‌نگاری، ذره‌ای تقوا نسبت به حقیقت داشتند، امروز ده‌ها هزار صفحه سند تاریخی درجه‌یک داشتیم که منبع پژوهش‌های جامعه‌شناختی و مردم‌شناختی بودند. اما چیزی که از ایشان به جا مانده، اگر سوزانده و به باد داده شود، هیچ چیز از دست بشریت نخواهد رفت. کمی از این‌ها بهتر؛ جهان‌گردان مسلمان بودند. این گروه، دغدغه هدایت نداشتند و تعهد بیشتری به گزارش حقیقت داشتند. جهان‌گردان مسلمان در دوره‌های رونق تمدن اسلامی، چهار گوشه زمین را سفر کردند؛ از اعماق آفریقا گرفته تا چین و هند و روسیه. سفرنامه‌های این افراد، گزارش‌های مردم‌نگاری دقیقی هستند که می‌توان آن‌ها را «اولین تجربه» تمدن اسلامی در دیدن دنیا از دریچه واقعیت دانست؛ بر خلاف اهالی علوم شرعی که به نفع عقاید صحیح دروغ می‌بافتند. بعد از دو ژانر «فرقه‌نگاری» توسط اهل شریعت، و «سفرنامه»های جهان‌گردان، ژانر سومی در جهان اسلام ظهور کرد که رد پایش تا کتب حدیثی متاخر هم می‌رسد: «عجایب‌نگاری»! ژانر «عجایب‌نگاری» این گونه بود که مثلا ابوفلان بن ابوفلان مدعی می‌شد که رفتم به فلان نقطه از دنیا و آدم‌هایی دیدم که مثلا سم داشتند؛ یا پوزه‌هایی شبیه تمساح داشتند؛ یا گردن نداشتند؛ یا مثلا دو گوش اندازه فیل داشتند که شب‌ها یکی را لحاف می‌کردند و دیگری را پتو! و... این ژانر عجایب‌نگاری خودش محصول چند اتفاق دیگر بود:

یکی این‌که قبل‌تر، سفرنامه‌های زیادی نوشته شده بود و افراد کنجکاوی که تشنه شناختن دنیای بیرون بودند، مشتری این ژانر شده بودند.

دوم این‌که، صنعت کاغذ و کتاب هم پدید آمده بود و بازار وراقان، نه صرفا محلی برای کتاب و دانش، بلکه همچنین جزوی از صنعت سرگرمی زمانه خودش بود.

در چنین شرایطی طبیعی است که عده‌ای نیز پیدا بشوند و فکر کنند که مشتری‌ها به چیزهای جذاب‌تر و هیجان‌انگیزتر نیاز دارند و اگر ما چنین چیزی در اختیارشان بگذاریم، می‌توانیم حسابی بفروشیم. بانمک این‌که، مثلا در بحار الانوار مجلسی احادیثی می‌توان دید که مشخصا مربوط به همین دوره عجایب‌نگاری است. خیلی عجیب است یک تمدن صدها هزار صفحه سند مکتوب بجا بگذارد اما ارزش تاریخی همه‌شان با هم، کمتر از دستور جلسه کمپانی هند شرقی در مثلا ۲۳ آوریل ۱۸۳۵ باشد. @arabian_nights_101

گرامیان خوش آمدید به شب‌های عربی❤️ کمی مطالب پیشین را اسکرول کنید تا با فضای عمومی چنل آشنا شوید. ممکن است خاطر بعضی شما عزیزان رنجیده شود اما «شب‌های عربی» رویکرد و محتوای خاص و مستقل خودش را دارد. از حضور و همراهی‌تان ممنونم 🙏

مردانگی در معرض تهدید در عراق شهر «صدر» در شرق بغداد، که اتفاقا از پایگاه‌های اصلی هواداران مقتدی صدر است، محل ظهور پدیده‌ای متناقض با جو شیعی و مردسالارِ شهر است: جوانان عطوانی! «عطوانی» نام یک فیلم‌بردار مجالس عروسی است. عروسی‌هایی که این فرد فیلم‌برداری می‌کند در شبکه‌های اجتماعی وایرال می‌شوند؛ زیرا جوّ خاصی بر آن‌ها حاکم است که همه کلیشه‌ها و تصورات سنتی درباره مرد و مردانگی را خدشه‌دار می‌کند. در ویدئوهای العطوانی، داماد معمولاً شخصیت اصلی است و دوستان نوجوان او نیز در کنارش حضور دارند. دوربین وارد خانه می‌شود و مراحل آماده شدن داماد را ثبت می‌کند: اصلاح مو، آرایش و مرتب کردن موها، پوشیدن کت‌وشلوار عروسی و استفاده از لوازم آرایشی برای صورت. داماد و مهمانان لباس‌هایی با رنگ‌های روشن می‌پوشند، موهایشان را به رنگ‌ها و مدل‌های غیرمعمول درمی‌آورند و مراسم را با رقص و شادی پرشور برگزار می‌کنند. به گفته یکی از همین جوانان، همین که خبر عروسی در یکی از محله‌ها پخش می‌شود، جوانان دور هم جمع می‌شوند؛ حتی اگر نه از خانواده داماد باشند و نه از دوستان و بستگان او. آن‌ها طوری دیوانه‌وار و پرشور می‌رقصند، انگار آخرین فرصت‌شان برای رقصیدن پیش از بازگشت به زندگی سخت روزمره‌ است. بسیاری از خانواده‌های این محله‌های فقیر توانایی اجاره سالن عروسی ندارند و مراسم در خیابان‌های باریک محله برگزار می‌شود. بسیاری از نوجوانان حاضر در این مراسم‌ها، با وجود سن کم، نان‌آور خانواده‌اند. برخی اصلاً به مدرسه نرفته‌اند و برخی تحصیل را نیمه‌کاره رها کرده‌اند. آن‌ها به‌عنوان نظافتچی، فروشنده کپسول گاز و مشاغل مشابه کار می‌کنند و در شرایطی بسیار دشوار زندگی می‌گذرانند. اما... زنان تقریباً در عروسی‌های عطوانی غایب‌اند. به‌جز چند زن سالخورده، نه عروس دیده می‌شود و نه زنان دیگر. در فیلم‌هایی که العطوانی تدوین می‌کند، تقریباً تمام حاضران مرد هستند. یعنی حتی در چنین محیطی که بنظر می‌رسد مردان علیه سنت شوریده‌اند، زنان هنوز هم حق مشارکت ندارند. این نکته اهمیت زیادی در فهم ماهیت قضیه دارد. خب همان طور که قابل حدس است، جوانان عطوانی در معرض همه انواع تحقیر و سرکوب قرار دارند؛ از توهین کلامی گرفته تا کتک‌ خوردن و حتی قتل. آن‌ها حتی اگر خود را جزو جامعه میم ندانند؛ دیگران آن‌ها را به همجنس‌گرایی متهم می‌کنند. مقتدی صدر یکی از کسانی بود که برای توجیه سرکوب این جوانان، همجنس‌گرایی را عامل انتشار کرونا دانسته بود. او همچنین در مارس ۲۰۲۲، در توییتی مدعی شد که آبله میمونی نتیجه رفتارهای جامعه ال‌جی‌بی‌تی است و پیشنهاد کرد روزی در تقویم سالانه به مخالفت با همجنس‌گرایی اختصاص داده شود. او همچنین در نوامبر ۲۰۲۲ پیامی به دو زبان عربی و انگلیسی خطاب به «تمام جهان» منتشر کرد و خواستار راه‌اندازی کارزاری جهانی برای جمع‌آوری یک میلیون امضا علیه همجنس‌گرایی بود. البته موضوع نوشته درباره مقتدی صدر نیست. پس به جوانان عطوانی برگردیم. حضور این جوانان در اعتراضات تشرین ۲۰۱۹ هم ثبت شده است. همین گروهی که طبقه روشنفکر و مرفه بغداد اغلب آن‌ها را طرد می‌کرد و از سایر مناطق شهر جدا نگه می‌داشت، از نخستین معترضان بودند و با سه‌چرخه‌های موتوری، مجروحان و کمک‌های پزشکی را منتقل می‌کردند. بسیاری از این جوانان در جریان اعتراضات کشته شدند و همان چهره‌های زنانه که «دلیرمردان ضعیف‌کُش صدری» را منزجر می‌کرد، روی سنگ قبر و دیوارهای محله‌های فقیرشان نقش بست.

یک ویدئو درباره جوانان عطوانی

در فضای فکری عراق، هنوز بر سر ریشه‌ها و پیامدهای این پدیده بحث و جدل فراوان است. افراد زیادی با دادن آدرس غلط، نفوذ ارزش‌های غربی را مقصر می‌دانند. اما واقعیت به «حذف زن» برمی‌گردد. پدیده «جوانان عطوانی» فقط درباره گروهی از مردان که کلیشه‌های رایج درباره «شیوه و ظاهر مردانگی» را پس می‌زنند نیست؛ این پدیده یکی از نتایج غیرمستقیم، «مردانه‌کردن عرصه عمومی جامعه» است. اگر آزادی پژوهش‌های اجتماعی تضمین شود، موارد مشابه را در تقریبا «هر» جامعه/گروهی که زن و مرد به‌شدت تفکیک‌شده هستند، می‌توان نشان داد. #عراق #عطواني #مقتدى_الصدر #مدينة_الصدر #مجتمع_الميم @arabian_nights_101

در عراق، تولیت حرم عباسی، با حضور ۶۴۵۰ دانشجو از عراق و تعدادی از کشورهای اسلامی، مراسم فارغ‌التحصیلی دخترانه‌ای را با شعار "از نور فاطمه جهان را روشن می‌کنیم" برگزار می‌کند. ویدئوی بالا مربوط به این مراسم است. گویا شیعه عراقی نیز، تقلید رفتارهای مورچه‌وار را، بیشتر از تمرین آزادی‌های فردی، همسو با ذات و ماهیت خودش می‌بیند. #عراق @arabian_nights_101

برهان نظم و برهان صدیقین؟! نااا من برهانی قوی‌تر از «لونا کرم» بر وجود خدا نمی‌تونم پیدا کنم! @arabian_nights_101

ولی شامات سرزمین «فتبارك الله احسن الخالقين»هاست!

آمریکا کشور تبدیل «ان شاء الله»ها به «الحمدلله»هاست. ایران نیز سرزمین تبدیل «ان شاء الله»ها به «حتما به صلاحت نبوده»هاست. «رویای آمریکایی» حتی برای مسلمان چپ هم هنوز زنده است و دارد کار می‌کند.

📄 اقتصاد نایابی / چرا مردم احتکار می‌کنند؟ متن زیر (اینجا) برگردان فارسی مقاله‌ای با عنوان «Why People Hoard: The economics of scarcity» نوشته پژوهشگر جوان ایرانی، احسان موسوی، است که در وبسایت بنیاد آموزش اقتصاد (FEE) منتشر شده است. احسان موسوی دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد و تحلیل داده‌ها در دانشگاه برگامو، ایتالیا است. تمرکز دانشگاهی او اقتصاد سیاسی و اقتصاد پولی است. او عضو مرکز مرکاتوس و انجمن هیوم است. تحقیقات او برای کنفرانس انجمن مون پلرن ۲۰۲۴ انتخاب شده و نوشته‌های او در واشنگتن تایمز و YSI INET منتشر شده است. همچنین کتاب «درک سازوکارهای پول» نوشته رابرت مورفی، با ترجمه فارسی احسان موسوی در ایران به چاپ رسیده است. ◽️@UTfinance◽️

محصول مشترک تونس و فرانسه (۲۰۲۵) هست. نام عربی‌اش «باد ما را کجا خواهد برد؟» با داستان و حال و هوای فیلم تناسب بیشتری دارد. درباره داستان چیزی نمی‌گویم، اما بهتر است به ذائقه من اعتماد کنید و این فیلم را ببینید. لینک دانلود بدون سانسور و همراه زیرنویس فارسی #تونس #سینمای_عربی @arabian_nights_101

عزیزانی که عربی می‌دانید یا دنبال ارتقاء مهارت شنیداری و گفتاری‌تان هستید، این برنامه «گالریتا» در یوتوب را به شدت توصیه می‌کنم. موضوعات جالبی انتخاب می‌کند، ابعاد فرهنگی و تاریخی و سیاسی موضوعات را اشاره می‌کند، لهجه‌اش شامی و بیانش «فصعمي» است: یعنی ترکیب فصیح و عامیانه! لحن و ادبیاتش واقعا شیک و تمیز و قابل الگوبرداری برای تمرین است. این اپیزود را ببینید؛ اگر‌ پسند افتاد، یافتنش در یوتوب سخت نیست. #مکالمه_عربی #لهجه_شامی #یوتوب @arabian_nights_101

این چنل تلگرامی آرشیو سریال‌های سوری است‌. اگر می‌خواهید مهارت‌های شنیداری خودتان را محک بزنید یا ذره‌ذره گوش‌تان را به لهجه شامی عادت بدهید، دیدن این سریال‌ها بد نیست. البته توصیه اول من نیست. ولی دیدن یک قسمت از هر سریال می‌تواند جالب باشد. وقتی سراغ سریال عربی می‌روید قضیه «ارزش هنری اثر» را فراموش کنید؛ که توی ذوق‌تان نخورد. بیشتر برای ارتقای سطح زبانی و درک حال و هوای آن محیط فرهنگی‌اجتماعی کاربرد دارد؛ نه بیشتر.

خود من بارها در موقعیت مشورت‌دهنده بودم. دقیقا بخاطر همین رایگان بودن، طرف مشورت‌گیرنده، خیلی کارها که می‌گفتم «انجام نده» رو، نهایتا انجام می‌داد. ولی من بازم به مشورت رایگان ادامه می‌دادم، چون مشاهده آسیب دیدن آدم احمقی که قدر چیزهای رایگان را نمی‌داند و نهایتاً خودش را در چاله می‌اندازد، دروغ چرا؟ کمی جالب و مفرح است. کسی هم که به خیرخواهی و وقت و تجربه‌ای که رایگان به او داده‌ای احترام می‌گذارد، نوش جانش.

چرا مشاوره رایگان مثل هر کالای رایگان دیگه‌ای، در نهایت گرون‌ترین چیز زندگی‌مون تموم میشه؟ 💸 یه قانون قدیمی هست که میگه: «هیچ ناهار مجانی وجود نداره.» مشاوره رایگان هم دقیقاً همینه؛ در ظاهر هزینه‌ش صفره، اما در باطن می‌تونه سنگین‌ترین تاوان‌ها رو روی دستت بذاره. این معامله دو سر باخته، به دو دلیل منطقی: ۱. از سمت مشاور: وقتی پولی نیست، مسئولیتی هم نیست توی بازار، «قیمت» یه قطب‌نماست. وقتی پول رو حذف می‌کنی، انگیزه و کیفیت هم ناپدید میشن: پوستی در بازی نیست: مشاور ریالی دریافت نکرده، پس اگه راهنمایی غلطی بکنه نه اعتباری از دست میده و نه چیزی از جیبش میره؛ تمام ریسک و خسارتش گردن توئه. دلیلی برای وسواس نداره: وقتی سودآوری در کار نباشه، مشاور نیازی نمی‌بینه بشینه عمیق فکر کنه، شرایط اختصاصی تو رو بسنجه و کاری کنه که دوباره به عنوان مشتری راضی برگردی. نتیجه؟ توصیه‌های کلی و دم‌دستی که توی گوگل هم پیدا میشه. ۲. از سمت خودت: چیزی که براش هزینه ندی، برات ارزشی نداره ارزش هر چیز توی ذهن ما آدما شکل می‌گیره. وقتی بابت مشاوره‌ای عرق نریخته باشی و پولی نداده باشی: جدیش نمی‌گیری: مغز ناخودآگاه فکر می‌کنه چون مفت به دست اومده، احتمالاً بی‌ارزشه. الزامی برای اجرا نمی‌بینی: اگه برای یه استراتژی چند ده میلیون پول داده باشی، از فردا صبح می‌دوی تا مو‌به‌مو اجراش کنی که پولت نسوزه؛ ولی توصیه‌ای که پای تلفن یا تو دایرکت مجانی گرفتی چی؟ دو روز بعد توی بایگانی خاک می‌خوره. هزینه پنهان: «هزینه فرصت» ⏳ شاید بگی «نهایتاً عمل نمی‌کنم، چیزی که از دست ندادم!» اشتباه دقیقاً همین‌جاست. هزینه‌ای که میدی با پول نیست؛ با عمر، انرژی و فرصت‌های سوخته‌ت حساب میشه: ۱. روزها و ماه‌هایی که پای آزمون‌وخطای توصیه‌های سطحی هدر میدی. ۲. بازارهایی که تا بیای بفهمی مسیرت غلط بوده، از دست رفتن. مشاوره رایگان گرونه چون تاوانش رو پای میز نقد نمیدی، با شکست‌هات تسویه می‌کنی. اگه تصمیمی برات حیاتیه، هزینه‌ش رو پرداخت کن تا طرف مقابل هم مجبور باشه تعهد، تمرکز و آبروش رو پای کارت بذاره.

کشیش: رامون،‌ دوست من، آزادی که منجر به پایان زندگی بشه، اصلا آزادی نیست! رامون: زندگی‌ هم که منجر به پایان آزادی بشه، زندگی نیست! از فیلم سینمایی دریای درون؛ فیلم معرکه‌ای بود. درباره‌ی مردی که میخواد به صورت قانونی، خودکشی کند! چون ربع قرن است که فلج، روی یک تخت افتاده و از زندگی پرشوری که داشت، محروم است. خاویر باردم در این فیلم می‌درخشد. هر چه جایزه از اسکار تا گلدن گلوب و ونیز برده است، نوش جانش. @abbas_haery

یک ضرب‌المثل عربی هست که میگه:

«العاهرة تُحاضِر في الشرف»

یعنی: «روسپی درباره عفت جنسی داره سخنرانی می‌کنه» که خب واضحا معلومه یعنی چی و برای چه موقعیت‌هایی استفاده میشه! همین دیگه. ضرب‌المثل زیبا و دقیقی هست که خواستم شما هم بدونین شب بخیر

🎥 باشکوه، فاخر، بلند و پایدار همچون ایران ▫️ارگ باستانی قلعه دختر، بشرویه خراسان #نشانی_ما_ایران_است @Homa_hambastegima

صدای هایده، خود ایرانه!