Meow History

این آبراه، رود نیل را از راه شاخه‌ای در بخش خاوری مصر به دریای سرخ می‌رساند کار آن پیش از داریوش آغاز شده بود ولی او آن را به پایان رساند و سنگ‌نوشته‌هایی نیز در کنار آن برپا کرد

بخش اصلی درباره ساخت آبراه به زبان امروزی چنین می‌گوید:

داریوش، شاه، می‌گوید: من پارسی هستم؛ از پارس برخاستم و مصر را گشودم. فرمان دادم این آبراه را از رودی که نیل نام دارد و در مصر روان است، تا دریایی که از پارس می‌آید، بکنند. سپس این آبراه کنده شد، چنان‌که من فرمان داده بودم؛ و پس از آن، کشتی‌ها از مصر از راه این آبراه به سوی پارس رفتند، چنان‌که من خواسته بودم.»

آبراه نیل–دریای سرخ پارسی: آبراه نیل–دریای سرخ یا آبراه داریوش انگلیسی: Darius Canal یا Nile–Red Sea Canal جایگاه امروزی: مصر

آبراه‌های تخت پارسه پارسی: آبراه‌های تخت پارسه انگلیسی: Persepolis Water Channels یا Persepolis Drainage System جایگاه امروزی: ایران

آبراه‌های شوش پارسی: آبراه‌های شوش انگلیسی: Susa Water Channels یا Susa Canal System جایگاه امروزی: ایران

داریوش بزرگ تنها به راه‌ها و چاپارخانه‌ها نپرداخت او چند آبراه و کانال بسیار مهم را نیز ساخت

آبراه نیل _دریای سرخ آبراه تخت پارسه آبراه های شوش

از میان این‌ها تنها آبراه نیل–دریای سرخ یک آبراه کشتیرانی بود که کشتی‌ها از آن می‌گذشتند. آبراه‌های شوش و تخت پارسه برای رساندن آب آبیاری و بیرون بردن آب باران ساخته شده بودند نه برای رفت‌وآمد کشتی بنابراین اگر کسی بگوید «داریوش آبراه ساخت»، بیشتر به همان آبراه نیل–دریای سرخ (Darius Canal) اشاره دارد

پی نوشت : اگر بخواهیم از واژه‌های پارسی بهره بگیریم «آبراه» بهترین برابر برای «کانال» است. البته در برخی جاها «جوی»، «نهر» یا «آبگذر» هم به کار می‌رود،ولی برای سازه‌های بزرگ، آبراه درست‌تر است

انسان‌ها از زمان باستان همیشه به دنبال پیدا کردن یه راهی برای اتصال دریای مدیترانه و دریای سرخ بودن چرا چون که وجود یک مسیر مستقیم بین این دو تا دریا باعث می‌شده تجارت خیلی راحت‌تر بشه به خاطر همین هم داریوش اول / بزرگ فرعون مصر هم بود تصمیم گرفت یه مسیر مستقیم بین این دو تا دریا ایجاد کنه تا حمل و نقل و تجارت دریایی را تقویت کرده باشه پس با کمک مهندسی ایرانی و مصری دست به کار شد و با جمع کردن نیروی کار از سراسر حکومت هخامنشیان درست کردن کانالی که امروزه پایه و اساس کانال مدرن سوئز محسوب میشه رو شروع کرد

بعدها در قرن 18 با گسترش تجارت جهانی و بزرگ شدن کشتی‌ها نیاز به یک کانال مدرن تو این مسیر خیلی بیشتر شد تا اینکه سال 1859 یک مهندس فرانسوی بالاخره تونست این پروژه رو شروع کنه و سال 1869کانال مدرن سوئز به طور رسمی افتتاح شد و ساخت آن 10 سال طول کشید

باستان‌شناسان هنوز هم گاهی به این سکه‌ها دست پیدا می‌کنند برای مثال در سال 2024 در شهر باستانی نوتیون در غرب ترکیه، یک کوزه حاوی تعدادی دریک طلای هخامنشی کشف شد که احتمال می‌رود برای پرداخت حقوق سربازان دفن شده بوده باشد

این سکه‌ها امروز از ارزشمندترین سکه‌های باستانی جهان به شمار می‌روند و بسته به نوع سالم بودن و کمیاب بودنشان ممکن است در حراجی‌ها ده‌ها هزار تا حتی صدها هزار دلار ارزش داشته باشند

امروزه نمونه‌های اصلی در موزه‌های بزرگ جهان نگهداری می‌شوند، از جمله موزه بریتانیا که یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های سکه‌های هخامنشی را دارد و چندین دریک طلای اصیل در آن نگهداری می‌شود

موزه متروپولیتن هنر در آمریکا که تعدادی سکه هخامنشی را در مجموعه آثار ایران باستان خود نگهداری می‌کند

موزه ملی ایران که تعدادی سکه هخامنشی و آثار مربوط به آن دوره را در اختیار دارد

یکی از مشهورترین کشفیات در سال 1933 میلادی در تخت پارسه انجام شد باستان‌شناسان هنگام کاوش در پیِ ساختمان آپادانا گنجینه‌ای از سکه‌ها را در زیر سنگ‌های پی بنا پیدا کردند جالب اینکه در این گنجینه سکه‌های لیدی و یونانی وجود داشت اما دریک‌های داریوش در آن دیده نشدند این کشف به پژوهشگران کمک کرد زمان آغاز ضرب سکه‌های داریوش را دقیق‌تر بررسی کنند و نشان داد احتمالا دریک‌ها اندکی پس از ساخت آن بخش از آپادانا رواج یافته‌اند

دریک و سیکلوس در کشورهای مختلف کشف شده‌اند، از جمله ایران (به‌ویژه استان پارس) ترکیه امروزی (آسیای کوچک) یونان مصر افغانستان این پراکندگی نشان می‌دهد که سکه‌های هخامنشی در تجارت بین‌المللی آن زمان کاربرد گسترده‌ای داشته‌اند

با وجود اینکه داریوش بزرگ سکه طلا ضرب می‌کرد همه مردم از سکه طلا استفاده نمی‌کردند بیشتر مردم عادی از سکه‌های نقره یا حتی مبادله کالا استفاده می‌کردند و دریک بیشتر برای خزانه شاهی پرداخت به فرماندهان، سربازان و بازرگانان بزرگ به کار می‌رفت

به همین دلیل بسیاری از تاریخ‌دانان نظام پولی داریوش را یکی از مهم‌ترین عوامل رونق اقتصادی و ثبات شاهنشاهی هخامنشی می‌دانند

در واقع نخستین سکه‌های داریوش را در یک نقطه مشخص پیدا نکرده‌اند؛ بلکه طی حدود 200 سال گذشته نمونه‌های مختلف آن در کاوش‌های باستان‌شناسی و گنجینه‌های مدفون در کشورهای گوناگون کشف شده‌اند

از طلای خالص ساخته می‌شد وزن آن حدود 8/4 گرم بود ارزش بالایی داشت و بیشتر برای پرداخت‌های مهم و تجارت‌های بزرگ استفاده می‌شد

از نقره ساخته می‌شد وزن آن حدود 5/5گرم بود برای معاملات روزمره کاربرد بیشتری داشت نقش روی سکه‌ها

روی بیشتر سکه‌های داریوش تصویر شاه هخامنشی در لباس رزم دیده می‌شود او معمولا: کمان در دست دارد گاهی نیزه یا خنجر حمل می‌کند در حال دویدن یا آماده تیراندازی نمایش داده شده است به همین دلیل برخی پژوهشگران این سکه‌ها را «سکه کماندار» نیز می‌نامند

نخستین پول رسمی دنیا و سراسری امپراتوری هخامنشی بودند در بخش بزرگی از غرب اسیا و مصر و آسیای کوچک پذیرفته می‌شدند اعتبار آن‌ها آن‌قدر زیاد بود که حتی پس از مرگ داریوش نیز سال‌ها ضرب و استفاده شدند

ضرب سکه یکی از مهم‌ترین اصلاحات اقتصادی داریوش بزرگ بود و نقش بزرگی در قدرت گرفتن امپراتوری هخامنشی داشت

پیش از او مردم بیشتر با کالا مبادله می‌کردند یا از سکه‌های دولت‌های دیگر مانند لیدی استفاده می‌شد این موضوع تجارت در یک امپراتوری بزرگ را دشوار می‌کرد

داریوش یک نظام پولی استاندارد ایجاد کرد و دستور داد سکه‌هایی با وزن و عیار مشخص ضرب شوند این کار باعث شد تجارت در سراسر امپراتوری آسان‌تر شود مالیات‌ها به شکل منظم جمع‌آوری شوند حقوق سربازان و کارگزاران با پول پرداخت شود اعتماد بازرگانان به پول هخامنشی افزایش یابد

چون داریوش فقط خودش را شاه پارس نمی‌دانست؛ او فرمانروای یک شاهنشاهی بزرگ بود که ملت‌های گوناگون در آن زندگی می‌کردند. این تندیس نشان می‌دهد که هخامنشیان چگونه هنر ملت‌های زیر فرمان خود را با هنر ایرانی درآمیختند

یک نکته ی جالب دیگر: خیلی‌ها فکر می‌کنند هخامنشیان فقط در پارسه (تخت پارسه) هنر داشتند اما شوش نشان می‌دهد که داریوش یک مرکز بزرگ هنری و سیاسی در خوزستان هم ساخته بود شوش برای داریوش به اندازه‌ای مهم بود که یکی از پایتخت‌های اصلی او شد

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این تندیس این است که یک سنگ خاموش به چهار زبان سخن می‌گوید؛ انگار داریوش می‌خواست به هر مردمی که آن را می‌بینند بگوید: «این شاهنشاهی از مردمان بسیاری ساخته شده است.»

از سنگ ساخته شده

نزدیک به 2متر و 46 سانتی‌متر بلندی دارد

داریوش را با جامه ی بلند پارسی نشان می‌دهد

در کنار جامه و بر روی چین‌های آن نوشته‌هایی کنده شده است

سر و بخش‌هایی از آن از میان رفته و سر اصلی پیدا نشده است

یکی از زیباترین بخش‌های آن، نوشته‌ای است که مفهومش این است: «من داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه سرزمین‌های بسیار...»

و در بخش مصری پیام مهمی دارد: اینکه مردی پارسی بر مصر فرمانروایی می‌کند

تندیس داریوش بزرگ در شوش یکی از شگفت‌انگیزترین یادگارهای هخامنشی است چون فقط یک پیکره نیست، بلکه یک پیام سیاسی و فرهنگی از 2500 سال پیش است این تندیس در کاخ آپادانای شوش پیدا شد؛ همان کاخی که داریوش بزرگ در شوش ساخت و یکی از کاخ‌های بزرگ شاهنشاهی هخامنشی بود

داریوش این تندیس را در مصر ساخت و سپس به شوش آورد. یعنی سنگ‌تراشان و هنرمندان مصری در ساخت آن نقش داشتند، اما خود تندیس برای نشان دادن فرمانروایی داریوش بر سرزمین‌های گوناگون ساخته شده بود. روی آن نوشته‌هایی به چند زبان دیده می‌شود: پارسی باستان، ایلامی، بابلی و هیروگلیف مصری.

تندیس: داریوش لباس پارسی پوشیده اما تندیس را با هنر مصری ساخته‌اند یعنی خودش نماد همان چیزی است که شاهنشاهی هخامنشی بود: پیوند فرهنگ‌های گوناگون زیر یک فرمانروایی

مفهومش این تندیس : «شاه پارسی (داریوش) بر سرزمین مصر فرمان می‌راند.» اما نکته ی جالب اینجاست که داریوش نمی‌خواست فقط پیروزی نظامی را نشان دهد در فرهنگ سیاسی هخامنشی شاه خود را نگهبان نظم و سامان سرزمین‌های زیر فرمانش می‌دانست

سال 1351 چندین باستان شناس در استان خوزستان شهرستان شوش تحقیق می‌کردند که پای یک مجسمه عجیب رو دیدند با ادامه حفاری به یه مجسمه باستانی رسیدن که مربوط به داریوش بزرگ بود جالبه که مجسمه سر نداشت و مشخص بود تو همون زمان باستان سر و کندن و بردن رو پایه‌های مجسمه هم با خط هیروگلیف این جمله رو نوشته بودند :

نوشته‌هایی به پارسی باستان، ایلامی و بابلی وجود دارد و بخش مصری آن هم با خط هیروگلیف نوشته شده است پیام کلی نوشته‌ها این است که: داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، فرمانروای سرزمین‌های بسیار است؛ و مصر یکی از سرزمین‌هایی است که زیر فرمان او قرار دارد خوشبختانه این تندیس توسط قاچاقچی ها خارج نشد و الان تو موزه ملی ایرانه در تهران هست