Mundarija

Инналлоҳа ла ястаҳйӣ ан язриба масалам ма баъузатан фама фавқоҳа. Фааммаллазина А‌манӯ фа яъламуна аннаҳул-Ҳаққу мир Роббиҳим. Ва аммаллазина кафaрӯ фа яқулуна ма-за арода-ллоҳу биҳаза масала. Юзиллу бихӣ касийран ва йаҳдӣ бихӣ касийро'. Ва ма юзиллу бихӣ иллал-фасиқин. إِنَّ ٱللَّهَ Инналлоҳa — албатта Аллоҳ لَا یَسۡتَحۡیِۦۤ Ла ястаҳйӣ — уялмайди أَن یَضۡرِبَ Аي язриба — (келтиришдан) мисол келтиришдан مَثَلࣰا Масалан — бир мисолни مَّا بَعُوضَةࣰ Ма баъузатaн — ҳатто чивинни (кичик жонзотни) فَمَا فَوۡقَهَا Фама фавқаҳā — ёки ундан ҳам кичик/каттароқни فَأَمَّا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ Фааммаллазина Âманӯ — бас, иймон келтирганлар فَیَعۡلَمُونَ Фа яъламуна — биладилар أَنَّهُ Аннаҳу — албатта у ٱلۡحَقُّ Ал-Ҳаққу — ҳақ эканини مِن رَّبِّهِمۡ Мин Роббиҳим — Роббилари томонидан وَأَمَّا ٱلَّذِینَ كَفَرُوا۟ Ва аммаллазина кафaрӯ — аммо кофир бўлганлар فَیَقُولُونَ Фа яқулуна — айтадилар مَاذَاۤ Ма-за — нимани أَرَادَ ٱللَّهُ Арoда-ллоҳу — Аллоҳ ирода қилди بِهَـٰذَا مَثَلࣰا Биҳаза масала — бу мисол билан? یُضِلُّ Юضиллу — (Аллоҳ) адаштирур بِهِۦ Биҳӣ — шу мисол орқали كَثِیرࣰا Касийрoн — кўпчиликни وَیَهۡدِی Ва йаҳдӣ — ва ҳидоят қилади بِهِۦ Биҳӣ — шу мисол орқали كَثِیرࣰا Касийрoн — кўпчиликни وَمَا یُضِلُّ بِهِۦۤ Вама юضиллу бихӣ — ва У шу билан адаштирмас إِلَّا ٱلۡفَـٰسِقِینَ Иллал-фaсиқин — фақат бузғунчи фосиқларни Албатта, Аллоҳ чивин ёки ундан ҳам кичик/каттароқ бир нарсани мисол келтиришдан уялмас. Иймон келтирганлар бунинг Роббилари томонидан келган ҳақ эканини биладилар. Аммо кофирлар: «Аллоҳ бу мисол билан нима назарда тутди?» — дейдилар. Аллоҳ бу билан кўпларни залолатга кетказади ва кўпларни ҳидоят қилади. Лекин У шу мисол билан фақат фосиқларнигина адаштирур.

وَبَشِّرِ Ва башшири — хуш хабар бер ٱلَّذِینَ Аллазӣна — шундай одамларники ءَامَنُوا۟ Оманӯ — иймон келтирдилар وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ Ва амилус-солихāti — ва солиҳ амаллар қилдилар أَنَّ لَهُمۡ Анна лаҳум — албатта улар учун جَنَّـٰتࣲ Жаннатун — жаннатлар تَجۡرِی Тажрӣ — оқади مِن تَحۡتِهَا Мин таҳтиҳā — унинг остида(н) ٱلۡأَنۡهَـٰرُ Ал-анҳāру — анҳорлар كُلَّمَا Куллама — ҳар гал رُزِقُوا۟ Рузиқӯ — баҳраманд бўлсалар / ризқ қилинсалар مِنۡهَا Минҳā — ундан مِن ثَمَرَةࣲ Мин самаратин — мевалардан رِّزۡقࣰا Ризқан — ризқ қилинган ҳолда قَالُوا۟ Қолӯ — айтадилар هَـٰذَا ٱلَّذِی Ҳāза аллазӣ — мана бу нарсаки رُزِقۡنَا Рузиқна — биз ризқланган эдик مِن قَبۡلُ Мин қоблу — бундан аввал وَأُتُوا۟ بِهِۦ Ва уту бихи — ва уларга келтирилади / берилади مُتَشَـٰبِهࣰا Муташāбиҳа — ўхшаш ҳолда وَلَهُمۡ Ва лаҳум — ва улар учун فِیهَاۤ Фийҳā — ўша ерда أَزۡوَ ٰ⁠جࣱ Азвājун — жуфтлар مُّطَهَّرَةࣱ Мутоҳҳаратун — покиза وَهُمۡ Ва ҳум — ва улар فِیهَا Фийҳā — ўша жойда خَـٰلِدُونَ Холидӯна — абадий қолувчилардир Ва башшири-ллазина Aману ва амилус-солихати анна лаҳум жаннатин тажрии мин таҳтиҳал анҳару. Кулламаа рухику минҳа мин самарoтир ризқoн қолу حааза-ллазии рузиқна мин қoблу ва уту бихи муштабиҳа. Ва лаҳум фийҳа азважун мутоҳҳарo ва ҳум фийҳа холидун. Иймон келтирган ва солиҳ амал қилганларга хушхабар бер: улар учун остида анҳорлар оқиб турадиган жаннатлар бор. Қачонки улар жаннат меваларидан баҳраманд бўлсалар: «Биз бундан аввал ҳам ризқланган эдик-ку!» – дерлар. Уларга ўхшаш (шаклан ўхшаш, аммо таъмида фарқли) мевалар берилади. У ерда улар учун покиза жуфтлар бор ва улар у ерда абадий қолувчилардир.

Baqara surasi 25- oyat

Baqara surasi 24- oyat فَإِن لَّمۡ تَفۡعَلُوا۟ وَلَن تَفۡعَلُوا۟ فَٱتَّقُوا۟ ٱلنَّارَ ٱلَّتِی وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُۖ أُعِدَّتۡ لِلۡكَـٰفِرِینَ فَإِن фа ил لَّمۡ — лам تَفۡعَلُوا۟ — тафъалу وَلَن — валан تَفۡعَلُوا۟ — тафъалу فَٱتَّقُوا۟ — фаттақӯ ٱلنَّارَ — ан-нар ٱلَّتِی — аллатӣ وَقُودُهَا — вакӯдуҳа ٱلنَّاسُ — ан-нас وَٱلۡحِجَارَةُ — вал-хижароту أُعِدَّتۡ — у'иддат لِلۡكَـٰفِرِینَ — лил-кафирин Фа ин лам тафъалу, валан тафъалу, фаттақӯ ан-наро аллатӣ вакӯдуҳа ан-наʼсу вал-хижароту. У'иддат лил-кaфирин. Бас, агар қила олмасанглар — ва ҳеч қачон қила олмайсангиз — одамлар ва тошлар ёқилғиси бўлган, кофирлар учун тайёрланган ўтдан қўрқинглар.

Baqara surasi 23-oyat وَإِن كُنتُمۡ فِی رَیۡبࣲ مِّمَّا نَزَّلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا فَأۡتُوا۟ بِسُورَةࣲ مِّن مِّثۡلِهِۦ وَٱدۡعُوا۟ شُهَدَاۤءَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَـٰدِقِینَ وَإِن — ва ин كُنتُمۡ — кунтум فِی — фӣ رَیۡبࣲ — рoйбин مِّمَّا — мимма نَزَّلۡنَا — наззалнā عَلَىٰ — ъалā عَبۡدِنَا — ъабдина فَأۡتُوا۟ — фа'тӯ بِسُورَةࣲ — би сyʼратин مِّن — мин مِّثۡلِهِۦ — мислиҳи وَٱدۡعُوا۟ — вадъӯ شُهَدَاۤءَكُم — шухадā'акум مِّن — мин دُونِ ٱللَّهِ — дуниллаҳ إِن — ин كُنتُمۡ — кунтум صَـٰدِقِینَ — содиқин Ва ин кунтум фӣ рoйбим мимма наззалнā ъалā ъабдина фа'тӯ би сӯратин мин миثлиҳи вадъӯ шухадā'акум мин дунниллаҳ ин кунтум содиқīн Агар сизлар Биз бандамизга нозил қилган нарса (Қуръон) ҳақида шубҳада бўлсангиз, унга ўхшаш бир сурани келтиринглар ва Аллоҳдан ўзга ҳомий-гувоҳларингизни ҳам чақиринглар, агар ростгўй бўлсангиз.

📖 Бақара сураси, 22-оят ٱلَّذِی — аллазий جَعَلَ لَكُمُ — жаъала лакуму ٱلۡأَرۡضَ — ал-арзо فِرَ ٰ⁠شࣰا — фирошан وَٱلسَّمَاۤءَ — вас-самоъа بِنَاۤءࣰ — бинаан وَأَنزَلَ — ва анзала مِنَ ٱلسَّمَاۤءِ — мина-с-самоъи مَاۤءࣰ — маан فَأَخۡرَجَ — фа ахраджа بِهِۦ — бихи مِنَ ٱلثَّمَرَ ٰ⁠تِ — минас-самарат رِزۡقࣰا لَّكُمۡۖ — ризқан лакум فَلَا تَجۡعَلُوا۟ — фала тажъалу لِلَّهِ — лиллаҳи أَندَادࣰا — андаадан وَأَنتُمۡ — ва антум تَعۡلَمُونَ — таъламун Аллазӣ жаъала лакумул-арза фирошав вас-самāъа бинаан ва анзала минас-самāъи маан фа ахража бихӣ мин ас-самароти ризқан лакум фалā тажъалӯ лиллаҳи андаадан ва антум таъламӯн. 📘 Ўзбекча маъноси У сизларга ерни тўшаб, осмонни бино қилган ва осмондан сув тушириб, у билан сизларга меваларни ризқ қилиб чиқарган Зотдир. Билиб туриб, Аллоҳга бошқаларни тенглаштирманг.

Baqara surasi 22-oyat ٱلَّذِی جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ فِرَ ٰ⁠شࣰا وَٱلسَّمَاۤءَ بِنَاۤءࣰ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَاۤءِ مَاۤءࣰ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَ ٰ⁠تِ رِزۡقࣰا لَّكُمۡۖ فَلَا تَجۡعَلُوا۟ لِلَّهِ أَندَادࣰا وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ

يَا أَيُّهَا النَّاسُ Йā аййуҳан-нāсу — эй одамлар اعْبُدُوا Иъбудӯ — ибодат қилинглар رَبَّكُمُ Раббакуму — Парвардигорингизга الَّذِي Аллазӣ — у Зотки خَلَقَكُمْ Холақакум — сизларни яратди وَالَّذِينَ Валлазӣна — ва шундай одамларки مِنْ قَبْلِكُمْ Мин қобликум — sizlardan олдин ўтган لَعَلَّكُمْ Лааллакум — шоядки сизлар تَتَّقُونَ Таттақӯна — тақводор бўлсангиз / тақводор бўласиз Йā аййуҳан-нāсу иъбудӯ роббакумуллазӣ холақакум валлазӣна мин қобликум лааллакум таттақӯн. “Эй одамлар! Сизларни ва sizdan олдин ўтганларни яратган Роббингизга ибодат қилинг. Шоядки тақводор бўлсангиз.”

يَكَادُ Якаду — оз қолди ٱلۡبَرۡقُ Ал-барқу — чақмоқ يَخۡطَفُ Яхтафу — кўр қилиб олади / тортиб олади أَبۡصَـٰرَهُمۡ Абсороҳум — уларнинг кўзларини كُلَّمَاۤ Куллама — ҳар сафар, қачонки أَضَاۤءَ Адоъа — ёритса لَهُم Лаҳум — уларга مَّشَوۡا۟ فِیهِ Машав фийҳи — шунда (ёруғликда) юриб кетадилар وَإِذَاۤ أَظۡلَمَ Ва иза азлама — ва қачон қоронғу тушса عَلَیۡهِمۡ Алайҳим — уларнинг устига قَامُوا۟ Каму — тўхтаб қоладилар وَلَوۡ شَاۤءَ ٱللَّهُ Ва лав шааллоҳу — агар Аллоҳ хоҳласа لَذَهَبَ Лазагаба — албатта кетказар эди بِسَمۡعِهِمۡ Бисам'иҳим — уларнинг эшитишларини وَأَبۡصَـٰرِهِمۡ Ва абсориҳим — ва кўришларини إِنَّ ٱللَّهَ Инналлоҳ — албатта Аллоҳ عَلَىٰ Ъала — (устидан) га كُلِّ Кулли — ҳар бир شَیۡءࣲ Шайъин — нарса قَدِیرࣱ Қодир — қодирдир Якаду ал-барқу яхтафу абсорохум. Куллама адоа лаҳум машав фийҳи. Ва иза азлама алайҳим каму. Ва лав шааллоҳу лазаҳаба бисам’иҳим ва абсориҳим. Инналлоҳа ъала кулли шайъин қодир “Чақмоқ гўё уларнинг кўзларини олиб қўйишига оз қолди. Уларга ёруғлик берганида юриб кетадилар, қоронғу тушганда эса тўхтаб қоладилар. Агар Аллоҳ хоҳласа, албатта уларнинг эшитиш ва кўришларини кетказар эди. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.”

Baqara surasi 20-oyat یَكَادُ ٱلۡبَرۡقُ یَخۡطَفُ أَبۡصَـٰرَهُمۡۖ كُلَّمَاۤ أَضَاۤءَ لَهُم مَّشَوۡا۟ فِیهِ وَإِذَاۤ أَظۡلَمَ عَلَیۡهِمۡ قَامُوا۟ۚ وَلَوۡ شَاۤءَ ٱللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَـٰرِهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَیۡءࣲ قَدِیرࣱ

يَا أَيُّهَا النَّاسُ Йā аййуҳан-нāсу — эй одамлар اعْبُدُوا Иъбудӯ — ибодат қилинглар رَبَّكُمُ Раббакуму — Парвардигорингизга الَّذِي Аллазӣ — у Зотки خَلَقَكُمْ Холақакум — сизларни яратди وَالَّذِينَ Валлазӣна — ва шундай одамларки مِنْ قَبْلِكُمْ Мин қобликум — sizlardan олдин ўтган لَعَلَّكُمْ Лааллакум — шоядки сизлар تَتَّقُونَ Таттақӯна — тақводор бўлсангиз / тақводор бўласиз Йā аййуҳан-нāсу иъбудӯ роббакумуллазӣ холақакум валлазӣна мин қобликум лааллакум таттақӯн. “Эй одамлар! Сизларни ва sizdan олдин ўтганларни яратган Роббингизга ибодат қилинг. Шоядки тақводор бўлсангиз.”

أَوْ كَصَيِّبٍ Ав касоййибин — ёки қаттиқ ёғган ёмғир каби مِنَ السَّمَاءِ Минас-самā’ — осмондан فِيهِ Фийҳи — унда бор ظُلُمَاتٌ Зулумātун — қоронғуликлар وَرَعْدٌ Вароъдун — момақалдироқ وَبَرْقٌ Вабарқун — чақмоқ يَجْعَلُونَ Яжъалӯна — қиладилар, қўядилар أَصَابِعَهُمْ Асо́биъаҳум — бармоқларини فِي آذَانِهِمْ Фӣ ъазāниҳим — қулоқларига مِنَ الصَّوَاعِقِ Минас-со́вāъиқи — яшин зарбасидан حَذَرَ الْمَوْتِ Ҳазорал-мавт — ўлимдан қўрққан ҳолда وَاللَّهُ Валлоҳ — ва Аллоҳ مُحِيطٌ Муҳитун — ўраб тургувчи, қамраб олувчи بِالْكَافِرِينَ Бил-кāфирийн — кофирларни Ав касо́ййибим минас-самā’ фийҳи зулумātун варо́ъду вабарқ. Яжъалӯна асо́биъаҳум фӣ ъазāниҳим минас-со́вāъиқи ҳазарал-мавт. Валлоҳу муҳитум бил-кāфирийн. “Ёки уларнинг (мисоли) осмондан ёғган қаттиқ ёмғир (оразида қолган киши) кабидир: унда қоронғуликлар, момақалдироқ ва чақмоқ бор. Онилар яшин зарбасидан (қутулиш учун) бармоқларини қулоқларига тиқадилар — ўлимдан эҳтиёт қилиб. Ва Аллоҳ кофирларни ўраб тургувчидир.”

Baqara surasi 18-oyat صُمٌّ Суммун — карлар بُكْمٌ Букмун — сочовлар عُمْيٌ Умйун — кўрлар فَهُمْ Фаҳум — бас, улар لَا يَرْجِعُونَ Лā яржиъӯн — қайтмайдилар 📌 2) Оятнинг умумий ҳолда кириллча ўқилиши Суммум букмун умйун фаҳум лā яржиъӯн. эслатма н ҳарфидан кейин б ҳарифи келиб ўқиладиган бўлса м деб ўқилади

📖 أَلْبَقَرَة 17: مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لَا يُبْصِرُونَ مَثَلُهُمْ Масалухум (Уларнинг мисоли) كَمَثَلِ الَّذِي Кама̄салил-лазий (Мисоли кабики) اسْتَوْقَدَ Истовкадo (Ёққан) نَارًا На̄рō (Оловни) فَلَمَّا أَضَاءَتْ Фа ламма адōъат (Энди ёритганида) مَا حَوْلَهُ Ма ҳавлаҳу (Атрофини) ذَهَبَ Заҳаба (Кетказиб) اللَّهُ Аллоҳ (Аллоҳ) بِنُورِهِمْ Би-нуриҳим (Нурларини) وَتَرَكَهُمْ Ва тарoкаҳум (Уларни қолдирди) فِي ظُلُمَاتٍ Фий зӯлуматин (Зулматларда) لَا يُبْصِرُونَ Ла йубсирӯн (Ҳеч нарсани кўра олмайдилар) Уларнинг мисоли кабики: олов ёқган киши, энди атрофини ёритганда, Аллоҳ уларнинг нурларини кетказиб, уларни қоронғу зулматларда қолдирган. Улар ҳеч нарсани кўра олмайдилар.

Baqara surasi 16-oyat 📖 أَلْبَقَرَة 16: أُولَئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُوا الضَّلَالَةَ بِالْهُدَىٰ فَمَا رَبِحَت تِجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ أُولَئِكَ الَّذِينَ Ūла икал-лазийна (Ана о‘шалар) اشْتَرَوُوا Иштаровӯ (Сотиб олганлардир) الضَّلَالَةَ Ад-дoлала (Залолатни) بِالْهُدَىٰ Бил-ҳуда (Ҳидоятга) فَمَا رَبِحَت Фа ма рабиҳат (Ва фойда келтирмади) تِجَارَتُهُمْ Тижоратуҳум (Тижоратлари) وَمَا كَانُوا Ва ма каану (Ва бўлмадилар) مُهْتَدِينَ Муҳтадийн (Ҳидоят топганлардан) Ана о‘шалар — ҳидоятни залолатга сотиб олганлардир. Ва уларнинг тижоратлари (ишлари) фойда келтирмади ва улар ҳидоят топганлардан бўлмадилар.

📖 أَلْبَقَرَة 15: اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ اللَّهُ Аллоҳy (Аллоҳ) يَسْتَهْزِئُ Йастаҳзиъу (Истеҳзо қилади) بِهِمْ Бихим (Уларни) وَيَمُدُّهُمْ Ва йамуддуҳум (Ва уларни узайтиради, қўллаб-қувватлайди) فِي طُغْيَانِهِمْ Фий туғйа̄нихим (Туг‘ёнларида, бузғунчиликларида) يَعْمَهُونَ Яъмаҳун (Довдиришларига, адашиб юришларига) Аллоҳ улар билан истехзо қилади ва уларни ўз туғёнларида адашиб, давом этишларига қўяди.

📖 أَلْبَقَرَة 14: وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ وَإِذَا Ва иза̄ (Ва агар) لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا Лақӯл-лазийна âманӯ (Иймон келтирганларга йўлиқсалар) قَالُوا Қōлӯ (Дедилар, ёки айтарлар) آمَنَّا Âманна̄ (Биз иймон келтирдик) وَإِذَا Ва иза̄ (Ва агар) خَلَوْا Хoлав̄ (Ёлғиз қолсалар, ёки четга чиқсалар) إِلَى شَيَاطِينِهِمْ Ила̄ шайâтинихим (Ўз шайтонларига, бошлиқларига борсалар) قَالُوا Қōлӯ (Дейдилар) إِنَّا Инна̄ (Албатта биз) مَعَكُمْ Ма‘акум (Сизлар биланамиз) إِنَّمَا Иннама̄ (Фақатгина, холос) نَحْنُ Наҳну (Биз) مُسْتَهْزِئُونَ Мустаҳзиъӯн (Масхара қилувчилармиз, истеҳзо қилаяпмиз) Улар иймон келтирганларга йўлиқсалар: “Биз иймон келтирдик”, дерлар. Аммо шайтонлари (бошлиқлари) билан ёлғиз қолганда: “Биз сизлар биланамиз, фақат (уларни) масхара қилаяпмиз”, дерлар.

📖 أَلْبَقَرَة 13: وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَكِنْ لَا يَعْلَمُونَ وَإِذَا Ва иза̄ (Ва агар) قِیلَ لَهُمْ Қӣла лаҳум (Уларга дейилса) آمِنُوا Âминӯ (Иймон келтиринглар) كَمَا آمَنَ Кама̄ âмана (Қандайки иймон келтирган бўлсалар) النَّاسُ Ан-на̄су (Одамлар) قَالُوا Қōлӯ (Андўзалар, дедилар) أَنُؤْمِنُ Ану’мину (Биз иймон келтирамизми?) كَمَا آمَنَ Кама̄ äмана (Қандайки иймон келтирган бўлсалар) السُّفَهَاءُ Ас-суфаха̄у (Еси пастлар) أَلَا Алâ (Огоҳ бўлингизким) إِنَّهُمْ Иннаҳум (Албатта улар) هُمُ السُّفَهَاءُ Хумус-суфаха̄у (Айнан ўшалар — еси пастлардир) وَلَكِنْ Ва ла̄кин (Лекин) لَا يَعْلَمُونَ Ла̄ яъламӯн (Ўзлари бuni билмайдилар) Ва агар уларга: “Одамлар иймон келтиргандек иймон келтиринглар”, дейилса, “Еси пастлар иймон келтиргандек биз ҳам иймон келтирайми?” дерлар. Огоҳ бўлинг! Албатта, уларнинг ўзларидир еси пастлар, лекин ўзлари (бuni) билмайдилар.