ReArtsakh

Հայաստանի պահանջով Վրաստանում ձերբակալվել է ադրբեջանցի Իբադ Հուսեյնովը․ Ալեն Ղուլյանի անդրադարձը Թբիլիսիի օդանավակայանում Հայաստանի հետախուզման հիման վրա ձերբակալվել է ադրբեջանցի Իբադ Հուսեյնովը, ով 1993-ին Արցախում գլխատել էր խաղաղ բնակչի։ Ի՞նչ հանգամանքներում է նա փոխանցվել Ադրբեջանի դեսպանատանը։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5729/

Նիցցայի քաղաքապետարանում Արցախի հայ գերիներին նվիրված աջակցության արարողություն է անցկացվել Ֆրանսիայի Նիցցա քաղաքում, քաղաքապետ Էրիկ Սիոտիի նախաձեռնությամբ և պատմաբան Ժան-Քրիստոֆ Բյուիսոնի մասնակցությամբ, տեղի է ունեցել Արցախի հայ գերիներին նվիրված միջոցառում։ Ի՞նչ են հայտարարել կազմակերպիչները Բաքվում պահվող հայերի ազատ արձակման վերաբերյալ։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5697/

Կառավարությունը միավորել է սոցիալական աջակցության ծրագրերը․ հաստատվել են նոր արտոնություններ Հոկտեմբերի 22-ի նիստում Կառավարությունը որոշեց մեկ ծրագրում միավորել Արցախից տեղահանվածների, զորացրվածների և անապահով քաղաքացիների զբաղվածության աջակցությունը։ Նոր 3-փուլանոց ծրագիրը ներառում է մինչև 250,000 դրամ կրթական վաուչեր մասնագիտական ուսուցման համար, եկամտահարկի փոխհատուցում գործատուներին (ամսական մինչև 50,000 դրամ) և մինչև 200,000 դրամ միանվագ աջակցություն աշխատողներին՝ երկարաժամկետ զբաղվածության դեպքում։ Ողջ գործընթացն իրականացվելու է թվային հարթակում։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5656/

«Էկոցիդ» Սյունիքում․ Ադրբեջանցիները հատել են «Շիկահող» արգելոցի 60 հեկտար անտառը «Ազատություն» լրատվամիջոցը հայտնում է, որ ադրբեջանական զինուժն ամրապնդվել է Սյունիքի «Շիկահող» պետական արգելոցում՝ ճանապարհներ և դիրքեր կառուցելու համար հատելով շուրջ 60 հեկտար խիտ անտառ (17,000 խմ փայտանյութ)։ Բնակիչները ահազանգում են նաև Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիների ապօրինի որսի մասին։ Փորձագետները կոչ են անում հարցը բարձրացնել Երևանում սպասվող ՄԱԿ-ի COP17 համաժողովի ընթացքում։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5642/

«Էկոցիդ» Սյունիքում․ Ադրբեջանցիները հատել են «Շիկահող» արգելոցի 60 հեկտար անտառը «Ազատություն» լրատվամիջոցը հայտնում է, որ ադրբեջանական զինուժն ամրապնդվել է Սյունիքի «Շիկահող» պետական արգելոցում՝ ճանապարհներ և դիրքեր կառուցելու համար հատելով շուրջ 60 հեկտար խիտ անտառ (17,000 խմ փայտանյութ)։ Բնակիչները ահազանգում են նաև Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիների ապօրինի որսի մասին։ Փորձագետները կոչ են անում հարցը բարձրացնել Երևանում սպասվող ՄԱԿ-ի COP17 համաժողովի ընթացքում։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5642/

Ակցիա Երևանում․ արցախցիները դեսպանատներին նամակներ են հանձնել Երևանում անցկացված բողոքի ակցիայի մասնակիցները Հայաստանում գործող դեսպանատներին են հանձնել նամակներ՝ պահանջելով COP17-ի և դիվանագիտական քննարկումների օրակարգ մտցնել Արցախից բռնի տեղահանվածների վերադարձի իրավունքն ու մշակութային ժառանգության պաշտպանությունը։ Արցախի հանրային խորհրդի անդամ Ալվարդ Զաքարյանն ընդգծել է, որ ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած 150 հազար արցախցիներն ունեն մեկ նպատակ՝ վերադառնալ Արցախ։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5572/

Ալեն Ղուլյանի արձագանքը Քարին Տակում ադրբեջանցի պաշտոնյայի մահվանը Ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտնում են Շուշիի ոստիկանապետի տեղակալ, մայոր Ֆարաջ Գասրետովի մահվան մասին, որը հոսանքահարվել էր ավերված Քարին Տակում։ Անդրադառնալով դեպքին՝ փորձագետ, հասարակական գործիչ Ալեն Ղուլյանը նշել է․ «Յուրաքանչյուր գյուղում, որը դուք ջնջել եք երկրի երեսից, յուրաքանչյուր ավերված թաղամասում, յուրաքանչյուր ոչնչացված եկեղեցու և պղծված գերեզմանատան մոտ ձեր արածի հետևանքները դեռ հասնելու են ձեզ»։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5518/

Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահի պարտականությունները կատարող Գագիկ Բաղունցի

                      ՈՒՂԵՐՁԸ

Կենսաբանական բազմազանության մասին կոնվենցիայի Կողմերին, CBD COP-17 համաժողովի պատվիրակներին և մասնակիցներին Ընդգծելով կենսաբանական բազմազանության պահպանման, բնական պաշարների կայուն օգտագործման և էկոլոգիական որոշումների կայացման գործընթացում հանրության արդյունավետ մասնակցության կարևորությունը՝ մեր խորին մտահոգությունն ենք հայտնում Արցախի հայ բնակչության բռնի տեղահանման էկոլոգիական և կենսամշակութային հետևանքների կապակցությամբ»:2023 թվականի սեպտեմբերին մոտ 120 000 հայ բռնի տեղահանվեց Արցախից և վերաբնակեցվեց Հայաստանում։ Տեղահանությունը հանգեցրեց ոչ միայն տների, գույքի և ապրուստի միջոցների կորստի, այլև համայնքների և նրանց պատմական բնակավայրերի բնական, մշակութային ու սոցիալական միջավայրի միջև սերունդների ընթացքում ձևավորված կապերի խզմանը։ Այս գիտելիքների կրողների բռնի հեռացումը կարող է վտանգել դրանց հետագա կիրառման և ապագա սերունդներին փոխանցման հնարավորությունը, ինչն ազդում է նաև շրջակա միջավայրի պահպանության հնարավորությունների վրա։Ավանդական գյուղատնտեսությունը, ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգերը, անտառներն ու արոտավայրերը, սրբավայրերը, ինչպես նաև գյուղական բնակավայրերի հետ կապված մշակութային սովորույթները միասին կազմում են եզակի կենսամշակութային համակարգ։ Դրա կործանումը նշանակում է կենսամշակութային բազմազանության կորուստ։Կենսաբանական բազմազանության մասին կոնվենցիան ընդգծում է այն ավանդական գիտելիքների և փորձառության պահպանման կարևորությունը, որոնք նպաստում են կենսաբազմազանության պահպանմանն ու կայուն օգտագործմանը, ինչպես նաև դրանց կրողների մասնակցությանն ու հավանությանը: 2022 թվականին ընդունված Կունմին-Մոնրեալի կենսաբանական բազմազանության գլոբալ շրջանակային ծրագիրը շեշտում է բնիկ ժողովուրդների և տեղական համայնքների արդյունավետ մասնակցության անհրաժեշտությունը կենսաբազմազանությանն առնչվող որոշումների կայացման գործընթացում, ինչպես նաև նրանց իրավունքների հարգումը: Այս համատեքստում անհրաժեշտ է հաշվի առնել Արցախից տեղահանված հայերի՝ որպես տարածաշրջանի բնիկ բնակչության, ավանդական գիտելիքներն ու փորձըՀաշվի առնելով վերոգրյալը՝ մենք կոչ ենք անում Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի Կողմերին և COP-17-ի մասնակիցներին. • պատշաճ ուշադրություն դարձնել Արցախի հայերի բռնի տեղահանման կենսամշակութային հետևանքներին, • ապահովել տեղահանված համայնքների բովանդակային մասնակցությունը էկոլոգիական հետազոտությունների, բնապահպանական նախաձեռնությունների և էկոհամակարգերի վերականգնման ծրագրերի մշակմանը, • ընդգծել էկոլոգիական նպատակների և մարդու իրավունքների պաշտպանության փոխկապակցվածությունը, • շարունակել տեղահանված բնակչության իրավունքների պաշտպանության հարցերի քննարկումը համապատասխան միջազգային մեխանիզմների շրջանակներում՝ հաշվի առնելով կացարանի, սեփականության, մշակութային ժառանգության և բնական միջավայրի հետ կապված իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտությունը։Մենք կոչ ենք անում COP-17-ի մասնակիցներին այս խնդիրը դիտարկել կենսաբազմազանության պահպանման, մշակութային հաջորդականության և մարդու իրավունքների փոխկապակցվածության համատեքստում, ինչպես նաև արցախահայերի՝ դեպի պատմական Հայրենիք հավաքական, անխոչընդոտ և անվտանգ վերադարձի իրավունքի համատեքստում։

Արցախի Հանրապետության Հանրային խորհրդի հայտարարությունը՝ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշին Արցախի Հանրապետության Հանրային խորհուրդը խորը մտահոգություն և վրդովմունք է հայտնում Հայաստանում COP17-ի շրջանակում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշի հայտարարությունների կապակցությամբ։ Խոսելով բնիկ ժողովուրդների իրավունքների, կենսաբազմազանության պահպանության և միջազգային հանրության պատասխանատվության մասին՝ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը որևէ անդրադարձ չի կատարել Արցախի բնիկ հայ բնակչության բռնի տեղահանմանը և հայրենի հող վերադառնալու իրավունքին։ Մենք դատապարտում ենք այս լռությունը, հատկապես այն պայմաններում, երբ 2023 թվականի սեպտեմբերին ավելի քան 100 հազար արցախահայեր Ադրբեջանի ռազմական գործողությունների և դրանց նախորդած երկարատև շրջափակման հետևանքով հարկադրված եղան լքել իրենց հայրենիքը։ Ինչպե՞ս կարելի է խոսել բնիկ ժողովուրդների իրավունքների պաշտպանության մասին՝ գտնվելով մի երկրում, որտեղ ապաստան են գտել իրենց հայրենիքից բռնի տեղահանված տասնյակ հազարավոր մարդիկ, և միաժամանակ անտեսել նրանց վերադարձի իրավունքը։ Արցախի հայության կապն իր հայրենի հողի, մշակույթի, պատմական բնակավայրերի և բնական ժառանգության հետ անքակտելի է։ Բռնի տեղահանումը ոչ միայն մարդու իրավունքների ծանր խախտում է, այլև սպառնալիք այդ ժառանգության պահպանությանը։ Հիշեցնում ենք, որ ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանը 2023 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ադրբեջանին պարտավորեցրել է ապահովել Արցախից հեռացած և վերադառնալ ցանկացող անձանց անվտանգ, անխոչընդոտ և արագ վերադարձը։ Խաղաղությունը չի կարող նշանակել բռնի տեղահանման հետևանքների լեգիտիմացում։ Խաղաղությունը չի կարող կառուցվել մի ամբողջ ժողովրդի՝ իր հայրենիքում ապրելու իրավունքի անտեսման գնով։ Արցախի Հանրապետության Հանրային խորհուրդը կոչ է անում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին հրապարակայնորեն վերահաստատել արցախահայության անվտանգ, արժանապատիվ և կամավոր վերադարձի իրավունքը, աջակցել Արդարադատության միջազգային դատարանի որոշման կատարմանը և ապահովել, որ Արցախի ժողովրդի իրավունքները չանտեսվեն միջազգային խաղաղության և բնապահպանական գործընթացներում։ Բնիկ ժողովուրդների իրավունքները չեն կարող պաշտպանվել ընտրողաբար։ Ակնկալում ենք ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հստակ հրապարակային դիրքորոշումն ու գործնական արձագանքը։ Արցախի Հանրապետության Հանրային խորհուրդ

Երևանի Մոսկովյան 31 հասցեում տեղադրվել է հայ մեծանուն բարերար, ծնունդով արցախցի Լևոն Հայրապետյանի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ Երևանի Մոսկովյան 31 հասցեում տեղադրվել է հայ մեծանուն բարերար, հասարակական գործիչ և ծնունդով արցախցի Լևոն Հայրապետյանի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ։ Լևոն Հայրապետյանը անգնահատելի ավանդ է ունեցել Արցախի և Հայաստանի զարգացման, շենացման ու մշակութային կյանքի վերելքի գործում։ Նրա անմիջական աջակցությամբ ու ֆինանսավորմամբ Արցախում իրականացվել են տասնյակ խոշոր ենթակառուցվածքային, սոցիալական և մշակութային ծրագրեր, այդ թվում՝ Վանք գյուղի վերակառուցումը, Գանձասարի վանական համալիրի հարակից տարածքների բարեկարգումն ու զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների ստեղծումը, ինչպես նաև Արցախում զանգվածային պսակադրության հայտնի նախաձեռնությունը։ Հուշատախտակի բացումը հարգանքի տուրք է անվանի բարերարի հայրենանվեր գործունեությանը և նրա թողած հարուստ ժառանգությանը։

Վեհափառ Հայրապետը հանդիպել է «Save Armenia»-ի պատվիրակության հետ․ քննարկվել են Արցախի և գերիների հարցերը պատվիրակությանը Գարեգին Երկրորդ Կաթողիկոսն ընդունել է «Save Armenia» կազմակերպության պատվիրակությանը՝ դոկտոր Փոլ Մյուրեյի գլխավորությամբ։ Վեհափառ Հայրապետն իր գնահատանքն է հայտնել արցախահայերի իրավունքների պաշտպանության, հայ գերիների ազատ արձակման և Արցախի մշակութային ժառանգության պահպանման ուղղությամբ տարվող աշխատանքների համար։ 🔗 Ամբողջական հոդվածը կարդացեք հղումով՝ https://natnews.am/5425/

ՊԲ հրամանատարի նախկին տեղակալ, Բաքվի բանտում ապօրինաբար պահվող Դավիթ Մանուկյանի ծննդյան օրն է: Արդեն 3 տարի է՝ Մանուկյանն ու շուրջ 2 տասնյակ հայեր պատանդի կարգավիճակով պահվում են ադրբեջանական բանտերում: Ադրբեջանն այս մարդկանց թեման, որպես հակահայկական քարոզչության կարևոր ուղղություն, անօրինական դատավճիռներից բացի, նաև մեծ շահարկումների է ենթարկում, որն ուղեկցվում է միջազգային իրավունքի բազմաթիվ խախտումներով: Դավիթի ընտանիքի անդամներին և հարազատներին համբերություն ու կամք եմ մաղթում՝ այս ծանր փուլը հաղթահարելու համար: Ազատություն Դավիթ Մանուկյանին և Բաքվի բանտերում գտնվող բոլոր հայերին: Տիգրան Աբրահամյան

Արցախից տեղահանվածները COP17-ին ընդառաջ բողոքի ակցիա են անցկացնում՝ բարձրաձայնելով տեղահանության, Բաքվում պահվող հայ գերիների և այլ խնդիրների մասին։ Ակցիայի մասնակիցների խոսքով՝ ոստիկանները երկու անգամ տեղափոխել են իրենց։

«Երեք տարի է՝ խնդիրները չեն լուծվում»․ Արամ Վարդևանյանը հարցրել է՝ ինչու պետք է Արցախից բռնի տեղահանվածների բնակապահովման խնդիրը լուծվի միջազգային վարկով, եթե պետական բյուջեի միջոցները հնարավոր է արդյունավետ կառավարել Մանրամասն՝ https://armeniatoday.am/hy/republicofartsakh/1143580/

Ադրբեջանը Շոշ գյուղում ոչնչացրել է պատմական հուշարձաններ․ Ահազանգում է մշակութային ժառանգության օմբուդսմենը Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն Հովիկ Ավանեսովը հայտնում է, որ արբանյակային լուսանկարների համաձայն՝ Ադրբեջանը Ասկերանի Շոշ գյուղում ոչնչացրել է Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանը և Արցախյան պատերազմի հերոս Արգամ Հարությունյանի հուշակոթողը։ Նմանատիպ վանդալիզմ է արձանագրվել նաև Արցախի այլ բնակավայրերում։ Մանրամասները՝ հոդվածում https://natnews.am/5290/

«Մեզ համար անընդունելի է ուրանալն ու Արցախի էջը փակված համարելը»․ Լիլիթ Գալստյան ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանը հայտարարել է, որ ՔՊ-ի պաշտոնական քաղաքականությունը Արցախի էջը փակելն է։ Նրա խոսքով՝ արցախցիների հարցերով քննարկման ժամանակ ՔՊ-ականները հայտարարություն են արել ու հեռացել՝ նշելով, թե «Արցախի Հանրապետություն» ձևակերպումն իրենց համար անընդունելի է։ Մանրամասները՝ հղումով․ https://natnews.am/5265/

«Ուժեղ Հայաստանը» չի բացառել COP17-ի նախապատրաստման ընթացքում հնարավոր կոռուպցիոն սխեմաների հարցով իրավական գործընթացներ նախաձեռնելը։ ⏺Լենա Մաթևոսյանն իշխանություններին մեղադրել է կոռուպցիոն սխեմաներ կիրառելու մեջ, որոնք, նրա խոսքով, իրավական հետևանքներ չեն ունենում։ ⏺ Լիանա Մանուկյանը հայտարարել է, որ ընդդիմությունը շարունակելու է ուսումնասիրել պետական պայմանագրերը և խախտումներ հայտնաբերելու դեպքում կարող է իրավական գործընթացներ նախաձեռնել։ ⏺ Հասմիկ Ենգոյանն ընդգծել է, որ հնարավոր խախտումների վերաբերյալ ԶԼՄ-ներում արդեն հրապարակված տեղեկությունները կարող են հիմք հանդիսանալ իրավապահ մարմինների կողմից ստուգումներ իրականացնելու համար։

«Դիվանագիտությունը չպետք է տեղի տա ինքնաբավությանը․ ազատություն հայ պատանդներին»․ EAFJD-ի կոչը ԵՄ-ին Եվրոպայի Հայ դատի հանձնախումբը (EAFJD) հայտարարություն է տարածել՝ նշելով, որ մինչ Եվրոպական հանձնաժողովը ռազմավարական բանակցություններ է վարում տարածաշրջանում, Բաքվում ապօրինաբար պահվում են ավելի քան 20 հայ քաղբանտարկյալներ և պատանդներ։ EAFJD-ն պահանջում է ԵՄ-ից օգտագործել դիվանագիտական լծակները՝ հայ պատանդների անհապաղ ազատ արձակման համար։  Մանրամասները՝ հղումով․ https://natnews.am/5260/

Արցախում թողած ունեցվածքի ճակատագիրն են մարդիկ ուզում իմանալ ՔՊ-ի հետ հանդիպմանը. Իսրայելյան 📱ԴԻՏԵԼ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԸ