Kierkegaard | کی‌یرکگارد

قلم ناب دوستمون رو حمایت کنید؛

گفت: «و من در این تن نمی‌گُنجَم. عاشق شده‌ام.» پاسخ شنید: « "تن" را حدّی است و مُنتهایی و کرانه‌ای. عاشق نشده‌ای؛ که گاهِ اِبتلاء، در "جهان" نَگُنجی.» ر. #اشراق @Ri_sheh

در سن مشخصی باید نام‌ها را عوض کنیم و جایی پنهان شویم. گم از جهان، بدون دوستان یا دشمنان، سرگرم گذراندن زندگی پر آرامش. ‌

دردسر متولد شدن، امیل چوران

با کسب اجازه باید بگویم که فلسفه من ناراحت‌کننده است، زیرا حقیقت را می‌گويم و حقیقت تلخ است. مردم بيشتر ترجیح می‌دهند خیال کنند که هر چه خدا آفریده خوب است. بسیار خوب، بروید به سراغ کشیشان و فیلسوفان را راحت بگذارید.

جهان و تاملات فیلسوف، آرتور شوپنهاور

همه‌ی آنچه باید تصمیم بگیریم این است که با زمانی که به ما داده شده چه کنیم.

یاران حلقه، جی آر آر تالکین

عادت، بی‌رحم‌ترین زهر زندگی‌ست. زیرا آهسته وارد می‌شود، در سکوت، کم‌کم رشد می‌کند و از بی‌خبری ما سیراب می‌شود و وقتی کشف می‌کنیم که چطور مسموم ِ آن شده‌ایم، می‌‌بینیم که هر ذرهٔ بدن‌مان با آن عجین شده است، می‌بینیم که هر حرکت ما تابع شرایط اوست و هیچ دارویی هم درمانش نمی‌کند.

یک مرد، اوریانا فالاچی

مطمئن‌ترین راه برای فاسد کردن یک جوان این است که به او بیاموزیم کسانی را که مانند او فکر می‌کنند، برتر از کسانی بداند که متفاوت می‌اندیشند.

فریدریش نیچه

‍ «زندگی‌های موازیِ ما: هر انتخاب، چند زندگی دیگر را برای همیشه از ما می‌گیرد.» شاید یکی از غم‌انگیزترین واقعیت‌های زندگی این باشد که ما فقط یک زندگی را تجربه نمی‌کنیم؛ بلکه هم‌زمان با زندگی‌ای که انتخاب کرده‌ایم، برای تمام زندگی‌هایی که می‌توانستیم داشته باشیم نیز سوگواری می‌کنیم. هر بار که به شهری می‌رویم، شهری دیگر را ترک می‌کنیم؛ هر بار که با کسی می‌مانیم، از امکانِ بودن با دیگری فاصله می‌گیریم؛ هر بار که یک مسیر شغلی را انتخاب می‌کنیم، ده‌ها مسیر دیگر را برای همیشه پشت سر می‌گذاریم. زندگی، برخلاف آنچه گاهی تصور می‌کنیم، مجموعه‌ای از انتخاب‌های بی‌هزینه نیست؛ هر انتخاب، آرام و بی‌صدا، مرگِ چند امکان دیگر است. سورن کی‌یرکگور (Søren Kierkegaard) در نوشته‌هایش بارها با اضطرابِ انتخاب و امکان‌های بی‌شمارِ زندگی درگیر می‌شود. از نگاه او، آزادی انسان فقط به معنای داشتن گزینه‌های متعدد نیست؛ اتفاقاً همین امکان‌های بی‌پایان می‌توانند اضطراب‌آور باشند. زیرا وقتی همه‌چیز ممکن به نظر می‌رسد، انتخاب کردن یعنی چشم پوشیدن از بی‌شمار امکان دیگر. انسان در برابر آینده‌ای ایستاده که هنوز شکل نگرفته و باید از میان هزاران «می‌توانست» یکی را به «واقعیت» تبدیل کند. رابرت نوزیک (Robert Nozick)، فیلسوف آمریکایی، در آزمایش فکری مشهور «ماشین تجربه» (Experience Machine) پرسشی بنیادین مطرح کرد: اگر ماشینی وجود داشته باشد که بتواند هر تجربه‌ی دلخواهی را برای ما شبیه‌سازی کند، آیا حاضر می‌شویم برای همیشه به آن متصل شویم؟ بسیاری پاسخ می‌دهند نه. چرا؟ چون ما فقط نمی‌خواهیم چیزی را تجربه کنیم؛ می‌خواهیم واقعاً آن را زندگی کنیم. می‌خواهیم خودمان انتخاب کنیم، شکست بخوریم، اشتباه کنیم و بدانیم آنچه بر ما گذشته، واقعاً بخشی از زندگی ما بوده است. اما شاید زندگی‌های نزیسته، بیش از آنکه در گذشته باشند، در ذهن ما زندگی می‌کنند. ما گاهی برای آدمی که می‌توانستیم باشیم دلتنگ می‌شویم؛ برای نویسنده‌ای که هرگز نشدیم، عشقی که هرگز آغاز نکردیم، شهری که هرگز در آن زندگی نکردیم یا شجاعتی که درست در لحظه‌ی لازم نداشتیم. این زندگی‌های موازی هرگز واقعیت پیدا نکرده‌اند، اما همین «نشدن» به آن‌ها قدرتی عجیب می‌دهد: در خیال، همیشه می‌توانستند بهتر باشند. شاید این همان جایی است که باید مراقب باشیم. زندگیِ نزیسته در ذهن، همیشه بی‌نقص است؛ چون هرگز فرصت نکرده‌ایم آن را واقعاً تجربه کنیم. ما نمی‌دانیم اگر آن انتخاب را می‌کردیم چه اتفاقی می‌افتاد؛ نمی‌دانیم آن رابطه واقعاً خوشبختمان می‌کرد یا نه، آن مهاجرت موفق می‌شد یا شکست می‌خورد، آن شغل رؤیایی واقعاً رؤیایی باقی می‌ماند یا به کابوسی روزمره تبدیل می‌شد. زندگیِ دیگر، چون هرگز زیسته نشده، هرگز هم فرصتِ شکست خوردن نداشته است. شاید بلوغ، نه در فراموش کردن زندگی‌های نزیسته، بلکه در پذیرفتنِ سوگِ آن‌هاست. ما نمی‌توانیم همه‌ی نسخه‌های ممکنِ خودمان را زندگی کنیم. باید یکی را انتخاب کنیم و با فقدانِ تمام دیگری‌ها کنار بیاییم. و شاید معنای آزادی دقیقاً همین باشد: اینکه انسان می‌داند هزاران زندگی ممکن است، اما با این حال، یکی را انتخاب می‌کند و مسئولیتِ ساختنِ آن را می‌پذیرد. در نهایت، شاید زندگی نه داستانِ تمام چیزهایی باشد که به دست آورده‌ایم، بلکه داستانِ تمام امکان‌هایی نیز باشد که برای رسیدن به آنچه اکنون هستیم، از دست داده‌ایم. ما با هر انتخاب، کسی را درون خود می‌کشیم؛ اما شاید همین مرگ‌های کوچکِ امکان است که به یک زندگی، شکل و معنا می‌دهد.

® The Three Ages of Woman, 1905, Gustav Klimt

این جهان آوردگاه موجودات رنج کشیده و محنت زده‌ای است که صرفا با دریدن یک دیگر به هستی خود ادامه می‌دهند.

آرتور شوپنهاور

💡💡💡💡💡💡💡💡💡💡💡💡 💡سقراطوپیا، مکانی که تو اون فلسفه جوابِ «چرا» هایی که ذهن‌مون رو درگیر کرده، خلاصه و با زبان ساده میده.✅✅✅ 👌ما را دنبال کنید 👌 😀😀😀 https://t.me/socratopia 🖤🖤🖤 💡💡💡💡💡💡💡💡💡💡💡💡

‍ «خانه‌ای که دیگر وجود ندارد: نوستالژی فقط دلتنگی برای گذشته نیست؛ گاهی دلتنگی برای چیزی است که دیگر نمی‌توان به آن بازگشت.» نوستالژی را معمولاً با حسرت گذشته می‌شناسیم؛ با بوی خانه‌ای قدیمی، صدای کسی که دیگر نیست، کوچه‌ای که دیگر آن کوچه‌ی سابق نیست، یا روزهایی که در حافظه‌مان روشن‌تر و زیباتر از آنچه واقعاً بوده‌اند به نظر می‌رسند. اما نوستالژی چیزی پیچیده‌تر از دلتنگی برای گذشته است. گاهی ما برای یک مکان دلتنگ نیستیم؛ برای انسانی دلتنگیم که زمانی در آن مکان بودیم. برای نسخه‌ای از خودمان که دیگر وجود ندارد. شاید دردناک‌ترین شکل نوستالژی، دلتنگی برای «خانه»ای باشد که حتی اگر امروز دوباره به آن بازگردیم، دیگر نمی‌تواند ما را به کسی که زمانی بودیم بازگرداند. گاستون باشلار (Gaston Bachelard)، فیلسوف و پدیدارشناس فرانسوی، در کتاب بوطیقای فضا (The Poetics of Space) خانه را صرفاً یک ساختمان نمی‌دانست؛ خانه برای او نخستین جهانِ انسان است، جایی که خاطرات، خیال و هویت در آن ریشه می‌دوانند. اتاق کودکی، گوشه‌ی تاریک راهرو، پنجره‌ای که از آن به خیابان نگاه می‌کردیم؛ این فضاها در حافظه‌ی ما به مکان‌هایی فراتر از جغرافیا تبدیل می‌شوند. به همین دلیل است که گاهی یک بوی ساده یا صدای آشنای باران می‌تواند ناگهان دری را در ذهن باز کند که سال‌هاست در جهان بیرونی وجود ندارد. سوتلانا بویْم (Svetlana Boym)، پژوهشگر برجسته‌ی مفهوم نوستالژی، میان دو شکل از آن تمایز قائل می‌شود: نوستالژی بازسازنده (Restorative Nostalgia) که می‌خواهد گذشته را دوباره بسازد و به آن بازگردد، و نوستالژی تأملی (Reflective Nostalgia) که می‌داند گذشته بازنمی‌گردد و به جای بازسازی آن، با فقدانش زندگی می‌کند. شاید نوع دوم، اگرچه دردناک‌تر است، صادقانه‌تر باشد. زیرا به ما یادآوری می‌کند که بعضی درها قرار نیست دوباره باز شوند. ما گاهی تصور می‌کنیم که اگر به شهر قدیمی، خانه‌ی کودکی یا آدمی از گذشته بازگردیم، چیزی درونمان سر جای خود قرار خواهد گرفت. اما بازگشت همیشه نجات‌بخش نیست. گاهی به همان خیابان می‌رسیم و می‌بینیم مغازه‌ها عوض شده‌اند، درخت‌ها بزرگ‌تر شده‌اند و خانه‌ای که در ذهنمان عظیم بود، حالا کوچک به نظر می‌رسد. آن‌وقت می‌فهمیم که چیزی که گم کرده‌ایم، آن مکان نبوده است؛ زمان بوده است. و زمان، تنها چیزی است که هیچ‌کس نمی‌تواند به آن بازگردد. شاید به همین دلیل است که انسان تمام عمر در جست‌وجوی خانه‌ای است که دیگر وجود ندارد. خانه‌ای که شاید هرگز یک مکان واقعی نبوده، بلکه ترکیبی از آدم‌ها، خاطرات، امنیت و امید بوده است. ما دلمان برای گذشته تنگ نمی‌شود؛ برای احساسی تنگ می‌شود که گذشته در ما ایجاد می‌کرد. و این شاید تراژدیِ زیبای نوستالژی باشد: اینکه چیزی می‌تواند دیگر وجود نداشته باشد، اما همچنان درون ما زندگی کند. خانه، گاهی جایی نیست که بتوان به آن بازگشت؛ جایی است که باید پذیرفت دیگر وجود ندارد، و سپس یاد گرفت چگونه با این فقدان، خانه‌ی تازه‌ای در درون خود ساخت.

® Nostalgia, 1983, Andrei Tarkovsky

برای دوست‌داران ادبیات و نقاشی؛

«و ناگهان فهمیدم: هیچ‌چیز غمگین‌تر از ادامه‌دادن نیست.» ساموئل بکت|نام‌ناپذیر «مالیخولیا» اثرِ آمِدئو بوکی، ۱۹۲۷ Melancholy By Amedeo Bocchi, 1927

برای دوست‌داران عکاسی و هنر نودآرت؛

Nude of Wendy with her cat Mouche, 1983 By Édouard Boubat

بدون شک خمیر مایه ما طوری است که همه چیز را با خودمان و خودمان را با همه چیز مقایسه میکنیم، از این رو خوشبختی یا بدبختی مان بستگی به چیزهایی دارد که معیار مقایسه قرارشان می دهیم.

رنج های ورتر جوان، یوهان ولفگانگ فون گوته‌

انسانِ امروز، انسان انتظارهای بی‌پایان است؛ گویی زندگی خود را هر روز صبح به روزی دیگر به تعویق می‌اندازد. آرزوهای او زنجیره‌ پوچی است که تا بی‌پایانِ جهان ادامه می‌یابد و این است که به زندگی او معنا می‌دهد.

ساموئل بکت

حکومت‌های توتالیتر ابتدا پیوندهای میانِ مردم را از بین می‌برند. وقتی آدم‌ها نسبت به هم بی‌اعتماد شوند و هر کسی در جزیره‌ی تنهاییِ خودش بماند، دیگر هیچ قدرتی برای ایستادگی نخواهند داشت.

هانا آرنت